Rig Veda 10.48.3 — Mandala 10, Sukta 48, Mantra 3
Sukta 10.48
Devata: Indra (self-proclamation; Tvaṣṭṛ and Sūrya as supporting references)
Samhita Patha (Devanagari)
मह्यं त्वष्टा वज्रमतक्षदायसं मयि देवासोऽवृजन्नपि क्रतुम् । ममानीकं सूर्यस्येव दुष्टरं मामार्यन्ति कृतेन कर्त्वेन च ॥
Transliteration
máhyaṃ tváṣṭā vájram atakṣad āyasáṃ máyi devā́so ’vṛjan ápi krátum | mamā́nīkaṃ sū́ryasyeva dúṣṭaraṃ mām ā́ryanti kṛténa kártvēna ca ||
Translation
मह्यं त्वष्टा आयसं वज्रं ततक्ष; मयि देवाः क्रतुं—इच्छां कार्यसंकल्पं च—अवृजन्। मम अनीकं सूर्यस्येव दुष्टरं दुर्गमम्; कृतेन कर्त्वेन च मां प्रत्यार्यन्ति, तथाप्यहं न भिद्ये, अखण्डोऽस्मि।
Word by Word
मह्यम्to me
मह्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद्
त्वष्टाTvaṣṭṛ (the divine artisan)
त्वष्टा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootत्वष्टृ
वज्रम्thunderbolt
वज्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवज्र
अतक्षत्fashioned, hewed
अतक्षत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootतक्ष्
आयसम्of iron, iron-made
आयसम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootआयस
मयिin me
मयि:
अधिकारण
TypePronoun
Rootअस्मद्
देवासःthe gods
देवासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव
अवृजन्they bestowed/placed (set)
अवृजन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृज्
अपिalso; moreover
अपि:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि
क्रतुम्resolve, power of will/insight
क्रतुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootक्रतु
ममof me, my
मम:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
अनीकम्face; front; appearance
अनीकम्:
कर्तृ (विषयः)
TypeNoun
Rootअनीक
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसूर्य
इवlike
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
दुष्टरम्hard to overcome/cross
दुष्टरम्:
कर्तृ (विषय-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदुष्-तॄ (तॄ=तर् ‘to cross’) → दुष्तर
माम्me
माम्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
आर्यन्तिthey assail/attack
आर्यन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootअर्य्/ऋ (Vedic: ‘to harm/assail, treat as enemy’)
कृतेनby (their) deed; by what is done
कृतेन:
करण
TypeNoun (instrumental of action/result)
Rootकृत (ppp of कृ ‘to do’)
कर्त्वेनby act/agency; by doing
कर्त्वेन:
करण
TypeNoun
Rootकर्त्व (action, doing; from कृ) अथवा कर्तृ-भाव
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.