
Rishi: Traditionally associated with Rātri-hymn seers (Atharvanic attribution; specific r̥ṣi varies by anukramaṇī tradition).
Devata: Rātri (Night), as protective and auspicious power.
Chandas: Mixed/irregular (late Atharvanic style; not strictly RV-classical in cadence).
अयं सूक्तो रात्रिं देवीं महतीं सर्वतो व्याप्तां विश्वरूपां जगतोऽवगाहिनीम् आह्वयति—यस्या तमः शरणं भवति न भयम्। पृथिवीं दिवं चावृत्य तस्या अनिवार्यं प्रसारं स्तुवन् ‘परं पारं गच्छेम’ इति प्रार्थयते, यत् प्रभातपर्यन्तं दुर्गमेषु कालेषु सुरक्षितं गमनं स्यात्। सा जनान् वाचं गृहधनं च रक्षतु; विशेषतः गवाम् अवीनां च चौरैः वृकैः शत्रुभिश्चोपद्रवैः परित्राणं ददातु।
Mantra 1
रात्रिः। आ रा॑त्रि॒ पार्थि॑वं॒ रजः॑ पि॒तुर॑प्रायि॒ धाम॑भिः । दि॒वः सदां॑सि बृह॒ती वि ति॑ष्ठस॒ आ त्वे॒षं व॑र्तते॒ तमः॑
रात्रिः। आ रात्रि, पार्थिवं रजः पितुरप्रायि धामभिः। दिवः सदांसि बृहती वि तिष्ठस; आ त्वेषं वर्तते तमः।
Mantra 2
न यस्याः॑ पा॒रं ददृ॑शे॒ न योयु॑व॒द् विश्व॑म॒स्यां नि वि॑शते॒ यदेज॑ति । अरि॑ष्टासस्त उर्वि तमस्वति॒ रात्रि॑ पा॒रम॑शीमहि॒ भद्रे॑ पा॒रम॑शीमहि
न यस्याः पारं ददृशे न योयुवद् विश्वमस्यां नि विशते यदेजति। अरिष्टासस्त उर्वि तमस्वति रात्रि पारमशीमहि भद्रे पारमशीमहि॥
Mantra 3
ये ते॑ रात्रि नृ॒चक्ष॑सो द्र॒ष्टारो॑ नव॒तीर्नव॑ । अ॒शी॒तिः सन्त्य॒ष्टा उ॒तो ते॑ स॒प्त स॑प्त॒तिः
ये ते रात्रि नृचक्षसो द्रष्टारो नवतीर्नव। अशीतिः सन्त्यष्टा उतो ते सप्त सप्ततिः॥
Mantra 4
ष॒ष्टिश्च॒ षट् च॒ रेवति पञ्चा॒शत् पञ्च॑ सुम्नयि । च॒त्वार॑श्चत्वारिं॒शच्च॒ त्रय॑स्त्रिं॒शच्च॑ वाजिनि
षष्टिश्च षट् च, रेवति; पञ्चाशत् पञ्च च, सुम्नयि। चत्वारश्चत्वारिंशच्च, त्रयस्त्रिंशच्च, वाजिनि॥
Mantra 5
द्वौ च॑ ते विंश॒तिश्च॑ ते॒ रात्र्येका॑दशाव॒माः । तेभि॑र्नो अ॒द्य पा॒युभि॒र्नु पा॑हि दुहितर्दिवः
द्वौ च ते विंशतिश्च ते, रात्रि; एकादशावमाः। तेभिर्नोऽद्य पायुभिर्नु पाही, दुहितर्दिवः॥
Mantra 6
रक्षा॒ माकि॑र्नो अ॒धशं॑स ईशत॒ मा नो॑ दुः॒शंस॑ ईशत । मा नो॑ अ॒द्य गवां॑ स्ते॒नो मावी॑नां॒ वृक॑ ईशत
रक्ष मा किन्नोऽधःशंस ईशत; मा नो दुःशंस ईशत। मा नोऽद्य गवां स्तेन ईशत; मा अवीनां वृक ईशत॥
Mantra 7
माश्वा॑नां भद्रे॒ तस्क॑रो॒ मा नृ॒णां या॑तुधा॒न्यः । प॒र॒मेभिः॑ प॒थिभिः॑ स्ते॒नो धा॑वतु॒ तस्क॑रः । परे॑ण द॒त्वती॒ रज्जुः॒ परे॑णाघा॒युर॑र्षतु
मा अश्वानां भद्रे रात्रे तस्करः समीपं यातु; मा नृणां यातुधान्यः समीपं यातु। परमेभिः पथिभिः स्तेनस्तस्करश्च धावतु। परेण दत्वती रज्जुः स्यात्; परेण अघायुः अर्षतु।
Mantra 8
अध॑ रात्रि तृ॒ष्टधू॑ममशी॒र्षाण॒महिं॑ कृणु । हनू॒ वृक॑स्य ज॒म्भया॒स्तेन॒ तं द्रु॑प॒दे ज॑हि
अथ रात्रे, तं तृष्टधूमम् अशीर्षाणम् अहिं कृणु। वृकस्य हनू जम्भयास्तेन, तं द्रुपदे जहि।
Mantra 9
त्वयि॑ रात्रि वसामसि स्वपि॒ष्याम॑सि जागृ॒हि। गोभ्यो॑ नः॒ शर्म॑ य॒च्छाश्वे॑भ्यः॒ पुरु॑षेभ्यः
त्वयि रात्रे वसामसि; स्वपिष्यामसि—जागृहि। गोभ्यः नः शर्म यच्छ; अश्वेभ्यः पुरुषेभ्यश्च।
It is recited for protection during the night—so people, home, and livestock remain safe from harm, hostile speech, theft, and predators, and the night ends auspiciously at dawn.
It is a poetic image for crossing the dangerous darkness and arriving at dawn safely—like reaching the far bank after a difficult crossing.
No. The hymn is primarily mantra-based; it works through invocation of Rātri as guardian. Many practitioners simply recite it at dusk or while keeping night watch, optionally near a lamp or hearth for steadiness.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.