
Sukta 10.42
Indra (with Soma as supporting power)
अयं सूक्तः सोमबलवर्धितं इन्द्रं प्रति ऊर्जस्विनी आह्वानरूपा स्तुतिः। गायकान् प्रेरयति यत् ते तीव्रं स्तोमं “अग्रे नयन्तु”, यथा निर्णायकः क्षेपः श्रेष्ठतरं लाभं जयति। इन्द्रं याचते यत् सः शत्रून् दूरं नुदतु, गो-धान्यसमृद्धिं ददातु, तथा प्रेरितां धियं प्रददातु या वाजरूपं बलनिधिं भवति। अन्त्ये रक्षामन्त्रे सुरक्षा-वृत्तं विस्तीर्यते—बृहस्पतिं सर्वतो दिक्षु रक्षणाय आह्वयति, इन्द्रः पुरतः तथा अन्तर्मध्ये रक्षतु; एतद् मित्रेषु अन्तःशक्तिषु च वरिवः—मुक्तं देशं निरवरोधं गमनं—जनयति।
Mantra 1
अस्तेव सु प्रतरं लायमस्यन्भूषन्निव प्र भरा स्तोममस्मै । वाचा विप्रास्तरत वाचमर्यो नि रामय जरितः सोम इन्द्रम् ॥
अस्तेव सु प्रतरं लायमस्यन्, भूषण्निव प्र भर स्तोममस्मै। वाचा विप्राः तरत वाचमर्यो, नि रामय जरितः—सोम इन्द्रम्।
Mantra 3
किमङ्ग त्वा मघवन्भोजमाहुः शिशीहि मा शिशयं त्वा शृणोमि । अप्नस्वती मम धीरस्तु शक्र वसुविदं भगमिन्द्रा भरा नः ॥
किमङ्ग त्वा मघवन् भोजमाहुः? शिशीहि मा; शिशयं त्वा शृणोमि। अप्नस्वती मम धीरस्तु शक्र; वसुविदं भगमिन्द्र, आ भरा नः।
Mantra 4
त्वां जना ममसत्येष्विन्द्र संतस्थाना वि ह्वयन्ते समीके । अत्रा युजं कृणुते यो हविष्मान्नासुन्वता सख्यं वष्टि शूरः ॥
हे इन्द्र, ममसत्येषु समीकस्थानेषु जना त्वां विह्वयन्ते। अत्र यो हविष्मान् स त्वया युजं कृणुते; असुन्वता सोमं न पिषता न च रसस्राविणा सह शूरः सख्यं न वृणीते।
Mantra 5
धनं न स्यन्द्रं बहुलं यो अस्मै तीव्रान्त्सोमाँ आसुनोति प्रयस्वान् । तस्मै शत्रून्त्सुतुकान्प्रातरह्नो नि स्वष्ट्रान्युवति हन्ति वृत्रम् ॥
यथा बहुलं धनं स्यन्द्रं प्रवहति, तथा यः प्रयस्वान् तस्मै तीव्रान् सोमान् आसुनोति; तस्मै इन्द्रः प्रातरह्नः सुतुकान् शत्रून् निपातयति, युवतिः शक्तिः वृत्रं हत्वा मार्गं विशोधयति।
Mantra 6
यस्मिन्वयं दधिमा शंसमिन्द्रे यः शिश्राय मघवा काममस्मे । आराच्चित्सन्भयतामस्य शत्रुर्न्यस्मै द्युम्ना जन्या नमन्ताम् ॥
यस्मिन् वयं इन्द्रे शंसं दधिम, स मघवा योऽस्माकं कामं शिश्राय; आराच्चित् सन् अस्य शत्रुः भयताम्, जन्या द्युम्नानि च तस्मै नमन्तां सम्यक् व्यवस्थितानि भवन्तु।
Mantra 7
आराच्छत्रुमप बाधस्व दूरमुग्रो यः शम्बः पुरुहूत तेन । अस्मे धेहि यवमद्गोमदिन्द्र कृधी धियं जरित्रे वाजरत्नाम् ॥
आराৎ शत्रुमप बाधस्व दूरमुग्रो यः शम्भः पुरुहूत तेन । अस्मे धेहि यवमद्गोमदिन्द्र कृधी धियं जरित्रे वाजरत्नाम् ॥
Mantra 8
प्र यमन्तर्वृषसवासो अग्मन्तीव्राः सोमा बहुलान्तास इन्द्रम् । नाह दामानं मघवा नि यंसन्नि सुन्वते वहति भूरि वामम् ॥
प्र यमन्तर्वृषसवासो अग्मन्तीव्राः सोमा बहुलान्तास इन्द्रम् । नाह दामानं मघवा नि यंसन्नि सुन्वते वहति भूरि वामम् ॥
Mantra 9
उत प्रहामतिदीव्या जयाति कृतं यच्छ्वघ्नी विचिनोति काले । यो देवकामो न धना रुणद्धि समित्तं राया सृजति स्वधावान् ॥
उत प्रहामतिदीव्या जयाति कृतं यच्छ्वघ्नी विचिनोति काले । यो देवकामो न धना रुणद्धि समित्तं राया सृजति स्वधावान् ॥
Mantra 10
गोभिष्टरेमामतिं दुरेवां यवेन क्षुधं पुरुहूत विश्वाम् । वयं राजभिः प्रथमा धनान्यस्माकेन वृजनेना जयेम ॥
गोभिः (रश्मिभिः) वयं दुरेवाममतिमतीत्य तरेम; यवेन (पोषणबलेन) हे पुरुहूत इन्द्र, विश्वां क्षुधं परितरेम। वयं राजभिः सह प्रथमाणि धनानि जयेम; अस्माकेन वृजनेन (स्वकीयेन गणेन/व्यवस्थया) विजयेम।
Mantra 11
बृहस्पतिर्नः परि पातु पश्चादुतोत्तरस्मादधरादघायोः । इन्द्रः पुरस्तादुत मध्यतो नः सखा सखिभ्यो वरिवः कृणोतु ॥
बृहस्पतिः नः परितः पातु—पश्चात्, उत्तरस्मात्, अधरात्—अघायोः (अहितेच्छुकात्) शक्तेः। इन्द्रः नः सखा पुरस्तात् उत मध्यतः पातु; सखिभ्यः वरिवः (विस्तीर्णं स्थानं) कृणोतु।
It asks Indra (strengthened by Soma) to repel enemies, grant prosperity in grain and cattle, and give the singer inspired thought (dhī) that becomes a treasure of strength (vāja).
Soma is the sacred exhilarant that ‘charges’ Indra’s power and joy; invoking Soma signals that Indra’s victorious force is awakened and made effective for protection and success.
Varivas means “wide room” or free, unhindered space—both outer safety (no obstruction from foes) and inner spaciousness where supportive forces can work together.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.