Rig Veda 5.2.8: Mandala 5, Sukta 2, Mantra 8
Sukta 5.2
Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 5.2)
Devata: Agni (with Indra as supporting power of vision/knowledge)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
हृणीयमानो अप हि मदैयेः प्र मे देवानां व्रतपा उवाच । इन्द्रो विद्वाँ अनु हि त्वा चचक्ष तेनाहमग्ने अनुशिष्ट आगाम् ॥
Transliteration
hṛṇīyamāno ápa hí mád aiye prā́ me devā́nāṃ vratapā́ uvāca | índro vidvā́n ánu hí tvā cacakṣa ténā́ham agne ánuśiṣṭa ā́gām ||
Translation
हृणीयमानो अप हि मदैयेः प्र मे देवानां व्रतपा उवाच। इन्द्रो विद्वान् अनु हि त्वा चचक्ष तेनाहमग्ने अनुशिष्ट आगाम्॥
Word by Word
हृणीयमानःbeing ashamed/indignant; shrinking back
हृणीयमानः:
कर्तृ (वाक्यस्य कर्ता) अथवा विशेषणम् (इन्द्रस्य)
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootहृणी (धातु: हृणी/हृण् ‘लज्जा/क्रोध/असूया’ → हृणीयते) अथवा प्रातिपदिक: हृणीयमान-
अपaway, off
अप:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग (वियोग/अपसारणार्थ)
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/निपात)
हिindeed, for
हि:
सम्बन्ध/हेतु-बोधक निपात
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
मदैयेःfrom intoxication/exhilaration (from the drunken pride)
मदैयेः:
अपादान (अप ‘away’ इत्यस्य) / हेतौ
TypeNoun (abstract/collective)
Rootमद (प्रातिपदिक) + अय (तद्धित: -अय) → मदाय/मदैय-
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग (प्रकर्ष/प्रारम्भ)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
मेto me / for me
मे:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (to/for me; of me) प्रसङ्गानुसार
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
व्रतपाःthe guardian of sacred law/ordinance
व्रतपाः:
कर्तृ (उवाच इत्यस्य)
TypeNoun (agent)
Rootव्रतपा (व्रत + पा ‘पालन/रक्षण’)
उवाचsaid, spoke
उवाच:
क्रिया
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ (विद्वान्/चचक्ष इत्यस्य)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
विद्वान्knowing, wise
विद्वान्:
कर्तृ-विशेषणम् (इन्द्रस्य)
TypeParticiple (perfect/possessive)
Rootविद् (धातु) → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अनुafter, along, according to
अनु:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग (अनुगमन/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/हेतु-बोधक निपात
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
त्वाyou
त्वा:
कर्म (चचक्ष इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
चचक्षobserved, beheld, took note
चचक्ष:
क्रिया
TypeVerb
Rootचक्ष् (धातु ‘देखना/ध्यान देना’)
तेनby that; therefore
तेन:
करण (means: ‘by that/therefore’)
TypePronoun (instrumental)
Rootतद् (सर्वनाम)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ (आगाम् इत्यस्य)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अनुशिष्टःinstructed, directed
अनुशिष्टः:
कर्तृ-विशेषणम् (अहम्)
TypeParticiple (past passive)
Rootअनु + शास् (धातु ‘शासन/उपदेश’) → अनुशिष्ट (कृदन्त)
आगाम्I came, I approached
आगाम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.