
Sukta 10.143
Kakṣīvant Dairghatamasa (traditional association for many Aśvin hymns; verse itself names Kakṣīvant and Atri)
Aśvinau (Nā́satyā)
अयं लघुरश्विनोर्नासत्ययोः स्तुतिह् शीघ्ररक्षकयोः पुनर्नवकर्तृयोश्च, ये बलं सामर्थ्यं च जीवनस्य सम्यग्गतिं पुनरपि स्थापयतः। अत्रेः कक्षीवन्तश्च ऋष्योः प्रति तयोः संजीवनसहाय्यं स्मारयन् कविः यजमानस्य ‘विस्तीर्णे आसने’ तौ आगच्छतामिति प्रार्थयते, च समुदायं दुर्गाणि तरयतां, अतिप्रपूरितेन पोषेण सुमनसा च पूरयतामिति।
Mantra 1
त्यं चिदत्रिमृतजुरमर्थमश्वं न यातवे । कक्षीवन्तं यदी पुना रथं न कृणुथो नवम् ॥
त्यं चिदत्रिमृतजुरं, यात्रायै अश्व इव निश्चयार्थम्। यदा कक्षीवन्तं पुनर्नवीकरोषि, तदा तं नवेन रथेन इव यात्रायै पुनः करोषि।
Mantra 2
त्यं चिदश्वं न वाजिनमरेणवो यमत्नत । दृळ्हं ग्रन्थिं न वि ष्यतमत्रिं यविष्ठमा रजः ॥
तमपि वाजिनमश्वमिव बलं यदरेणवोऽतततुः—दृढं ग्रन्थिमिव तद्वि ष्यत; रजसि तमसि निहितमत्रिं यविष्ठमुदनयत प्रकाशे।
Mantra 3
नरा दंसिष्ठावत्रये शुभ्रा सिषासतं धियः । अथा हि वां दिवो नरा पुन स्तोमो न विशसे ॥
नरा दंसिष्ठौ शुभ्रावश्विनौ, अत्रये धियः सिषासतं जयाय। अथ हि वां दिवो नरौ, पुनः स्तोमोऽस्माकं वि-शसेवागच्छति—युवयोः सन्निधि-प्रवेशाय।
Mantra 4
चिते तद्वां सुराधसा रातिः सुमतिरश्विना । आ यन्नः सदने पृथौ समने पर्षथो नरा ॥
चिन्त्यं तद्वां सुराधसा अश्विनौ—रातिः सुमतिश्च। यदा नः पृथौ सदने आगच्छथः, तदा समाने समने, नरा, अस्मान् पर्षथः।
Mantra 5
युवं भुज्युं समुद्र आ रजसः पार ईङ्खितम् । यातमच्छा पतत्रिभिर्नासत्या सातये कृतम् ॥
हे नासत्यौ, युवां भुज्युम् उपागच्छतम्—यः रजसः पारस्थे समुद्रे तरङ्गैः क्षिप्यमाणः आसीत्। पतत्रिभिः शक्तिभिः युवां तम् अवाप्नुतम्, सातये क्षेमलाभाय च कृतैः उपायैः।
Mantra 6
आ वां सुम्नैः शंयू इव मंहिष्ठा विश्ववेदसा । समस्मे भूषतं नरोत्सं न पिप्युषीरिषः ॥
युवां सुम्नैः अस्मान् उपागच्छतम्—शंयुवाविव हितैषिणौ; हे मंहिष्ठौ विश्ववेदसौ। हे नरौ, समं अस्मे भूषतम्—पिप्युषीः इषः, यथा उत्सः परिपूर्यते।
The Aśvins (Nā́satyā) are twin Vedic deities who arrive at dawn in a swift chariot. They are praised as healers and rescuers who bring timely help, health, and safe passage.
Their names function as remembered examples of Aśvin help. By recalling how the Twins renewed and aided renowned seers, the poet strengthens the request that they do the same for the present worshippers.
It is a prayer for protection and successful crossing over obstacles—danger, illness, uncertainty, or any hard passage. The hymn asks the Aśvins to guide the community safely through such transitions and restore strength.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.