Adhyaya 102

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे मदनदाहो नामैकाधिकशततमो ऽध्यायः सूत उवाच तपसा च महादेव्याः पार्वत्या वृषभध्वज प्रीतिश् च भगवाञ्छर्वो वचनाद्ब्रह्मणस्तदा

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਲਿੰਗ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵਭਾਗ ਵਿੱਚ ‘ਮਦਨਦਾਹ’ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸੌ ਦੂਜਾ ਅਧਿਆਇ (ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ)। ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧਵਜ! ਮਹਾਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬੇਨਤੀ-ਵਚਨ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਰਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।

Verse 2

हिताय चाश्रमाणां च क्रीडार्थं भगवान्भवः तदा हैमवतीं देवीम् उपयेमे यथाविधि

ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਖੇਡ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਤਦ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵੀ ਹੈਮਵਤੀ (ਪਾਰਵਤੀ) ਦਾ ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਣ ਕੀਤਾ।

Verse 3

जगाम स स्वयं ब्रह्मा मरीच्याद्यैर्महर्षिभिः तपोवनं महादेव्याः पार्वत्याः पद्मसंभवः

ਤਦੋਂ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ, ਮਰੀਚੀ ਆਦਿ ਮਹਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤਪੋਵਨ ਨੂੰ ਗਿਆ।

Verse 4

प्रदक्षिणीकृत्य च तां देवीं स जगतो ऽरणीम् किम् अर्थं तपसा लोकान् संतापयसि शैलजे

ਉਸ ਦੇਵੀ—ਜਗਤ ਦੀ ਅਰਣੀ—ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਸ਼ੈਲਜੇ, ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਲਈ ਤਪ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦੀ ਹੈਂ?”

Verse 5

त्वया सृष्टं जगत्सर्वं मातस्त्वं मा विनाशय त्वं हि संधारयेल्लोकान् इमान् सर्वान् स्वतेजसा

ਹੇ ਮਾਤਾ, ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਨਾਸ ਨਾ ਕਰ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਵਤੇਜ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈਂ।

Verse 6

सर्वदेवेश्वरः श्रीमान् सर्वलोकपतिर्भवः यस्य वै देवदेवस्य वयं किङ्करवादिनः

ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਭਵ ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਈਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਅਸੀਂ ਕੇਵਲ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੀ ਬੋਲਦੇ ਹਾਂ।

Verse 7

स एवं परमेशानः स्वयं च वरयिष्यति वरदे येन सृष्टासि न विना यस्त्वयांबिके

ਹੇ ਵਰਦੇ, ਉਹੀ ਪਰਮੇਸ਼ਾਨ ਆਪ ਹੀ ਵਰ ਨੂੰ ਚੁਣ ਕੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇਵੇਗਾ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਤੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ—ਹੇ ਅੰਬਿਕੇ—ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਉਹ ਵੀ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।

Verse 8

वर्तते नात्र संदेहस् तव भर्त्ता भविष्यति इत्युक्त्वा तां नमस्कृत्य मुहुः सम्प्रेक्ष्य पार्वतीम्

“ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ/ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਾਰਵਤੀ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ।

Verse 9

गते पितामहे देवो भगवान् परमेश्वरः जगामानुग्रहं कर्तुं द्विजरूपेण चाश्रमम्

ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਭਗਵਾਨ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਗਏ।

Verse 10

सा च दृष्ट्वा महादेवं द्विजरूपेण संस्थितम् प्रतिभाद्यैः प्रभुं ज्ञात्वा ननाम वृषभध्वजम्

ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਬੋਧ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧਵਜ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।

Verse 11

सम्पूज्य वरदं देवं ब्राह्मणच्छद्मनागतम् तुष्टाव परमेशानं पार्वती परमेश्वरम्

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਆਏ ਵਰਦ ਦੇਵ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਾਨ—ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ।

Verse 12

अनुगृह्य तदा देवीम् उवाच प्रहसन्निव कुलधर्माश्रयं रक्षन् भूधरस्य महात्मनः

ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਦੇਵੀ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਕਿਹਾ—ਕੁਲਧਰਮ ਦੇ ਆਸਰੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ, ਮਹਾਤਮਾ ਪਹਾੜ-ਨਾਥ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਸੰਭਾਲ।

Verse 13

क्रीडार्थं च सतां मध्ये सर्वदेवपतिर्भवः स्वयंवरे महादेवी तव दिव्यसुशोभने

ਦਿਵ੍ਯ ਕ੍ਰੀੜਾ ਲਈ, ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਭਵ—ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ—ਤੇਰੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜ ਅਤੇ ਅਨੂਪਮ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

Verse 14

आस्थाय रूपं यत्सौम्यं समेष्ये ऽहं सह त्वया इत्युक्त्वा तां समालोक्य देवो दिव्येन चक्षुषा

ਸੌਮ੍ਯ ਤੇ ਮੰਗਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ—“ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਏਕ ਹੋਵਾਂਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ।

Verse 15

जगामेष्टं तदा दिव्यं स्वपुरं प्रययौ च सा दृष्ट्वा हृष्टस्तदा देवीं मेनया तुहिनाचलः

ਤਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਇੱਛਿਤ ਦਿਵ੍ਯ ਧਾਮ—ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ—ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਈ। ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਿਨਾਚਲ (ਹਿਮਾਲਯ) ਮੇਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 16

आलिङ्ग्याघ्राय सम्पूज्य पुत्रीं साक्षात्तपस्विनीम् दुहितुर्देवदेवेन न जानन्नभिमन्त्रितम्

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ—ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਤਪਸਵਿਨੀ—ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਛੂਹ/ਸੂੰਘ ਕੇ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ; ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਜਾਣ ਸਕਿਆ ਕਿ ਦੇਵਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਭਿਮੰਤ੍ਰਿਤ-ਦੀਖ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਉਸ ਤੋਂ ਓਹਲੇ ਰੱਖੀ।

Verse 17

स्वयंवरं तदा देव्याः सर्वलोकेष्वघोषयत् अथ ब्रह्मा च भगवान् विष्णुः साक्षाज्जनार्दनः

ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ—ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਜਨਾਰਦਨ—ਵੀ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

Verse 18

शक्रश् च भगवान् वह्निर् भास्करो भग एव च त्वष्टार्यमा विवस्वांश् च यमो वरुण एव च

ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ), ਪੂਜਣਯੋਗ ਵਹ્નਿ (ਅਗਨੀ), ਭਾਸਕਰ (ਸੂਰਜ) ਅਤੇ ਭਗ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ, ਅਰ੍ਯਮਾ, ਵਿਵਸ੍ਵਾਨ, ਯਮ ਅਤੇ ਵਰੁਣ—ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਧੀਨ ਟਿਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਜੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

Verse 19

वायुः सोमस्तथेशानो रुद्राश् च मुनयस् तथा अश्विनौ द्वादशादित्या गन्धर्वा गरुडस् तथा

ਵਾਯੂ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਈਸ਼ਾਨ; ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਮੁਨੀ; ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨ, ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤ੍ਯ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਵੀ—ਇਹ ਸਭ ਪਤੀ-ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਵਿਸ਼ਵ-ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਦਿਵ੍ਯ ਸਮੂਹ ਹਨ।

Verse 20

यक्षाः सिद्धास्तथा साध्या दैत्याः किंपुरुषोरगाः समुद्राश् च नदा वेदा मन्त्राः स्तोत्रादयः क्षणाः

ਯਕਸ਼, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਸਾਧ੍ਯ; ਦੈਤ੍ਯ, ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਅਤੇ ਉਰਗ; ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਨਦੀਆਂ; ਵੇਦ; ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸਤੋਤ੍ਰ—ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੇ ਛਣ ਵੀ—ਇਹ ਸਭ ਪਤੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ; ਉਹ ਪਰਾਤਪਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਰਬਤ੍ਰ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।

Verse 21

नागाश् च पर्वताः सर्वे यज्ञाः सूर्यादयो ग्रहाः त्रयस्त्रिंशच्च देवानां त्रयश् च त्रिशतं तथा

ਨਾਗ, ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ, ਯਜ੍ਞ, ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਗ੍ਰਹ; ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਤ੍ਰਯਸਤ੍ਰਿੰਸ਼ਤ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਸੌ ਤਿੰਨ—ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਣਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਇਆ ਹੈ; ਉਹੀ ਸਭ ਦਾ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।

Verse 22

त्रयश् च त्रिसहस्रं च तथान्ये बहवः सुरा जग्मुर् गिरीन्द्रपुत्र्यास्तु स्वयंवरमनुत्तमम्

ਤਿੰਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਵੀ, ਗਿਰਿਰਾਜ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਅਨੁੱਤਮ ਸਵਯੰਵਰ ਨੂੰ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਸ਼ਿਵ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪਰਮ ਮਿਲਾਪ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਤੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਪਾਸ਼ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Verse 23

अथ शैलसुता देवी हैममारुह्य शोभनम् विमानं सर्वतोभद्रं सर्वरत्नैर् अलंकृतम्

ਤਦੋਂ ਸ਼ੈਲਸੁਤਾ ਦੇਵੀ ਸਰਵਤੋਭਦ੍ਰ, ਸਭ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਉਸ ਸ਼ੋਭਨ ਸੁਵਰਨ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ ਹੋਈ।

Verse 24

अप्सरोभिः प्रनृत्ताभिः सर्वाभरणभूषितैः गन्धर्वसिद्धैर्विविधैः किन्नरैश् च सुशोभनैः

ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਨੱਚਦੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਸਭ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਸਨ; ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਿੰਨਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਸਭਾ ਹੋਰ ਵੀ ਚਮਕੀ।

Verse 25

बन्दिभिः स्तूयमाना च स्थिता शैलसुता तदा सितातपत्रं रत्नांशुमिश्रितं चावहत्तथा

ਤਦੋਂ ਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿਚ ਸ਼ੈਲਸੁਤਾ ਦੇਵੀ ਉੱਥੇ ਖੜੀ ਰਹੀ; ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਚਿੱਟਾ ਰਾਜਛਤਰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਉਪਰ ਧਾਰਿਆ ਗਿਆ।

Verse 26

मालिनी गिरिपुत्र्यास्तु संध्या पूर्णेन्दुमण्डलम् चामरासक्तहस्ताभिर् दिव्यस्त्रीभिश् च संवृता

ਗਿਰਿਪੁਤਰੀ ਲਈ ਮਾਲਿਨੀ ਉਸ ਦੀ ਸੰਧਿਆ-ਸੇਵਾ ਵਾਂਗ ਖੜੀ ਰਹੀ, ਪੂਰਨ ਚੰਦ੍ਰ ਮੰਡਲ ਜਿਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ; ਅਤੇ ਚਾਮਰ ਫੜੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦਿਵ੍ਯ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ।

Verse 27

मालां गृह्य जया तस्थौ सुरद्रुमसमुद्भवाम् विजया व्यजनं गृह्य स्थिता देव्याः समीपगा

ਸੁਰਦ੍ਰੁਮ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਮਾਲਾ ਫੜ ਕੇ ਜਯਾ ਤਿਆਰ ਖੜੀ ਰਹੀ; ਅਤੇ ਵ੍ਯਜਨ (ਪੱਖਾ) ਲੈ ਕੇ ਵਿਜਯਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੇਵਾ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਖੜੀ ਰਹੀ।

Verse 28

मालां प्रगृह्य देव्यां तु स्थितायां देवसंसदि शिशुर्भूत्वा महादेवः क्रीडार्थं वृषभध्वजः

ਦੇਵ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਸਮੇਂ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧਵਜ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਮਾਲਾ ਫੜੀ ਅਤੇ ਬਾਲਕ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਕ੍ਰੀੜਾ-ਲੀਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।

Verse 29

उत्सङ्गतलसंसुप्तो बभूव भगवान्भवः अथ दृष्ट्वा शिशुं देवास् तस्या उत्संगवर्त्तिनम्

ਭਗਵਾਨ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਉਸ ਦੀ ਗੋਦ ਦੇ ਤਲ ਉੱਤੇ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤ ਪਏ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਉਸ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

Verse 30

को ऽयम् अत्रेति संमन्त्र्य चुक्षुभुश् च समागताः वज्रमाहारयत्तस्य बाहुम् उद्यम्य वृत्रहा

“ਇਹ ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਹੈ?” ਐਸਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਤਦ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਾ ਇੰਦਰ ਨੇ ਬਾਂਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਜ੍ਰ ਮਾਰਿਆ।

Verse 31

स बाहुरुद्यमस्तस्य तथैव समुपस्थितः स्तम्भितः शिशुरूपेण देवदेवेन लीलया

ਉਸ ਦੀ ਚੁੱਕੀ ਹੋਈ ਬਾਂਹ ਜਿਵੇਂ ਦੀ ਤਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਵਧੀ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਬਾਲਕ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਜਕੜ ਦਿੱਤਾ।

Verse 32

वज्रं क्षेप्तुं न शशाक बाहुं चालयितुं तथा वह्निः शक्तिं तथा क्षेप्तुं न शशाक तथा स्थितः

ਇੰਦਰ ਨਾ ਵਜ੍ਰ ਸੁੱਟ ਸਕਿਆ, ਨਾ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹ ਹਿਲਾ ਸਕਿਆ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਗਨੀ ਵੀ ਉਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ (ਸ਼ਕਤਿਆਸਤ੍ਰ) ਸੁੱਟ ਨਾ ਸਕਿਆ।

Verse 33

यमो ऽपि दण्डं खड्गं च निरृतिर्मुनिपुङ्गवाः वरुणो नागपाशं च ध्वजयष्टिं समीरणः

ਹੇ ਮੁਨੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਯਮ ਦੰਡ ਅਤੇ ਖੜਗ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਯੁਧ ਨਾਲ ਨਿਯੁਕਤ ਹੈ; ਵਰੁਣ ਨਾਗਪਾਸ਼ ਫੜਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਮੀਰਣ (ਵਾਯੂ) ਧਵਜ-ਯਸ਼ਟੀ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ—ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਿਯਤ ਹਨ।

Verse 34

सोमो गदां धनेशश् च दण्डं दण्डभृतां वरः ईशानश् च तथा शूलं तीव्रमुद्यम्य संस्थितः

ਸੋਮ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ; ਧਨੇਸ਼ (ਕੁਬੇਰ) ਦੰਡ-ਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ ਕੇ ਦੰਡ ਉੱਚਾ ਕਰਕੇ ਡਟਿਆ; ਅਤੇ ਈਸ਼ਾਨ ਤੀਖਾ ਸ਼ੂਲ (ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ) ਚੁੱਕ ਕੇ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਰਿਹਾ—ਸ਼ੈਵ ਸਿੱਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਆਯੁਧ ਪਾਸ਼ (ਬੰਧਨ) ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ (ਬੱਧ ਜੀਵ) ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਰਬਸੱਤਾ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ।

Verse 35

रुद्राश् च शूलमादित्या मुशलं वसवस् तथा मुद्गरं स्तम्भिताः सर्वे देवेनाशु दिवौकसः

ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਚੁੱਕੇ; ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੇ ਮੁਸ਼ਲ; ਅਤੇ ਵਸੂਆਂ ਨੇ ਮੁਦਗਰ—ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਰਗਵਾਸੀ ਉਸ ਦੇਵ ਵੱਲੋਂ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸਤੰਭਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ; ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਕਿ ਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਇਕੱਲਾ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 36

स्तम्भिता देवदेवेन तथान्ये च दिवौकसः शिरः प्रकम्पयन् विष्णुश् चक्रम् उद्यम्य संस्थितः

ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਵੱਲੋਂ ਸਤੰਭਿਤ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰ ਸੁਰਗਵਾਸੀ ਵੀ ਅਡੋਲ ਹੋ ਗਏ। ਤਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂ—ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਸਿਰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ—ਚੱਕਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤਿਆਰ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 37

तस्यापि शिरसो बालः स्थिरत्वं प्रचकार ह चक्रं क्षेप्तुं न शशाक बाहूंश्चालयितुं न च

ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲ ਵੀ ਜਕੜ ਕੇ ਅਡੋਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਚੱਕਰ ਸੁੱਟ ਨਾ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵੀ ਹਿਲਾ ਨਾ ਸਕਿਆ।

Verse 38

पूषा दन्तान् दशन् दन्तैर् बालमैक्षत मोहितः तस्यापि दशनाः पेतुर् दृष्टमात्रस्य शंभुना

ਮੋਹਿਤ ਪੂਸ਼ਾ ਦੰਦ ਕੱਸ ਕੇ ਬਾਲਕ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ; ਪਰ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਕੇਵਲ ਨਿਗਾਹ ਪੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸਦੇ ਦੰਦ ਝੜ ਪਏ। ਇਹੀ ਪਤੀ ਦੀ ਅਜੈਤਾ ਹੈ—ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਸ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 39

बलं तेजश् च योगं च तथैवास्तम्भयद् विभुः अथ तेषु स्थितेष्वेव मन्युमत्सु सुरेष्वपि

ਫਿਰ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਵਿਭੂ, ਪਰਮ ਪਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਜਕੜ ਦਿੱਤੀ। ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦੇਵਤਾ ਉੱਥੇ ਹੀ ਖੜੇ ਰਹੇ; ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।

Verse 40

ब्रह्मा परमसंविग्नो ध्यानमास्थाय शङ्करम् बुबुधे देवमीशानम् उमोत्संगे तमास्थितम्

ਬਹੁਤ ਵਿਹਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਾਰਿਆ। ਉਸ ਸਮਾਧੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਈਸ਼ਾਨ ਦੇਵ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ—ਜੋ ਉਮਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਜਮਾਨ ਸਨ।

Verse 41

स बुद्ध्वा देवमीशानं शीघ्रम् उत्थाय विस्मितः ववन्दे चरणौ शंभोर् अस्तुवच्च पितामहः

ਈਸ਼ਾਨ ਦੇਵ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ। ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸ্তুਤੀ ਕੀਤੀ।

Verse 42

बुद्धिस्त्वं सर्वलोकानाम् अहङ्कारस् त्वम् ईश्वरः भूतानामिन्द्रियाणां च त्वमेवेश प्रवर्त्तकः

ਹੇ ਈਸ਼ਵਰ! ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਅਹੰਕਾਰ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ। ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਲਈ, ਹੇ ਈਸ਼, ਪ੍ਰਵਰਤਕ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ—ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਪਤੀ।

Verse 43

तवाहं दक्षिणाद्धस्तात् सृष्टः पूर्वं पुरातनः वामहस्तान् महाबाहो देवो नारायणः प्रभुः

ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ! ਤੇਰੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਤੋਂ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇਵ ਨਾਰਾਇਣ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

Verse 44

इयं च प्रकृतिर्देवी सदा ते सृष्टिकारण पत्नीरूपं समास्थाय जगत्कारणमागता

ਇਹੀ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਕਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ; ਪਤਨੀ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਹ ਜਗਤ ਦੇ ਕਾਰਣ-ਸਰੂਪ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਹੈ।

Verse 45

नमस्तुभ्यं महादेव महादेव्यै नमोनमः प्रसादात्तव देवेश नियोगाच्च मया प्रजाः

ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਮਹਾਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼! ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੀ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਪ੍ਰਜਾ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

Verse 46

देवाद्यास्तु इमाः सृष्टा मूढास्त्वद्योगमोहिताः कुरु प्रसादमेतेषां यथापूर्वं भवन्त्विमे

ਦੇਵਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਸਭ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋਏ ਹਨ, ਪਰ ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਯੋਗ-ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਮੂੜ੍ਹ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੇ ਪਤੀ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਣ।

Verse 47

सूत उवाच विज्ञाप्यैवं तदा ब्रह्मा देवदेवं महेश्वरम् संस्तम्भितांस्तदा तेन भगवान् आह पद्मजः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਕੇ, ਤਦ ਕਮਲਜ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਕੇ ਬੋਲੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਸਤੰਭਿਤ ਕਰ ਕੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ।

Verse 48

मूढास्थ देवताः सर्वा नैव बुध्यत शङ्करम् देवदेवम् इहायान्तं सर्वदेवनमस्कृतम्

ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਆਏ ਸ਼ੰਕਰ—ਦੇਵਦੇਵ—ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇਵ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 49

गच्छध्वं शरणं शीघ्रं देवाः शक्रपुरोगमाः सनारायणकाः सर्वे मुनिभिः शङ्करं प्रभुम्

ਹੇ ਸ਼ਕਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦੇਵੋ! ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਜਾਓ। ਨਾਰਾਇਣ ਸਮੇਤ, ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਸ਼ਿਵ-ਪਤੀ—ਪਰਮ ਰੱਖਿਅਕ—ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਓ।

Verse 50

सार्धं मयैव देवेशं परमात्मानमीश्वरम् अनया हैमवत्या च प्रकृत्या सह सत्तमम्

ਮੇਰੇ ਨਾਲ, ਇਸ ਹੈਮਵਤੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ—ਪਹਾੜ-ਜਨਮੀ ਸ਼ਕਤੀ—ਸਮੇਤ, ਦੇਵੇਸ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ ਈਸ਼ਵਰ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰੋ।

Verse 51

तत्र ते स्तम्भितास्तेन तथैव सुरसत्तमाः प्रणेमुर् मनसा सर्वे सनारायणकाः प्रभुम्

ਉੱਥੇ ਉਸ (ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵ ਜਿਵੇਂ ਸਨ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ; ਨਾਰਾਇਣ ਸਮੇਤ ਸਭ ਨੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਪ੍ਰਭੂ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।

Verse 52

अथ तेषां प्रसन्नो भूद् देवदेवस्त्रियंबकः यथापूर्वं चकाराशु वचनाद्ब्रह्मणः प्रभुः

ਤਦ ਦੇਵਦੇਵ ਤ੍ਰਿਯੰਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਤੁਰੰਤ ਸਭ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 53

तत एवं प्रसन्ने तु सर्वदेवनिवारणम् वपुश्चकार देवेशो दिव्यं परममद्भुतम्

ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਪਰਮ ਅਦਭੁਤ ਦਿਵ੍ਯ ਸਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ ਕੇ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।

Verse 54

तेजसा तस्य देवास्ते सेन्द्रचन्द्रदिवाकराः सब्रह्मकाः ससाध्याश् च सनारायणकास् तथा

ਉਸ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਅਭिभੂਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵਤਾ—ਇੰਦਰ, ਚੰਦਰ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਸਮੇਤ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਾਧ੍ਯਗਣ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਸਮੇਤ—ਸਭ ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਏ।

Verse 55

सयमाश् च सरुद्राश् च चक्षुरप्रार्थयन् विभुम् तेभ्यश् च परमं चक्षुः सर्वदृष्टौ च शक्तिमत्

ਤਦ ਸਾਯਮ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਗਣਾਂ ਨੇ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਵਿਭੂ ਕੋਲੋਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਪਰਮ ਨੇਤਰ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ।

Verse 56

ददावंबापतिः शर्वो भवान्याश् च चलस्य च लब्ध्वा चक्षुस्तदा देवा इन्द्रविष्णुपुरोगमाः

ਤਦ ਅੰਬਾਪਤੀ ਸ਼ਰਵ—ਉਮਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਿਵ—ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਖ਼ਸ਼ੀ; ਅਤੇ ਉਹ ਨੇਤਰ ਪਾ ਕੇ ਇੰਦਰ-ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਭਵਾਨੀ ਅਤੇ ਚਲਦੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਅਚਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

Verse 57

सब्रह्मकः सशक्राश् च तमपश्यन्महेश्वरम् ब्रह्माद्या नेमिरे तूर्णं भवानी च गिरीश्वरः

ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਸਮੇਤ ਸਭ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵ ਤੁਰੰਤ ਨਮ ਗਏ, ਅਤੇ ਭਵਾਨੀ ਤੇ ਗਿਰੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਵੀ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।

Verse 58

मुनयश् च महादेवं गणेशाः शिवसंमताः ससर्जुः पुष्पवृष्टिं च खेचराः सिद्धचारणाः

ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਸ਼ਿਵਗਣਾਂ ਨੇ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ਗਾਮੀ ਸਿੱਧ-ਚਾਰਣਾਂ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਾਈ।

Verse 59

देवदुन्दुभयो नेदुस् तुष्टुवुर्मुनयः प्रभुम् जगुर्गन्धर्वमुख्याश् च ननृतुश्चाप्सरोगणाः

ਦੇਵ-ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਗੂੰਜ ਉਠੀਆਂ; ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਮੁੱਖ ਗੰਧਰਵ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਣ ਨੱਚਣ ਲੱਗੇ—ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਪਾਸ਼ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਪਰਮ ਸ਼ਿਵ-ਪਤੀ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ।

Verse 60

मुमुहुर्गणपाः सर्वे मुमोदांबा च पार्वती तस्य देवी तदा हृष्टा समक्षं त्रिदिवौकसाम्

ਸ਼ਿਵਗਣਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਾਇਕ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ; ਅੰਬਾ ਪਾਰਵਤੀ ਵੀ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਉਹ ਦੇਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਹರ್ಷ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ ਖੜੀ ਰਹੀ।

Verse 61

पादयोः स्थापयामास मालां दिव्यां सुगन्धिनीम् साधु साध्विति सम्प्रोच्य तया तत्रैव चार्चितम्

ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧਿਤ ਮਾਲਾ ਰੱਖੀ। “ਸਾਧੁ, ਸਾਧੁ” ਆਖ ਕੇ ਓਥੇ ਹੀ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।

Verse 62

सह देव्या नमश्चक्रुः शिरोभिर् भूतलाश्रितैः सर्वे सब्रह्मका देवाः सयक्षोरगराक्षसाः

ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਭ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ—ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵ, ਅਤੇ ਯਕਸ਼, ਨਾਗ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਵੀ।