Shloka 34

मदनदाहः — पार्वतीतपः, स्वयंवरलीला, देवस्तम्भनं, दिव्यचक्षुर्दानम्

Devanagari script

सोमो गदां धनेशश् च दण्डं दण्डभृतां वरः ईशानश् च तथा शूलं तीव्रमुद्यम्य संस्थितः

Transliteration

somo gadāṃ dhaneśaś ca daṇḍaṃ daṇḍabhṛtāṃ varaḥ īśānaś ca tathā śūlaṃ tīvramudyamya saṃsthitaḥ

Translation

ਸੋਮ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ; ਧਨੇਸ਼ (ਕੁਬੇਰ) ਦੰਡ-ਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ ਕੇ ਦੰਡ ਉੱਚਾ ਕਰਕੇ ਡਟਿਆ; ਅਤੇ ਈਸ਼ਾਨ ਤੀਖਾ ਸ਼ੂਲ (ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ) ਚੁੱਕ ਕੇ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਰਿਹਾ—ਸ਼ੈਵ ਸਿੱਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਆਯੁਧ ਪਾਸ਼ (ਬੰਧਨ) ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ (ਬੱਧ ਜੀਵ) ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਰਬਸੱਤਾ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ।

Word by Word

• सोमः: Soma (the Moon-god)

• गदाम्: a mace

• धनेशः: Dhanesha, lord of wealth (Kubera)

• च: and

• दण्डम्: a staff/rod of punishment and authority

• दण्डभृताम्: of those who bear the staff (rulers/guardians)

• वरः: the best, foremost

• ईशानः: Īśāna (a form/direction-aspect of Śiva

• तथा: likewise/also

• शूलम्: trident

• तीव्रम्: fierce, intense

• उद्यम्य: having lifted/raised

• संस्थितः: stood firm/took position.

Speaker

Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya)