
Sukta 6.24
Bharadvāja
Indra
Triṣṭubh (probable for RV 6.24)
ऋग्वेदस्य ६.२४ सूक्तं भारद्वाजस्य त्रिष्टुभ्छन्दसि कृतं, इन्द्रदेवताकम्। अत्र इन्द्रः सोमपायी, वाचो ज्योतिष्कर्ता, स्तोत्रयज्ञाभ्यां प्रबोधितो राजा इव स्तूयते, यः बलं जयम् अभयम् च ददाति। तस्य अतिप्रवृद्धा शक्तिः पर्वतात् प्रस्रवन्त्य इव आपः प्रसरन्तीति उपमीयते। अन्ते च नायकस्य यजमानानां च गृहेऽरण्ये च सर्वत्र रक्षणाय प्रत्यक्षं प्रार्थना क्रियते, यथा ते दीर्घायुषः स्युः वीरपुत्रैः सह।
Mantra 1
वृषा मद इन्द्रे श्लोक उक्था सचा सोमेषु सुतपा ऋजीषी । अर्चत्र्यो मघवा नृभ्य उक्थैर्द्युक्षो राजा गिरामक्षितोतिः ॥
वृषा मद इन्द्रे; तेन श्लोक उक्था च सचा सुतसोमेषु। सुतपा ऋजीषी स सोमं पीत्वा बलवान्। नृभ्य उक्थैर्मघवा स्तूयमानोऽर्च्यते—द्युक्शो राजा गिराम्, अक्षितोतिः।
Mantra 2
ततुरिर्वीरो नर्यो विचेताः श्रोता हवं गृणत उर्व्यूतिः । वसुः शंसो नरां कारुधाया वाजी स्तुतो विदथे दाति वाजम् ॥
स तुतुरिर्वीरो नर्यो विचेताः; गृणतः हवं शृणोति, उर्व्यूतिः। वसुर्नरां शंसः कारुधायाः; वाजी स्तुतो विदथे वाजं दाति।
Mantra 3
अक्षो न चक्र्योः शूर बृहन्प्र ते मह्ना रिरिचे रोदस्योः । वृक्षस्य नु ते पुरुहूत वया व्यूतयो रुरुहुरिन्द्र पूर्वीः ॥
अक्षो न चक्र्योः शूर बृहन्, प्र ते मह्ना रिरिचे रोदस्योः। वृक्षस्य नु ते पुरुहूत वया व्यूतयः रुरुहुरिन्द्र पूर्वीः॥
Mantra 4
शचीवतस्ते पुरुशाक शाका गवामिव स्रुतयः संचरणीः । वत्सानां न तन्तयस्त इन्द्र दामन्वन्तो अदामानः सुदामन् ॥
शचीवतस्ते पुरुशाक शाका गावामिव स्रुतयः संचरिणीः। वत्सानां न तन्तयस्त इन्द्र दामन्वन्तो अदामानः सुदामन्॥
Mantra 5
अन्यदद्य कर्वरमन्यदु श्वोऽसच्च सन्मुहुराचक्रिरिन्द्रः । मित्रो नो अत्र वरुणश्च पूषार्यो वशस्य पर्येतास्ति ॥
अन्यदद्य कर्वरमन्यदु श्वोऽसच्च सन्मुहुराचक्रिरिन्द्रः। मित्रो नो अत्र वरुणश्च पूषार्यो वशस्य पर्येतास्ति॥
Mantra 6
वि त्वदापो न पर्वतस्य पृष्ठादुक्थेभिरिन्द्रानयन्त यज्ञैः । तं त्वाभिः सुष्टुतिभिर्वाजयन्त आजिं न जग्मुर्गिर्वाहो अश्वाः ॥
त्वत्तोऽपो न पर्वतस्य पृष्ठाद् उद्गच्छन्ति; उक्थैः यज्ञैश्चेन्द्रं प्रावर्तयन्। तं त्वां सुश्लिष्टाभिः स्तुतिभिर्वाजाय प्रेरयन्ति; आजिं न जग्मुर् गिर्वाहो अश्वा इव वाचः।
Mantra 7
न यं जरन्ति शरदो न मासा न द्याव इन्द्रमवकर्शयन्ति । वृद्धस्य चिद्वर्धतामस्य तनूः स्तोमेभिरुक्थैश्च शस्यमाना ॥
न यं जरन्ति शरदो न मासा, न द्याव इन्द्रमवकर्षयन्ति। वृद्धस्य चिदस्य तनूः वर्धताम्—स्तोमैः उक्थैश्च शस्यमाना प्रकाशमाना।
Mantra 8
न वीळवे नमते न स्थिराय न शर्धते दस्युजूताय स्तवान् । अज्रा इन्द्रस्य गिरयश्चिदृष्वा गम्भीरे चिद्भवति गाधमस्मै ॥
न वीळवे नमते न स्थिराय, न शर्धते दस्युजूताय स्तवान्। अज्रा इन्द्रस्य गिरयश्चिदृष्वा गम्भीरे चिद्भवति गाधमस्मै।
Mantra 9
गम्भीरेण न उरुणामत्रिन्प्रेषो यन्धि सुतपावन्वाजान् । स्था ऊ षु ऊर्ध्व ऊती अरिषण्यन्नक्तोर्व्युष्टौ परितक्म्यायाम् ॥
गम्भीरेण न उरुणा रक्षणेन, हे अत्रिन्, हे सुतपावन्, अस्मभ्यं प्रेषो वाजांश्च सुतपावनान् यन्धि। स्था ऊ षु ऊर्ध्व ऊती अरिषण्यन्, अक्तोर्व्युष्टौ परितक्म्यायाम् अस्मान् परि पालय।
Mantra 10
सचस्व नायमवसे अभीक इतो वा तमिन्द्र पाहि रिषः । अमा चैनमरण्ये पाहि रिषो मदेम शतहिमाः सुवीराः ॥
सचस्व नायम् अवसे अभीक; इतो वा तम् इन्द्र पाहि रिषः। अमा च एनम् अरण्ये पाहि रिषः, मदेम शतहिमाः सुवीराः।
It praises Indra through Soma and hymns to gain strength, winning abundance, and especially protection—so the leader and the community are kept safe from harm and can thrive.
The image expresses sudden, unstoppable release: Indra breaks open what is blocked and lets abundance and life-flow move freely, just as waters surge out from a mountain’s back.
It is a blessing-prayer: “May we rejoice for a hundred winters, with good heroes (strong, capable offspring/energies).” It asks for long life and enduring vitality.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.