Rig Veda 5.44.6: Mandala 5, Sukta 44, Mantra 6
Sukta 5.44
Devata: Agni (concealed in waters motif strongly Agni/Apām Napāt complex)
Samhita Patha (Devanagari)
यादृगेव ददृशे तादृगुच्यते सं छायया दधिरे सिध्रयाप्स्वा । महीमस्मभ्यमुरुषामुरु ज्रयो बृहत्सुवीरमनपच्युतं सहः ॥
Transliteration
yādṛ́g evá dadṛ́śe tā́dṛg ucyate sáṃ chāyáyā dadhire sidhráyā ap-sv ā́ | mahī́m asmábhyam uruṣā́m urú jráyo bṛhát suvī́ram anapacyútam sáhaḥ ||
Translation
यादृगेव ददृशे तादृगुच्यते सं छायया दधिरे सिध्रयाप्स्वा । महीमस्मभ्यमुरुषामुरु ज्रयो बृहత్సुवीरमनपच्युतं सहः ॥
Word by Word
यादृक्of what kind; as (it) appears
यादृक्:
विशेषणम् (कर्म/भाववाचकस्य) अव्ययवत्
TypeAdjective/Pronoun-like
Rootयादृश् (प्रातिपदिक) < यत् + दृश्
एवindeed; just
एव:
सम्बन्ध/निश्चयार्थक
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
ददृशेhas appeared; was seen
ददृशे:
क्रिया
TypeVerb
Root√दृश् (दर्शन)
तादृक्of that kind; so
तादृक्:
विशेषणम् (उच्यते इत्यस्य) अव्ययवत्
TypeAdjective/Pronoun-like
Rootतादृश् (प्रातिपदिक) < तत् + दृश्
उच्यतेis said; is called
उच्यते:
क्रिया
TypeVerb
Root√वच् (वचन)
सम्together; completely
सम्:
क्रियाविशेषक
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
छाययाwith (their) shade
छायया:
करण
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
दधिरेthey have placed; they have set
दधिरे:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (धारणे)
सिध्रयाwith straight/true (course); with firm (motion)
सिध्रया:
विशेषणम् (अधिकरणस्य) / करणवाचक-सहप्रयोग
TypeAdjective
Rootसिध्र (प्रातिपदिक; ‘सीध्र/सिध्र’ = straight/true/firm; RV-usage)
अप्सुin the waters
अप्सु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
आtowards; unto
आ:
क्रियाविशेषक
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
महीम्the great (earth/expanse); greatness
महीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
उरुषाम्broad; wide
उरुषाम्:
विशेषणम् (कर्मणः)
TypeAdjective
Rootउरुषा (प्रातिपदिक; ‘wide, broad’)
उरुwide; far-reaching
उरु:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootउरु (प्रातिपदिक)
ज्रयःswift course; impetus; speed
ज्रयः:
कर्म (बृहत्सुवीरम्… सहः इत्यस्य विशेष्य-सम्बन्धः) / उद्देश्य-फल
TypeNoun
Rootज्रयस् (प्रातिपदिक; ‘swift course/drive, speed’; RV)
बृहत्great; lofty
बृहत्:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
सुवीरम्having good heroes; excellent in heroes
सुवीरम्:
कर्म (सहः इत्यस्य) / फल
TypeAdjective
Rootसुवीर (प्रातिपदिक; सु- + वीर)
अनपच्युतम्unfailing; not fallen away
अनपच्युतम्:
विशेषणम् (सहः/सुवीरम् इत्यस्य)
TypeAdjective (past passive participle)
Rootअनपच्युत (कृदन्त-प्रातिपदिक) < न + अप + √च्युत्/√च्यु (to fall/move away)
सहःstrength; might
सहः:
कर्म/फल (याच्यमानम्)
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
