Rig Veda 2.30.9: Mandala 2, Sukta 30, Mantra 9
Sukta 2.30
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Bṛhaspati
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यो नः सनुत्य उत वा जिघत्नुरभिख्याय तं तिगितेन विध्य । बृहस्पत आयुधैर्जेषि शत्रून्द्रुहे रीषन्तं परि धेहि राजन् ॥
Transliteration
yó naḥ sánutya utá vā jighatnúr abhikhyā́ya táṃ tigiténa vidhya | bṛ́haspata ā́yudhair jéṣi śátrūn druhé ríṣantaṃ pári dhehi rājan ||
Translation
यो नः सनुत्य उत वा जिघत्नुर्भिख्याय तं तिगितेन विध्य। हे बृहस्पते, आयुधैः शत्रून् जेषि; हे राजन्, द्रुहे रीषन्तं परि धेहि—परितः सीमां निधेहि।
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
कर्तृ (सम्बन्धवाचकः) / यः-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःto/for us; our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (to/for us; our)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सनुत्यfrom of old; formerly
सनुत्य:
अधिकरण (कालवाचक) / क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसनु (अव्यय/उपसर्गार्थे ‘पुरा/पूर्वम्’)
उतand; also
उत:
समुच्चय/विकल्प-सूचक
TypeIndeclinable
Rootउत
वाor
वा:
विकल्प
TypeIndeclinable
Rootवा
जिघत्नुःa would-be slayer; one who seeks to strike/kill
जिघत्नुः:
कर्तृ (यः… जिघत्नुः) / विशेषणम्
TypeAdjective (agent-noun)
Rootहन् (धातु) → जिघत्नु- (कृदन्त-प्रातिपदिक, desiderative/iterative nuance)
अभिख्यायhaving identified/marked
अभिख्याय:
पूर्वकालिक-क्रिया (having recognized/marked)
TypeVerbal indeclinable (gerund)
Rootअभि-√ख्या (धातु) → अभिख्याय (क्त्वान्त अव्यय)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तिगितेनwith a sharp (weapon/arrow)
तिगितेन:
करण
TypeNoun/Adjective
Rootतिगित (प्रातिपदिक; ‘तीक्ष्ण/शर-सम्बद्ध’)
विध्यpierce! strike!
विध्य:
क्रिया
TypeVerb
Root√व्यध् (धातु ‘to pierce’)
बृहस्पतेO Bṛhaspati
बृहस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun (deity name)
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
आयुधैःwith weapons
आयुधैः:
करण
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
जेषिconquer!
जेषि:
क्रिया
TypeVerb
Root√जि (धातु ‘to conquer’)
शत्रून्enemies
शत्रून्:
कर्म
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
द्रुहेin hostility; in treachery
द्रुहे:
अधिकरण (हेतौ/विषये) / ‘in treachery/hostility’
TypeNoun
Rootद्रुह् (प्रातिपदिक; ‘द्रोह/हानि’)
रीषन्तम्harming; injuring
रीषन्तम्:
कर्म (तम्… रीषन्तम्) / विशेषणम्
TypeAdjective (present participle)
Root√रीष् (धातु ‘to injure, harm’) → रीषन्त् (वर्तमाने कृदन्त/शतृ)
परिaround; all around
परि:
क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थ
TypeIndeclinable (preverb) / particle
Rootपरि
धेहिplace! set!
धेहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (धातु ‘to place, put’)
राजन्O king
राजन्:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
