Sukta 6
Rishi: Atharvanic/Aṅgiras-type attribution (hymn-level tradition; verse-specific r̥ṣi not isolated here).
Devata: Protective guardians (spáśaḥ), noose-bearers; broadly the apotropaic divine retinue.
Chandas: Triṣṭubh (11-syllable cadence typical of this style)
अथर्ववेदस्य ५.६ सूक्तं रक्षोघ्नम् (अपोत्प्रतिकारकम्) अस्ति। अस्मिन् सर्वतो दिव्य-निरीक्षणस्य परिधिः स्थाप्यते—स्पशः पाशधारिणश्च—येन शत्रवो रक्षांसि वा सीमां नातिक्रामेयुः, रक्षितं जनं नोपसर्पेयुः। तत् परिधिरक्षणं दुर्दैवात् कर्मदोषाच्च विमोचन-प्रार्थनया सह योज्यते, अन्ते च देहस्य प्राणस्य बान्धवानां द्रव्यस्य च सर्वथा शरणत्वेन इन्द्रस्य वरूथं प्रविश्यते।
Mantras
Mantra 1
ब्रह्मविद्या। ब्रह्म॑ जज्ञा॒नं प्र॑थ॒मं पु॒रस्ता॒द् वि सी॑म॒तः सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः । स बु॒ध्न्याऽ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठाः स॒तश्च॒ योनि॒मस॑तश्च॒ वि वः॑
ब्रह्मविद्या। ब्रह्मजज्ञानं प्रथमं पुरस्ताद् जज्ञे; सीम्नः सु-रुचिर्वेनः तत् प्रावः (प्रकाशयामास)। तस्योपमाः बुध्न्याः—गभीराः प्रतिष्ठाः स्थानानि च; स सतश्चासतश्च योनिं विवाव (विस्तारयामास)।
Mantra 2
अना॑प्ता॒ ये वः॑ प्रथ॒मा यानि॒ कर्मा॑णि चक्रि॒रे। वी॒रान् नो॒ अत्र मा द॑भ॒न् तद् व॑ ए॒तत् पु॒रो द॑धे
ये वः प्रथमा एतानि कर्माणि चक्रिरे तेऽनाप्ताः (असिद्धाः) आसन्। अत्र नो वीरान् मा दभन् (मा वञ्चयन्तु); एतदेव अहं वः पुरो दधे—पुरोगरूपेण रक्षार्थम्।
Mantra 3
स॒हस्र॑धार ए॒व ते सम॑स्वरन् दि॒वो नाके॒ मधु॑जिह्वा अस॒श्चतः॑ । तस्य॒ स्पशो॒ न नि मि॑षन्ति॒ भूर्ण॑यः प॒देप॑दे पा॒शिनः॑ सन्ति॒ सेत॑वे
सहस्रधार एव ते समस्वरन् दिवो नाके मधुजिह्वा असश्चतः। तस्य स्पशो न निमिषन्ति भूर्णयः पदेपदे पाशिनः सन्ति सेतवे॥
Mantra 4
पर्यू॒ षु प्र ध॑न्वा॒ वाज॑सातये॒ परि॑ वृ॒त्राणि॑ स॒क्षणिः॑ । द्वि॒षस्तदध्य॑र्ण॒वेने॑यसे सनिस्र॒सो नामा॑सि त्रयोद॒शो मास॒ इन्द्र॑स्य गृ॒हः
ॐ—पर्यू षु प्र धन्वा वाजसातये; परि वृत्राणि सक्षणिः सन् दृढं क्रमस्व। द्विषतः तद् अधि अर्णवेन इयसे। सनिस्रसो नामासि, त्रयोदशो मासः, इन्द्रस्य गृहः।
Mantra 5
न्वे॒३तेना॑रात्सीरसौ॑ स्वाहा॑ । ति॒ग्मायु॑धौ ति॒ग्महे॑ती सु॒शेवौ॒ सोमा॑रुद्रावि॒ह सु मृ॑डतं नः
न्वेतेन—हे आरात्सीरसौ—स्वाहा। तिग्मायुधौ तिग्महेती सुशेवौ, सोमामरुद्रौ, इह नः सु मृडतं; शुभं शमयतं नः।
Mantra 6
अवै॒तेना॑रात्सीरसौ॒ स्वाहा॑ । ति॒ग्मायु॑धौ ति॒ग्महे॑ती सु॒शेवौ॒ सोमा॑रुद्रावि॒ह सु मृ॑डतं नः
अवैतेन—हे आरात्सीरसौ—स्वाहा। तिग्मायुधौ तिग्महेती सुशेवौ, सोमामरुद्रौ, इह नः सु मृडतं; शुभं शमयतं नः।
Mantra 7
अपै॒तेना॑रात्सीरसौ॒ स्वाहा॑ । ति॒ग्मायु॑धौ ति॒ग्महे॑ती सु॒शेवौ॒ सोमा॑रुद्रावि॒ह सु मृ॑डतं नः
अनेनापैतु—हे आरात्सीरसौ—स्वाहा। तिग्मायुधौ तिग्महेती सुशेवौ, सोमरुद्राविह सु मृडतं नः; शुभं शं च नः प्रयच्छतम्।
Mantra 8
मु॒मु॒क्तम॒स्मान् दु॑रि॒ताद॑व॒द्याज्जु॒षेथां य॒ज्ञम॒मृत॑म॒स्मासु॑ धत्तम्
मुमुक्तम् अस्मान् दुरिताद् अवद्याज्; जुषेथां यज्ञम् अमृतम्; अस्मासु धत्तम्।
Mantra 9
चक्षु॑षो हेते॒ मन॑सो हेते॒ ब्रह्म॑णो हेते॒ तप॑सश्च हेते । मे॒न्या मे॒निर॑स्यमे॒नय॒स्ते स॑न्तु॒ ये॒३स्माँ अ॑भ्यघा॒यन्ति॑
चक्षुषो हेते मनसो हेते ब्रह्मणो हेते तपसश्च हेते । मेन्या मेनिरस्यमेनयस्ते सन्तु येऽस्मान् अभ्यघायन्ति ॥
Mantra 10
यो॒३ऽस्मांश्चक्षु॑षा॒ मन॑सा॒ चित्त्याकू॑त्या च॒ यो अ॑घा॒युर॑भि॒दासा॑त्। त्वं तान॑ग्ने मे॒न्यामे॒नीन् कृ॑णु॒ स्वाहा॑
योऽस्मांश्चक्षुषा मनसा चित्त्याकूत्या च योऽघायुरभिदासात् । त्वं तानग्ने मेन्यामेनीन् कृणु स्वाहा ॥
Mantra 11
इन्द्र॑स्य गृ॒होऽसि । तं त्वा॒ प्र प॑द्ये॒ तं त्वा॒ प्र वि॑शामि॒ सर्व॑गुः॒ सर्व॑पूरु॒षः सर्वा॑त्मा॒ सर्व॑तनूः स॒ह यन्मेऽस्ति॒ तेन॑
इन्द्रस्य गृहोऽसि । तं त्वा प्र पद्ये तं त्वा प्र विशामि सर्वगुः सर्वपूरुषः सर्वात्मा सर्वतनूः सह यन्मेऽस्ति तेन ॥
Mantra 12
इन्द्र॑स्य॒ शर्मा॑सि ।तं त्वा॒ प्र प॑द्ये॒ तं त्वा॒ प्र वि॑शामि॒ सर्व॑गुः॒ सर्व॑पूरु॒षः सर्वा॑त्मा॒ सर्व॑तनूः स॒ह यन्मेऽस्ति॒ तेन॑
इन्द्रस्य शर्मासि। तं त्वा प्रपद्ये, तं त्वा प्रविशामि—सर्वगुः सर्वपुरुषः, सर्वात्मा सर्वतनूः—सह यन्मेऽस्ति तेन।
Mantra 13
इन्द्र॑स्य॒ वर्मा॑सि ।तं त्वा॒ प्र प॑द्ये॒ तं त्वा॒ प्रवि॑शामि॒ सर्व॑गुः॒ सर्व॑पूरु॒षः सर्वा॑त्मा॒ सर्व॑तनूः स॒ह यन्मेऽस्ति॒ तेन॑
इन्द्रस्य वर्मासि। तं त्वा प्रपद्ये तं त्वा प्रविशामि सर्वगुः सर्वपूरुषः सर्वात्मा सर्वतनूः सह यन्मेऽस्ति तेन॥
Mantra 14
इन्द्र॑स्य॒ वरू॑थमसि । तं त्वा॒ प्र प॑द्ये॒ तं त्वा॒ प्रवि॑शामि॒ सर्व॑गुः॒ सर्व॑पूरु॒षः सर्वा॑त्मा॒ सर्व॑तनूः स॒ह यन्मेऽस्ति॒ तेन॑
इन्द्रस्य वरूथमसि, रक्षाकवचमाश्रयश्च। तं त्वां प्रपद्ये; तं त्वां प्रविशामि—सर्वगुः सर्वपूरुषः सर्वात्मा सर्वतनूः—सह यन्मेऽस्ति तेन सर्वेण त्वयि प्रविशामि।
Frequently Asked Questions
It creates a protective perimeter by invoking unblinking divine watchers and noose-bearers who stop hostile forces at thresholds and along paths, and it seals protection by entering Indra’s shelter (varūtha).
No specific substance is required by the hymn itself. Practitioners may optionally use water-sprinkling or a boundary cord as a support, but the core efficacy is in the posted-guard and refuge formulas.
In Atharvanic protection, harm is not only external (intruders, sorcery) but also internalized as mischance and ritual-moral fault. The hymn asks that these be loosened, while ‘amṛta’—enduring protective vitality—be established in the client.
Ask anything about Sukta 6 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.