Sukta 49
Rishi: As in RV parallel tradition: attributed to a Vedic seer of Indra-stuti cycles (RV 8/1 style); AV20 is largely RV-derived.
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (RV-style cadence; AV20 predominantly Triṣṭubh/Jagatī in such stotras)
अथर्ववेदस्य २०.४९ सूक्तं ऋग्वेदात् समुद्धृतं इन्द्रस्तुतिरूपं, यत् इन्द्रस्य जयशक्तिं प्रत्यक्षपौष्टिकफलैः संयोजयति—विशेषतः शीघ्रं “वाज” (जयबलं/लाभः) तथा गोसमृद्धिं च। अत्र इन्द्रः दीप्तिमान्, दातारः, उपद्रवनिवारकश्च इति स्तूयते; प्रेरिता वाक् (वाच्) स्तुतयश्च (गीरः) देवस्य अनुमतिं लभ्य भौतिकवृद्धिं साधयन्तीति वाहनरूपेण निरूप्यते।
Mantras
Mantra 1
यच्छ॒क्रा वाच॒मारु॑हन्न॒न्तरि॑क्षं सिषासथः । सं दे॒वा अ॑मद॒न् वृषा॑
यच्छक्रा वाचमारुहन्नन्तरिक्षं सिषासथः। सं देवा अमदन् वृषा।
Mantra 2
श॒क्रो वाच॒मधृ॑ष्टा॒योरु॑वाचो॒ अधृ॑ष्णुहि । मं॑हिष्ठ॒ आ म॑द॒र्दिवि॑
शक्रो वाचमधृष्टायोरुवाचोऽधृष्णुहि। मंहिष्ठ आ मदर्दिवि।
Mantra 3
श॒क्रो वाच॒मधृ॑ष्णुहि॒ धाम॑धर्म॒न् विरा॑जति । विम॑दन् ब॒र्हिरा॒सर॑न्
शक्रो वाचमधृष्णुहि; धामधर्मन् विराजति। विमदन् बर्हिरासरन्॥
Mantra 4
तं वो॑ द॒स्ममृ॑ती॒षहं॒ वसो॑र्मन्दा॒नमन्ध॑सः । अ॒भि व॒त्सं न स्वस॑रेषु धे॒नव॒ इन्द्रं॑ गी॒र्भिर्न॑वामहे
तं वो दस्ममृतीषहं वसोर्मन्दानमन्धसः। अभि वत्सं न स्वसरेषु धेनव इन्द्रं गीर्भिर्नवामहे॥
Mantra 5
द्यु॒क्षं सु॒दानुं॒ तवि॑षीभि॒रावृ॑तं गि॒रिं न पु॑रु॒भोज॑सम्। क्षु॒मन्तं॒ वाजं॑ श॒तिनं॑ सह॒स्रिणं॑ म॒क्षू गोम॑न्तमीमहे
द्युक्षं सुदानुं तविषीभिरावृतं गिरिं न पुरुभोजसम्। क्षुमन्तं वाजं शतिनं सहस्रिणं मक्षू गोमन्तमीमहे।
Mantra 6
तत् त्वा॑ यामि सु॒वीर्यं॒ तद् ब्रह्म॑ पू॒र्वचि॑त्तये । येना॒ यति॑भ्यो॒ भृग॑वे॒ धने॑ हि॒ते येन॒ प्रस्क॑ण्व॒मावि॑थ
तत् त्वा यामि सुवीर्यं तद् ब्रह्म पूर्वचित्तये। येन यतिभ्यो भृगवे धने हिते येन प्रस्कण्वमाविथ।
Mantra 7
येना॑ समु॒द्रमसृ॑जो म॒हीर॒पस्तदि॑न्द्र॒ वृष्णि॑ ते॒ शवः॑ । स॒द्यः सो अ॑स्य महि॒मा न सं॒नशे॒ यं क्षो॒णीर॑नुचक्र॒दे
येन त्वं समुद्रे महीरपः असृजः—तदिन्द्र वृष्णि ते शवः। सद्यः सोऽस्य महिमा न संनश्यति, यं क्षोणीरनुचक्रदे।
Frequently Asked Questions
It is chiefly a prosperity (paustika) hymn to Indra, used to obtain swift increase of wealth and nourishment (vāja), especially cattle-abundance, along with victory-strength.
Because effective, inspired speech is treated as a power that wins contests and secures divine agreement; the hymn frames praise and mantra as the means by which Indra’s victory and gifts are made present.
No specific herbs or amulets are intrinsic to this hymn. A simple purity setup with water and (optionally) a small dairy offering aligns well with its go/vāja prosperity imagery.
Ask anything about Sukta 49 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
