Valmiki Ramayana 2.91.21: Ayodhya Kanda, Sarga 91, Shloka 21

भरद्वाजाश्रमे भरतसैन्यस्य दिव्यात्मिथ्यम् / Divine Hospitality to Bharata’s Army at Bharadvaja’s Hermitage

Devanagari script

विचित्राणि च माल्यानि पादपप्रच्युतानि च ।

सुरादीनि च पेयानि मांसानि विविधानि च ॥२१॥

Recitation with translationValmiki Ramayana 2.91.21

Transliteration

vicitrāṇi ca mālyāni pādapapracyutāni ca |

surādīni ca peyāni māṃsāni vividhāni ca ||21||

Translation

विचित्राणि च माल्यानि पादपप्रच्युतानि च; सुरादीनि च पेयानि मांसानि विविधानि च।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विचित्राणि: variegated
• विचित्राणि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विचित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; माल्यानि इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• च: and
• च: Samucchaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक

• माल्यानि: garlands
• माल्यानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: माल्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन

• पादपप्रच्युतानि: fallen from trees
• पादपप्रच्युतानि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पादप-प्रच्युत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; माल्यानि इति विशेष्यस्य विशेषणम्; समासः पादपात् प्रच्युतानि (पञ्चमी-तत्पुरुष)

• च: and
• च: Samucchaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक

• सुरादीनि: wine etc.
• सुरादीनि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Noun
• Root: सुरा-आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; पेयानि इति विशेष्यस्य विशेषणम्/समुच्चितम्; समासः सुरा आदिः येषाम् (आदि-तत्पुरुष)

• च: and
• च: Samucchaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक

• पेयानि: drinks
• पेयानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पेयं/पेय (प्रातिपदिक; √पा-आधारित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘to be drunk’

• मांसानि: meats
• मांसानि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मांस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन

• विविधानि: various
• विविधानि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; मांसानि इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• च: and
• च: Samucchaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक

Context

Let her furnish me with manycoloured garlands of fresh flowers from trees, wines and other drinks and meat of different kinds.

Characters & Entities

• garlands (mālya)
• trees (pādapa)
• surā (wine)
• drinks (peya)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Completeness in honoring guests: dharma is expressed by providing comfort, refreshment, and celebratory offerings appropriate to the visitors’ status and fatigue.

What is the narrative situation?

As part of a grand welcome, Bharadvāja calls for festive and restorative items—garlands and beverages, along with plentiful food.

Which character virtue is emphasized?

Attentiveness—Bharadvāja anticipates the needs of a large traveling party and arranges both beauty (garlands) and sustenance (food/drink).