
Sukta 10.105
Indra (probable) / Vasu epithet; requires Anukramaṇī confirmation for RV 10.105
Jagatī or Triṣṭubh (uncertain from excerpt; requires meter scan of full sukta)
अयं सूक्तः वसुनाम्ना सम्बोधितस्य इन्द्रस्य तीव्रं स्तुतिरूपं प्रशंसनम्। स्तोत्रं कदा तं सत्यमेव “तोषयिष्यति” इति पृच्छति, तस्य सहायस्य ऊर्जस्वी आधारत्वेन सोमपेषणं च आह्वयति। ऋभु-मातरिश्वनोरिव तस्य कृतशक्तिं कौशलं च स्मारयति, अन्ते च कुत्सस्य रक्षणं दस्युहत्याविजयांश्चानुस्मरन्, स्तुतिः सख्यं च तस्य निर्णायकं साहाय्यं आकर्षतः इति प्रतिपादयति।
Mantra 1
कदा वसो स्तोत्रं हर्यत आव श्मशा रुधद्वाः । दीर्घं सुतं वाताप्याय ॥
हे वसो, कदा ते हर्षाय स्तोत्रम् आगमिष्यति—यदा मुखेन बहिःश्वासो रुध्यते? तदा दीर्घं सुतं सोमं प्रति, वात-प्राणेन पुष्ट्यै।
Mantra 2
हरी यस्य सुयुजा विव्रता वेरर्वन्तानु शेपा । उभा रजी न केशिना पतिर्दन् ॥
यस्य हरी सुयुजा विव्रता वेरर्वन्तौ शेपानुचरौ, सः प्रभुः दीर्घकेशिवत् उभे रजी (लोकमार्गौ) धारयति।
Mantra 3
अप योरिन्द्रः पापज आ मर्तो न शश्रमाणो बिभीवान् । शुभे यद्युयुजे तविषीवान् ॥
इन्द्रः पापजः (द्वेषिणः) अप निनाय; मर्त्य इव श्रममाणोऽपि अबिभ्यत्। यदा तविषीवान् शुभे तेजसि आत्मानं युयोज, तदा अग्रेऽसरत्।
Mantra 4
सचायोरिन्द्रश्चर्कृष आँ उपानसः सपर्यन् । नदयोर्विव्रतयोः शूर इन्द्रः ॥
सचायोः शक्त्योः सहेन्द्रश्चर्कृषे, उपानसः सपर्यन् इव। नद्योर्विव्रतयोः सह शूर इन्द्रः प्रवर्तते।
Mantra 5
अधि यस्तस्थौ केशवन्ता व्यचस्वन्ता न पुष्ट्यै । वनोति शिप्राभ्यां शिप्रिणीवान् ॥
अधि यस्तस्थौ केशवन्तौ व्यचस्वन्तौ न पुष्ट्यै—स शिप्रिणीवान् शिप्राभ्यां वनोति।
Mantra 6
प्रास्तौदृष्वौजा ऋष्वेभिस्ततक्ष शूरः शवसा । ऋभुर्न क्रतुभिर्मातरिश्वा ॥
प्रास्तौदृष्वौजा; शूरः शवसा ऋष्वेभिस्ततक्ष—ऋभुर्न क्रतुभिः, मातरिश्वा इव।
Mantra 7
वज्रं यश्चक्रे सुहनाय दस्यवे हिरीमशो हिरीमान् । अरुतहनुरद्भुतं न रजः ॥
यः सुहनाय दस्यवे वज्रं चकार—स हिरिमशो हिरिमान् अरुतहनुरद्भुतं न रजः।
Mantra 8
अव नो वृजिना शिशीह्यृचा वनेमानृचः । नाब्रह्मा यज्ञ ऋधग्जोषति त्वे ॥
अव नो वृजिना शिशीहि; ऋचा वनेमानृचः, नाब्रह्मा। यज्ञो ब्रह्मवर्जितो न त्वे ऋधग् जोषताम्।
Mantra 9
ऊर्ध्वा यत्ते त्रेतिनी भूद्यज्ञस्य धूर्षु सद्मन् । सजूर्नावं स्वयशसं सचायोः ॥
यदा ते त्रेतिनी यज्ञस्य धूर्षु सद्मन् ऊर्ध्वा अभूत्, तदा सजूः स्वयशसं नावं सखायोः सचा योजयः—ततः पारगमनं सिद्ध्यति।
Mantra 10
श्रिये ते पृश्निरुपसेचनी भूच्छ्रिये दर्विररेपाः । यया स्वे पात्रे सिञ्चस उत् ॥
श्रिये ते पृश्निरुपसेचनी भूच्छ्रिये दर्विररेपाः । यया स्वे पात्रे सिञ्चस उत् ॥
Mantra 11
शतं वा यदसुर्य प्रति त्वा सुमित्र इत्थास्तौद्दुर्मित्र इत्थास्तौत् । आवो यद्दस्युहत्ये कुत्सपुत्रं प्रावो यद्दस्युहत्ये कुत्सवत्सम् ॥
शतं वा यदसुर्य प्रति त्वा सुमित्र इत्थास्तौद्दुर्मित्र इत्थास्तौत् । आवो यद्दस्युहत्ये कुत्सपुत्रं प्रावो यद्दस्युहत्ये कुत्सवत्सम् ॥
The hymn is primarily addressed to Indra, though it uses the epithet “Vasu.” Full certainty of the heading details comes from the Anukramaṇī tradition.
It seeks Indra’s delight in the hymn and Soma offering, and asks for his strengthening, protection of allies, and victory over hostile or obstructing forces.
These are remembered examples of Indra’s past help. By recalling them, the hymn argues that Indra will likewise protect and lead the present worshipper to success.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.