
Sukta 10.118
Agni
Gāyatrī (probable; compact 3-pāda structure typical of gāyatrī-style address)
अयं लघ्वग्निसूक्तः सम्यगाधिते यज्ञाग्नौ ज्वलिते ऊर्ध्वं समुत्थानं, घृतप्रियम्, तथा हविः परिरक्षन्तं शत्रुं “अत्रिणं” निहन्तारं च निरूपयति। अग्निं अमृतं गृहपतिं स्तौति—यो मर्त्येषु आहूतः रक्षति, पावयति, च यज्ञं यथाक्रमं सम्यक् प्रतिष्ठापयति।
Mantra 1
अग्ने हंसि न्यत्रिणं दीद्यन्मर्त्येष्वा । स्वे क्षये शुचिव्रत ॥
अग्ने हंसि न्यत्रिणं दीद्यन्मर्त्येष्वा । स्वे क्षये शुचिव्रत ॥
Mantra 2
उत्तिष्ठसि स्वाहुतो घृतानि प्रति मोदसे । यत्त्वा स्रुचः समस्थिरन् ॥
उत्तिष्ठसि स्वाहुतो घृतानि प्रति मोदसे; यत्त्वा स्रुचः समस्थिरन्॥
Mantra 3
स आहुतो वि रोचतेऽग्निरीळेन्यो गिरा । स्रुचा प्रतीकमज्यते ॥
स आहुतो वि रोचतेऽग्निरीळेन्यो गिरा । स्रुचा प्रतीकमज्यते ॥
Mantra 4
घृतेनाग्निः समज्यते मधुप्रतीक आहुतः । रोचमानो विभावसुः ॥
घृतेनाग्निः समज्यते मधुप्रतीक आहूतः। रोचमानो विभावसुः प्रकाशसमृद्धिं वितनोति॥
Mantra 5
जरमाणः समिध्यसे देवेभ्यो हव्यवाहन । तं त्वा हवन्त मर्त्याः ॥
जरमाणः समिध्यसे देवेभ्यो हव्यवाहन। तं त्वा हवन्त मर्त्याः॥
Mantra 6
तं मर्ता अमर्त्यं घृतेनाग्निं सपर्यत । अदाभ्यं गृहपतिम् ॥
तं मर्ता अमर्त्यं घृतेनाग्निं सपर्यत। अदाभ्यं गृहपतिम्॥
Mantra 7
अदाभ्येन शोचिषाग्ने रक्षस्त्वं दह । गोपा ऋतस्य दीदिहि ॥
अदाभ्येन शोचिषाग्ने रक्षस्त्वं दह । गोपा ऋतस्य दीदिहि ॥
Mantra 8
स त्वमग्ने प्रतीकेन प्रत्योष यातुधान्यः । उरुक्षयेषु दीद्यत् ॥
स त्वमग्ने प्रतीकेन प्रत्योष यातुधान्यः । उरुक्षयेषु दीद्यत् ॥
Mantra 9
तं त्वा गीर्भिरुरुक्षया हव्यवाहं समीधिरे । यजिष्ठं मानुषे जने ॥
तं त्वा गीर्भिरुरुक्षया हव्यवाहं समीधिरे । यजिष्ठं मानुषे जने ॥
It praises Agni as the sacred fire who becomes strong when properly invoked, enjoys ghee offerings, and protects the sacrifice by driving away harmful forces.
Atriṇa is a harmful ‘devourer’—a figure for anything that steals, spoils, or obstructs the offering (ritual error, hostility, or negative influence).
Gṛhapati means “lord of the house.” Agni is the household fire who guards the home and the rite, making the dwelling a stable place for sacred order and purity.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.