
Sukta 1.119
Kakṣīvān Dairghatamasa (traditional for RV 1.119)
Aśvinau
Jagatī (probable for RV 1.119.1; longer line typical of Jagatī)
अयं सूक्तः प्रातःकालेऽश्विनौ प्रति त्वरिताह्वानरूपः। बहुशक्तिं रथं यज्ञं प्रति शीघ्रमागन्तुं तौ प्रार्थयते, यत् स्तोतृजनो रक्षणेन दानैश्च ‘सत्यं जीवेत्’ इति। अत्र तयोः प्रसिद्धा उद्धाराः पुनःस्थापनानि च स्मर्यन्ते—रेभस्य परित्राणम्, अत्रेः शीतलीकरणम्, वन्दनस्य आयुषः प्रवर्धनम्। अन्ते पेदवे जयबलं ददाति, ख्यातेन श्वेताश्वेन ‘श्वेत’ इति; तेन यमौ शीघ्रभिषजौ, सहायौ, रणसहायौ च इति निरूप्येते।
Mantra 1
आ वां रथं पुरुमायं मनोजुवं जीराश्वं यज्ञियं जीवसे हुवे । सहस्रकेतुं वनिनं शतद्वसुं श्रुष्टीवानं वरिवोधामभि प्रयः ॥
आ वां रथं पुरुमायं मनोजुवं जीराश्वं यज्ञियं जीवसे हुवे। सहस्रकेतुं वनिनं शतद्वसुं श्रुष्टीवानं वरिवोधामभि प्रयः॥
Mantra 2
ऊर्ध्वा धीतिः प्रत्यस्य प्रयामन्यधायि शस्मन्त्समयन्त आ दिशः । स्वदामि घर्मं प्रति यन्त्यूतय आ वामूर्जानी रथमश्विनारुहत् ॥
ऊर्ध्वा धीतिः प्रत्यस्य प्रयामन्यधायि; शस्मन्तः समायन्त आ दिशः। स्वदामि घर्मं प्रति यन्त्यूतयः; आ वामूर्जानी रथमश्विनारुहत्॥
Mantra 3
सं यन्मिथः पस्पृधानासो अग्मत शुभे मखा अमिता जायवो रणे । युवोरह प्रवणे चेकिते रथो यदश्विना वहथः सूरिमा वरम् ॥
सं यन्मिथः पस्पृधानासो अग्मत शुभे मखा अमिता जायवो रणे। युवोरह प्रवणे चेकिते रथो यदश्विना वहथः सूरिमा वरम्॥
Mantra 4
युवं भुज्युं भुरमाणं विभिर्गतं स्वयुक्तिभिर्निवहन्ता पितृभ्य आ । यासिष्टं वर्तिर्वृषणा विजेन्यं दिवोदासाय महि चेति वामवः ॥
युवं भुज्युं भुरमाणं विभिर्गतं स्वयुक्तिभिर्निवहन्ता पितृभ्य आ। यासिष्टं वर्तिर्वृषणा विजेन्यं दिवोदासाय महि चेति वामवः॥
Mantra 5
युवोरश्विना वपुषे युवायुजं रथं वाणी येमतुरस्य शर्ध्यम् । आ वां पतित्वं सख्याय जग्मुषी योषावृणीत जेन्या युवां पती ॥
हे अश्विनौ, युवयोः दीप्तवपुषे वाणी युवायुगं युवयोः शर्ध्यस्य रथं येमतुः। सख्याय आगता योषा युवयोः पतित्वं वृणीत—युवां पती इति जेन्या वव्रे।
Mantra 6
युवं रेभं परिषूतेरुरुष्यथो हिमेन घर्मं परितप्तमत्रये । युवं शयोरवसं पिप्यथुर्गवि प्र दीर्घेण वन्दनस्तार्यायुषा ॥
हे अश्विनौ, युवां रेब्हं परिषूतेरुरुष्यथः; अत्रये च हिमेन घर्मं परितप्तं शमयथः। युवां शयोरवसं पिप्यथुः; गवि च दीर्घेण आयुषा वन्दनं तारयथः।
Mantra 7
युवं वन्दनं निॠतं जरण्यया रथं न दस्रा करणा समिन्वथः । क्षेत्रादा विप्रं जनथो विपन्यया प्र वामत्र विधते दंसना भुवत् ॥
हे दस्रावश्विनौ, युवां जरण्यया निॠतं वन्दनं रथं न करणाः समिन्वथः—निॠतेः राज्यात् विमोचयथः। क्षेत्राद् विप्रं विपन्यया जनयथः। अत्र विधते यः अन्तः ऋतं स्थापयितुं श्रमते, तस्मै वां दंसना प्र भुवत्।
Mantra 8
अगच्छतं कृपमाणं परावति पितुः स्वस्य त्यजसा निबाधितम् । स्वर्वतीरित ऊतीर्युवोरह चित्रा अभीके अभवन्नभिष्टयः ॥
परावति कृपमाणं स्वस्य पितुः त्यजसा निबाधितम् अगच्छतं युवाम्। स्वर्वतीरित ऊतीः युवोरहाभीके चित्रा अभवन्नभिष्टयः॥
Mantra 9
उत स्या वां मधुमन्मक्षिकारपन्मदे सोमस्यौशिजो हुवन्यति । युवं दधीचो मन आ विवासथोऽथा शिरः प्रति वामश्व्यं वदत् ॥
उत स्या वां मधुमन्मक्षिकारपन्मदे सोमस्यौशिजो हुवन्यति। युवं दधीचो मन आ विवासथोऽथा शिरः प्रति वामश्व्यं वदत्॥
Mantra 10
युवं पेदवे पुरुवारमश्विना स्पृधां श्वेतं तरुतारं दुवस्यथः । शर्यैरभिद्युं पृतनासु दुष्टरं चर्कृत्यमिन्द्रमिव चर्षणीसहम् ॥
युवं पेदवे पुरुवारमश्विना स्पृधां श्वेतं तरुतारं दुवस्यथः। शर्यैरभिद्युं पृतनासु दुष्टरं चर्कृत्यमिन्द्रमिव चर्षणीसहम्॥
The Aśvins are the youthful twin gods who arrive at dawn in a swift chariot. In the Rig Veda they are famed for healing, rescuing those in danger, and granting long life and safe passage.
The hymn asks the Aśvins to come to the offering, protect the worshipper, widen the paths (remove obstacles), and grant vitality and longevity—supported by examples of their past rescues.
Pedu and Śveta represent the Aśvins’ gift of conquering power. The ‘white’ (luminous) steed symbolizes a force that overcomes rivalries and hardships, turning divine help into practical victory.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.