Sukta 7
Sukta 4.7
Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.7)
Agni
Triṣṭubh (probable; verify in critical edition)
ऋग्वेदस्य ४.७ सूक्तम् अग्निसूक्तम् अस्ति। अत्र यज्ञाग्नेः प्राचीनं “प्रतिष्ठापनम्” स्मार्यते, तथा भृगुभिः तस्य पुनरन्वेषणं पुनःप्रदीपनं च, येन स सर्वासु जनतासु प्रकाशते। अग्निः होतृरूपेण स्तूयते, ऋतस्य वह्निरूपेण च; स वायुवत् बलवान्, शीघ्राश्ववत् वेगवान् च, देवान् प्रति हव्यानि वहति, मनुष्येभ्यः पुनः समृद्धिं च आनयति।
Mantras
Mantra 1
अयमिह प्रथमो धायि धातृभिर्होता यजिष्ठो अध्वरेष्वीड्यः । यमप्नवानो भृगवो विरुरुचुर्वनेषु चित्रं विभ्वं विशेविशे ॥
अयमिह प्रथमो धायि धातृभिर्होता यजिष्ठो अध्वरेष्वीड्यः। यमप्नवानो भृगवो विरुरुचुर्वनेषु चित्रं विभ्वं विशेविशे॥
Mantra 2
अग्ने कदा त आनुषग्भुवद्देवस्य चेतनम् । अधा हि त्वा जगृभ्रिरे मर्तासो विक्ष्वीड्यम् ॥
अग्ने कदा त आनुषग्भुवद्देवस्य चेतनम्। अधा हि त्वा जगृभ्रिरे मर्तासो विक्ष्वीड्यम्॥
Mantra 4
आशुं दूतं विवस्वतो विश्वा यश्चर्षणीरभि । आ जभ्रुः केतुमायवो भृगवाणं विशेविशे ॥
विवस्वतोऽशुं दूतं यः सर्वाश्चर्षणीः प्रति गच्छति—तं केतुमायवो जिज्ञासवो जभ्रुः; ज्योतिषः केतुम्, भृगुजातं तं विशे-विशे निन्युः।
Mantra 6
तं शश्वतीषु मातृषु वन आ वीतमश्रितम् । चित्रं सन्तं गुहा हितं सुवेदं कूचिदर्थिनम् ॥
तं शाश्वतीषु मातृषु प्रकृतेर्वनस्पतिषु च वीतमाश्रितं वयं मृगयामहे समुपयामः—यः प्रविश्य निषसाद। स चित्रः सन् गुहाहितो रहस्यगुहायां निहितः; स अर्थिनः सु-वेद्यः, तं तु केवलं सत्यतृष्णो मृगयते।
Mantra 7
ससस्य यद्वियुता सस्मिन्नूधन्नृतस्य धामन्रणयन्त देवाः । महाँ अग्निर्नमसा रातहव्यो वेरध्वराय सदमिदृतावा ॥
यदा तस्मिन् ससस्य ऊधनि—यत्र धाराः पृथग्वियुताः—देवा ऋतस्य धाम अरणयन्; तदा महानग्निर्नमसा रातहव्योऽध्वरायागच्छति, सदा ऋतावा ऋतं वहति।
Mantra 8
वेरध्वरस्य दूत्यानि विद्वानुभे अन्ता रोदसी संचिकित्वान् । दूत ईयसे प्रदिव उराणो विदुष्टरो दिव आरोधनानि ॥
वेरध्वरस्य दूत्यानि विद्वान् उभे अन्ते रोदसी संचिकित्वान् । दूत ईयसे प्रदिव उराणो विदुष्टरो दिव आरोधनानि ॥
Mantra 10
सद्यो जातस्य ददृशानमोजो यदस्य वातो अनुवाति शोचिः । वृणक्ति तिग्मामतसेषु जिह्वां स्थिरा चिदन्ना दयते वि जम्भैः ॥
सद्यो जातस्य ददृशानमोजो यदस्य वातो अनुवाति शोचिः । वृणक्ति तिग्मामतसेषु जिह्वां स्थिरा चिदन्ना दयते वि जम्भैः ॥
Mantra 11
तृषु यदन्ना तृषुणा ववक्ष तृषुं दूतं कृणुते यह्वो अग्निः । वातस्य मेळिं सचते निजूर्वन्नाशुं न वाजयते हिन्वे अर्वा ॥
तृषु यदन्ना तृषुणा ववक्ष तृषुं दूतं कृणुते यह्वो अग्निः । वातस्य मेळिं सचते निजूर्वन्नाशुं न वाजयते हिन्वे अर्वा ॥
Frequently Asked Questions
It celebrates Agni as the primal sacrificial Fire—first set in place, rekindled by the Bhṛgus, and active in every sacrifice as the priest who carries offerings and upholds ṛta (truth/order).
The Bhṛgus are remembered as discoverers/rekindlers of Agni, making him blaze in the forests; the hymn uses this to show Agni’s ancient legitimacy and his availability to all clans.
It can be recited at the start of a homa or simple lamp/fire offering to invoke Agni as the inner and outer priest—asking for clarity, right order (ṛta), and the successful ‘carrying’ of one’s offerings and intentions.
Ask anything about Sukta 7 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.