
Sukta 6.35
Indra
Trishtubh (probable for RV 6.35)
अयं लघुरिन्द्रसूक्तः शीघ्रप्रार्थनानां क्रमः। कविः पुनःपुनः “कदा?” इति पृच्छति—कदा इन्द्रः ब्रह्म (प्रेरितं वचः) बलीकरिष्यति, स्तोत्रं स्तोमं च समृद्धं करिष्यति, यजमानस्याह्वाने चागमिष्यति। अन्ते तस्य स्वभावकर्म समाप्यते—निबद्धं दुर्गं भित्त्वा—यथा “दीप्तदुह्या गौः” (तेजस्विन्याः समृद्धेः प्रतीकः) न शुष्येत्, अन्तर्निहिताश्चाङ्गिरसबलाः प्रबोध्यन्ते येन गूढा वसूनि प्रकाश्यन्ते।
Mantra 1
कदा भुवन्रथक्षयाणि ब्रह्म कदा स्तोत्रे सहस्रपोष्यं दाः । कदा स्तोमं वासयोऽस्य राया कदा धियः करसि वाजरत्नाः ॥
कदा भवान् अस्माकं ब्रह्म रथक्षयाणि—रथानां क्षयाणि, स्थिरगतिशक्तिनिवासं—करिष्यसि? कदा स्तोत्रे सहस्रपोष्यं दास्यसि? कदा अस्य स्तोमं स्वया राया परिधापयिष्यसि? कदा अस्माकं धियः वाजरत्नाः—बलसमृद्धयः रत्नसम्पदश्च—करिष्यसि?
Mantra 2
कर्हि स्वित्तदिन्द्र यन्नृभिर्नॄन्वीरैर्वीरान्नीळयासे जयाजीन् । त्रिधातु गा अधि जयासि गोष्विन्द्र द्युम्नं स्वर्वद्धेह्यस्मे ॥
कर्हि स्वित्तदिन्द्र यत् नृभिः नॄन् वीरैः वीरान् नीळयासे जया-जीन्? त्रिधातु गाः—त्रिषु धातुषु प्रतिष्ठिताः, प्रकाशरूपाः—गोषु अधि जयासि; इन्द्र, स्वर्वत् द्युम्नं अस्मे धेहि।
Mantra 3
कर्हि स्वित्तदिन्द्र यज्जरित्रे विश्वप्सु ब्रह्म कृणवः शविष्ठ । कदा धियो न नियुतो युवासे कदा गोमघा हवनानि गच्छाः ॥
कर्हि स्वित्तदिन्द्र यत् जरित्रे विश्वप्सु ब्रह्म कृणवः, शविष्ठ? कदा धियः न नियुतः युवासे? कदा गोमघ, हवनानि गच्छाः?
Mantra 4
स गोमघा जरित्रे अश्वश्चन्द्रा वाजश्रवसो अधि धेहि पृक्षः । पीपिहीषः सुदुघामिन्द्र धेनुं भरद्वाजेषु सुरुचो रुरुच्याः ॥
हे इन्द्र, जरित्रे अस्मासु अधि ते चन्द्राः शक्तीः धेहि—गोमघाः (गोसमृद्धिदाः) ये ज्ञानरश्मीन् वहन्ति, अश्वचन्द्राः ये दीप्तान् प्रेरणावेगान् वहन्ति, वाजश्रवसो विजयबलपूर्णतां च। इन्द्र, अस्मभ्यं सुदुघां धेनुं पिपीहीषः—वर्धय; भरद्वाजेषु प्रयत्नेषु च सुरुचो दीप्तयः पुनः पुनः रुरुच्याः।
Mantra 5
तमा नूनं वृजनमन्यथा चिच्छूरो यच्छक्र वि दुरो गृणीषे । मा निररं शुक्रदुघस्य धेनोराङ्गिरसान्ब्रह्मणा विप्र जिन्व ॥
हे शक्र, हे शूर, इदानीमपि यथाकथञ्चित् वृजनं तस्य च द्वाराणि विदुरः—भिनत्सि; तस्मात् त्वां गृणीमः। अस्माकं शुक्रदुघस्याः धेनोः मा निररम्—मा शुष्यतु। हे विप्र, ब्रह्मणा आङ्गिरसान् जिन्व—प्रेरय, येन गूढाः दीप्तयः प्रकाशं यान्ति।
The repeated “kadā” is a deliberate summons. It expresses urgency and confidence that Indra’s help is near: he should empower the prayer, enrich the hymn, and arrive quickly to the sacrifice.
In this context brahman means the inspired, effective sacred word. The poet asks Indra to make the chant and the seer’s intention powerful enough to achieve results—victory, release, and increase.
It is an image for unfailing luminous abundance—light, nourishment, and prosperity. The hymn prays that this source should not ‘run dry’ and that hidden riches be brought out by awakened Angiras power.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.