Sarga 21

Verse 1

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य स्नेहपर्याकुलाक्षरम्।समन्यु: कौशिको वाक्यं प्रत्युवाच महीपतिम्।।।।

तद्राज्ञो वचनं श्रुत्वा स्नेहजन्यविलोलवर्णम्। समन्युः कौशिको राजानं प्रत्युवाच महीपतिम्॥

Verse 2

पूर्वमर्थं प्रतिश्रुत्य प्रतिज्ञां हातुमिच्छसि।राघवाणामयुक्तोऽयं कुलस्यास्य विपर्यय:।।1.21.2।।

पूर्वमर्थं प्रतिश्रुत्य प्रतिज्ञां हातुमिच्छसि। राघवाणामयुक्तोऽयं कुलस्यास्य विपर्ययः॥

Verse 3

यदीदं ते क्षमं राजन् गमिष्यामि यथाऽगतम्।मिथ्याप्रतिज्ञ: काकुत्स्थ सुखीभव सबान्धव:।।।।

यदि ते राजन् एतद् क्षमं मन्यसे, तर्हि यथाऽगतोऽहं तथा गमिष्यामि। काकुत्स्थ, मिथ्याप्रतिज्ञः सन् सबान्धवः सुखी भव॥

Verse 4

तस्य रोषपरीतस्य विश्वामित्रस्य धीमत:।चचाल वसुधा कृत्स्ना विवेश च भयं सुरान्।।।।

तस्य धीमतः विश्वामित्रस्य रोषपरीतस्य कृत्स्ना वसुधा चचाल, सुरान् च भयं विवेश॥

Verse 5

त्रस्तरूपं तु विज्ञाय जगत्सर्वं महानृषि:।नृपतिं सुव्रतो धीरो वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत्।।।।

जगत्सर्वं त्रस्तरूपं विज्ञाय महानृषिः सुव्रतो धीरः वसिष्ठो नृपतिं वाक्यमब्रवीत्॥

Verse 6

इक्ष्वाकूणां कुले जातस्साक्षाद्धर्म इवापर:।धृतिमान् सुव्रत: श्रीमान्नधर्मं हातुमर्हसि।।।।

इक्ष्वाकूणां कुले जातः साक्षाद्धर्म इवापरः। धृतिमान् सुव्रतः श्रीमान् न धर्मं हातुमर्हसि॥

Verse 7

त्रिषु लोकेषु विख्यातो धर्मात्मा इति राघव।स्वधर्मं प्रतिपद्यस्व नाधर्मं वोढुमर्हसि।।।।

त्रिषु लोकेषु धर्मात्मा इति विख्यातोऽसि, राघव। स्वधर्मं प्रतिपद्यस्व; अधर्मं वोढुं न अर्हसि॥

Verse 8

संश्रुत्यैवं करिष्यामीत्यकुर्वाणस्य राघव।इष्टापूर्तवधो भूयात्तस्माद्रामं विसर्जय।।।।

एवं करिष्यामीति संश्रुत्य अकुर्वाणस्य, राघव, इष्टापूर्तफलं नश्येत्। तस्मात् रामं विसर्जय॥

Verse 9

कृतास्त्रमकृतास्त्रं वा नैनं शक्ष्यन्ति राक्षसा:।गुप्तं कुशिकपुत्रेण ज्वलनेनामृतं यथा।।।।

कृतास्त्रमकृतास्त्रं वा राक्षसाः एनं नाभिभविष्यन्ति। कुशिकपुत्रेण विश्वामित्रेण गुप्तोऽयं रामः, ज्वलनेन रक्षितममृतं यथैव॥

Verse 10

एष विग्रहवान् धर्म एष वीर्यवतां वर:।एष बुध्याऽधिको लोके तपसश्च परायणम्।।।।

एष विग्रहवान् धर्मः एष वीर्यवतां वरः। एष बुद्ध्याधिकः लोके तपसश्च परायणम्॥

Verse 11

एषोऽस्त्रान् विविधान्वेत्ति त्रैलोक्ये सचराचरे।नैनमन्य: पुमान्वेत्ति न च वेत्स्यन्ति केचन।।।।

एषोऽस्त्राणि विविधान् वेत्ति त्रैलोक्ये सचराचरे। नैनमन्यः पुमान् वेत्ति न च वेत्स्यन्ति केचन॥

Verse 12

न देवा नर्षय: केचिन्नासुरा न च राक्षसा:।गन्धर्वयक्षप्रवरास्सकिन्नरमहोरगा:।।।।

न देवा नर्षयः केचिन् नासुरा न च राक्षसाः। गन्धर्वयक्षप्रवराः सकिन्नरमहोरगाः॥

Verse 13

सर्वास्त्राणि भृशाश्वस्य पुत्रा: परमधार्मिका:।कौशिकाय पुरा दत्ता यदा राज्यं प्रशासति।।।।

सर्वास्त्राणि भृशाश्वस्य पुत्राः परमधार्मिकाः। कौशिकाय पुरा दत्ताः यदा राज्यं प्रशासति॥

Verse 14

तेऽपि पुत्रा भृशाश्वस्य प्रजापतिसुतासुता:।नैकरूपा महावीर्या दीप्तिमन्तो जयावहा:।।।।

तेऽपि भृशाश्वस्य पुत्राः प्रजापतिदुहितृसुतासुताः। नानारूपा महावीर्या दीप्तिमन्तो जयावहाः॥

Verse 15

जया च सुप्रभा चैव दक्षकन्ये सुमध्यमे।ते सुवातेऽस्त्रशस्त्राणि शतं परमभास्वरम्।।।।

जया च सुप्रभा चैव दक्षकन्ये सुमध्यमे। ते सुवातेऽस्त्रशस्त्राणि शतं परमभास्वरम्॥

Verse 16

पञ्चाशतं सुतान् लेभे जया नाम परान् पुरा।वधायासुरसैन्यानाममेयान् कामरूपिण:।।।।

पञ्चाशतं सुतान् लेभे जया नाम परान् पुरा। वधायासुरसैन्यानाममेयान् कामरूपिणः॥

Verse 17

सुप्रभाऽजनयच्चापि पुत्रान्पञ्चाशतं पुन:।संहारान्नामदुर्धर्षान् दुराक्रामान् बलीयस:।।।।

सुप्रभाऽजनयच्चापि पुत्रान्पञ्चाशतं पुनः। संहारान्नामदुर्धर्षान् दुराक्रामान् बलीयसः॥

Verse 18

तानि चास्त्राणि वेत्त्येष यथावत्कुशिकात्मज:।अपूर्वाणां च जनने शक्तो भूयस्स धर्मवित्।।।।

एष कुशिकात्मजः तानि चास्त्राणि यथावत् वेत्ति; धर्मवित् भूयः अपूर्वाणां च जनने शक्तः॥

Verse 19

एवं वीर्यो महातेजा विश्वामित्रो महायशाः।न रामगमने राजन् संशयं कर्तुमर्हसि।।।।

एवं वीर्यवान् महातेजाः सर्वत्र प्रथितयशाः विश्वामित्रः। तस्मात्, राजन्, रामस्य तेन सह गमने संशयं कर्तुं न अर्हसि॥

Verse 20

तेषां निग्रहणे शक्तस्स्वयं च कुशिकात्मज:।तव पुत्रहितार्थाय त्वामुपेत्याभियाचते।।।।

कुशिकात्मजः स्वयमेव तेषां निग्रहणे शक्तः सन् अपि, तव पुत्रस्य हितार्थं त्वामुपेत्य याचते॥

Verse 21

इति मुनिवचनात्प्रसन्नचित्तोरघुवृषभस्तु मुमोद भास्वराङ्ग:।गमनमभिरुरोच राघवस्यप्रथितयशा: कुशिकात्मजाय बुध्या।।।।

इति मुनिवचनात् प्रसन्नचित्तः रघुवृषभः भास्वराङ्गः मुमोद। प्रथितयशाः सः बुध्या कुशिकात्मजाय राघवस्य गमनम् अभिरुरोच॥

Verse 22

एष कुशिकात्मजः तानि चास्त्राणि यथावत् वेत्ति; धर्मवित् भूयः अपूर्वाणां च जनने शक्तः॥