Rig Veda 1.31.4: Mandala 1, Sukta 31, Mantra 4
Sukta 1.31
Rishi: Hiraṇyastūpa Āṅgirasa
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
त्वमग्ने मनवे द्यामवाशयः पुरूरवसे सुकृते सुकृत्तरः । श्वात्रेण यत्पित्रोर्मुच्यसे पर्या त्वा पूर्वमनयन्नापरं पुनः ॥
Transliteration
tvám agne mánave dyā́m avāśayaḥ purūrắvase su-kṛ́te su-kṛ́t-taraḥ | śvātréṇa yát pitrór múcyase párī ā́ tvā pū́rvam anayan nā́param púnaḥ ||
Translation
त्वम् अग्ने मनवे द्यामवाशयः पुरूरवसे सुकृते सुकृत्तरः। श्वात्रेण यत्पित्रोर्मुच्यसे पर्या त्वा पूर्वमनयन्नापरं पुनः॥
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
मनवेfor Manu
मनवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
द्याम्the heaven (sky)
द्याम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्यौ/द्याम् (प्रातिपदिक)
अवाशयःyou caused (it) to dwell / you made (it) settle
अवाशयः:
क्रिया
TypeVerb
Root√वश् (वशँ—वशीकरणे/निवासे) with preverb अव-; causative stem अवाशय-
पुरूरवसेfor Purūravas
पुरूरवसे:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper name)
Rootपुरूरवस् (प्रातिपदिक; नाम)
सुकृतेfor the well-doer / for the pious one
सुकृते:
सम्प्रदान
TypeAdjective (used substantively)
Rootसु-कृत (प्रातिपदिक)
सुकृत्तरःmore beneficent / better-doing
सुकृत्तरः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective (comparative)
Rootसु-कृत (प्रातिपदिक) + तर (तुलनात्मक प्रत्यय)
श्वात्रेणby (means of) a stratagem/aid (śvātra)
श्वात्रेण:
करण
TypeNoun
Rootश्वात्र (प्रातिपदिक; साधन/उपायवाचक)
यत्that which / when
यत्:
कर्म (अन्तर्निहित) / सम्बन्ध
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पित्रोःof (your) two parents
पित्रोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
मुच्यसेyou are released / you free yourself
मुच्यसे:
क्रिया
TypeVerb
Root√मुच् (मुचँ—मोक्षणे)
परिaround, about
परि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (preverb/adverb)
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
आtowards, unto
आ:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (preverb)
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पूर्वम्formerly, earlier
पूर्वम्:
क्रियाविशेषण
TypeAdjective/Adverb
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
अनयन्they led / they brought along
अनयन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√नी (णीञ्—प्रापणे/नयने) with preverb अनु-; stem अनय-
नnot
न:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
अपरम्later (time) / the other
अपरम्:
कर्म (अन्तर्निहित) / क्रियाविशेषण
TypeAdjective (used substantively)
Rootअपर (प्रातिपदिक)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.