Atharva Veda 7.41.2: Kanda 7, Anuvaka 5, Sukta 41, Mantra 2

Sukta 41

Sanskrit (Devanagari)

श्ये॒नो नृ॒चक्षा॑ दि॒व्यः सु॑प॒र्णः स॒हस्र॑पाच्छ॒तयो॑निर्वयो॒धाः । स नो॒ नि य॑च्छाद् वसु॒ यत् परा॑भृतम॒स्माक॑मस्तु पि॒तृषु॑ स्व॒धाव॑त्

Recitation with translationAtharva Veda 7.41.2

IAST Transliteration

śyénō nṛcákṣā divyáḥ supárṇaḥ sahásrapāc chatáyonir vayōdhā́ḥ | sá nō ní yacchād vásu yát parā́bhṛtam asmā́kam astu pitṛ́ṣu svadhā́vat

English Translation (Griffith/Whitney)

The Falcon, keen-eyed for men, the heavenly fair-winged, thousand-footed, of a hundred sources, giver of vigour—may he restore to us the good that hath been borne away; may what is ours be (safe) among the Fathers, rich in svadhā.

Translation

श्येनो नृचक्षा दिव्यः सुपर्णः सहस्रपात् शतयोनिर्वयोधाः। स नो नि यच्छाद् वसु यत् पराभृतम्; अस्माकम् अस्तु पितृषु स्वधावत्॥

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• श्येनः: the falcon (hawk)
• श्येनः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: श्येन (प्रातिपदिक)

• नृचक्षाः: man-seeing, having human-like sight
• नृचक्षाः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: नृ-चक्षस् (प्रातिपदिक; नृ + चक्षस्)

• दिव्यः: heavenly, divine
• दिव्यः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)

• सुपर्णः: the fair-winged one (bird)
• सुपर्णः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सुपर्ण (प्रातिपदिक; सु + पर्ण)

• सहस्रपात्: thousand-footed (having a thousand steps/feet)
• सहस्रपात्: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: सहस्रपाद् (प्रातिपदिक; सहस्र + पाद)

• शतयोनिः: of a hundred wombs/birthplaces
• शतयोनिः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: शतयोनि (प्रातिपदिक; शत + योनि)

• वयोधाः: bestower/sustainer of vitality (life-strength)
• वयोधाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वयो-धा (प्रातिपदिक; वयस् + धा/धातृ-भाव)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: to us / for us
• नः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नि: down, in; (as preverb)
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• यच्छात्: may he restrain/hold back; may he grant/secure
• यच्छात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु) + नि (उपसर्ग)

• वसु: wealth, good (treasure)
• वसु: कर्म
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• यत्: which (that)
• यत्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पराभृतम्: carried away/removed (taken off)
• पराभृतम्: कर्म
• Type: Participle
• Root: परा-भृ (धातु) → भृत (कृदन्त, क्त)

• अस्माकम्: of us, our
• अस्माकम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• पितृषु: among the Fathers/ancestors
• पितृषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• स्वधावत्: endowed with svadhā (ancestral offering/food); with due oblation
• स्वधावत्: विशेषण (कर्म/वाक्य-फल)
• Type: Adjective
• Root: स्वधा (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)

Attribution

Rishi: Suparṇa/Śyena complex (variable in Anukramaṇī)

Devata: Śyena/Suparṇa (with Pitṛs invoked as stabilizing authority)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: shanta