Mantra 22
Rishi: Vājasaneyin tradition
Devata: Āpaḥ and Agni (sequence: waters → Agni)
Chandas: Yajus-formula with ṛgvedic-style cadence
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒पो अ॒द्यान्व॑चारिष॒ᳪ रसे॑न॒ सम॑सृक्ष्महि । पय॑स्वानग्न॒ आऽग॑मं॒ तं मा॒ सᳪ सृ॑ज॒ वर्च॑सा प्र॒जया॑ च॒ धने॑न च
Transliteration
ápo adyā́nv acāriṣaṃ rásena sámasṛkṣmahi | páyasvān agne ā́ ’gamaṃ táṃ mā sáṃ sṛja várcasā prajā́yā ca dhánena ca
Translation
ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪः (ਜਲਾਂ) ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਕਰੂਪ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਪਯਸਵਾਨ (ਪੋਸ਼ਣ-ਸੰਪੰਨ) ਅਗਨੀ ਕੋਲ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵਰਚਸ (ਤੇਜ), ਪ੍ਰਜਾ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਜੋੜ।
Padapatha (Word Analysis)
अपः । अद्य । अन्व्-अचारिषम् । रसेन । सम् । असृक्ष्महि । पयस्वान् । अग्ने । आ । अगमम् । तम् । मा । सम् । सृज । वर्चसा । प्रजया । च । धनेन । च
Word by Word
अ॒पःwaters
अ॒पः:
Karma
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
अ॒द्यtoday/now
अ॒द्य:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
अनुafter, along
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
अ॑चारिषम्I have gone/moved
अ॑चारिषम्:
Kartā
TypeVerb
Rootचर्
रसे॑नwith sap/essence
रसे॑न:
Karaṇa
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
सम्together, completely
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
अ॑सृक्ष्महिwe have united/let flow together
अ॑सृक्ष्महि:
Kartā
TypeVerb
Rootसृज्
पय॑स्वान्abounding in milk/refreshment
पय॑स्वान्:
—
TypeAdjective
Rootपयस्वत् (प्रातिपदिक) / पयस्
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
आtowards, hither
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
गमम्come!
गमम्:
—
TypeVerb
Rootगम्
तम्him/that (one)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
माfor me / my
मा:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम) / मा (एन्क्लिटिक)
सम्together, fully
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
सृजunite/attach; bestow
सृज:
—
TypeVerb
Rootसृज्
वर्च॑साwith radiance/splendour
वर्च॑सा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवर्चस् (प्रातिपदिक)
प्र॒जया॑with offspring/progeny
प्र॒जया॑:
Karaṇa
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
धने॑नwith wealth
धने॑न:
Karaṇa
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Entities Mentioned
Ā
Āpaḥ (Waters)A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes