Rig Veda 7.91.1 — Mandala 7, Sukta 91, Mantra 1

Sukta 7.91

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Vāyu (with Indra–Vāyu context continuing; Manu and Uṣas/Sūrya as supporting figures)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

कुविदङ्ग नमसा ये वृधासः पुरा देवा अनवद्यास आसन् । ते वायवे मनवे बाधितायावासयन्नुषसं सूर्येण ॥

Transliteration

kúvid áṅga námasā yé vṛdhā́saḥ purā́ devā́ anavadyā́sa ā́san | té vāyáve mánave bādhitā́ya avāsayan uṣásaṃ sū́ryeṇa ||

Translation

कु॒विद् अङ्ग नमसा ये वृद्धासः पुरा देवाः अनवद्याः आसन्? ते वायवे मनवे बाधिताय उषसं सूर्येण आवासयन्—मानवपथे दीप्तं ऋतं प्रतिष्ठापयन्तः।

Word by Word

• कुवित्: whether? indeed?
• कुवित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: कु (प्रश्नार्थक-प्रातिपदिक) + वित् (निपात) → कुवित्

• अङ्ग: indeed, surely
• अङ्ग: —
• Type: Indeclinable
• Root: अङ्ग (निपात)

• नमसा: with reverence, by homage
• नमसा: करण
• Type: Noun
• Root: नमस्

• ये: who (those who)
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• वृधासः: mighty, strong
• वृधासः: कर्तृ (ये … वृधासः)
• Type: Adjective
• Root: वृधा (प्रातिपदिक; ‘वृद्ध/बलवन्’ अर्थे) अथवा वृध्-सम्बद्ध विशेषण-प्रातिपदिक

• पुरा: formerly, of old
• पुरा: अधिकरण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव

• अनवद्याः: blameless, faultless
• अनवद्याः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अनवद्य (a- + अवद्य)

• आसन्: were
• आसन्: —
• Type: Verb
• Root: अस्

• ते: they
• ते: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• वायवे: to/for Vāyu
• वायवे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: वायु

• मनवे: to/for Manu
• मनवे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: मनु

• बाधिताय: to the afflicted/oppressed
• बाधिताय: सम्प्रदान (मनवे … बाधिताय = ‘पीडिताय मनवे’)
• Type: Adjective (participial)
• Root: बाधित (बाध् + क्त)

• अवासयन्: they caused to dwell / they made appear
• अवासयन्: —
• Type: Verb
• Root: वस् (caus. वासय-)

• उषसम्: Dawn
• उषसम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: उषस्

• सूर्येण: with/by the Sun
• सूर्येण: करण
• Type: Noun
• Root: सूर्य