मोहीन्या वसुम् प्रति प्रश्नोत्तररूपेण प्रथमं पुण्यकालो निर्दिश्यते—ज्येष्ठमासे शुक्लपक्षे द्वादश्यां पुरुषोत्तमदर्शनस्य महिमा, दीर्घकुरुक्षेत्रतपसामपि अतिशयः। वसुः पञ्चतीर्थ्याः क्रमं वदति—मार्कण्डेयसरोवरे त्रिवारं स्नानं, शिवसम्बद्धैः प्रायश्चित्तमन्त्रैः जपः, देवर्षिपितृभ्यस्तर्पणं; ततः शिवालये प्रदक्षिणा, पूजनं, अघोरमन्त्रेण क्षमाप्रार्थना—शिवलोकप्राप्तिः, अन्ते मोक्षः। अनन्तरं कल्पवटं (न्यग्रोधं) प्रदक्षिणया स्तुतिभिश्च पूजयेत्; गरुडं नमस्कृत्य विष्णुमन्दिरं प्रविश्य संकर्षणं, सुभद्रां, अन्ते कृष्णं/पुरुषोत्तमं द्वादशाक्षरेण मन्त्रेण पूजयेत्, ‘जय’स्तुतिभिः तथा देवस्य ध्यानवर्णनेन समापनम्। केवलं दर्शननमस्कारमात्रेण वेद-यज्ञ-दान-आश्रमधर्मफलसमष्टिसाम्यं, कुलोद्धारसहितं मोक्षप्राप्तिश्च प्रतिपाद्यते। ततः नृसिंहस्य नित्यसन्निधिः, धर्मार्थकाममोक्षप्रदत्वं, सरलोपचारैः पूजनं, कवच-अग्निशिखाजपः, उपवासः, होमः, रक्षाकर्माणि, सिद्ध्युपायाश्चोक्ताः; स्मरणपूजनाभ्यां पापनाशः, संकटरक्षा, इष्टसिद्धिश्च निश्चितेति।
Verse 1
मोहिन्युवाच । कस्मिन्कालें द्विजश्रेष्ठ गंतव्यं पुरुषोत्तमे । विधिना केन कर्तव्या पंचतीर्थ्यपि मानद ॥ १ ॥
मोहिन्युवाच—हे द्विजश्रेष्ठ, कस्मिन्काले पुरुषोत्तमं गन्तव्यम्? केन विधिना च, हे मानद, पञ्चतीर्थी कर्तव्या?
Verse 2
एकैकस्य च तीर्थस्य स्नाने दाने च यत्फलम् । देवताप्रेक्षणे चैव ब्रूहि सर्वं पृथक् पृथक् ॥ २ ॥
एकैकस्य तीर्थस्य स्नाने दाने च यत्फलं, देवताप्रेक्षणे चापि, तत्सर्वं पृथक् पृथक् मे ब्रूहि।
Verse 3
वसुरुवाच । निराहारः कुरुक्षेत्रे पादेनैकेन यस्तपेत् । जितेंद्रियो जितक्रोधः सप्तसंवत्सरायुतम् ॥ ३ ॥
वसुरुवाच—यः कुरुक्षेत्रे निराहारः पादेनैकेन स्थित्वा तपः कुर्यात्, जितेन्द्रियः जितक्रोधः, स सप्तसंवत्सरायुतं कालं महत्फलं प्राप्नोति।
Verse 4
दृष्ट्वा सकृज्ज्येष्ठशुक्लद्वादश्यां पुरुषोत्तमम् । कृतोपवासः प्राप्नोति ततोऽधिकतरं फलम् ॥ ४ ॥
ज्येष्ठशुक्लद्वादश्यां सकृदपि पुरुषोत्तमं दृष्ट्वा, कृतोपवासः पुरुषस्ततोऽप्यधिकतरं फलं प्राप्नोति ॥
Verse 5
तस्माज्ज्येष्ठे तु सुभगे प्रयत्नेन सुसंयतैः । स्वर्गलोकेप्सुभिर्मर्त्यैर्द्रष्टव्यः पुरुषोत्तमः ॥ ५ ॥
तस्माज्ज्येष्ठे सुभगे मासि प्रयत्नेन सुसंयतैः । स्वर्गलोकेप्सुभिर्मर्त्यैः पुरुषोत्तमो द्रष्टव्यः ॥
Verse 6
पंचतीर्थीं च विधिवत्कृत्वा ज्येष्ठे नरोत्तमः । द्वादश्यां शुक्लपक्षस्य पश्येत्तं पुरुषोत्तमम् ॥ ६ ॥
ज्येष्ठे विधिवत् पञ्चतीर्थीं कृत्वा, हे नरोत्तम, शुक्लपक्षस्य द्वादश्यां तं पुरुषोत्तमं पश्येत् ॥
Verse 7
ये पश्यंत्यव्ययं देवं द्वादश्यां पुरुषोत्तमम् । ते विष्णुलोकमासाद्य न च्यवंते कदाचन ॥ ७ ॥
ये द्वादश्यां पुरुषोत्तममव्ययं देवं पश्यन्ति, ते विष्णुलोकमासाद्य कदाचन न च्यवन्ते ॥
Verse 8
तस्माज्ज्येष्ठे प्रयत्नेन गंतव्यं विधिनंदिनि । कृत्वा सम्यक्पंचतीर्थीं द्रष्टव्यः पुरुषोत्तमः ॥ ८ ॥
तस्माज्ज्येष्ठे प्रयत्नेन गन्तव्यं, हे विधिनन्दिनि; सम्यक् पञ्चतीर्थीं कृत्वा पुरुषोत्तमो द्रष्टव्यः ॥
Verse 9
सुदूरस्थोऽपि प्रीतात्मा कीर्तयेत्पुरुषोत्तमम् । अहन्यहनि शुद्धात्मा सोऽपि विष्णुपुरं व्रजेत् ॥ ९ ॥
सुदूरस्थितोऽपि यः प्रीतचित्तः पुरुषोत्तमं नित्यं कीर्तयति, स शुद्धात्मा अहन्यहनि विशुद्धो भूत्वा सोऽपि विष्णुपुरं व्रजति।
Verse 10
यात्रां करोति कृष्णस्य श्रद्धया यः समाहितः । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं व्रजेन्नरः ॥ १० ॥
यः समाहितचित्तः श्रद्धया कृष्णस्य यात्रां करोति, स नरः सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं व्रजति।
Verse 11
चक्रं दृष्ट्वा हरेर्दूरात्प्रासादोपरि संस्थितम् । सहसा मुच्यते पापान्नरो भक्त्या प्रणम्य तम् ॥ ११ ॥
हरेश्चक्रं दूरात् प्रासादोपरि स्थितं दृष्ट्वा, भक्त्या तं प्रणम्य नरः सहसा पापात् मुच्यते।
Verse 12
पंचतीर्थीविधिं वक्ष्ये श्रृणु मोहिनि सांप्रतम् । यस्यां कृतायां मनुजो माधवस्य प्रियो भवेत् ॥ १२ ॥
पञ्चतीर्थीविधिं वक्ष्ये; शृणु मोहिनि सांप्रतम्। यस्यां कृतायां मनुजो माधवस्य प्रियो भवेत्।
Verse 13
मार्गंडेयह्रदं गत्वा स्नात्वा चोदङ्मुखः शुचिः । निमज्जेत्तत्र त्रीन्वारानिमं मंत्रमुदीरयेत् ॥ १३ ॥
मार्कण्डेयह्रदं गत्वा स्नात्वा चोदङ्मुखः शुचिः। तत्र त्रीन् वारान् निमज्जेत्, इमं मन्त्रं च उदीरयेत्।
Verse 14
संसारसागरे मग्नि पापग्रस्तमचेतनम् । त्राहि मां भगनेत्रघ्न त्रिपुरारे नमोऽस्तु ते ॥ १४ ॥
संसारसागरे मग्नं पापग्रस्तमचेतनम् । त्राहि मां भगनेत्रघ्न त्रिपुरारे नमोऽस्तु ते ॥
Verse 15
नमः शिवाय शांताय सर्वपापहराय च । स्नानं करोमि देवेश मम नश्यतु पातकम् ॥ १५ ॥
नमः शिवाय शांताय सर्वपापहराय च । स्नानं करोमि देवेश मम नश्यतु पातकम् ॥
Verse 16
नाभिमात्रे जले स्थित्वा विधिवद्देवता ऋषीन् । तिलोदकेन मतिमान्पितॄनन्यांश्च तर्पयेत् ॥ १६ ॥
नाभिमात्रे जले स्थित्वा विधिवद्देवता ऋषीन् । तिलोदकेन मतिमान्पितॄनन्यांश्च तर्पयेत् ॥
Verse 17
स्नात्वैवं च तथाचम्य ततो गच्छेच्छिवालयम् । प्रविश्य देवतागारं कृत्वा तं त्रिः प्रदक्षिणम् ॥ १७ ॥
स्नात्वैवं च तथाचम्य ततो गच्छेच्छिवालयम् । प्रविश्य देवतागारं कृत्वा तं त्रिः प्रदक्षिणम् ॥
Verse 18
मूलमंत्रेण संपूज्य मार्कंडेयेशमादरात् । अघोरेण तु मंत्रेण प्रणिपत्य क्षमापयेत् ॥ १८ ॥
मूलमंत्रेण संपूज्य मार्कंडेयेशमादरात् । अघोरेण तु मंत्रेण प्रणिपत्य क्षमापयेत् ॥
Verse 19
त्रिलोचन नमस्तेऽस्तु नमस्ते शशिभूषण । त्राहि मां पुंडरीकाक्ष महादेव नमोऽस्तुते ॥ १९ ॥
त्रिलोचनाय ते नमोऽस्तु, नमोऽस्तु शशिभूषणाय। मां त्राहि पुण्डरीकाक्ष, महादेव नमोऽस्तु ते॥
Verse 20
मार्कण्डेयह्रदे त्वेवं स्नात्वा दृष्ट्वा च शंकरम् । दशानामश्वमेधानां फलं प्राप्नोति मानवः ॥ २० ॥
एवं मार्कण्डेयह्रदे स्नात्वा शंकरं चावलोक्य च। मानवो दशाश्वमेधानां फलं प्राप्नोति निश्चयम्॥
Verse 21
पापैः सर्वैर्विनिर्मुक्तः शिवलोकं स गच्छति । तत्र भुक्त्वा वरान्भोगान्यावदाभूतसंप्लवम् ॥ २१ ॥
सर्वपापैर्विनिर्मुक्तः स शिवलोकं गमिष्यति। तत्र भुक्त्वा वरान् भोगान् यावदाभूतसंप्लवम्॥
Verse 22
इह लोकं समासाद्य भवेद्विप्रो बहुश्रुतः । शांकरंयोगमासाद्य ततो मोक्षमवाप्नुयात् ॥ २२ ॥
इह लोकं समासाद्य विप्रो बहुश्रुतो भवेत्। शांकरं योगमासाद्य ततः मोक्षमवाप्नुयात्॥
Verse 23
कल्पवृक्षं ततो गत्वा कृत्वा तं त्रिः प्रदक्षिणम् । पूजयेत्परया भक्त्या मंत्रेणानेन तं वटम् ॥ २३ ॥
ततो गत्वा कल्पवृक्षं त्रिः प्रदक्षिणं समाचरेत्। अनेन मन्त्रेण तं वटं परया भक्त्या प्रपूजयेत्॥
Verse 24
ॐ नमोऽव्यक्तरूपाय महते नतपालिने । महोदकोपविष्टाय न्यग्रोधाय नमोऽस्तु ते ॥ २४ ॥
ॐ नमोऽव्यक्तस्वरूपाय महते नतपालिने । महोदकनिविष्टाय न्यग्रोधाय नमोऽस्तु ते ॥
Verse 25
अवसस्त्वं सदा कल्पे हरेश्चायतने वटे । न्यग्रोध हर मे पापं कल्पवृक्ष नमोऽस्तु ते ॥ २५ ॥
अवससि त्वं सदा कल्पे हरेश्चायतने वटे । न्यग्रोध हर मे पापं कल्पवृक्ष नमोऽस्तु ते ॥
Verse 26
भक्त्या प्रदक्षिणं कृत्वा गत्वा कल्पवटं नरः । सहसोज्झति पापौघं जीर्णां त्वचमिवोरगः ॥ २६ ॥
भक्त्या प्रदक्षिणं कृत्वा गत्वा कल्पवटं नरः । सहसोज्झति पापौघं जीर्णां त्वचमिवोरगः ॥
Verse 27
छायां तस्य समाक्रम्य कल्पवृक्षस्य मोहिनि । ब्रह्मह्त्यां नरो जह्यात्पापेष्वन्येषु का कथा ॥ २७ ॥
छायां तस्य समाक्रम्य कल्पवृक्षस्य मोहिनि । ब्रह्महत्यां नरो जह्यात्पापेष्वन्येषु का कथा ॥
Verse 28
दृष्ट्वा कृष्णांगसंभूते ब्रह्मतेजोमयं परम् । न्यग्रोधाकृतिकं विष्णुं प्रणिपत्य च वैधसि ॥ २८ ॥
दृष्ट्वा कृष्णाङ्गसम्भूतं ब्रह्मतेजोमयं परम् । न्यग्रोधाकृतिकं विष्णुं प्रणिपत्य च वैधसिः ॥
Verse 29
राजसूयाश्वमेधाभ्यां फल प्राप्नोति चाधिकम् । तथा कुलं समुद्धृत्य विष्णुलोकं स गच्छति ॥ २९ ॥
राजसूयाश्वमेधयोः फलादपि अधिकं फलं स प्राप्नोति; तथा स्वकुलं समुद्धृत्य स विष्णुलोकं गच्छति॥
Verse 30
वैनतेयं नमस्कृत्य कृष्णस्य पुरतः स्थितम् । सर्वपापविनिर्मुक्तस्ततो विष्णुपुरं व्रजेत् ॥ ३० ॥
वैनतेयं कृष्णस्य पुरतः स्थितं नमस्कृत्य सर्वपापविनिर्मुक्तः; ततः स विष्णुपुरं व्रजेत्॥
Verse 31
दृष्ट्वा वटं वैनतेयं यः पश्येत्पुरुषोत्तमम् । संकर्षणं सुभद्रां च स याति परमां गतिम् ॥ ३१ ॥
वटं वैनतेयं च दृष्ट्वा यः पुरुषोत्तमं पश्येत्; संकर्षणं सुभद्रां च स परमां गतिं याति॥
Verse 32
प्रविश्यायतनं विष्णोः कृत्वा तं त्रिः प्रदक्षिणम् । संकर्षणं सुभद्रां च भक्त्या पूज्य प्रसादयेत् ॥ ३२ ॥
विष्णोरायतनं प्रविश्य तं त्रिः प्रदक्षिणं कृत्वा; संकर्षणं सुभद्रां च भक्त्या पूज्य प्रसादयेत्॥
Verse 33
नमस्ते हलधृङ्नाम्ने नमस्ते मुसलायुध । नमस्ते रेवतीकांत नमस्ते भक्तवत्सल ॥ ३३ ॥
नमस्ते हलधृङ्नाम्ने नमस्ते मुसलायुध; नमस्ते रेवतीकान्त नमस्ते भक्तवत्सल॥
Verse 34
नमस्ते बलिनां श्रेष्ठ नमस्ते धरणीधर । प्रलंबारे नमस्तेऽस्तु त्रीहि मां कृष्णपूर्वज ॥ ३४ ॥
नमस्ते बलिनां श्रेष्ठ नमस्ते धरणीधर । प्रलम्बारये नमस्तेऽस्तु त्राहि मां कृष्णपूर्वज ॥
Verse 35
एवं प्रसाद्य चानंतमजेयं त्रिदशार्चितम् । कैलासशिखराकारं चंद्रकांतवराननम् ॥ ३५ ॥
एवं प्रसाद्य चानन्तमजेयं त्रिदशार्चितम् । कैलासशिखराकारं चन्द्रकान्तवराननम् ॥
Verse 36
नीलवस्त्रधरं देवं फणाविकटमस्तकम् । महाबलं हलधरं कुंडलैकविभूषितम् ॥ ३६ ॥
नीलवस्त्रधरं देवं फणाविकटमस्तकम् । महाबलं हलधरं कुण्डलैकविभूषितम् ॥
Verse 37
रौहिणेयं नरो भक्त्या लभेदभिमतं फलम् । सर्वपापैर्विनिर्मुक्तो विष्णुलोकं च गच्छति ॥ ३७ ॥
रौहिणेयं नरो भक्त्या लभेदभिमतं फलम् । सर्वपापैर्विनिर्मुक्तो विष्णुलोकं च गच्छति ॥
Verse 38
आभूतसंप्लवं यावद्भुक्त्वा तत्र स्वयं बुधः । पुण्यक्षयादिहागत्य प्रवरो योगिनां कुले ॥ ३८ ॥
आभूतसंप्लवं यावद्भुक्त्वा तत्र स्वयं बुधः । पुण्यक्षयादिहागत्य प्रवरो योगिनां कुले ॥
Verse 39
ब्राह्मणप्रवरो भूत्वा सर्वशास्त्रार्थपारगः । ज्ञानं तत्र समासाद्य मुक्तिं प्राप्नोति दुर्लभाम् ॥ ३९ ॥
ब्राह्मणप्रवरो भूत्वा सर्वशास्त्रार्थपारगः । तत्र ज्ञानं समासाद्य दुर्लभां मुक्तिमाप्नुयात् ॥
Verse 40
एवमभ्यर्च्य हलिनं ततः कृष्णं विचक्षणः । द्वादशाक्षरमंत्रेण पूजयेत्सुसमाहितः ॥ ४० ॥
एवमभ्यर्च्य हलिनं ततः कृष्णं विचक्षणः । द्वादशाक्षरमन्त्रेण पूजयेत् सुसमाहितः ॥
Verse 41
द्विषट्कवर्णमंत्रेण भक्त्या ये पुरुषोत्तमम् । पूजयंति सदा धीरास्ते मोक्षं प्राप्नुवन्ति वै ॥ ४१ ॥
द्विषट्कवर्णमन्त्रेण भक्त्या ये पुरुषोत्तमम् । पूजयन्ति सदा धीरास्ते मोक्षं प्राप्नुवन्ति वै ॥
Verse 42
न तां गतिं सुरा यांति योगिनो नैव सोमपाः । यां गतिं यांति विधिजे द्वादशाक्षरतत्पराः ॥ ४२ ॥
न तां गतिं सुरा यान्ति योगिनो नैव सोमपाः । यां गतिं यान्ति विधिजे द्वादशाक्षरतत्पराः ॥
Verse 43
तस्मात्तेनैव मंत्रेण भक्त्या कृष्णं जगद्गुरुम् । संपूज्य गंधपुष्पाद्यैः प्रणिपत्य प्रसादयेत् ॥ ४३ ॥
तस्मात् तेनैव मन्त्रेण भक्त्या कृष्णं जगद्गुरुम् । संपूज्य गन्धपुष्पाद्यैः प्रणिपत्य प्रसादयेत् ॥
Verse 44
जय कृष्ण जगन्नाथ जय सर्वाघनाशन । जय चाणूरकेशिघ्नजय कंसनिषूदन ॥ ४४ ॥
जय कृष्ण जगन्नाथ जय सर्वाघनाशन । जय चाणूरकेशिघ्न जय कंसनिषूदन ॥
Verse 45
जय पद्मपलाशाक्ष जय चक्रगदाधर । जय नीलांबुदश्याम जय सर्वसुखप्रद ॥ ४५ ॥
जय पद्मपलाशाक्ष जय चक्रगदाधर । जय नीलांबुदश्याम जय सर्वसुखप्रद ॥
Verse 46
जय देव जगत्पूज्य जय संसारनाशन । जय लोकपते नाथ जय वांछाफलप्रद ॥ ४६ ॥
जय देव जगत्पूज्य जय संसारनाशन । जय लोकपते नाथ जय वांछाफलप्रद ॥
Verse 47
संसारसागरे घोरे निःसारे दुःखफेनिले । क्रोधग्राहाकुले रौद्रे विषयोदकसंप्लवे ॥ ४७ ॥
संसारसागरे घोरे निःसारे दुःखफेनिले । क्रोधग्राहाकुले रौद्रे विषयोदकसंप्लवे ॥
Verse 48
नानारोगोर्मिकलिले मोहावर्तसुदुस्तरे । निमग्नोऽहं सुरश्रेष्ठ त्राहि मां पुरुषोत्तम ॥ ४८ ॥
नानारोगोर्मिकलिले मोहावर्तसुदुस्तरे । निमग्नोऽहं सुरश्रेष्ठ त्राहि मां पुरुषोत्तम ॥
Verse 49
एवं प्रसाद्य देवेशं वरदं भक्तवत्सलम् । सर्वपापहरं देवं सर्वकामफलप्रदम् ॥ ४९ ॥
एवं देवेशं वरदं भक्तवत्सलं सर्वपापहरं देवं सर्वकामफलप्रदं प्रसाद्य इष्टं फलमवाप्नोति।
Verse 50
पीनांसं द्विभुजं कृष्णं पद्मपत्रायतेक्षणम् । महोरस्कं महाबाहुं पीतवस्त्रं शुभाननम् ॥ ५० ॥
पीनांसं द्विभुजं कृष्णं पद्मपत्रायतेक्षणं महोरस्कं महाबाहुं पीतवस्त्रं शुभाननम्।
Verse 51
शंखचक्रगदापाणिं मुकुटांगदभूषणम् । सर्वलक्षणसंयुक्तं वनमालाविभूषितम् ॥ ५१ ॥
शंखचक्रगदापाणिं मुकुटाङ्गदभूषणं सर्वलक्षणसंयुक्तं वनमालाविभूषितम्।
Verse 52
दृष्ट्वा नरोंऽजलिं कृत्वा दंडवत्प्रणिपत्य च । अश्वमेधसहस्राणां फलं प्राप्नोति मोहिनि ॥ ५२ ॥
दृष्ट्वा नरोऽञ्जलिं कृत्वा दण्डवत्प्रणिपत्य च, हे मोहिनि, अश्वमेधसहस्राणां फलं प्राप्नोति।
Verse 53
यत्फलं सर्वतीर्थेषु स्नाने दाने प्रकीर्तितम् । नरस्तत्फलमाप्नोति दृष्ट्वा कृष्णं प्रणम्य च ॥ ५३ ॥
यत्फलं सर्वतीर्थेषु स्नाने दाने प्रकीर्तितं, तत्फलं नरः कृष्णं दृष्ट्वा प्रणम्य चाप्नोति।
Verse 54
यत्फलं सर्ववेदेषु सर्वयज्ञेषु यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति नरः कृष्णं प्रणम्य च ॥ ५४ ॥
सर्ववेदेषु यत्फलं सर्वयज्ञेषु यच्च फलम् । तत्सर्वं समवाप्नोति नरः श्रीकृष्णं प्रणम्य च ॥
Verse 55
यत्फलं सर्वदानेषु व्रतेषु नियमेषु च । नरस्तत्फलमाप्नोति दृष्ट्वा कृष्णं प्रणम्य च ॥ ५५ ॥
सर्वदानेषु यत्फलं व्रतेषु नियमेषु च । तत्सर्वं समवाप्नोति नरः कृष्णं विलोक्य च प्रणम्य च ॥
Verse 56
यत्फलं ब्रह्मचर्येण सम्यक् चीर्णेन कीर्तितम् । नरस्तत्फलमाप्नोति दृष्ट्वा कृष्णं प्रणम्य च ॥ ५६ ॥
सम्यक् चीर्णेन ब्रह्मचर्येण यत्फलं कीर्तितम् । तत्फलं समवाप्नोति नरः कृष्णं विलोक्य च प्रणम्य च ॥
Verse 57
गार्हस्थ्येन यथोक्तेन यत्फलं समुदाहृतम् । नरस्त्फलमाप्नोति दृष्ट्वा चीर्णेन कीर्तितम् ॥ ५७ ॥
यथोक्तेन गार्हस्थ्येन यत्फलं समुदाहृतम् । तत्फलं समवाप्नोति नरः कृष्णं विलोक्य च प्रणम्य च ॥
Verse 58
यत्फलं वनवासेन वानप्रस्थस्य कीर्तितम् । नरस्तत्फलमाप्नोति दृष्ट्वा चीर्णेन कीर्तितम् ॥ ५७ ॥
वनवासेन वानप्रस्थस्य यत्फलं कीर्तितम् । तत्फलं समवाप्नोति नरः कृष्णं विलोक्य च प्रणम्य च ॥
Verse 59
सन्यासेन यथोक्तेन यत्फलं समुदाहृतम् । नरस्तत्फलमाप्नोति दृष्ट्वा चीर्णेन कीर्तितम् ॥ ५९ ॥
यथोक्तेन संन्यासेन यत्फलं समुदाहृतं, नरः तदेव फलं प्राप्नोति—संन्यासचरितं दृष्ट्वैव, इति कीर्तितम् ॥
Verse 60
किं चात्र बहुनोक्तेन माहात्म्यं तस्य भामिनि । दृष्ट्वा कृष्णं नरोभक्त्या मोक्षं प्राप्नोति दुर्लभम् ॥ ६० ॥
किं चात्र बहुनोक्तेन, भामिनि, तस्य माहात्म्यम्? भक्त्या कृष्णं दृष्ट्वा नरो दुर्लभं मोक्षं प्राप्नोति ॥
Verse 61
पापैर्विमुक्तः शुद्धात्मा कल्पकोटिसमुद्भवैः । श्रिया परमया युक्तः सर्वैः समुदितो गुणैः ॥ ६१ ॥
पापैर्विमुक्तः शुद्धात्मा कल्पकोटिसमुद्भवैः पुण्यैः समन्वितः। स परमश्रिया युक्तः सर्वगुणैः समृद्धो भवति ॥
Verse 62
सर्वकामसमृद्धेन विमानेन सुवर्चसा । त्रिःसप्तकुलमृद्धृत्य नरो विष्णुपुरं व्रजेत् ॥ ६२ ॥
सर्वकामसमृद्धेन सुवर्चसा विमानेन युक्तः, त्रिःसप्तकुलं समुद्धृत्य नरो विष्णुपुरं व्रजेत् ॥
Verse 63
ततः कल्पशतं यावद्बुक्त्वा भोगान्मनोरमान् । गंधर्वाप्सरसैः सार्धं यथा विष्णुश्चतुर्भुजः ॥ ६३ ॥
ततः कल्पशतं यावत् मनोहरान् भोगान् भुक्त्वा, गन्धर्वाप्सरसां सार्धं चतुर्भुजविष्णुवत् तेजसा विराजते ॥
Verse 64
च्युतस्तस्मादिहायातो विप्राणां प्रवरे कुले । सर्वज्ञः सर्ववेदी च जायते गतमत्सरः ॥ ६४ ॥
च्युतस्तस्मात्पदादिह लोकेऽस्मिन् विप्राणां प्रवरे कुले जायते। स सर्वज्ञः सर्ववेदी च भवति, गतमत्सरः शुद्धहृदयः॥
Verse 65
स्वधर्मनिरतः शांतो दाता भूतहिते रतः । आसाद्य वैष्णवं ज्ञानं ततो मुक्तिमवाप्नुयात् ॥ ६५ ॥
स्वधर्मनिरतः शान्तो दाता च भूतहिते रतः। वैष्णवं ज्ञानमासाद्य ततः परं मुक्तिमवाप्नुयात्॥
Verse 66
ततः संपूज्य मंत्रेण सुभद्रां भक्तवत्सलाम् । प्रसादयेच्च विधिजेप्रणिपत्य कृतांजलिः ॥ ६६ ॥
ततः सुभद्रां भक्तवत्सलां देवीं मन्त्रेण विधिवत्संपूज्य। विधिज्ञः प्रणिपत्य कृताञ्जलिः प्रसादं याचेत्॥
Verse 67
नमस्ते सर्वगे देवि नमस्ते शुभसौख्यदे । त्राहि मां पद्मपत्राक्षि कात्यायनि नमोऽस्तु ते ॥ ६७ ॥
नमस्ते सर्वगे देवि नमस्ते शुभसौख्यदे। त्राहि मां पद्मपत्राक्षि कात्यायनि नमोऽस्तु ते॥
Verse 68
एवं प्रसाद्य तां देवीं जगद्धात्रीं जगद्धिताम् । बलदेवस्य भगिनीं सुभद्रां वरदां शिवाम् ॥ ६८ ॥
एवं तां देवीं जगद्धात्रीं जगद्धितां बलदेवभगिनीं सुभद्रां वरदां शिवां प्रसाद्य। (तदनुग्रहं लभते।)
Verse 69
कामगेन विमानेन नरो विष्णुपुरं व्रजेत् । आभूतसंप्लवं यावत्क्रीडित्वा तत्र देववत् ॥ ६९ ॥
कामगेन विमानेन नरो विष्णुपुरं व्रजेत्। तत्र देववत् क्रीडित्वा आभूतसंप्लवं यावत् तिष्ठति॥
Verse 70
इह मानुषतां प्राप्तो ब्राह्मणो वेदविद्भवेत् । प्राप्य योगं हरेस्तत्र मोक्षं च लभते ध्रुवम् ॥ ७० ॥
इह मानुषतां प्राप्तो ब्राह्मणो वेदविद् भवेत्। तत्र हरेर्योगं प्राप्य ध्रुवं मोक्षं च लभते॥
Verse 71
निष्क्रम्य देवतागारात्कृतकृत्यो भवेन्नरः । प्रणम्यायतने पश्चाद्व्रजेत्तत्र समाहितः ॥ ७१ ॥
देवतागारान्निष्क्रम्य कृतकृत्यो भवेन्नरः। आयतने पुनः प्रणम्य समाहितस्ततो व्रजेत्॥
Verse 72
इंद्रनीलमयो विष्णुर्यत्रास्ते वालुकावृतः । अंतर्धानेऽपि तं नत्वा ततो विष्णुपुरं व्रजेत् ॥ ७२ ॥
यत्रेन्द्रनीलमयो विष्णुर्वालुकावृत आस्ते। अंतर्धानेऽपि तं नत्वा ततो विष्णुपुरं व्रजेत्॥
Verse 73
सर्वदेवमयो देवो हिरण्यकशिपूद्धरः । यत्रास्ते नित्यदा देवि सिंहार्द्धकृतविग्रहः ॥ ७३ ॥
सर्वदेवमयो देवो हिरण्यकशिपूद्धरः। यत्रास्ते नित्यदा देवि सिंहार्द्धकृतविग्रहः॥
Verse 74
भक्त्या दृष्ट्वा तु तं देवं प्रणम्य नृहरिं शुभे । मुच्यते पातकैर्मर्त्यः समस्तैर्नात्र संशयः ॥ ७४ ॥
शुभे, भक्त्या तं देवं नृहरिं दृष्ट्वा प्रणम्य च, मर्त्यः समस्तैः पातकैर्मुच्यते—नात्र संशयः॥
Verse 75
नरसिंहस्य ये भक्त्या भवंति भुवि मानवाः । न तेषां दुष्कृतं किंचित्फलं च स्याद्यदीप्सितम् ॥ ७५ ॥
ये मानवाः भुवि नरसिंहस्य भक्त्या भक्ताः भवन्ति, तेषां दुष्कृतं किंचित् फलं न जनयति; यदभीष्टं तत् फलति॥
Verse 76
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन नरसिंहं समाश्रयेत् । धर्मार्थकाममोक्षाणां फलं यस्मात्प्रयच्छति ॥ ७६ ॥
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन नरसिंहं समाश्रयेत्, यतः स धर्मार्थकाममोक्षाणां फलानि प्रयच्छति॥
Verse 77
तस्मात्तं ब्रह्मतनये भक्त्या संपूजयेत्सदा । मृगराजं महावीर्यं सर्वकामफलप्रदम् ॥ ७७ ॥
तस्मात् हे ब्रह्मतनय, तं मृगराजं महावीर्यं सर्वकामफलप्रदं भक्त्या सदा संपूजयेत्॥
Verse 78
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः स्त्रियः शूद्रांत्यजादयः । संपूज्य तु सुरश्रेष्ठं भक्ताः सिंहवपुर्द्धरम् ॥ ७८ ॥
ब्राह्मणाः क्षत्रियाः वैश्याः स्त्रियः शूद्राः अन्त्यजादयश्च—सुरश्रेष्ठं सिंहवपुर्धरं तं संपूज्य भक्ताः भवन्ति॥
Verse 79
मुच्यंते चाशुभाहुःखाज्जन्मकोटिसमुद्भवात् । संपूज्य तं सुरश्रेष्ठं प्राप्नुवंत्यभिवांछितम् ॥ ७९ ॥
मुच्यन्ते चाशुभदुःखाज्जन्मकोटिसमुद्भवात् । संपूज्य तं सुरश्रेष्ठं प्राप्नुवन्त्यभिवाञ्छितम् ॥
Verse 80
देवत्वममरेशत्वं धनेशत्वं च भामिनि । यक्षविद्याधरत्वं च तथान्यच्च प्रयच्छति ॥ ८० ॥
देवत्वममरेशत्वं धनेशत्वं च भामिनि । यक्षविद्याधरत्वं च तथान्यच्च प्रयच्छति ॥
Verse 81
श्रृणुष्व नरसिंहस्य प्रभावं विधिनंदिनि । अजितस्याप्रमेयस्य भुक्तिमुक्तिप्रदस्य च ॥ ८१ ॥
शृणुष्व नरसिंहस्य प्रभावं विधिनन्दिनि । अजितस्याप्रमेयस्य भुक्तिमुक्तिप्रदस्य च ॥
Verse 82
कः शक्नोति गुणान्वक्तुं समस्तांस्तस्य सुव्रते । सिंहार्द्धकृतदेहस्य प्रवक्ष्यामि समासतः ॥ ८२ ॥
कः शक्नोति गुणान्वक्तुं समस्तांस्तस्य सुव्रते । सिंहार्द्धकृतदेहस्य प्रवक्ष्यामि समासतः ॥
Verse 83
याः काश्चित्सिद्धयश्चात्र श्रूयंते दैवमानुषाः । प्रसादात्तस्य ताः सर्वाः सिद्ध्यंते नात्र संशयः ॥ ८३ ॥
याः काश्चित्सिद्धयश्चात्र श्रूयन्ते दैवमानुषाः । प्रसादात्तस्य ताः सर्वाः सिद्ध्यन्ते नात्र संशयः ॥
Verse 84
स्वर्गे मर्त्ये च पाताले दिवितोये सुरे नगे । प्रसादात्तस्य देवस्य भवत्यव्याहता गतिः ॥ ८४ ॥
स्वर्गे मर्त्ये च पाताले देवेषु दिव्यभूतेषु नागेषु च सर्वत्र । तस्य देवस्य प्रसादेन जनस्य गतिरव्याहता भवति ॥
Verse 85
असाध्यं तस्य देवस्य नास्त्यत्र सचराचरे । नरसिंहस्य सुभगे सदा भक्तानुकंपिन ॥ ८५ ॥
अत्र सचराचरे जगति तस्य देवस्यासाध्यं न किञ्चन । सुभगे नरसिंहः सदा भक्तानुकम्पनः ॥
Verse 86
विधानं तस्य वक्ष्यामि भक्तानामुपकारकम् । येन प्रसीदते चासौ सिंहार्द्धकृतविग्रहः ॥ ८६ ॥
भक्तानामुपकारकं तस्य विधानं वक्ष्यामि । येन सिंहार्धकृतविग्रहः स देवः प्रसीदति ॥
Verse 87
यत्तत्वं तस्य देवस्य तदज्ञातं सुरासुरैः । शाकयावकमूलैस्तु फलपिण्याकसक्तुभिः ॥ ८७ ॥
तस्य देवस्य यत्तत्त्वं सुरासुरैरपि न ज्ञायते । तथापि शाकयावकमूलफलपिण्याकसक्तुभिः पूज्यः ॥
Verse 88
पयोभक्ष्येण वा भद्रे वर्तते साधकेश्वरः । कासकौपीनवासाश्च ध्यानयुक्तो जितेन्द्रियः ॥ ८८ ॥
भद्रे साधकेश्वरः पयोभक्ष्येणापि वर्तते । कासकौपीनवासाः स ध्यानयुक्तो जितेन्द्रियः ॥
Verse 89
अरण्ये विजने देशे नदीसंगमपर्वते । सिद्धक्षेत्रे चोषरे च नरसिंहाश्रमे तथा ॥ ८९ ॥
अरण्ये विजने देशे नदीसङ्गमपर्वते । सिद्धक्षेत्रे चोषरे च नरसिंहाश्रमे तथा ॥ तत्र साधनमनुष्ठेयम् ॥
Verse 90
प्रतिष्ठाप्य स्वयं चापि पूजांकृत्वा विधानतः । उपपातकवान्देवि महापातकवानपि ॥ ९० ॥
प्रतिष्ठाप्य स्वयं चापि पूजां कृत्वा विधानतः । उपपातकवान् देवि महापातकवान् अपि ॥ शुध्यति न संशयः ॥
Verse 91
मुक्तो भवेत्पातकेभ्यः साधको नात्र संशयः । कृत्वा प्रदक्षिणं तत्र नरसिंहं प्रपूजयेत् ॥ ९१ ॥
मुक्तो भवेत् पातकेभ्यः साधको नात्र संशयः । कृत्वा प्रदक्षिणं तत्र नरसिंहं प्रपूजयेत् ॥
Verse 92
गंधपुष्पादिभिर्धूपैः प्रणम्य शिरसा प्रभुम् । कर्पूरचंदनाक्तानि जातीपुष्पाणि मस्तके ॥ ९२ ॥
गन्धपुष्पादिभिर्धूपैः प्रणम्य शिरसा प्रभुम् । कर्पूरचन्दनाक्तानि जातीपुष्पाणि मस्तके न्यसेत् ॥
Verse 93
प्रदद्यान्नरसिंहस्य ततः सिद्धिः प्रजायते । भगवान्सर्वकार्येषु न क्वचित्प्रतिदूयते ॥ ९३ ॥
प्रदद्यात् नरसिंहस्य ततः सिद्धिः प्रजायते । भगवान् सर्वकार्येषु न क्वचित् प्रतिदूयते ॥
Verse 94
न शक्तास्तं समाक्रांतुं ब्रह्मरुद्रादयः सुराः । किं पुनर्दानवा लोके सिद्धगंधर्वमानुषाः ॥ ९४ ॥
न शक्ताः तं समाक्रान्तुं ब्रह्मरुद्रादयः सुराः। किं पुनर्लोके दानवाः सिद्धगन्धर्वमानुषाश्च॥
Verse 95
विद्याधरां यक्षगणाः सकिन्नरमहोरगाः । ते सर्वे प्रलयं यांति दिव्या दिव्याग्नितेजसा ॥ ९५ ॥
विद्याधराः यक्षगणाः सकिन्नरमहोरगाः। ते सर्वे प्रलयं यान्ति दिव्याग्नितेजसा॥
Verse 96
सकृज्जप्त्वाग्निशिखया हन्यात्सर्वानुपद्रवान् । त्रिर्जप्त्वा कवचं दिव्यं संरक्षेद्दैत्यदानवात् ॥ ९६ ॥
सकृज्जप्त्वा अग्निशिखां हन्यात् सर्वानुपद्रवान्। त्रिर्जप्त्वा कवचं दिव्यं संरक्षेद्दैत्यदानवात्॥
Verse 97
भूतात्पिशाचाद्रक्षोभ्यो ये चान्ये परिपंथिनः । त्रिर्जप्तं कवचं दिव्यमभेद्यं च सुरासुरैः ॥ ९७ ॥
भूतात् पिशाचात् रक्षोभ्यः ये चान्ये परिपन्थिनः। त्रिर्जप्तं कवचं दिव्यमभेद्यं च सुरासुरैः॥
Verse 98
योजनद्वादशांतस्तु देवो रक्षति सर्वदा । नरसिंहो महाभागे महाबलपराक्रमः ॥ ९८ ॥
योजनद्वादशान्तस्तु देवो रक्षति सर्वदा। नरसिंहो महाभागे महाबलपराक्रमः॥
Verse 99
ततो गत्वा बिलद्वारमुपोष्य रजनत्रयम् । पलाशकाष्ठैः प्रज्वाल्य भगवज्जातवेदसम् ॥ ९९ ॥
ततः स बिलद्वारं गत्वा रजनत्रयमुपोष्य, पलाशकाष्ठैर्भगवज्जातवेदसं पावकं प्रज्वालयेत्।
Verse 100
पालाशसमिधं तत्र जुहुयात्त्रिमधुप्लुताम् । द्वेऽयुते कंजनयने शकटश्चैव साधकः ॥ १०० ॥
तत्र त्रिमधुप्लुतां पालाशसमिधं जुहुयात्। हे कंजनयन, द्वेऽयुते पूर्णे साधकः शकटवत् समर्थो भवति।
Verse 101
ततः कवल्लीविवरं प्रकटं जायते क्षणात् । ततो विशेत्तु निःशंकः कवल्लीविवरं बुधः ॥ १०१ ॥
ततः क्षणात् कवल्लीविवरं प्रकटं भवति। ततः बुधो निःशंकः कवल्लीविवरं प्रविशेत्।
Verse 102
गच्छतः शकटस्याथ तमो मोहश्च नश्यति । राजमार्गस्तु विस्तीर्णो दृश्यते तत्र मोहिनि ॥ १०२ ॥
गच्छतः शकटस्य तमो मोहश्च नश्यति। तत्र हे मोहिनि, विस्तीर्णो राजमार्गो दृश्यते।
Verse 103
नरसिंहं स्मरंस्तत्र पातालं विशते तदा । गत्वा तत्र जपेच्छुद्धो नरसिंहं तमव्ययम् ॥ १०३ ॥
तत्र नरसिंहं स्मरन् तदा पातालं विशेत्। तत्र गत्वा शुद्धोऽव्ययं नरसिंहं जपेत्तदा।
Verse 104
ततः स्त्रीणां सहस्राणि वीणाचामरकर्मणाम् । निर्गच्छँति पुराच्चैव स्वागतं ता वदंति च ॥ १०४ ॥
ततः स्त्रीणां सहस्राणि वीणावादनचामरसेवापरायणाः । पुरात् निर्गत्य तं दृष्ट्वा ‘स्वागतम्’ इति वदन्ति ॥
Verse 105
प्रवेशयंति तं हस्ते गृहीत्वा साधकेश्वरम् । ततो रसायनं दिव्यं पाययंति सुलोचने ॥ १०५ ॥
हस्ते गृहीत्वा तं साधकेश्वरं प्रवेशयन्ति गृहान्तरे । ततः सुलोचने दिव्यं रसायनं पाययन्ति ॥
Verse 106
पीतमात्रे दिव्यदेहो जायते सुमहाबलः । क्रीडते दिव्यकन्याभिर्यावदाभूतसंप्लवम् ॥ १०६ ॥
पीतमात्रे दिव्यदेहः प्रादुर्भवति सुमहाबलः । दिव्यकन्याभिः सह क्रीडते यावदाभूतसंप्लवम् ॥
Verse 107
भिन्नदेहो वासुदेवं नीयते नात्र संशयः । यदा न रोचयन्त्येतास्ततो निर्गच्छते पुनः ॥ १०७ ॥
भिन्नदेहे सति जीवः वासुदेवसमीपं नीयते नात्र संशयः । यदा न रोचयन्त्येताः भोगाः तदा निर्गच्छति पुनः ॥
Verse 108
पट्टं शूलं च खङ्गं च रोचनां च मणिं तथा । रसं रसायनं चैव पादुकांजनमेव च ॥ १०८ ॥
पट्टवस्त्रं शूलं खङ्गं च गोरोचनां मणिं तथा । रसं रसायनं चैव पादुकाञ्जनमेव च ॥
Verse 109
कृष्णांजलिं च सुभगे गुटिकां च मनःशिलाम् । मुंडलां चाक्षसूत्रं च षष्ठीं संजीवनीं तथा ॥ १०९ ॥
हे सुभगे, कृष्णाञ्जलिं च गुटिकां च मनःशिलां, मुंडलां चाक्षसूत्रं च, षष्ठीव्रतं संजीवनीकर्म च समर्पयेत् ॥१०९॥
Verse 110
सिद्धां विद्यां च शास्त्राणि गृहीत्वा साधकोत्तमः । ज्वलद्वह्निस्फुलिंगोर्मिवेष्टितं त्रिदशं हृदि ॥ ११० ॥
सिद्धां विद्यां च शास्त्राणि गृहीत्वा साधकोत्तमः । ज्वलद्वह्निस्फुलिङ्गोर्मिवेष्टितं त्रिदशं हृदि धारयेत् ॥११०॥
Verse 111
सकृन्न्यस्तं दहेत्सर्वं वृजिनं जन्मकोटिकम् । विषेन्यस्तं विषं हन्यात्कुष्ठं हन्यात्तनौ स्थितम् ॥ १११ ॥
सकृन्न्यस्तं दहेत्सर्वं वृजिनं जन्मकोटिकम् । विषे न्यस्तं विषं हन्यात् कुष्ठं हन्यात् तनौ स्थितम् ॥१११॥
Verse 112
सुदेहभ्रूणहत्यादि कृत्वा दिव्येन शुध्यति । महाग्रहगृहीतेषु ज्वलमानं विचिंतयेत् ॥ ११२ ॥
सुदेहभ्रूणहत्यादि कृत्वा दिव्येन शुध्यति । महाग्रहगृहीतेषु ज्वलमानं विचिन्तयेत् ॥११२॥
Verse 113
रुदंतिं वै ततः शीघ्रं नश्येयुर्दारुणा ग्रहाः । बालानां कंठके बद्ध्वा रक्षा भवति नित्यशः ॥ ११३ ॥
रुदन्तीं वै ततः शीघ्रं नश्येयुर्दारुणा ग्रहाः । बालानां कण्ठके बद्ध्वा रक्षा भवति नित्यशः ॥११३॥
Verse 114
गंडपिंडककृत्यानां नाशनं कुरुते ध्रुवम् । व्याधिघाते समिद्भिश्च घृतं क्षीरेण होभयेत् ॥ ११४ ॥
गण्डपिण्डककृत्यादीनां दुष्टकृत्यानां नाशनं निश्चयेन करोति। व्याधिनिवारणार्थं समिद्भिः सह घृतं क्षीरेण मिश्रयित्वा होमं कुर्यात्॥
Verse 115
त्रिसंध्यं मासमेकं तु सर्वरोगान्विनाशयेत् । असाध्यं नास्य पश्यामि तत्वस्य सचराचरे ॥ ११५ ॥
त्रिसन्ध्यं मासमेकं यः कुर्यात् स सर्वरोगान् विनाशयेत्। अस्य तत्त्वस्य सचराचरे जगति किमप्यसाध्यं न पश्यामि॥
Verse 116
यां यां कामयते सिद्धिं तां तां प्राप्नोत्यपि ध्रुवम् । अष्टोत्तरशतं त्वेकं पूजयित्वा मृगाधिपम् ॥ ११६ ॥
यां यां सिद्धिं कामयते जनः तां तां सिद्धिं निश्चयेन प्राप्नोति। मृगाधिपं प्रभुं अष्टोत्तरशतवारं पूजयित्वा॥
Verse 117
मृत्तिकां सप्त वल्मीके श्मशाने च चतुष्पथे । रक्तचंदनसंमिश्रां गवां क्षीरेण लेपयेत् ॥ ११७ ॥
सप्तवल्मीकेभ्यः मृत्तिकां गृह्णीयात्, श्मशानात् च चतुष्पथात् अपि। तां रक्तचन्दनेन मिश्रयित्वा गवां क्षीरेण लेपयेत्॥
Verse 118
सिंहस्य प्रतिमां कृत्वा प्रमाणेन षडंगुलाम् । भूर्जपत्रे विशेषेण लिखेद्रोचनया तथा ॥ ११८ ॥
सिंहस्य प्रतिमां षडङ्गुलप्रमाणां कृत्वा, भूर्जपत्रे विशेषेण रोचनया विधिवत् लिखेत्॥
Verse 119
नरसिंहस्य कंठे तु बद्ध्वा चैव समंत्रवत् । जपेत्संख्याविहीनं तु पूजयित्वा जलाशये ॥ ११९ ॥
नरसिंहस्य कण्ठे सम्यग् समन्त्रवत् तद् बद्ध्वा, संख्याविहीनं जपं कुर्यात्; पूजनानन्तरं जलाशये तदाचरेत्॥
Verse 120
यावन्मंत्रं तु जपति सप्ताहं संयतेन्द्रियः । जलाकीर्णा मुहूर्तेन जायते सर्वमेदिनी ॥ १२० ॥
यावत् सप्ताहं संयतेन्द्रियः स मन्त्रं जपति, तावत् क्षणेनैव सर्वा मेदिनी जलाकीर्णा भवति॥
Verse 121
अथवा शुद्धवृक्षाग्रे नरसिंहं तु पूजयेत् । जप्त्वा चाष्टशतं तत्त्वं वर्षं तद्विनिवारयेत् ॥ १२१ ॥
अथवा शुद्धवृक्षस्याग्रे नरसिंहं पूजयेत्; अष्टशतं जप्त्वा तेन वर्षं संवत्सरं विनिवारयेत्॥
Verse 122
तमेव पिंजके बद्ध्वा भ्रामयेत्साधकोत्तमः । महावातो मुहूर्तेन आगच्छेन्नात्र संशयः ॥ १२२ ॥
तमेव पिञ्जके बद्ध्वा साधकोत्तमो भ्रामयेत्; मुहूर्तमात्रेण महावातोऽवश्यं प्रादुर्भवति, नात्र संशयः॥
Verse 123
पुनश्च वारयन्सिक्तां सप्तजप्तेन वारिणा । अथ तां प्रतिमां द्वारे निखनेद्यस्य साधकः ॥ १२३ ॥
पुनश्च सप्तजप्तेन वारिणा सिक्तां तां वारयन्; ततः साधको यस्य द्वारे तां प्रतिमां निखनेत्॥
Verse 124
गोत्रोत्सादो भवेत्तस्य उद्धृते चैव शांतिदः । तस्माद्वै ब्रह्मतनये पूजयेद्भक्तितः सदा ॥ १२४ ॥
तस्य गोत्रोत्सादो भवति; उद्धृते च एव शान्तिदः। तस्माद्वै ब्रह्मतनये भक्तितः सदा पूजयेत्॥
Verse 125
मृगराजं महावीर्यं सर्वकामफलप्रदम् । दृष्ट्वा स्तुत्वा नमस्कृत्य संपूज्य नृहरिं शुभे ॥ १२५ ॥
मृगराजं महावीर्यं सर्वकामफलप्रदम्। दृष्ट्वा स्तुत्वा नमस्कृत्य संपूज्य नृहरिं शुभे॥
Verse 126
प्राप्नुवंति नरा राज्यं स्वर्गं मोक्षं च दुर्लभम् । नरसिंहं नरो दृष्ट्वा लभेदभिमतं फलम् ॥ १२६ ॥
प्राप्नुवन्ति नरा राज्यं स्वर्गं मोक्षं च दुर्लभम्। नरसिंहं नरो दृष्ट्वा लभेदभिमतं फलम्॥
Verse 127
विमुक्तः सर्वपापेभ्यो विष्णु लोकं च गच्छति । सकृद्दृष्टवा तु तं देवं भक्त्या सिंहवपुर्द्धरम् ॥ १२७ ॥
विमुक्तः सर्वपापेभ्यो विष्णुलोकं च गच्छति। सकृद्दृष्ट्वा तु तं देवं भक्त्या सिंहवपुर्धरम्॥
Verse 128
मुच्यते पातकैः सर्वैः कायवाक्चित्तसंभवैः । संग्रामे संकटे दुर्गे चौख्याघ्रादिपीडिते ॥ १२८ ॥
मुच्यते पातकैः सर्वैः कायवाक्चित्तसम्भवैः। संग्रामे संकटे दुर्गे चौख्याघ्रादिपीडिते॥
Verse 129
कांतारे प्राणसंदेहे विषवह्निजलेषु च । राजादिभीषु संग्रामे ग्रहरोगादिपीडिते ॥ १२९ ॥
कान्तारे प्राणसंशये, विषे वह्नौ जलेषु च; राजादिभीषु, संग्रामे, ग्रहरोगादिपीडिते—एतत्पावनं शरणं स्मर्तव्यं नित्यमाश्रयणीयं च।
Verse 130
स्मृत्वा तं यो हि पुरुषः संकटैर्विप्रमुच्यते । सूर्योदये यथा नाशं तमोऽभ्येति महत्तरम् ॥ १३० ॥
तं स्मृत्वा यो हि पुरुषः संकटैर्विप्रमुच्यते; सूर्योदये यथा तमो महत्तरं नाशमभ्येति।
Verse 131
तथा संदर्शने तस्य विनाशं यांत्युपद्रवाः । गुटिकां जनपाताले पादलेपरसायनम् ॥ १३१ ॥
तथा तस्य संदर्शनेनैवोपद्रवाः विनाशं यान्ति; पाताले जनपाताले गुटिका नाम, पादलपरसायनं परमम्।
Verse 132
नरसिंहे प्रसन्ने तु प्राप्नोत्यन्यांश्च वांछितान् । यान्यान्कामानभिध्यायन्भजेत नृहरिं नरः ॥ १३२ ॥
नरसिंहे प्रसन्ने तु प्राप्नोत्यन्यांश्च वाञ्छितान्; यान्यान्कामानभिध्यायन् भजेत नृहरिं नरः।
Verse 133
तांस्तान्कामानवाप्नोति नरो नास्त्यत्र संशयः ॥ १३३ ॥
तांस्तान्कामानवाप्नोति नरो नास्त्यत्र संशयः।
Verse 134
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीवसुसंवादे पुरुषोत्तममाहात्म्ये पंचपंचाशत्तमोऽध्यायः ॥ ५५ ॥
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणस्योत्तरभागे मोहिनीवसुसंवादे पुरुषोत्तममाहात्म्ये पञ्चपञ्चाशत्तमोऽध्यायः समाप्तः ॥५५॥
The chapter presents it as a calendrical convergence where vrata discipline (fasting and self-control) and tīrtha-darśana amplify each other, yielding merit described as surpassing even hyperbolic ascetic feats; it frames Dvādaśī as a decisive liminal day for attaining Viṣṇu-loka and non-fall (acyuta-pada).
A structured sequence: snāna (triple immersion) at Mārkaṇḍeya Lake with prescribed mantras; tarpana to devas/ṛṣis and pitṛs (tila-udaka); ācamana; pradakṣiṇā and worship at Mārkaṇḍeyeśa (Śiva) including forgiveness (Aghora); Kalpavaṭa circumambulation and mantra-worship; salutation to Garuḍa; then temple entry, circumambulation, and worship of Saṃkarṣaṇa, Subhadrā, and Kṛṣṇa with the dvādaśākṣarī and stotra.
It treats Śiva worship (Mārkaṇḍeyeśa) as an integral purificatory and merit-generating station within a Viṣṇu-centered itinerary, presenting tīrtha practice as a network where sectarian shrines function sequentially toward the culminating Puruṣottama darśana and mokṣa-oriented bhakti.
It asserts a sweeping equivalence: the fruits of Vedas, sacrifices, charities, vows, and even the four āśrama disciplines are obtained simply by beholding and prostrating to Kṛṣṇa—culminating in liberation that is otherwise difficult to attain.
It expands the tīrtha framework into protective and siddhi-oriented upāsanā, presenting Narasiṃha as an ever-present refuge at the site and as a practical means for removing calamities (graha, bhūta, disease, fear), thereby integrating pilgrimage devotion with mantra-kavaca and homa technologies.