Rig Veda 1.31.5: Mandala 1, Sukta 31, Mantra 5
Sukta 1.31
Rishi: Hiraṇyastūpa Āṅgirasa
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
त्वमग्ने वृषभः पुष्टिवर्धन उद्यतस्रुचे भवसि श्रवाय्यः । य आहुतिं परि वेदा वषट्कृतिमेकायुरग्रे विश आविवाससि ॥
Transliteration
tvám agne vṛṣabháḥ puṣṭí-várdhana údyata-sruce bhavasi śravā́yyaḥ | yá āhútim pári védā váṣaṭ-kṛ́tim ékāyur ágre víśa āvivā́sasi ||
Translation
त्वमग्ने वृषभः पुष्टिवर्धनः; उद्यतस्रुचे श्रवाय्यः भवसि। य आहुतिं परि वेद वषट्कृतिं च—त्वमेव अग्रे एकायुः सन् विशः आविवाससि।
Word by Word
त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
वृषभःbull; mighty one
वृषभः:
कर्तृ (त्वम्-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
पुष्टिवर्धनःincreasing prosperity/nourishment
पुष्टिवर्धनः:
कर्तृ (त्वम्-समनाधिकरण)
TypeAdjective
Rootपुष्टि-वर्धन (समास-प्रातिपदिक; वर्ध् धातु)
उद्यतस्रुचेfor the uplifted/raised ladle (i.e., for the offering-ladle held up)
उद्यतस्रुचे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootउद्यत-स्रुच् (समास-प्रातिपदिक)
भवसिthou art / thou becomest
भवसि:
—
TypeVerb
Rootभू (धातु)
श्रवाय्यःworthy of fame/praise
श्रवाय्यः:
कर्तृ (त्वम्-समनाधिकरण)
TypeAdjective
Rootश्रवाय्य (प्रातिपदिक; √श्रु से ‘श्रवस्’ सम्बन्ध)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आहुतिम्oblation
आहुतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootआहुति (प्रातिपदिक)
परिaround; fully
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि
वेदाःthou knowest
वेदाः:
—
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
वषट्कृतिम्the vaṣaṭ-call/vaṣaṭ-formula (its performance)
वषट्कृतिम्:
कर्म (वेदाः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootवषट्-कृति (समास-प्रातिपदिक)
एकायुःof one life; having a single lifetime
एकायुः:
कर्तृ (यः-समनाधिकरण)
TypeAdjective
Rootएक-आयुस् (समास-प्रातिपदिक)
अग्रेin front; at first; beforehand
अग्रे:
अधिकरण
TypeIndeclinable (adverbial noun-form)
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
विशःthe clans/peoples
विशः:
कर्म (आविवाससि इत्यस्य)
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
आविवाससिthou dost cause to worship / thou dost make (them) serve; thou dost win (their) homage
आविवाससि:
—
TypeVerb
Root√वास् (उपसर्ग: आ; धातु ‘वास्’ = ‘उपासने/सेवने’), (वैदिक) आविवास- (तीव्र/आवृत्ति-प्रयोग)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.