Adhyaya 20
Shukla YajurvedaAdhyaya 2089 Mantras

Adhyaya 20

Royal consecration (Rajasuya) mantras.

← Adhyaya 19Adhyaya 21

Mantras

Mantra 1

क्ष॒त्रस्य॒ योनि॑रसि क्ष॒त्रस्य॒ नाभि॑रसि । मा त्वा॑ हिᳪसी॒न्मा मा॑ हिᳪसीः

ਤੂੰ ਖ਼ਸ਼ਤ੍ਰ ਦਾ ਯੋਨੀ (ਗਰਭ-ਸਥਾਨ) ਹੈਂ; ਤੂੰ ਖ਼ਸ਼ਤ੍ਰ ਦੀ ਨਾਭੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਨਾ ਕਰੀਂ; ਮੈਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਨਾ ਕਰਾਂ।

Mantra 2

नि ष॑साद घृ॒तव्र॑तो॒ वरु॑णः प॒स्त्यास्वा । साम्रा॑ज्याय सु॒क्रतु॑: । मृ॒त्योः पा॑हि वि॒द्योत्पा॑हि

ਘ੍ਰਿਤਵ੍ਰਤ ਵਰੁਣ ਪਸਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਸਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ—ਸੁਕ੍ਰਤੁ, ਸਾਮਰਾਜ ਲਈ। ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚਾ; ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਚਮਕਾਰੇ ਤੋਂ ਬਚਾ।

Mantra 3

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । अ॒श्विनोर्भैष॑ज्येन॒ तेज॑से ब्रह्मवर्च॒साया॒भि षि॑ञ्चामि॒ सर॑स्वत्यै॒ भैष॑ज्येन वी॒र्या॒या॒न्नाद्या॑या॒भि षि॑ञ्चा॒मीन्द्र॑स्येन्द्रि॒येण॒ बला॑य श्रियै॒ यश॑से॒ऽभि षि॑ञ्चामि

ਦੇਵ ਸਵਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸਵ (ਪ੍ਰੇਰਣਾ) ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਭਿਸਿੰਚਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਅਸ਼ਵਿਨੌ ਦੇ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ, ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ। ਅਸ਼ਵਿਨੌ ਦੇ ਭੈਸ਼ਜ੍ਯ ਨਾਲ ਤੇਜ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਵਰਚਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਭਿਸਿੰਚਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਭੈਸ਼ਜ੍ਯ ਨਾਲ ਵੀਰ੍ਯ ਅਤੇ ਅੰਨਾਦ੍ਯ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਭਿਸਿੰਚਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਇੰਦਰ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਯ ਨਾਲ ਬਲ, ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਭਿਸਿੰਚਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Mantra 4

को॑ऽसि कत॒मो॒ऽसि॒ कस्मै॑ त्वा॒ काय॑ त्वा । सुश्लो॑क॒ सुम॑ङ्गल॒ सत्य॑राजन्

ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਹੈਂ? ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਲਈ (ਨਿਰਧਾਰਿਤ) ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ? ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ (ਨਿਰਧਾਰਿਤ) ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ?—ਹੇ ਸੁਸ਼ਲੋਕ, ਸੁਮੰਗਲ, ਸਤ੍ਯਰਾਜਨ!

Mantra 5

शिरो॑ मे॒ श्रीर्यशो॒ मुखं॒ त्विषि॒: केशा॑श्च॒ श्मश्रू॑णि । राजा॑ मे प्रा॒णो अ॒मृत॑ᳪ स॒म्राट् चक्षु॑र्वि॒राट् श्रोत्र॑म्

ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਸ਼੍ਰੀ (ਸੌਭਾਗ੍ਯ) ਹੈ; ਮੇਰਾ ਮੁਖ ਯਸ਼ ਹੈ; ਕੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਮਸ਼੍ਰੂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਾਣ ਰਾਜਤ੍ਵ ਹੈ; ਅਮ੍ਰਿਤਤ੍ਵ ਸਮ੍ਰਾਟ (ਸਰਵ-ਸਾਰਭੌਮ ਅਧਿਕਾਰ) ਹੈ; ਚੱਖੁ ਵਿਰਾਟ (ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਾਸਕ ਸ਼ਕਤੀ) ਹੈ; ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰ ਮੇਰਾ ਹੈ।

Mantra 6

जि॒ह्वा मे॑ भ॒द्रं वाङ्महो॒ मनो॑ म॒न्युः स्व॒राड् भाम॑: । मोदा॑: प्रमो॒दा अ॒ङ्गुली॒रङ्गा॑नि मि॒त्रं मे॒ सह॑:

ਮੇਰੀ ਜਿਹਵਾ ਭਦ੍ਰ (ਮੰਗਲ) ਹੈ; ਵਾਕ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ; ਮਨ ਮਨ੍ਯੁ (ਉਤਕਟ ਤੇਜਸਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹ) ਹੈ—ਸ੍ਵਰਾਟ (ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਕ); ਭਾਮ (ਪ੍ਰਭਾ) ਮੇਰੀ ਹੈ। ਮੋਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੋਦ ਉਂਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਗ ਹਨ; ਮਿਤ੍ਰ ਮੇਰਾ ਸਹ (ਬਲ) ਹੈ।

Mantra 7

बा॒हू मे॒ बल॑मिन्द्रि॒यᳪ हस्तौ॑ मे॒ कर्म॑ वी॒र्य॒म् । आ॒त्मा क्ष॒त्रमुरो॒ मम॑

ਮੇਰੇ ਬਾਹੂ ਬਲ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਯ (ਇੰਦ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀ) ਹਨ; ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਕਰਮ ਅਤੇ ਵੀਰ੍ਯ ਹਨ। ਆਤਮਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ (ਅਧਿਪਤ੍ਯ) ਹੈ; ਮੇਰਾ ਉਰਃ ਮੇਰਾ ਹੀ ਹੈ (ਉਸ ਦਾ ਆਸਨ)।

Mantra 8

पृ॒ष्ठीर्मे॑ रा॒ष्ट्रमु॒दर॒मᳪसौ॑ ग्री॒वाश्च॒ श्रोणी॑ । ऊ॒रू अ॑र॒त्नी जानु॑नी॒ विशो॒ मेऽङ्गा॑नि स॒र्वत॑ः ।

ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਉਦਰ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਮੋਢੇ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਗਰਦਨ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਸ਼੍ਰੋਣੀ। ਮੇਰੀਆਂ ਊਰੂਆਂ, ਮੇਰੀਆਂ ਅਰਤਨੀਆਂ, ਮੇਰੇ ਜਾਨੂ—ਮੇਰੀ ਵਿਸ਼ਃ (ਪ੍ਰਜਾ) ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਹਨ।

Mantra 9

नाभि॑र्मे चि॒त्तं वि॒ज्ञानं॑ पा॒युर्मेऽप॑चितिर्भ॒सत् । आ॒न॒न्द॒न॒न्दावा॒ण्डौ मे॒ भग॒: सौभा॑ग्यं॒ पस॑: । जङ्घा॑भ्यां प॒द्भ्यां धर्मो॑ऽस्मि वि॒शि राजा॒ प्रति॑ष्ठितः ।

ਮੇਰੀ ਨਾਭੀ ਚਿੱਤ ਅਤੇ ਵਿਜ਼੍ਞਾਨ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਪਾਯੁ ਅਪਚਿਤਿ—ਭਸਤ (ਦਾਹਕ-ਸ਼ੁੱਧਿਕਾਰਕ) ਹੈ। ਮੇਰੇ ਆੰਡੌ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਨੰਦ ਹਨ; ਭਗ ਮੇਰਾ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਸ (ਪੋਸ਼ਕ ਬਲ) ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਹੈ। ਜੰਘਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਧਰਮ ਹਾਂ; ਵਿਸ਼ਿ (ਪ੍ਰਜਾ ਵਿੱਚ) ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ।

Mantra 11

प्रति॑ क्ष॒त्रे प्रति॑ तिष्ठामि रा॒ष्ट्रे प्रत्यश्वे॑षु॒ प्रति॑ तिष्ठामि॒ गोषु॑ । प्रत्यङ्गे॑षु॒ प्रति॑ तिष्ठाम्या॒त्मन् प्रति॑ प्रा॒णेषु॒ प्रति॑ तिष्ठामि पु॒ष्टे प्रति॒ द्यावा॑पृथि॒व्योः प्रति॑ तिष्ठामि य॒ज्ञे।। १ ०।। त्र॒या दे॒वा एका॑दश त्रयस्त्रि॒ᳪशाः सु॒राध॑सः । बृह॒स्पति॑पुरोहिता दे॒वस्य॑ सवि॒तुः स॒वे । दे॒वा दे॒वैर॑वन्तु मा ।

ਖ਼ਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਅਸ਼ਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਗਊਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਆਤਮਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਪੁਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਦ੍ਯਾਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ॥ ਤਿੰਨ ਦੇਵ, ਇਕਾਦਸ਼, ਅਤੇ ਤ੍ਰਯਸਤ੍ਰਿੰਸ਼—ਸੁ-ਆਧਸ (ਸ਼ੁਭ ਦਾਨ ਵਾਲੇ) ਹਨ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੈ; ਦੇਵ ਸਵਿਤਾ ਦੇ ਸਵੇ (ਪ੍ਰੇਰਣਾ) ਵਿੱਚ [ਮੈਂ ਸਥਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ]। ਦੇਵ ਦੇਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੈਨੂੰ ਅਵੰਤੁ—ਰੱਖਿਆ/ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ।

Mantra 12

प्र॒थ॒मा द्वि॒तीयै॑र्द्वि॒तीया॑स्तृ॒तीयै॑स्तृ॒तीया॑: स॒त्येन॑ स॒त्यं य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञो यजु॑र्भि॒र्यजू॑ᳪषि॒ साम॑भि॒: सामा॑न्यृ॒ग्भिरृच॑: पुरोऽनुवा॒क्या॒भिः पुरोऽनुवा॒क्या॒ या॒ज्या॒भिर्या॒ज्या॒ वषट्का॒रैर्व॑षट्का॒रा आहु॑तिभि॒राहु॑तयो मे॒ कामा॒न्त्सम॑र्धयन्तु॒ भूः स्वाहा॑ ।

ਪਹਿਲਾ ਦੂਜੇ ਨਾਲ, ਦੂਜਾ ਤੀਜੇ ਨਾਲ, ਤੀਜਾ ਤੀਜੇ ਨਾਲ—ਸੱਚ ਨਾਲ ਸੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇ; ਯਜ੍ਞ ਨਾਲ ਯਜ੍ਞ ਪਰਿਪੂਰਨ ਹੋਵੇ; ਯਜੁਰਭਿਃ ਯਜੂਂਸ਼ਿ (ਯਜੁਸ-ਕਰਮ) ਸਿੱਧ ਹੋਣ; ਸਾਮਭਿਃ ਸਾਮਾਨਿ (ਸਾਮ-ਗਾਨ) ਸਿੱਧ ਹੋਣ; ਋ਗਭਿਃ ਋ਚਃ (਋ਕ ਮੰਤ੍ਰ) ਸਿੱਧ ਹੋਣ। ਪੁਰੋऽਨੁਵਾਕ੍ਯਾਭਿਃ ਪੁਰੋऽਨੁਵਾਕ੍ਯਾਃ (ਪੂਰਵ-ਆਹਵਾਨ) ਸਿੱਧ ਹੋਣ; ਯਾਜ੍ਯਾਭਿਃ ਯਾਜ੍ਯਾਃ (ਆਹੁਤੀ-ਮੰਤ੍ਰ) ਸਿੱਧ ਹੋਣ; ਵਸ਼ਟਕਾਰੈಃ ਵਸ਼ਟਕਾਰਾਃ ਸਿੱਧ ਹੋਣ; ਆਹੁਤਿਭਿਃ ਆਹੁਤਯಃ ਸਿੱਧ ਹੋਣ। ਮੇਰੇ ਕਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰੱਧ ਕਰਨ। ਭੂਃ ਸ੍ਵਾਹਾ॥

Mantra 13

लोमा॑नि॒ प्रय॑ति॒र्मम॒ त्वङ्म॒ आन॑ति॒राग॑तिः । मा॒ᳪसं म॒ उप॑नति॒र्वस्वस्थि॑ म॒ज्जा म॒ आन॑तिः ।

ਮੇਰੇ ਰੋਮ ਪ੍ਰਯਤੀ (ਨਿਯਮਿਤ ਯਤਨ) ਹਨ; ਮੇਰੀ ਤ੍ਵਚਾ ਆਨਤੀ (ਵਿਨਯਪੂਰਵਕ ਨਮਣਾ) ਅਤੇ ਆਗਤੀ (ਸਮੀਪ ਆਉਣਾ) ਹੈ। ਮੇਰਾ ਮਾਂਸ ਉਪਨਤੀ (ਨਿਕਟ ਉਪਸਥਿਤੀ/ਸੇਵਾ) ਹੈ; ਮੇਰੀ ਵਸ (ਚਰਬੀ), ਮੇਰਾ ਅਸਥਿ (ਹੱਡੀ), ਮੇਰੀ ਮੱਜਾ—ਆਨਤੀ (ਵਿਨਯਪੂਰਵਕ ਨਮਨ) ਹਨ।

Mantra 14

यद्दे॑वा देव॒हेड॑नं॒ देवा॑सश्चकृ॒मा व॒यम् । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सो॒ विश्वा॑न्मुञ्च॒त्वᳪह॑सः

ਹੇ ਦੇਵੋ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਸੀਂ ਜੋ ਦੇਵਹੇਡਨ (ਦੇਵ-ਅਪਰਾਧ) ਕੀਤਾ ਹੈ—ਉਸ ਸਾਰੇ ਏਨਸ (ਦੋਸ਼) ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਹਸ (ਪਾਪ) ਤੋਂ ਅਗਨੀ ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰੇ।

Mantra 15

यदि॒ दिवा॒ यदि॒ नक्त॒मेना॑ᳪसि चकृ॒मा व॒यम् । वा॒युर्मा॒ तस्मा॒देन॑सो॒ विश्वा॑न्मुञ्च॒त्वᳪह॑सः

ਜੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ, ਜੇ ਰਾਤ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹੋਣ—ਉਸ ਸਾਰੇ ਏਨਸ (ਦੋਸ਼) ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਹਸ (ਪਾਪ) ਤੋਂ ਵਾਯੁ ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰੇ।

Mantra 16

यदि॒ जाग्र॒द्यदि॒ स्वप्न॒ एना॑ᳪसि चकृ॒मा व॒यम् । सूर्यो॑ मा॒ तस्मा॒देन॑सो॒ विश्वा॑न्मुञ्च॒त्वᳪह॑सः

ਜੇ ਜਾਗਦਿਆਂ, ਜੇ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ, ਅਸੀਂ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹੋਣ—ਉਸ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ, ਉਸ ਸਾਰੇ ਅਘ ਤੋਂ, ਸੂਰਜ ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰੇ।

Mantra 17

यद्ग्रामे॒ यदर॑ण्ये॒ यत्स॒भायां॒ यदि॑न्द्रि॒ये । यच्छू॒द्रे यदर्ये॒ यदेन॑श्चकृ॒मा व॒यं यदेक॒स्याधि॒ धर्म॑णि॒ तस्या॑व॒यज॑नमसि

ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜੋ (ਪਾਪ), ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੋ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜੋ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜੋ; ਸ਼ੂਦਰ ਨਾਲ ਜੋ, ਆਰਯ ਨਾਲ ਜੋ—ਅਸੀਂ ਜੋ ਦੋਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਇਕ ਦੇ ਧਰਮ-ਵਿਧਾਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜੋ (ਅਪਰਾਧ) ਕੀਤਾ ਹੈ—ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਤੂੰ ਹੈਂ।

Mantra 18

यदापो॑ अ॒घ्न्या इति॒ वरु॒णेति॒ शपा॑महे॒ ततो॑ वरुण नो मुञ्च । अव॑भृथ निचुम्पुण निचे॒रुर॑सि निचुम्पु॒णः । अव॑ दे॒वैर्दे॒वकृ॑त॒मेनो॑ऽय॒क्ष्यव॒ मर्त्यै॒र्मर्त्य॑कृतं पुरु॒राव्णो॑ देव रि॒षस्पा॑हि

ਜੇ ਅਸੀਂ ਅਘਨਿਆ—ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ‘(ਤੂੰ) ਵਰੁਣ ਹੈਂ’ ਕਹਿ ਕੇ ਨਿੰਦਿਆ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ, ਹੇ ਵਰੁਣ, ਸਾਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰ। ਤੂੰ ਅਵਭ੍ਰਿਥ ਹੈਂ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਹੇਠਾਂ ਝਾੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ, ਦੂਰ ਕਰ। ਦੇਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਦੋਸ਼—ਉਹ ਤੂੰ ਯਜ्ञ ਰਾਹੀਂ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਮਰਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਦੋਸ਼—ਉਹ ਵੀ ਤੂੰ ਯਜ्ञ ਰਾਹੀਂ ਦੂਰ ਕਰ। ਹੇ ਦੇਵ ਪੁਰੁਰਾਵ੍ਣ, ਰਿਸ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।

Mantra 19

स॑मु॒द्रे ते॒ हृद॑यम॒प्स्वन्तः सं त्वा॑ विश॒न्त्वोष॑धीरु॒ताप॑: । सु॒मि॒त्रि॒या न॒ आप॒ ओष॑धयः सन्तु दुर्मित्रि॒यास्तस्मै॑ सन्तु॒ योऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मः

ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਹਿਰਦਾ ਹੈ, ਜਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ; ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਜਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ। ਜਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੁਮਿਤ੍ਰ (ਮਿੱਤਰ-ਭਾਵ ਵਾਲੇ) ਹੋਣ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵੀ ਸੁਮਿਤ੍ਰ ਹੋਣ; ਪਰ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਦ੍ਵੈਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦ੍ਵੈਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਲਈ ਉਹ ਦੁਮਿਤ੍ਰ (ਵੈਰੀ) ਹੋਣ।

Mantra 20

द्रु॒प॒दादि॑व मुमुचा॒नः स्वि॒न्नः स्ना॒तो मला॑दिव । पू॒तं प॒वित्रे॑णे॒वाज्य॒माप॑: शुन्धन्तु मैन॑सः

ਦ੍ਰੁਪਦ (ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਬੰਧਨ) ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ, ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਜਿਵੇਂ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮੈਲ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਪਵਿਤ੍ਰ (ਛਾਣਨੀ) ਨਾਲ ਆਜ੍ਯ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜਲ ਮੈਨੂੰ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ।

Mantra 21

उद्व॒यं तम॑स॒स्परि॒ स्व: पश्य॑न्त॒ उत्त॑रम् । दे॒वं दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम्

ਅਸੀਂ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਉੱਪਰ ਉਠੇ ਹਾਂ, ਉੱਚੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ; ਦੇਵ-ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਸੂਰਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ ਹਾਂ—ਸਰਵੋਤਮ ਜੋਤਿ ਤੱਕ।

Mantra 22

अ॒पो अ॒द्यान्व॑चारिष॒ᳪ रसे॑न॒ सम॑सृक्ष्महि । पय॑स्वानग्न॒ आऽग॑मं॒ तं मा॒ सᳪ सृ॑ज॒ वर्च॑सा प्र॒जया॑ च॒ धने॑न च

ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪः (ਜਲਾਂ) ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਕਰੂਪ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਪਯਸਵਾਨ (ਪੋਸ਼ਣ-ਸੰਪੰਨ) ਅਗਨੀ ਕੋਲ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵਰਚਸ (ਤੇਜ), ਪ੍ਰਜਾ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਜੋੜ।

Mantra 23

एधो॑ऽस्येधिषी॒महि॑ स॒मिद॑सि॒ तेजो॑ऽसि॒ तेजो॒ मयि॑ धेहि । स॒माव॑वर्ति पृथि॒वी समु॒षाः समु॒ सूर्य॑: । समु॒ विश्व॑मि॒दं जग॑त् । वै॒श्वा॒न॒रज्यो॑तिर्भूयासं वि॒भून् कामा॒न् व्य॒श्नवै॒ भूः स्वाहा॑

ਤੂੰ ਇੰਧਨ ਹੈਂ; ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰੀਏ। ਤੂੰ ਸਮਿਧ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਤੇਜ ਹੈਂ; ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜ ਧਾਰਨ ਕਰ। ਸਮਮਤੀ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਚੱਲੀ ਹੈ; ਸਮਮਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸ਼ਾਵਾਂ; ਸਮਮਤੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ; ਸਮਮਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ। ਹੇ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ, ਮੈਂ ਜੋਤਿ-ਰੂਪ ਹੋਵਾਂ; ਵਿਭੂਨ (ਪ੍ਰਚੁਰ) ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ। ਭੂਃ ਸ੍ਵਾਹਾ।

Mantra 24

अ॒भ्या द॑धामि स॒मिध॒मग्ने॑ व्रतपते॒ त्वयि॑ । व्र॒तं च॑ श्र॒द्धां चोपै॑मी॒न्धे त्वा॑ दीक्षि॒तो अ॒हम्

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਵਰਤਪਤੇ! ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਸਮਿਧਾ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਵਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰੱਧਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Mantra 25

यत्र॒ ब्रह्म॑ च क्ष॒त्रं च॑ स॒म्यञ्चो॒ चर॑तः स॒ह । तँल्लो॒कं पुण्यं॒ प्रज्ञे॑षं॒ यत्र॑ दे॒वाः स॒हाग्निना॑

ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਖੱਤਰ ਦੋਵੇਂ ਇਕਮਤ ਹੋ ਕੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਪੁੰਨ ਲੋਕ, ਉਹ ਪ੍ਰਜ੍ਞੇਯ ਲੋਕ—ਜਿੱਥੇ ਦੇਵ ਅਗਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹਨ।

Mantra 26

यत्रेन्द्र॑श्च वा॒युश्च॑ स॒म्यञ्चो॒ चर॑तः स॒ह । तँल्लो॒कं पुण्यं॒ प्रज्ञे॑षं॒ यत्र॑ से॒दिर्न वि॒द्यते॑

ਜਿੱਥੇ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਾਯੁ ਦੋਵੇਂ ਇਕਮਤ ਹੋ ਕੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਪੁੰਨ ਲੋਕ, ਉਹ ਪ੍ਰਜ੍ਞੇਯ ਲੋਕ—ਜਿੱਥੇ ਟਿਕ ਜਾਣਾ (ਜੜਤਾ) ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।

Mantra 27

अ॒ᳪशुना॑ ते अ॒ᳪशुः पृ॑च्यतां॒ परु॑षा॒ परु॑: । ग॒न्धस्ते॒ सोम॑मवतु॒ मदा॑य॒ रसो॒ अच्यु॑तः

ਅੰਸ਼ੂ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਅੰਸ਼ੂ ਰਲ ਜਾਵੇ; ਜੋੜ ਜੋੜ ਨਾਲ ਮਿਲੇ। ਤੇਰੀ ਸੁਗੰਧ ਸੋਮ ਨੂੰ ਮਦ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਕਰੇ—ਤੇਰਾ ਰਸ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਅਟੱਲ।

Mantra 28

सि॒ञ्चन्ति॒ परि॑ षिञ्च॒न्त्युत्सि॑ञ्चन्ति पु॒नन्ति॑ च । सुरा॑यै ब॒भ्र्वै॒ मदे॑ कि॒न्त्वो व॑दति कि॒न्त्वः

ਉਹ ਢਾਲਦੇ ਹਨ, ਚੌਫੇਰੇ ਢਾਲਦੇ ਹਨ, ਬਾਹਰ ਢਾਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭੂਰੀ ਸੁਰਾ ਲਈ, ਮਦ ਵਿੱਚ—‘ਪਰ ਕੀ? ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਆਖਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਹੀ?’

Mantra 29

धा॒नाव॑न्तं कर॒म्भिण॑मपू॒पव॑न्तमु॒क्थिन॑म् । इन्द्र॑ प्रा॒तर्जु॑षस्व नः

ਧਾਨ ਵਾਲੇ, ਕਰੰਭ ਵਾਲੇ, ਅਪੂਪ ਵਾਲੇ, ਉਕਥ (ਸਤੁਤੀ) ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ—ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਵੇਰੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।

Mantra 30

बृ॒हदिन्द्रा॑य गायत॒ मरु॑तो वृत्र॒हन्त॑मम् । येन॒ ज्योति॒रज॑नयन्नृता॒वृधो॑ दे॒वं दे॒वाय॒ जागृ॑वि

ਇੰਦਰ ਲਈ ਮਹਾਨ ਸਤੁਤੀ ਗਾਓ; ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਅਤਿ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹੰਤਮ (ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਵਧਕ) ਲਈ ਗਾਓ—ਜਿਸ ਨੇ ਋ਤ ਨਾਲ ਵਧਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਜੋਤਿ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੀ; ਦੇਵ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕ ਦੇਵ ਨੂੰ ਗਾਓ।

Mantra 31

अध्व॑र्यो॒ अद्रि॑भिः सु॒तᳪ सोमं॑ प॒वित्र॒ आ न॑य । पु॒ना॒हीन्द्रा॑य॒ पात॑वे

ਹੇ ਅਧਵਰ੍ਯੁ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ ਪਵਿਤ੍ਰ (ਛਾਣਨੀ) ਕੋਲ ਇੱਥੇ ਲਿਆ; ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੀਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ।

Mantra 32

यो भू॒ताना॒मधि॑पति॒र्यस्मिँ॑ल्लो॒का अधि॑ श्रि॒ताः । य ईशे॑ मह॒तो म॒हाँस्तेन॑ गृह्णामि॒ त्वाम॒हं मयि॑ गृह्णामि॒ त्वाम॒हम्

ਜੋ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਮਹਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਮੈਂ ਹੀ।

Mantra 33

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒श्विभ्यां॑ त्वा॒ सर॑स्वत्यै॒ त्वेन्द्रा॑य त्वा सु॒त्राम्ण॑ ए॒ष ते॒ योनि॑र॒श्विभ्यां॑ त्वा॒ सर॑स्वत्यै॒ त्वेन्द्रा॑य त्वा सु॒त्राम्णे॑

ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਤੂੰ ਹੈਂ; ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਲਈ ਤੈਨੂੰ! ਸਰਸਵਤੀ ਲਈ ਤੈਨੂੰ! ਸੁਤ੍ਰਾਮਾ ਇੰਦਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ, ਚੰਗਾ ਰਖਵਾਲਾ! ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨੀ (ਆਧਾਰ-ਸਥਾਨ) ਹੈ; ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਲਈ ਤੈਨੂੰ! ਸਰਸਵਤੀ ਲਈ ਤੈਨੂੰ! ਸੁਤ੍ਰਾਮਾ ਇੰਦਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ, ਚੰਗਾ ਰਖਵਾਲਾ!

Mantra 34

प्रा॒ण॒पा मे॑ अपान॒पाश्च॑क्षु॒ष्पाः श्रो॑त्र॒पाश्च॑ मे । वाचो॑ मे वि॒श्वभे॑षजो॒ मन॑सोऽसि वि॒लाय॑कः

ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਅਪਾਨ ਦਾ ਵੀ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਸੁਣਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵੀ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਮੇਰੀ ਬਾਣੀ ਲਈ ਤੂੰ ਵਿਸ਼੍ਵਭੇਸ਼ਜ—ਸਰਵਰੋਗਹਰ ਔਖਧ ਹੈਂ; ਮੇਰੇ ਮਨ ਲਈ ਤੂੰ ਵਿਲਾਯਕ—ਬੰਧਨਾਂ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।

Mantra 35

अ॒श्विन॑कृतस्य ते॒ सर॑स्वतिकृत॒स्येन्द्रे॑ण सु॒त्राम्णा॑ कृ॒तस्य॑ । उप॑हूत॒ उप॑हूतस्य भक्षयामि

ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਜੋ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸੁਤ੍ਰਾਮਾ ਇੰਦਰ ਨੇ ਜੋ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ—ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ, ਯਥਾਵਿਧਿ ਬੁਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਮੈਂ, ਯਥਾਵਿਧਿ ਬੁਲਾਏ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਭੋਗਦਾ ਹਾਂ।

Mantra 36

समि॑द्ध॒ इन्द्र॑ उ॒षसा॒मनी॑के पुरो॒रुचा॑ पूर्व॒कृद्वा॑वृधा॒नः । त्रि॒भिर्दे॒वैस्त्रि॒ᳪशता॒ वज्र॑बाहुर्ज॒घान॑ वृ॒त्रं वि दुरो॑ ववार

ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਮੋਹਰੇ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੈ—ਪੁਰੋਰੁਚਾ, ਅੱਗੇ ਹੀ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ; ਪੂਰਵਕ੍ਰਿਤ, ਆਦਿ ਕਰਤਾ; ਬਲ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ। ਤਿੰਨ ਦੇਵਾਂ ਨਾਲ, ਤੀਹ ਨਾਲ, ਵਜ੍ਰਬਾਹੂ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਨਾਲ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ।

Mantra 37

नरा॒शᳪस॒: प्रति॒ शूरो॒ मिमा॑न॒स्तनू॒नपा॒त्प्रति॑ य॒ज्ञस्य॒ धाम॑ । गोभि॑र्व॒पावा॒न् मधु॑ना सम॒ञ्जन् हिर॑ण्यैश्च॒न्द्री य॑जति॒ प्रचे॑ताः

ਨਰਾਸ਼ੰਸ—ਸ਼ੂਰਵੀਰ—ਮਾਪ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਤਨੂਨਪਾਤ ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਧਾਮ (ਠਿਕਾਣਾ) ਅੱਗੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਊਆਂ ਨਾਲ, ਵਪਾ/ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ, ਮਧੁ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਦਿਪਤ—ਪ੍ਰਚੇਤਾ (ਜਾਣਕਾਰ) ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 38

ई॒डि॒तो दे॒वैर्हरि॑वाँ२ अभि॒ष्टिरा॒जुह्वा॑नो ह॒विषा॒ शर्ध॑मानः । पु॒र॒न्द॒रो गो॑त॒भिद्वज्र॑बाहु॒रा या॑तु य॒ज्ञमुप॑ नो जुषा॒णः

ਦੇਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤ, ਹਰਿਵਾਨ (ਹਰੀ-ਅਸ਼ਵਾਂ ਵਾਲਾ), ਸਾਡਾ ਅਭਿਸ਼ਟ ਸਹਾਇਕ—ਹਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇਂਦਾ, ਬਲ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ; ਪੁਰੰਦਰ, ਗੋਤਭਿਦ, ਵਜ੍ਰਬਾਹੁ—ਯਜ੍ਞ ਵੱਲ ਆਵੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ।

Mantra 39

जु॒षा॒णो ब॒र्हिर्हरि॑वान् न॒ इन्द्र॑ः प्रा॒चीन॑ᳪ सीदत् प्र॒दिशा॑ पृथि॒व्याः । उ॒रु॒प्रथा॒ः प्रथ॑मानᳪ स्यो॒नमा॑दि॒त्यैर॒क्तं वसु॑भिः स॒जोषा॑ः

ਹਰਿਵਾਨ ਇੰਦਰ ਬਰ੍ਹਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬਮੁਖ ਬੈਠੇ; ਵਿਸ਼ਾਲ-ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ, ਅਗਰ, ਸੁਖਦ ਆਸਨ ਉੱਤੇ—ਆਦਿਤਿਆਂ ਨਾਲ ਇਕਸੰਗਤਿ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ, ਵਸੂਆਂ ਨਾਲ ਸਮਰਸ ਹੋ ਕੇ—ਬੈਠੇ।

Mantra 40

इन्द्रं॒ दुर॑ः कव॒ष्यो धाव॑माना॒ वृषा॑णं यन्तु॒ जन॑यः सु॒पत्नी॑ः । द्वारो॑ दे॒वीर॒भितो॒ वि श्र॑यन्ताᳪ सु॒वीरा॑ वी॒रं प्रथ॑माना॒ महो॑भिः

ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਦਰਵਾਜ਼ੇ—ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧਾਵਦੇ ਹੋਏ—ਬਲਵਾਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ (ਇੰਦਰ) ਕੋਲ ਜਾਣ; ਸੁਪਤਨੀ ਮਾਤਾਵਾਂ ਵੀ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਣ। ਦੇਵੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਕੇ ਖੁਲ੍ਹ ਜਾਣ; ਸੁਵੀਰ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ, ਵੀਰ ਨੂੰ ਅਗਰ ਕਰਣ।

Mantra 41

उ॒षासा॒नक्ता॑ बृह॒ती बृ॒हन्तं॒ पय॑स्वती सु॒दुघे॒ शूर॒मिन्द्र॑म् । तन्तुं॑ त॒तं पेश॑सा सं॒वय॑न्ती दे॒वानां॑ दे॒वं य॑जतः सुरु॒क्मे

ਉਸ਼ਾ ਅਤੇ ਰਾਤ—ਬ੍ਰਿਹਤੀ, ਮਹਾਨ—ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੁਦੁਘੇ—ਵੀਰ ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੁੰਦਰ ਕੌਸ਼ਲ ਨਾਲ ਤਾਣੇ ਹੋਏ ਤੰਤੂ ਨੂੰ ਬੁਣਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਯਜਨੀਯ, ਸੁਰੁਕਮ (ਸੁਵਰਨ-ਅਲੰਕਾਰਧਾਰੀ) ਦੇਵ ਨੂੰ (ਉਹ) ਸੇਵਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 42

दैव्या॒ मिमा॑ना॒ मनु॑षः पुरु॒त्रा होता॑रा॒विन्द्रं॑ प्रथ॒मा सु॒वाचा॑ । मू॒र्धन् य॒ज्ञस्य॒ मधु॑ना॒ दधा॑ना प्रा॒चीनं॒ ज्योति॑र्ह॒विषा॑ वृधातः

ਦਿਵ੍ਯ ਦੋ ਹોત੍ਰ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਅਨੇਕ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਵਾਣੀ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਮਧੁਰਤਾ ਧਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਵਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਚੀਨ (ਪੂਰਬ-ਮੁਖੀ) ਜੋਤ ਨੂੰ ਉਹ ਵਧਾਉਣ।

Mantra 43

ति॒स्रो दे॒वीर्ह॒विषा॒ वर्ध॑माना॒ इन्द्रं॑ जुषा॒णा जन॑यो॒ न पत्नी॑ः । अच्छि॑न्नं॒ तन्तुं॒ पय॑सा॒ सर॑स्व॒तीडा॑ दे॒वी भार॑ती वि॒श्वतू॑र्तिः

ਤਿੰਨ ਦੇਵੀਆਂ ਹਵਿਸ ਨਾਲ ਵਧਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ—ਮਾਵਾਂ ਵਾਂਗ, ਪਤਨੀਆਂ ਵਾਂਗ—ਪਯਸ ਨਾਲ ਅਛਿੰਨ ਤੰਤੂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ: ਸਰਸਵਤੀ, ਦੇਵੀ ਇਡਾ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ—ਵਿਸ਼ਵਤੂਰਤੀ (ਸਰਬ-ਵਿਜੇਤ੍ਰੀ)।

Mantra 44

त्वष्टा॒ दध॒च्छुष्म॒मिन्द्रा॑य॒ वृष्णेऽपा॒कोऽचि॑ष्टुर्य॒शसे॑ पु॒रूणि॑ । वृषा॒ यज॒न्वृष॑णं॒ भूरि॑रेता मू॒र्धन् य॒ज्ञस्य॒ सम॑नक्तु दे॒वान्

ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ ਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਸ਼ਮ (ਵੀਰ੍ਯ) ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਅਪਾਕ (ਅਖੰਡ/ਅਕਸ਼ਯ) ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਯਸ਼ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਘੜਿਆ ਹੈ। ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ—ਭੂਰੀਰੇਤਾ (ਪ੍ਰਚੁਰ ਬੀਜ ਵਾਲਾ)—ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੇ।

Mantra 45

वन॒स्पति॒रव॑सृष्टो॒ न पाशै॒स्त्मन्या॑ सम॒ञ्जञ्छ॑मि॒ता न दे॒वः । इन्द्र॑स्य ह॒व्यैर्ज॒ठरं॑ पृणा॒नः स्वदा॑ति य॒ज्ञं मधु॑ना घृ॒तेन॑

ਵਨਸਪਤੀ—ਜਿਵੇਂ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟਿਆ ਹੋਵੇ—ਆਪ ਹੀ ਅਭਿਸੇਕ ਕਰਦਾ, ਦੇਵ-ਸ਼ਮਿਤ੍ਰ ਵਾਂਗ; ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਵਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਉਦਰ ਭਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਿਠਾਸ ਅਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਯਜਨ ਨੂੰ ਸੁਆਦਲਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 46

स्तो॒काना॒मिन्दुं॒ प्रति॒ शूर॒ इन्द्रो॑ वृषा॒यमा॑णो वृष॒भस्तु॑रा॒षाट् । घृ॒त॒प्रुषा॒ मन॑सा॒ मोद॑माना॒: स्वाहा॑ दे॒वा अ॒मृता॑ मादयन्ताम्

ਸੋਮ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸ਼ੂਰ ਇੰਦਰ—ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਾਂਗ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ—ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਘਿਉ ਨਾਲ ਛਿੜਕੇ ਹੋਏ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ: ਸ੍ਵਾਹਾ! ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇਵਤਾ ਮਸਤ ਹੋਣ।

Mantra 47

आ या॒त्विन्द्रोऽव॑स॒ उप॑ न इ॒ह स्तु॒तः स॑ध॒मद॑स्तु॒ शूर॑: । वा॒वृ॒धा॒नस्तवि॑षी॒र्यस्य॑ पू॒र्वीर्द्यौर्न क्ष॒त्रम॒भिभू॑ति॒ पुष्या॑त्

ਇੰਦਰ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ—ਇੱਥੇ ਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ—ਸ਼ੂਰ, ਸਹਮਦ ਦਾ ਸਾਥੀ। ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਪੁਰਾਤਨ ਹਨ: ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦਾ ਕਸ਼ਤ੍ਰ, ਅਤਿ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਅਧਿਭੂਤ ਹੋ ਕੇ, ਫਲੇ-ਫੂਲੇ।

Mantra 48

आ न॒ इन्द्रो॑ दू॒रादा न॑ आ॒साद॑भिष्टि॒कृदव॑से यासदु॒ग्रः । ओजि॑ष्ठेभिर्नृ॒पति॒र्वज्र॑बाहुः स॒ङ्गे स॒मत्सु॑ तु॒र्वणि॑: पृत॒न्यून्

ਦੂਰੋਂ ਇੰਦਰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ; ਸਹਾਇਕ, ਉਗ੍ਰ ਅਤੇ ਅਭਿਸ਼ਟੀ-ਕਰਤਾ ਸਾਡੇ ਅਵਸ (ਰੱਖਿਆ) ਲਈ ਆ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਸਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਬਲਵਾਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਨ੍ਰਪਤੀ, ਵਜ੍ਰਬਾਹੁ—ਸੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਮਤਸੁ (ਯੁੱਧਾਂ) ਵਿੱਚ ਤੁਰਵਣਿ (ਅਤਿ ਵੇਗੀ) ਹੋ ਕੇ—ਸ਼ਤਰੂ ਪ੍ਰਤਨ੍ਯੂਆਂ (ਯੁੱਧਕਾਮੀ ਵਿਰੋਧੀਆਂ) ਨੂੰ ਦਮਨ ਕਰੇ।

Mantra 49

आ न॒ इन्द्रो॒ हरि॑भिर्या॒त्वच्छा॑र्वाची॒नोऽव॑से॒ राध॑से च । तिष्ठा॑ति व॒ज्री म॒घवा॑ विर॒प्शीमं य॒ज्ञमनु॑ नो॒ वाज॑सातौ

ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਹਰੀ (ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ) ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ, ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਵੇ। ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ, ਮਘਵਾਨ, ਦੂਰ-ਵਿਆਪੀ ਪਕੜ ਵਾਲਾ, ਬਲ ਅਤੇ ਜਿੱਤ-ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਇਸ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਕੋਲ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਰਹੇ।

Mantra 50

त्रा॒तार॒मिन्द्र॑मवि॒तार॒मिन्द्र॒ᳪ हवे॑ – हवे सु॒हव॒ᳪ शूर॒मिन्द्र॑म् । ह्वया॑मि श॒क्रं पु॑रुहू॒तमिन्द्र॑ᳪ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्र॑:

ਤ੍ਰਾਤਾਰ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਅਵਿਤਾਰ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹਵਾਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਮੈਂ ਹਵਾਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਸੁਹਵ, ਸ਼ੂਰ ਇੰਦਰ ਨੂੰ। ਮੈਂ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਪੁਰੁਹੂਤ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਮਘਵਾਨ ਇੰਦਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸ੍ਵਸ੍ਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ।

Mantra 51

इन्द्र॑: सु॒त्रामा॒ स्ववाँ॒२ अवो॑भिः सुमृडी॒को भ॑वतु वि॒श्ववे॑दाः । बाध॑तां॒ द्वेषो॒ अभ॑यं कृणोतु सु॒वीर्य॑स्य॒ पत॑यः स्याम

ਸੁਤ੍ਰਾਮਾ, ਸ੍ਵਵਾਂ (ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ) ਆਪਣੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਵਿਸ਼੍ਵਵੇਦਾ ਇੰਦਰ ਕਿਰਪਾਲੂ ਤੇ ਸੁਮ੍ਰੀਡੀਕ (ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ) ਹੋਵੇ। ਉਹ ਦ੍ਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾਏ, ਅਭਯ ਕਰੇ; ਅਸੀਂ ਸੁਵੀਰ੍ਯ (ਉੱਤਮ ਪਰਾਕ੍ਰਮ) ਦੇ ਪਤੀ/ਅਧਿਪਤੀ ਬਣੀਏ।

Mantra 52

तस्य॑ व॒यᳪ सु॑म॒तौ य॒ज्ञिय॒स्यापि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म । स सु॒त्रामा॒ स्ववाँ॒२ इन्द्रो॑ अ॒स्मे आ॒राच्चि॒द् द्वेष॑: सनु॒तर्यु॑योतु

ਉਸ ਯਜ੍ਞਿਯ (ਪੂਜਨੀਯ) ਦੀ ਸੁਮਤਿ ਵਿੱਚ—ਹਾਂ, ਭਦ੍ਰ ਸੌਮਨਸ (ਸ਼ੁਭ ਮਨੋਭਾਵ) ਵਿੱਚ—ਅਸੀਂ ਟਿਕੇ ਰਹੀਏ। ਉਹ ਸੁਤ੍ਰਾਮਾ, ਸ੍ਵਵਾਂ ਇੰਦਰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦ੍ਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ—ਦੂਰੋਂ ਹੀ—ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾ ਦੇਵੇ।

Mantra 53

आ म॒न्द्रैरि॑न्द्र॒ हरि॑भिर्या॒हि म॒यूर॑रोमभिः । मा त्वा॒ के चि॒न्नि य॑म॒न् विं ना पा॒शिनोऽति॒ धन्वे॑व॒ ताँ२ इ॑हि

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਰਿ (ਕਪਿਲ/ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ) ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਆ; ਮਯੂਰ-ਰੋਮ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦਾਰ ਜੁਗਤ/ਸਜਾਵਟ ਨਾਲ ਆ। ਕੋਈ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕੇ; ਪਾਸ਼ਿਨ (ਫੰਦੇ ਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ) ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾ—ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਨ੍ਵ (ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ) ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਵਾਂਗ—ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਆ।

Mantra 54

ए॒वेदिन्द्रं॒ वृष॑णं॒ वज्र॑बाहुं॒ वसि॑ष्ठासो अ॒भ्य॒र्चन्त्य॒र्कैः । स न॑ स्तु॒तो वी॒रव॑द्धातु॒ गोम॑द्यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਸਿਸ਼ਠ ਆਪਣੇ ਅਰਕਾਂ (ਸਤੁਤੀਆਂ) ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੂੰ—ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਵਜ੍ਰਬਾਹੁ—ਅਭ੍ਯਰਚਦੇ ਹਨ। ਸਤੁਤ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਵੀਰਵਤ ਧਨ, ਗੋਮਤ ਧਨ ਬਖ਼ਸ਼ੇ; ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਵਸਤਿਭਿਃ ਸਦਾ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।

Mantra 55

समि॑द्धो अ॒ग्निर॑श्विना त॒प्तो घ॒र्मो वि॒राट् सु॒तः । दु॒हे धे॒नुः सर॑स्वती॒ सोम॑ᳪ शु॒क्रमि॒हेन्द्रि॒यम्

ਅਗਨੀ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੈ; ਘਰਮ ਤਪਤ ਹੈ; ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ ਵਿਰਾਟ—ਵਿਆਪਕ ਅਧਿਪਤੀ—ਹੈ। ਸਰਸਵਤੀ, ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਧੇਨੂ ਵਾਂਗ, ਇੱਥੇ ਇੰਦ੍ਰੀਯ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਉਜਲਾ ਸੋਮ ਦੁਹਦੀ ਹੈ।

Mantra 56

त॒नू॒पा भि॒षजा॑ सु॒तेऽश्विनो॒भा सर॑स्वती । मध्वा॒ रजा॑ᳪसीन्द्रि॒यमिन्द्रा॑य प॒थिभि॑र्वहान्

ਸੋਮ ਪੀੜੇ ਜਾਣ ਵੇਲੇ, ਤਨੂਪਾ—ਦੇਹ-ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਭਿਸਜਾ (ਚਿਕਿਤਸਕ ਸ਼ਕਤੀ) ਸਮੇਤ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਦੋਵੇਂ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ: ਮਿਠਾਸ ਨਾਲ, ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਰਾਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਹਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੰਦ੍ਰੀਯ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣ।

Mantra 57

इन्द्रा॒येन्दु॒ᳪ सर॑स्वती॒ नरा॒शᳪसे॑न न॒ग्नहु॑म् । अधा॑ताम॒श्विना॒ मधु॑ भेष॒जं भि॒षजा॑ सु॒ते

ਇੰਦ੍ਰ ਲਈ ਸੋਮ-ਬੂੰਦ—ਸਰਸਵਤੀ ਨਰਾਸ਼ੰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਗ੍ਨਹੁ (ਨਗ੍ਨਹੁ) ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ। ਅਤੇ ਸੋਮ-ਪੀੜਨ ਵੇਲੇ ਅਸ਼ਵਿਨ, ਭਿਸਜਾ (ਚਿਕਿਤਸਕ ਸ਼ਕਤੀ) ਸਮੇਤ, ਮਧੁਮਯ ਭੇਸ਼ਜ (ਔਖਧ) ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ।

Mantra 58

आ॒जुह्वा॑ना॒ सर॑स्व॒तीन्द्रा॑येन्द्रि॒याणि॑ वी॒र्य॒म् । इडा॑भिर॒श्विना॒विष॒ᳪ समूर्ज॒ᳪ सᳪ र॒यिं द॑धुः

ਆਹਵਾਨ ਕਰਦੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਇੰਦਰ ਲਈ ਇੰਦ੍ਰੀਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵੀਰ੍ਯ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ; ਅਤੇ ਇਡਾ-ਅਰਪਣਾਂ ਨਾਲ ਅਸ਼ਵਿਨੌ ਨੇ ਵਿਅਾਪਕ ਰਸ, ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਧਨ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।

Mantra 59

अ॒श्विना॒ नमु॑चेः सु॒तᳪ सोम॑ᳪ शु॒क्रं प॑रि॒स्रुता॑ । सर॑स्वती॒ तमा ऽभ॑रद्ब॒र्हिषेन्द्रा॑य॒ पात॑वे

ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨੇ ਨਮੁਚੀ ਤੋਂ ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ—ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਪਰਿਸ੍ਰੁਤ (ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛਾਣਿਆ ਹੋਇਆ)—ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸਰਸਵਤੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬਰ੍ਹਿਸ ਉੱਤੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੀਣ ਲਈ ਲਿਆਈ।

Mantra 60

क॒व॒ष्यो न॒ व्यच॑स्वतीर॒श्विभ्यां॒ न दुरो॒ दिश॑: । इन्द्रो॒ न रोद॑सी उ॒भे दु॒हे का॒मान्त्सर॑स्वती

ਵਿਆਪਕ ਫੈਲਦੀਆਂ (ਧਾਰਾਂ) ਵਾਂਗ, ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਲਈ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਇੰਦਰ (ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਵਾਂਗ—ਸਰਸਵਤੀ ਕਾਮਨਾਵਾਂ (ਵਰਦਾਨਾਂ) ਨੂੰ ਦੁਹ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Mantra 61

उ॒षासा॒नक्त॑मश्विना॒ दिवेन्द्र॑ सा॒यमि॑न्द्रियैः । स॒ञ्जा॒ना॒ने सु॒पेश॑सा॒ सम॑ञ्जाते॒ सर॑स्वत्या

ਉਸ਼ਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ; ਦਿਨ ਅਤੇ ਸਾਂਝ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਇੰਦਰ—(ਤੁਹਾਡੇ) ਇੰਦ੍ਰਿਯ-ਬਲਾਂ ਨਾਲ; ਪਰਸਪਰ ਸਹਿਮਤੀ ਵਿੱਚ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਸਰਸਵਤੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਜਨਮੇ ਹੋ।

Mantra 62

पा॒तं नो॑ अश्विना॒ दिवा॑ पा॒हि नक्त॑ᳪ सरस्वति । दैव्या॑ होतारा भिषजा पा॒तमिन्द्र॒ᳪ सचा॑ सु॒ते

ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ; ਹੇ ਸਰਸਵਤੀ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ ਹੋਤ੍ਰੋ, ਹੇ ਭਿਸ਼ਜੋ, ਨਿਚੋੜੇ (ਸੋਮ) ਦੇ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।

Mantra 63

ति॒स्रस्त्रे॒धा सर॑स्वत्य॒श्विना॒ भार॒तीडा॑ । ती॒व्रं प॑रि॒स्रुता॒ सोम॒मिन्द्रा॑य सुषुवु॒र्मद॑म्

ਤਿੰਨ ਹਨ, ਤ੍ਰਿਧਾ—ਸਰਸਵਤੀ, ਅਸ਼ਵਿਨੌ, ਭਾਰਤੀ, ਇੜਾ। ਤੀਵ੍ਰ, ਸੁਪਰਿਸ੍ਰੁਤ (ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛਾਣਿਆ) ਸੋਮ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਲਈ, ਮਦ (ਉਤਸ਼ਾਹ) ਲਈ, ਪੀੜਿਆ ਹੈ।

Mantra 64

अ॒श्विना॑ भेष॒जं मधु॑ भेष॒जं न॒: सर॑स्वती । इन्द्रे॒ त्वष्टा॒ यश॒: श्रिय॑ᳪ रू॒पᳪ-रू॑पमधुः सु॒ते

ਅਸ਼ਵਿਨ ਸਾਡੇ ਲਈ ਭੇਸ਼ਜ (ਔਖਧ) ਹਨ; ਮਧੁ ਵੀ ਭੇਸ਼ਜ ਹੈ; ਸਰਸਵਤੀ ਵੀ (ਸਾਡੇ ਲਈ) ਭੇਸ਼ਜ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਲਈ ਤ੍ਵਸ਼ਟ੍ਰ ਨੇ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਹੈ—ਸੁਤੇ (ਨਿਚੋੜੇ ਸੋਮ ਵਿੱਚ) ਰੂਪ ਉੱਤੇ ਰੂਪ, ਮਧੁਰਤਾ ਨਾਲ।

Mantra 65

ऋ॒तु॒थेन्द्रो॒ वन॒स्पति॑: शशमा॒नः प॑रि॒स्रुता॑ । की॒लाल॑म॒श्विभ्यां॒ मधु॑ दु॒हे धे॒नुः सर॑स्वती

਋ਤੁ ਅਨੁਸਾਰ ਇੰਦਰ—ਵਨਸਪਤੀ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ—ਬਲ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਰਿਸ੍ਰੁਤਾ (ਛਣੀਆਂ) ਧਾਰਾਂ ਨੂੰ (ਪੀਂਦਾ ਹੈ)। ਸਰਸਵਤੀ, ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਵਾਂਗ, ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਲਈ ਮਿੱਠਾ ਕੀਲਾਲ, ਮਧੁ ਦੋਹਦੀ ਹੈ।

Mantra 66

गोभि॒र्न सोम॑मश्विना॒ मास॑रेण परि॒स्रुता॑ । सम॑धात॒ᳪ सर॑स्वत्या॒ स्वाहेन्द्रे॑ सु॒तं मधु॑

ਗਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲਈ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਸੋਮ—ਮਾਸ਼ਰ ਨਾਲ ਛਣਿਆ ਹੋਇਆ—ਤੁਸੀਂ ਸਰਸਵਤੀ ਨਾਲ ਯਥਾਵਿਧਿ ਮਿਲਾਇਆ ਹੈ। ਸ੍ਵਾਹਾ! ਇੰਦਰ ਲਈ ਨਿਚੋੜਿਆ ਮਿੱਠਾ (ਸੋਮ) ਅਰਪਿਤ ਹੋਵੇ।

Mantra 67

अ॒श्विना॑ ह॒विरि॑न्द्रि॒यं नमु॑चेर्धि॒या सर॑स्वती । आ शु॒क्रमा॑सु॒राद्वसु॑ म॒घमिन्द्रा॑य जभ्रिरे

ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਇਹ ਹਵਿ ਇੰਦਰ ਦੀ ਇੰਦ੍ਰੀਯ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਧੀ (ਪ੍ਰਜ્ઞਾ) ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਚਮਕਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ, ਵਸੁ ਅਤੇ ਮਘ (ਦਾਨ-ਸੰਪੱਤਾ) ਅਸੁਰ ਤੋਂ ਇੰਦਰ ਲਈ (ਉਸਨੇ/ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ) ਲਿਆਏ ਹਨ।

Mantra 68

यम॒श्विना॒ सर॑स्वती ह॒विषेन्द्र॒मव॑र्धयन् । स बि॑भेद व॒लं म॒घं नमु॑चावासु॒रे सचा॑

ਜਿਸ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਹਵਿ ਨਾਲ ਵਧਾਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਵਲ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮਘ (ਦਾਨ-ਸੰਪੱਤਾ) ਜਿੱਤੀ; ਨਮੁਚੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਸੁਰਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਸਾਥ-ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ)।

Mantra 69

तमिन्द्रं॑ प॒शव॒: सचा॒श्विनो॒भा सर॑स्वती । दधा॑ना अ॒भ्य॒नूषत ह॒विषा॑ य॒ज्ञ इ॑न्द्रि॒यैः

ਉਸ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ (ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵ), ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਦਾਨ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਹਵਿਸ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਸਤੁਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਯਜ्ञ ਆਪ ਵੀ ਇੰਦਰ ਦੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰਿਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ (ਉਸ ਦੀ) ਸਤੁਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 70

य इन्द्र॑ इन्द्रि॒यं द॒धुः स॑वि॒ता वरु॑णो॒ भग॑: । स सु॒त्रामा॑ ह॒विष्प॑ति॒र्यज॑मानाय सश्चत

ਜਿਸ ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਵਿਤਾ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਭਗ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰਿਯ (ਪ੍ਰਭੁਤਵ-ਸ਼ਕਤੀ) ਧਾਰੀ ਹੈ—ਉਹ ਸੁਤ੍ਰਾਮਾ, ਹਵਿਸ਼ਪਤੀ (ਹਵਿਸ਼ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ) ਇੰਦਰ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇ।

Mantra 71

स॒वि॒ता वरु॑णो दध॒द्यज॑मानाय दा॒शुषे॑ । आद॑त्त॒ नमु॑चे॒र्वसु॑ सु॒त्रामा॒ बल॑मिन्द्रि॒यम्

ਸਵਿਤਾ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਯਜਮਾਨ—ਦਾਨੀ ਦਾਸ਼ੁਸ਼—ਨੂੰ (ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ) ਬਖ਼ਸ਼ਣ; (ਅਤੇ) ਸੁਤ੍ਰਾਮਾ ਇੰਦਰ ਨੇ ਨਮੁਚੀ ਦਾ ਵਸੁ (ਧਨ) ਖੋਹ ਲਿਆ—ਬਲ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਯ (ਪ੍ਰਭੁਤਵ) ਵੀ (ਖੋਹ ਲਿਆ)।

Mantra 72

वरु॑णः क्ष॒त्रमि॑न्द्रि॒यं भगे॑न सवि॒ता श्रिय॑म् । सु॒त्रामा॒ यश॑सा॒ बलं॒ दधा॑ना य॒ज्ञमा॑शत

ਵਰੁਣ ਕਸ਼ਤ੍ਰ (ਰਾਜ-ਸ਼ਕਤੀ) ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਯ (ਪ੍ਰਭੁਤਵ) ਬਖ਼ਸ਼ੇ; ਸਵਿਤਾ ਭਗ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ (ਐਸ਼ਵਰਯ-ਸ਼ੋਭਾ) ਬਖ਼ਸ਼ੇ। ਸੁਤ੍ਰਾਮਾ (ਦੇਵ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਯਸ਼ ਸਮੇਤ ਬਲ ਧਾਰ ਕੇ ਯਜ्ञ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

Mantra 73

अ॒श्विना॒ गोभि॑रिन्द्रि॒यमश्वे॑भिर्वी॒र्यं बल॑म् । ह॒विषेन्द्र॒ᳪ सर॑स्वती॒ यज॑मानमवर्धयन्

ਅਸ਼ਵਿਨ ਗਊਆਂ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰਿਯ-ਸ਼ਕਤੀ (ਐਸ਼ਵਰਯ) ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀਰਯ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਬਲ। ਹਵਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਕੀਤਾ; ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ।

Mantra 74

ता नास॑त्या सु॒पेश॑सा॒ हिर॑ण्यवर्तनी॒ नरा॑ । सर॑स्वती ह॒विष्म॒तीन्द्र॒ कर्म॑सु नोऽवत

ਉਹ ਨਾਸਤਿਆ—ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋ ਵੀਰ; ਅਤੇ ਹਵਿਸ਼-ਸੰਪੰਨ ਸਰਸਵਤੀ—ਹੇ ਇੰਦਰ—ਸਾਡੇ ਯਜਨ-ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ।

Mantra 75

ता भि॒षजा॑ सु॒कर्म॑णा॒ सा सु॒दुघा॒ सर॑स्वती । स वृ॑त्र॒हा श॒तक्र॑तु॒रिन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम्

ਉਹ ਦੋਵੇਂ—ਭਿਸ਼ਜ (ਚਿਕਿਤਸਕ) ਵਜੋਂ ਸੁਕਰਮ ਨਾਲ; ਅਤੇ ਸੁਦੁਘਾ ਸਰਸਵਤੀ; ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਾ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਨੇ—ਇੰਦਰ ਲਈ ਇੰਦ੍ਰਿਯ (ਪਰਾਕ੍ਰਮ) ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।

Mantra 76

यु॒वᳪ सु॒राम॑मश्विना॒ नमु॑चावासु॒रे सचा॑ । वि॒पि॒पा॒नाः सर॑स्व॒तीन्द्रं॒ कर्म॑स्वावत

ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਅਸੁਰ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਨਮੁਚੀ ਨਾਲ ਸੁਰਾ ਪੀਤੀ; ਡੂੰਘਾ ਪੀ ਕੇ—(ਅਤੇ) ਸਰਸਵਤੀ—ਯਜਨ-ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੋ।

Mantra 77

पु॒त्रमि॑व पि॒तरा॑व॒श्विनो॒भेन्द्रा॒वथु॒: काव्यै॑र्द॒ᳪसना॑भिः ।यत्सु॒रामं॒ व्यपि॑ब॒: शची॑भि॒: सर॑स्वती त्वा मघवन्नभिष्णक्

ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅਸ਼ਵਿਨੌ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕਾਵ੍ਯ-ਕੌਸ਼ਲ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਰਾ ਪੀਤੀ, ਹੇ ਮਘਵਨ, ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿੱਤਾ।

Mantra 78

यस्मि॒न्नश्वा॑स ऋष॒भास॑ उ॒क्षणो॑ व॒शा मे॒षा अ॑वसृ॒ष्टास॒ आहु॑ताः । की॒ला॒ल॒पे सोम॑पृष्ठाय वे॒धसे॑ हृ॒दा म॒तिं ज॑नय॒ चारु॑म॒ग्नये॑

ਜਿੱਥੇ ਘੋੜੇ, ਋ਸ਼ਭ-ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਉਕਸ਼ਣ-ਬਲਦ, ਵਸ਼ਾ-ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਮੇਸ਼-ਭੇਡਾਂ—ਛੱਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ—ਆਹੁਤੀ ਵਜੋਂ ਅਰਪਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਸ ਕੀਲਾਲ-ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ, ਸੋਮ-ਪ੍ਰਿਸ਼ਠ ਵਾਲੇ, ਵਿਧਾਤਾ ਅਗਨੀ ਲਈ, ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਸੰਕਲਪ ਉਤਪੰਨ ਕਰ।

Mantra 79

अहा॑व्यग्ने ह॒विरा॒स्ये॒ ते स्रु॒ची॒व घृ॒तं च॒म्वी॒व॒ सोम॑: । वा॒ज॒सनि॑ᳪ र॒यिम॒स्मे सु॒वीरं॑ प्रश॒स्तं धे॑हि य॒शसं॑ बृ॒हन्त॑म्

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਦਿਨ ਦੇ ਆਹਵਾਨ ਲਈ ਯੋਗ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁਖ ਹਵਿ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਸ੍ਰੁਚੀ ਨਾਲ ਘ੍ਰਿਤ, ਤਿਵੇਂ ਚਮੂ ਨਾਲ ਸੋਮ; ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਵਾਜਸਨੀ (ਵਿਜਯ-ਪ੍ਰਦ) ਰਯਿ, ਸੁਵੀਰ (ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ), ਪ੍ਰਸ਼ਸਤ, ਯਸ਼ਸਵੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਧਨ ਬਖ਼ਸ਼।

Mantra 80

अ॒श्विना॒ तेज॑सा॒ चक्षु॑: प्रा॒णेन॒ सर॑स्वती वी॒र्य॒म् । वा॒चेन्द्रो॒ बले॒नेन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम्

ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚੱਖੂ (ਨੇਤਰ) ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ; ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਾਣ ਨਾਲ ਵੀਰਯ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ; ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਾਣੀ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਲਈ ਇੰਦ੍ਰਿਯ—ਇੰਦ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀ (ਪ੍ਰਭੁਤਾਈ ਵਾਲਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ) ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ।

Mantra 81

गोम॑दू॒ षु णा॑सत्या॒श्वा॑वद्यातमश्विना । व॒र्ती रु॑द्रा नृ॒पाय्य॑म्

ਹੇ ਨਾਸਤਿਆਓ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਗੋ-ਧਨ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵ-ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਓ; ਹੇ ਰੁਦ੍ਰੋ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਯੋਗ ਰਖਵਾਲੀ ਕਵਚ (ਸੁਰੱਖਿਆ) ਬਖ਼ਸ਼ੋ।

Mantra 82

न यत्परो॒ नान्त॑र आद॒धर्ष॑द्वृषण्वसू । दु॒:शᳪसो॒ मर्त्यो॑ रि॒पुः

ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ੍ਵਸੂਓ, ਦੁਸ਼-ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਮਰਤ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੂ—ਨਾ ਬਾਹਰੋਂ, ਨਾ ਅੰਦਰੋਂ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।

Mantra 83

ता न॒ आ वो॑ढमश्विना र॒यिं पि॒शङ्ग॑संदृशम् । धिष्ण्या॑ वरिवो॒विद॑म्

ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਚਮਕੀਲੇ (ਪਿਸ਼ੰਗ) ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਧਨ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਲਿਆਓ—ਅਡੋਲ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਥਾਂ ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਲੱਭ ਕੇ ਦੇਣ ਵਾਲਾ; ਹੇ ਧਿਸ਼ਣ੍ਯੋ, ਵਰਿਵੋਵਿਦ (ਉਪਕਾਰ ਲੱਭਣ ਵਾਲੇ)।

Mantra 84

पा॒व॒का न॒: सर॑स्वती॒ वाजे॑भिर्वा॒जिनी॑वती । य॒ज्ञं व॑ष्टु धि॒याव॑सुः

ਪਾਵਕਾ, ਸਾਡੀ ਸਰਸਵਤੀ—ਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਵਾਜਿਨੀਵਤੀ (ਸ਼ਕਤੀਸੰਪੰਨ)—ਧਿਯਾਵਸੁ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਧੀ-ਧਨ ਵਾਲੀ) ਦੇਵੀ ਯਜ्ञ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਵੇ।

Mantra 85

चो॒द॒यि॒त्री सू॒नृता॑नां॒ चेत॑न्ती सुमती॒नाम् । य॒ज्ञं द॑धे॒ सर॑स्वती

ਸਰਸਵਤੀ—ਸੂਨ੍ਰਿਤਾਂ ਦੀ ਚੋਦਯਿਤ੍ਰੀ, ਸੁਮਤੀਆਂ ਦੀ ਚੇਤੰਤੀ—ਯਜ्ञ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Mantra 86

म॒हो अर्ण॒: सर॑स्वती॒ प्र चे॑तयति के॒तुना॑ । धियो॒ विश्वा॒ वि रा॑जति

ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਵਾਹ-ਰੂਪ ਸਰਸਵਤੀ ਆਪਣੇ ਕੇਤੁ (ਚਿੰਨ੍ਹ) ਨਾਲ ਸਪਸ਼ਟ ਚੇਤਨਾ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਸਭ ਧਿਯੋ (ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ) ਨੂੰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਾਉਂਦੀ ਹੈ।

Mantra 87

इन्द्रा या॑हि चित्रभानो सु॒ता इ॒मे त्वा॒यव॑: । अण्वी॑भि॒स्तना॑ पू॒तास॑:

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੂ (ਚਮਕਦਾਰ ਤੇਜ ਵਾਲੇ), ਇੱਥੇ ਆਓ; ਤੇਰੀ ਤਾਂਘ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਪੀੜੇ ਹੋਏ ਸੋਮ-ਪਾਨ ਸੁੱਖਮ ਛਾਣਣੀਆਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Mantra 88

इन्द्रा या॑हि धि॒येषि॒तो विप्र॑जूतः सु॒ताव॑तः । उप॒ ब्रह्मा॑णि वा॒घत॑:

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਧੀ (ਪ੍ਰਜ್ಞਾ) ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ, ਵਿਪ੍ਰਾਂ (਋ਸ਼ੀਆਂ) ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਤੁਤਿਕਾਰ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮ-ਮੰਤ੍ਰਾਂ (ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ) ਕੋਲ ਇੱਥੇ ਆਓ।

Mantra 89

इन्द्रा या॑हि॒ तूतु॑जान॒ उप॒ ब्रह्मा॑णि हरिवः । सु॒ते द॑धिष्व न॒श्चन॑ः ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂਤੁਜਾਨ—ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ—ਇੱਥੇ ਆ; ਹਰੀਵਃ, ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ (ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ) ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ। ਸੁਤ ਸੋਮ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ।

Mantra 90

अ॒श्विना॑ पिबतां॒ मधु॒ सर॑स्वत्या स॒जोष॑सा । इन्द्र॑ः सु॒त्रामा॑ वृत्र॒हा जु॒षन्ता॑ᳪ सो॒म्यं मधु॑ ॥

ਅਸ਼ਵਿਨ ਸਰਸਵਤੀ ਨਾਲ ਸਜੋਸ਼ਾ (ਇਕਮਨ ਹੋ ਕੇ) ਮਧੁ ਪੀਣ; ਅਤੇ ਇੰਦਰ—ਸੁਤ੍ਰਾਮਾ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਾ—ਸੋਮ੍ਯ ਮਧੁ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ।

Frequently Asked Questions

Varuṇa’s enthronement ritualizes ṛta as the seat of power: when the lord of cosmic order is installed in the sacrificial abodes, the sacrificer’s sāmrājya is framed as lawful, stabilizing, and protective rather than coercive.

They align bodily organs and inner faculties—speech, breath, senses, arms, and self—with sacrificial energy and kṣatra, making the ruler/sacrificer internally steady and ritually fit to wield power without disorder.

By consecrating Soma at pressing, reuniting it ‘like with like,’ straining it through the pavitra, and allocating portions through upayāma formulas, the rite produces a purified, correctly apportioned offering that functions as a vehicle of strength, restoration, and divine safeguarding.