Adhyaya 33

Mantra 1

अ॒स्याजरा॑सो द॒माम॒रित्रा॑ अ॒र्चद्धू॑मासो अ॒ग्नय॑: पाव॒काः । श्वि॒ती॒चय॑: श्वा॒त्रासो॑ भुर॒ण्यवो॑ वन॒र्षदो॑ वा॒यवो॒ न सोमा॑:

ଏମାନେ ଅଜର (ଅବିନାଶୀ) — ଗୃହରେ ନୌକାର ଚାପୁ ଧରିଥିବା ନାବିକମାନଙ୍କ ପରି; ଧୂମବାହୀ, ପାବକ ଅଗ୍ନିମାନେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଶ୍ୱେତତେଜସ୍ବୀ, ଜ୍ୱାଲାମୟ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ବେଗବାନ, ବନନିବାସୀ—ବାୟୁ ପରି, ସୋମଧାରା ପରି।

Mantra 2

हर॑यो धू॒मके॑तवो॒ वात॑जूता॒ उप॒ द्यवि॑ । यत॑न्ते॒ वृथ॑ग॒ग्नय॑:

ହରିତବର୍ଣ୍ଣ, ଧୂମଧ୍ୱଜଧାରୀ, ବାୟୁପ୍ରେରିତ—ଅଗ୍ନିମାନେ ଆକାଶ ଦିଗକୁ ଉପରେ ଧାଉଛନ୍ତି; ସେମାନେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଧାରାରୂପେ ପ୍ରୟତ୍ନ କରୁଛନ୍ତି।

Mantra 3

यजा॑ नो मि॒त्रावरु॑णा॒ यजा॑ दे॒वाँ२ ऋ॒तं बृ॒हत् । अग्ने॒ यक्षि॒ स्वं दम॑म्

ଆମ ପାଇଁ ମିତ୍ର-ବରୁଣଙ୍କୁ ଯଜ; ଦେବମାନଙ୍କୁ ଯଜ—ମହାନ ଋତ ପାଇଁ (ଅର୍ପଣରୂପେ)। ହେ ଅଗ୍ନେ, ନିଜ ସ୍ୱଗୃହରେ (ସେମାନଙ୍କୁ) ଯଜ୍ଞରେ ଅର୍ପଣ କର।

Mantra 4

यु॒क्ष्वा हि दे॑व॒हूत॑माँ॒२ अश्वाँ॑२ अग्ने र॒थीरि॑व । नि होता॑ पू॒र्व्यः स॑दः

ହେ ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ଆହ୍ୱାନିତ, ରଥୀ ପରି ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଯୋଗ କର; ଏବଂ ହେ ପ୍ରାଚୀନ ହୋତୃ, ଯଜ୍ଞାସନରେ ବସ।

Mantra 5

द्वे विरू॑पे चरत॒: स्वर्थे॑ अ॒न्याऽन्या॑ व॒त्समुप॑ धापयेते । हरि॑र॒न्यस्यां॒ भव॑ति स्व॒धावा॑ञ्छु॒क्रो अ॒न्यस्यां॑ ददृशे सु॒वर्चा॑:

ଦୁଇଟି, ବିଭିନ୍ନ ରୂପବତୀ, ନିଜ-ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଚଳେ; ପାଳେ ପାଳେ ବଛଡ଼ାକୁ ନିକଟକୁ ଆଣି ଦୁଧ ପିଆଏ। ଗୋଟିଏରେ ସେ ହରି-ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ସ୍ୱଧା (ସ୍ୱପୋଷକ ଶକ୍ତି) ଯୁକ୍ତ; ଅନ୍ୟଟିରେ ସେ ଶୁକ୍ର—ଦୀପ୍ତିମାନ, ସୁବର୍ଚ୍ଚା ସହିତ ଦେଖାଯାଏ।

Mantra 6

अ॒यमि॒ह प्र॑थ॒मो धा॑यि धा॒तृभि॒र्होता॒ यजि॑ष्ठो अध्व॒रेष्वीड्य॑: । यमप्न॑वानो॒ भृग॑वो विरुरु॒चुर्वने॑षु चि॒त्रं वि॒भ्वं॒ वि॒शे-वि॑शे

ଏହି (ଅଗ୍ନି) ଏଠାରେ ଧାତୃମାନେ (ବିଧାତାମାନେ) ସର୍ବପ୍ରଥମେ ସ୍ଥାପନ କଲେ—ହୋତୃ, ଯଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଯଜିଷ୍ଠ, ସ୍ତୁତ୍ୟ। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଭୃଗୁମାନେ ବନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଦୀପ୍ତ କଲେ—ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଶେ-ବିଶେ (କୁଳ କୁଳରେ)।

Mantra 7

त्रीणि॑ श॒ता त्री स॒हस्रा॑ण्य॒ग्निं त्रि॒ᳪशच्च॑ दे॒वा नव॑ चासपर्यन् । औक्ष॑न् घृ॒तैरस्तृ॑णन् ब॒र्हिर॑स्मा॒ आदिद्धोता॑रं॒ न्य॒सादयन्त

ତିନିଶେ, ତିନିହଜାର ଏବଂ ଉଣଚାଳିଶ ଦେବତା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ; ଘୃତରେ ତାଙ୍କୁ ଛିଟାଇଲେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବର୍ହିସ୍ (ଯଜ୍ଞଘାସ) ପସାରିଲେ; ଏବଂ ତାପରେ ନିଶ୍ଚୟ ହୋତୃଙ୍କୁ ବସାଇଲେ।

Mantra 8

मू॒र्धानं॑ दि॒वो अ॑र॒तिं पृ॑थि॒व्या वै॑श्वान॒रमृ॒त आ जा॒तम॒ग्निम् । क॒विᳪ स॒म्राज॒मति॑थिं॒ जना॑नामा॒सन्ना पात्रं॑ जनयन्त दे॒वाः

ଋତ ଅନୁସାରେ ଜନ୍ମିତ ବୈଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନି—ଦିବର ମୁଣ୍ଡ, ପୃଥିବୀର ଆଧାର; କବି, ସମ୍ରାଟ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଅତିଥି: ଦେବମାନେ ସମୀପକୁ ଆସି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ରକୁ ଜନ୍ମାଇଲେ/ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

Mantra 9

अ॒ग्निर्वृ॒त्राणि॑ जङ्घनद्द्रविण॒स्युर्वि॑प॒न्यया॑ । समि॑द्धः शु॒क्र आहु॑तः

ଅଗ୍ନି ଦ୍ରବିଣ (ଧନ) ପାଇଁ ଆତୁର ହୋଇ, ବିପନ୍ୟୟା (ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ବୃତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛନ୍ତି; ସେ ସମିଦ୍ଧ (ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ), ଶୁକ୍ର (ପ୍ରଭାସ୍ୱର) ଏବଂ ଆହୁତ (ଆହୁତିଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନିତ) ଅଟନ୍ତି।

Mantra 10

विश्वे॑भिः सो॒म्यं मध्वग्न॒ इन्द्रे॑ण वा॒युना॑ । पिबा॑ मि॒त्रस्य॒ धाम॑भिः

ହେ ଅଗ୍ନେ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ ସହିତ, ସୋମ୍ୟ ମଧୁ (ସୋମ-ମଧୁର ରସ) ପାନ କର; ମିତ୍ରଙ୍କ ଧାମମାନ (ବିଧି/ପ୍ରକାଶ) ଅନୁସାରେ ପାନ କର।

Mantra 11

आ यदि॒षे नृ॒पतिं॒ तेज॒ आन॒ट् शुचि॒ रेतो॒ निषि॑क्तं॒ द्यौर॒भीके॑ । अ॒ग्निः शर्ध॑मनव॒द्यं युवा॑नᳪ स्वा॒ध्यं॒ जनयत् सू॒दय॑च्च

ପୋଷଣାର୍ଥେ ସେ ନୃପତି—ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଅଧିପତି—ଙ୍କ ତେଜକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲାବେଳେ, ଶୁଚି ରେତଃ (ବୀର୍ୟ) ଦ୍ୟୌଃ ସମୀପରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଷିକ୍ତ (ସିଞ୍ଚିତ) ହେଲା। ଅଗ୍ନି ଅନବଦ୍ୟ ଯୁବ ଶର୍ଧ (ଦଳ/ସମୂହ)କୁ ଜନୟିତ୍ୱା—ସ୍ୱାଧ୍ୟ (ସ୍ୱୟଂ-ଧାରକ) କରି—ତାହାକୁ ସୁଦୟ (ସମୃଦ୍ଧି ଦିଗକୁ) ଅଗ୍ରସର କଲେ।

Mantra 12

अग्ने॒ शर्ध॑ मह॒ते सौ॑भगाय॒ तव॑ द्यु॒म्नान्यु॑त्त॒मानि॑ सन्तु । सं जा॑स्प॒त्यᳪ सु॒यम॒मा कृ॑णुष्व शत्रूय॒ताम॒भि ति॑ष्ठा॒ महा॑ᳪसि

ହେ ଅଗ୍ନେ, ହେ ଶର୍ଧ (ହୋଷ୍ଟ), ମହା ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ ତୁମର ଉତ୍ତମତମ ଦ୍ୟୁମ୍ନ (ପ୍ରଭା/ଯଶ) ଆମର ହେଉ। ଆମ ପାଇଁ ଜାସ୍ପତ୍ୟ (କୁଳାଧିପତ୍ୟ) ଓ ସୁୟମ (ସୁଶାସନ) ସ୍ଥାପନ କର; ଶତ୍ରୁଭାବୀମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରୁହ—ମହାନ (ବୈରୀମାନଙ୍କୁ) ଦମନ କର।

Mantra 13

त्वाᳪ हि म॒न्द्रत॑ममर्कशो॒कैर्व॑वृ॒महे॒ महि॑ न॒: श्रोष्य॑ग्ने । इन्द्रं॒ न त्वा॒ शव॑सा दे॒वता॑ वा॒युं पृ॑णन्ति॒ राध॑सा॒ नृत॑माः

ହେ ଅଗ୍ନେ, ତୁମେ ଅତିମନ୍ଦ୍ରତମ (ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ); ସ୍ତୁତିର ଶୋକି (ଜ୍ୱାଳାସଦୃଶ କିରଣ)ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମକୁ ବରିଛୁ। ଆମର ମହା ହିତ ପାଇଁ ଆମକୁ ଶୁଣ। ଯେପରି ନୃତମ (ବୀର)ମାନେ ଦାନଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶବସା (ବଳରେ) ତୃପ୍ତ କରନ୍ତି ଓ ବାୟୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ସେପରି ସେମାନେ ଉପହାର/ଆହୁତିଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ତୃପ୍ତ କରନ୍ତି।

Mantra 14

त्वे अ॑ग्ने स्वाहुत प्रि॒यास॑: सन्तु सू॒रय॑: । य॒न्तारो॒ ये म॒घवा॑नो॒ जना॑नामू॒र्वान् दय॑न्त॒ गोना॑म्

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାହୁତିରୂପେ ସୁଅର୍ପିତ ଆହୁତିମାନେ ଉଦାର ଦାତାମାନଙ୍କୁ (ସୂରୟଃ) ପ୍ରିୟ ଓ ସ୍ୱୀକାର୍ଯ୍ୟ କରୁନ୍ତୁ। ଯେ ମଘବାନ ଜନମାନଙ୍କର ନେତା, ସେମାନେ ଗୋମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ଚରାଗାହ ଓ ଗୋଧନ ଦାନ କରନ୍ତି।

Mantra 15

श्रु॒धि श्रु॑त्कर्ण॒ वह्नि॑भिर्दे॒वैर॑ग्ने स॒याव॑भिः । आ सी॑दन्तु ब॒र्हिषि॑ मि॒त्रो अ॑र्य॒मा प्रा॑त॒र्यावा॑णो अध्व॒रम्

ହେ ଶ୍ରୁତ୍କର୍ଣ୍ଣ ଅଗ୍ନି, ବହ୍ନିମାନଙ୍କ (ବାହକମାନଙ୍କ) ସହ ଏବଂ ସହଚର ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ଶୁଣ। ପ୍ରାତଃକାଳରେ ଆସୁଥିବା ମିତ୍ର ଓ ଅର୍ୟମା ବର୍ହିଷ ଉପରେ ଆସୀନ ହେଉନ୍ତୁ; ଅଧ୍ୱର ଯଜ୍ଞରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉନ୍ତୁ।

Mantra 16

विश्वे॑षा॒मदि॑तिर्य॒ज्ञिया॑नां॒ विश्वे॑षा॒मति॑थि॒र्मानु॑षाणाम् । अ॒ग्निर्दे॒वाना॒मव॑ आवृणा॒नः सु॑मृडी॒को भ॑वतु जा॒तवे॑दाः

ଅଦିତି ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞୀୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର (ଆଧାର) ଅଟେ, ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ଅତିଥି ଅଟେ। ଦେବମାନଙ୍କର ଅନୁଗ୍ରହକୁ ବରଣ କରୁଥିବା ଜାତବେଦା ଅଗ୍ନି ଆମ ପାଇଁ ସୁମୃଡୀକ—ଅତ୍ୟନ୍ତ କୃପାଳୁ—ହେଉନ୍ତୁ।

Mantra 17

म॒हो अ॒ग्नेः स॑मिधा॒नस्य॒ शर्म॒ण्यना॑गा मि॒त्रे वरु॑णे स्व॒स्तये॑ । श्रेष्ठे॑ स्याम सवि॒तुः सवी॑मनि॒ तद्दे॒वाना॒मवो॑ अ॒द्या वृ॑णीमहे

ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ମହା ଆଶ୍ରୟରେ, ହେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ଆମେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ରହୁ। ସବିତୃଙ୍କ ପ୍ରେରଣାମୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବସ୍ଥାରେ ରହୁ; ଦେବମାନଙ୍କର ସେହି ସହାୟତାକୁ ଆମେ ଆଜି ବରଣ କରୁ।

Mantra 18

आप॑श्चित्पिप्यु स्त॒र्यो न गावो॒ नक्ष॑न्नृ॒तं ज॑रि॒तार॑स्त इन्द्र । या॒हि वा॒युर्न नि॒युतो॑ नो॒ अच्छा॒ त्वᳪ हि धी॒भिर्दय॑से॒ वि वाजा॑न्

ବିସ୍ତୃତ ଜଳ ଯେପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ଗାଈମାନେ ଯେପରି ନିଜ ଗୋଠକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି, ସେପରି ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ସ୍ତୋତାମାନେ ଋତକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି। ନିୟୁକ୍ତ ରଥଦଳ ସହିତ ବାୟୁ ପରି ଆମ ପାଖକୁ ଆସ; କାରଣ ପ୍ରେରିତ ଧୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବାଜ (ବିଜୟ-ଧନ) ବଣ୍ଟନ କର।

Mantra 19

गाव॒ उपा॑वताव॒तं म॒ही य॒ज्ञस्य॑ र॒प्सुदा॑ । उ॒भा कर्णा॑ हिर॒ण्यया॑

ହେ ଗାବଃ (କିରଣମାନେ), ମହାନ (ଦେବତା)ଙ୍କ ନିକଟକୁ ଏଠାକୁ ଆସ—ଯଜ୍ଞକୁ ରସ ଦେଇଥିବା ଦାତାଙ୍କ ପାଖକୁ। ତାଙ୍କର ଉଭୟ କାନ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ।

Mantra 20

यद॒द्य सूर॒ उदि॒तेऽना॑गा मि॒त्रो अ॑र्य॒मा । सु॒वाति॑ सवि॒ता भग॑:

ଆଜି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ସମୟରେ, ନିର୍ଦୋଷ ମିତ୍ର ଓ ଅର୍ୟମା—ଯେତେବେଳେ ସବିତା ପ୍ରେରଣା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଭଗ (ଭାଗ୍ୟଦାତା) ଭାଗ ଦାନ କରନ୍ତି।

Mantra 21

आ सु॒ते सि॑ञ्चत॒ श्रिय॒ᳪ रोद॑स्योरभि॒श्रिय॑म् । र॒सा द॑धीत वृष॒भम् ।।तं प्र॒त्नथा॒ ऽयं वे॒न:

ସୋମପୀଡନ ସମୟରେ, ଶ୍ରୀ (ସମୃଦ୍ଧି) ଛିଟାଅ—ଦୁଇ ଲୋକ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀ। ରସଦ୍ୱାରା ସେ ବୃଷଭକୁ ସ୍ଥାପିତ କରୁ। ତାହାକୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଏହି ୱେନ (ଦ୍ରଷ୍ଟା) ଖୋଜିଆସିଛି।

Mantra 22

आ॒तिष्ठ॑न्तं॒ परि॒ विश्वे॑ अभूष॒ञ्छ्रियो॒ वसा॑नश्चरति॒ स्वरो॑चिः । म॒हत्तद्वृष्णो॒ असु॑रस्य॒ नामा वि॒श्वरू॑पो अ॒मृता॑नि तस्थौ

ସେ ଆରୋହଣ କରୁଥିବାବେଳେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଚାରିଦିଗରୁ ତାଙ୍କୁ ଶୋଭାୟିତ କରନ୍ତି; ଶ୍ରୀ-ବୈଭବ ପରିଧାନ କରି ସେ ସ୍ୱୟଂପ୍ରକାଶୀ ହୋଇ ଗତି କରନ୍ତି। ସେହି ମହାବଳୀ ଅସୁର (ପ୍ରଭୁ)ଙ୍କର ସେ ନାମ ମହାନ; ବିଶ୍ୱରୂପ ହୋଇ ସେ ଅମୃତ ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଚଳ ଭାବେ ସ୍ଥିର ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି।

Mantra 23

प्र वो॑ म॒हे मन्द॑माना॒यान्ध॒सोऽर्चा॑ वि॒श्वान॑राय विश्वा॒भुवे॑ । इन्द्र॑स्य॒ यस्य॒ सुम॑ख॒ᳪ सहो॒ महि॒ श्रवो॑ नृ॒म्णं च॒ रोद॑सी सप॒र्यत॑:

ସୋମପାନରେ ଉଲ୍ଲସିତ ହୋଇ ମହାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଗେ ବଢ଼; ବୈଶ୍ୱାନର—ସର୍ବଭବ—ଙ୍କୁ ସ୍ତୁତିଗୀତ ଗାଅ। ଯାହାଙ୍କ ସୁମୁଖ, ମହାନ ସହସ, ଯଶ ଓ ନରବଳକୁ ଏହି ଦୁଇ ଲୋକ (ରୋଦସୀ) ଉପାସନା କରନ୍ତି।

Mantra 24

बृ॒हन्निदि॒ध्म ए॑षां॒ भूरि॑ श॒स्तं पृ॒थुः स्वरु॑ः । येषा॒मिन्द्रो॒ युवा॒ सखा॑

ସେମାନଙ୍କର (ତେଜ/ବଳ) ମହାନ ଏବଂ ସୁପ୍ରଜ୍ୱଳିତ; ସ୍ତୁତି ପ୍ରଚୁର; ସ୍ୱରୁ (କୀଳ/ପିନ୍) ପ୍ରଶସ୍ତ—ଯେମାନଙ୍କର ଯୁବ ସଖା ଇନ୍ଦ୍ର।

Mantra 25

इन्द्रेहि॒ मत्स्यन्ध॑सो॒ विश्वे॑भिः सोम॒पर्व॑भिः । म॒हाँ२ अ॑भि॒ष्टिरोज॑सा

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏଠାକୁ ଆସ; ସମସ୍ତ ସୋମପର୍ବ (ସୋମ-ପିଷଣ/ଦବାଣ) ସହିତ ସୋମରସରେ ଆନନ୍ଦ କର। ତୋର ଓଜସ୍‌ଦ୍ୱାରା ମହାନ ସହାୟକ ରକ୍ଷା (ଅଭିଷ୍ଟି) ଅଛି।

Mantra 26

इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑वृणो॒च्छर्ध॑नीति॒: प्र मा॒यिना॑ममिना॒द्वर्प॑णीतिः । अह॒न् व्य॒ᳪसमु॒शध॒ग्वने॑ष्वा॒विर्धेना॑ अकृणोद्रा॒म्याणा॑म्

ଇନ୍ଦ୍ର ଵୃତ୍ରକୁ—ସେନାର ଅଗ୍ରଣୀକୁ—ପ୍ରକାଶ କଲେ; ମାୟାବୀ (ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ), ପତନକାରୀକୁ, ସେ ଦମନ କଲେ। ସେ (ଶତ୍ରୁକୁ) ବଧ କଲେ; ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭ୍ରମଣଶୀଳ (ଜନମାନଙ୍କ) ଦୁଗ୍ଧଦାୟିନୀ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ସେ ପ୍ରକଟ କରିଦେଲେ।

Mantra 27

कुत॒स्त्वमि॑न्द्र॒ माहि॑न॒: सन्नेको॑ यासि सत्पते॒ किं त॑ इ॒त्था । सं पृ॑च्छसे समरा॒णः शु॑भा॒नैर्वो॒चेस्तन्नो॑ हरिवो॒ यत्ते॑ अ॒स्मे । म॒हाँ२ इन्द्रो॒ य ओज॑सा क॒दा च॒न स्त॒रीर॑सि क॒दा च॒न प्र यु॑च्छसि

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମହିମାବାନ! ତୁମେ କେଉଁଠୁ ଆସୁଛ? ଏକାକୀ, ହେ ସତ୍ପତେ (ସତ୍ଜନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ), ତୁମେ କାହିଁକି ଯାଉଛ—ଏହା କ’ଣ? ଦୀପ୍ତ ସହାୟମାନଙ୍କ ସହ ସମରରେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରି ତୁମେ ପଚାରୁଛ; ହେ ହରିବୋ (ହରି ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ଧାରୀ), ଆମ ପାଇଁ ତୁମର ଯାହା ଅଛି, ସେଥି ଆମକୁ କହ। ଇନ୍ଦ୍ର ବଳରେ ମହାନ; କେବେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଅତିକ୍ରମିତ ହୁଅନାହ; କେବେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ପଛକୁ ହଟୁନାହ।

Mantra 28

आ तत्त॑ इन्द्रा॒यव॑: पनन्ता॒भि य ऊ॒र्वं गोम॑न्तं॒ तितृ॑त्सान् । स॒कृ॒त्स्वं ये पु॑रुपु॒त्रां म॒हीᳪ स॒हस्र॑धारां बृह॒तीं दुदु॑क्षन्

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ପାଖକୁ ଆୟବଃ ସ୍ତୁତି ଗାଉଛନ୍ତି—ହଁ, ଯେମାନେ ପାର ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ, ଗୋ-ସମୃଦ୍ଧ ଆବରଣ/ଗୋଘେରାକୁ (ପାଇବାକୁ) ଆକାଙ୍କ୍ଷୀ। ଏକଥର ପାଇଁ ସେମାନେ ନିଜ ମହା ପୃଥିବୀକୁ—ବହୁପୁତ୍ରବତୀ, ସହସ୍ରଧାରାଯୁକ୍ତ, ଉଚ୍ଚ ମାତାକୁ—ଦୋହି ନେଲେ।

Mantra 29

इ॒मां ते॒ धियं॒ प्र भ॑रे म॒हो म॒हीम॒स्य स्तो॒त्रे धि॒षणा॒ यत्त॑ आन॒जे । तमु॑त्स॒वे च॑ प्रस॒वे च॑ सास॒हिमिन्द्रं॑ दे॒वास॒: शव॑सामद॒न्ननु॑

ହେ ତୁମକୁ, ମୁଁ ମୋର ଏହି ଧୀ (ଚିନ୍ତା) ଅର୍ପଣ କରୁଛି—ମହାନ, ଅତିମହିମାମୟ—ତୁମ ସ୍ତୋତ୍ର ପାଇଁ, ହେ ଧିଷଣା (ପ୍ରେରଣା), ଯାହା ତୁମ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିଛି। ସେ ସର୍ବଜୟୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞର ଉତ୍ସବ ଓ ପ୍ରସବରେ ଦେବମାନେ ନିଜ ଶବସ୍ (ବଳ) ଦ୍ୱାରା ଅନୁସରଣ କରି ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି।

Mantra 30

वि॒भ्राड् बृ॒हत्पि॑बतु सो॒म्यं मध्वायु॒र्दध॑द्य॒ज्ञप॑ता॒ववि॑ह्रुतम् । वात॑जूतो॒ यो अ॑भि॒रक्ष॑ति॒ त्मना॑ प्र॒जाः पु॑पोष पुरु॒धा वि रा॑जति

ବିଭ୍ରାଟ୍, ବୃହତ୍ (ମହାନ), ସୋମ୍ୟ ମଧୁ (ସୋମରସ) ପାନ କରୁ; ଯଜ୍ଞପତିଙ୍କୁ ଅବିହୃତ—ଅଚଳ—ଆୟୁ ଦାନ କରୁ। ବାତଜୂତ ଯେ ସ୍ୱୟଂ ରକ୍ଷା କରେ, ସେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ବହୁଧା ପୋଷଣ କରି ଅଧିପତ୍ୟରେ ତେଜରେ ବିରାଜିତ ହୁଏ।

Mantra 31

उदु॒ त्यं जा॒तवे॑दसं दे॒वं व॑हन्ति के॒तव॑: । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य॑म्

ସେ ଦେବ ଜାତବେଦସ—ସର୍ବଜ୍ଞ—କୁ କିରଣରୂପ କେତବମାନେ ଉପରକୁ ବହନ କରନ୍ତି; ସମସ୍ତଙ୍କ ଦର୍ଶନାର୍ଥେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ।

Mantra 32

येना॑ पावक॒ चक्ष॑सा भुर॒ण्यन्तं॒ जनाँ॒२ अनु॑ । त्वं व॑रुण॒ पश्य॑सि

ଯେ ପାବକ ଚକ୍ଷୁଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ବିଚର, ସେଇ ଚକ୍ଷୁଦ୍ୱାରା, ହେ ବରୁଣ, ତୁମେ ସମସ୍ତକୁ ଦେଖ।

Mantra 33

दैव्या॑वध्वर्यू॒ आ ग॑त॒ᳪ रथे॑न॒ सूर्य॑त्वचा । मध्वा॑ य॒ज्ञᳪ सम॑ञ्जाथे । तं प्र॒त्नथा॒ ऽयं वे॒नश्चि॒त्रं दे॒वाना॑म्

ହେ ଦୈବ୍ୟ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦୀପ୍ତ ଆବରଣରେ ଆବୃତ ହୋଇ ରଥରେ ଏଠାକୁ ଆସ। ମଧୁର ମଧୁଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞକୁ ସମ୍ୟକ୍ ଅଭିଷେକ କରି ସୁସଂଗଠିତ କର। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ବିଧିକୁ—ଦେବମାନଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ୱେନ—ଏଠାରେ ପ୍ରକାଶ କରିଛି (ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ କରିଛି)।

Mantra 34

आ न॒ इडा॑भिर्वि॒दथे॑ सुश॒स्ति वि॒श्वान॑रः सवि॒ता दे॒व ए॑तु । अपि॒ यथा॑ युवानो॒ मत्स॑था नो॒ विश्वं॒ जग॑दभिपि॒त्वे म॑नी॒षा

ଇଡା-ଆହ୍ୱାନ ସହ, ବିଦଥ (ବିଧି-ସଭା)ରେ, ସୁଶସ୍ତି (ଶୁଭ ସ୍ତୁତି)ରୂପେ, ଦେବ ସବିତା ବୈଶ୍ୱାନର ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ। ଯେପରି ଦୁଇ ଯୁବକ ପରି ଆପଣମାନେ ଆମ ସହ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ; ଏବଂ ଆମ ମନୀଷା (ବୁଦ୍ଧିମୟ ସଙ୍କଳ୍ପ) ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ଚଳ ଜଗତ ଅଭିପିତ୍ୱେ—ପାନ/ସୋମପାନର ଆସ୍ୱାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ପହଞ୍ଚୁ।

Mantra 35

यद॒द्य कच्च॑ वृत्रहन्नु॒दगा॑ अ॒भि सू॑र्य । सर्वं॒ तदि॑न्द्र ते॒ वशे॑

ହେ ବୃତ୍ରହନ୍! ଆଜି ତୁମେ ଯାହା କିଛି ଉଦଗା—ଉପରକୁ ଉଠିଲ—ସୂର୍ଯ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ; ସେ ସବୁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ବଶରେ ଅଛି।

Mantra 36

त॒रणि॑र्वि॒श्वद॑र्शतो ज्योति॒ष्कृद॑सि सूर्य । विश्व॒मा भा॑सि रोच॒नम्

ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ! ତୁମେ ତରଣି—ପାର କରାଇବାଳା; ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୃଶ୍ୟ; ତୁମେ ଜ୍ୟୋତି-କର୍ତ୍ତା। ତୁମେ ସମଗ୍ର ରୋଚନ (ପ୍ରକାଶମୟ ଲୋକ) ଉପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅ।

Mantra 37

तत्सूर्य॑स्य देव॒त्वं तन्म॑हि॒त्वं म॒ध्या कर्तो॒र्वित॑त॒ᳪ सं ज॑भार । य॒देदयु॑क्त ह॒रित॑: स॒धस्था॒दाद्रात्री॒ वास॑स्तनुते सि॒मस्मै॑

ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦେବତ୍ୱ, ଏହାହିଁ ତାଙ୍କର ମହିମା: କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ତାରିତ ଥିବାକୁ ସେ ସଂଗ୍ରହ କଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେ ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ହରିତ (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ) ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କୁ ଯୋଗ କଲେ, ସେତେବେଳେ ରାତ୍ରି ବସ୍ତ୍ର ପରି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ।

Mantra 38

तन्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्याभि॒चक्षे॒ सूर्यो॑ रू॒पं कृ॑णुते॒ द्योरु॒पस्थे॑ । अ॒न॒न्तम॒न्यद्रुश॑दस्य॒ पाज॑: कृ॒ष्णम॒न्यद्ध॒रित॒: सं भ॑रन्ति

ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ଅଭିଚକ୍ଷେ (ଜାଗୃତ ଦୃଷ୍ଟି) ତଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୟୌର ଉପସ୍ଥରେ ନିଜ ରୂପ ଗଢ଼ନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ତେଜ ଅନନ୍ତ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ; ଅନ୍ୟଟି କୃଷ୍ଣ (ଅନ୍ଧକାରମୟ) ଅଟେ: ଏହି ଦୁଇଟିକୁ ହରିତ ଅଶ୍ୱମାନେ ଏକାସାଥିରେ ବହନ କରନ୍ତି।

Mantra 39

बण्म॒हाँ२ अ॑सि सूर्य॒ बडा॑दित्य म॒हाँ२ अ॑सि । म॒हस्ते॑ स॒तो म॑हि॒मा प॑नस्यते॒ऽद्धा दे॑व म॒हाँ२ अ॑सि

ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମେ ମହାନ; ହେ ଆଦିତ୍ୟ, ତୁମେ ମହାନ। ସତ୍ୟର ତୁମ ମହିମା ମହତ୍; ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୁଏ। ସତ୍ୟକଥା, ହେ ଦେବ, ତୁମେ ମହାନ।

Mantra 40

बट् सू॑र्य॒ श्रव॑सा म॒हाँ२ अ॑सि स॒त्रा दे॑व म॒हाँ२ अ॑सि । म॒ह्ना दे॒वाना॑मसु॒र्य॒: पु॒रोहि॑तो वि॒भु ज्योति॒रदा॑भ्यम्

ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶ୍ରବସ୍ (ଯଶ/ପ୍ରଭା) ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମହାନ; ହେ ଦେବ, ସଦା ତୁମେ ମହାନ। ମହିମାରେ ତୁମେ ଦେବମାନଙ୍କର ଅଗ୍ରଣୀ, ଅସୁର୍ୟ (ଅସୁର-ବିରୋଧୀ) ପୁରୋହିତ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଜ୍ୟୋତି—ଅଦାଭ୍ୟ (ଅଜେୟ/ଅସ୍ପର୍ଶ୍ୟ) ଅଟ।

Mantra 41

श्राय॑न्त इव॒ सूर्यं॒ विश्वेदिन्द्र॑स्य भक्षत । वसू॑नि जा॒ते जन॑मान॒ ओज॑सा॒ प्रति॑ भा॒गं न दी॑धिम

ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ସମସ୍ତେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଗକୁ ଭୋଗ କରୁନ୍ତୁ। ବସୁମାନେ—ଜାତ, ଉତ୍ପନ୍ନ—ବଳଦ୍ୱାରା ଆମେ ଆମ ଭାଗ ଭାବେ ଆଗକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଛୁ।

Mantra 42

अ॒द्या दे॑वा॒ उदि॑ता॒ सूर्य॑स्य॒ निरᳪह॑सः पिपृ॒ता निर॑व॒द्यात् । तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑ति॒: सिन्धु॑: पृथि॒वी उ॒त द्यौ:

ଆଜି, ହେ ଦେବମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଦୟରୁ ଆମକୁ ନିରଂହସ (ଦୁଃଖ/ସଙ୍କଟ)ରୁ, ନିରବଦ୍ୟ (ଦୋଷ/ଆକ୍ଷେପ)ରୁ ରକ୍ଷା କର। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ଆମକୁ ମହିମାବନ୍ତ କରୁନ୍ତୁ; ଅଦିତି, ସିନ୍ଧୁ, ପୃଥିବୀ ଏବଂ ଦ୍ୟୌ (ଆକାଶ) ମଧ୍ୟ।

Mantra 43

आ कृ॒ष्णेन॒ रज॑सा॒ वर्त॑मानो निवे॒शय॑न्न॒मृतं॒ मर्त्यं॑ च । हि॒र॒ण्यये॑न सवि॒ता रथे॒ना दे॒वो या॑ति॒ भुव॑नानि॒ पश्य॑न्

କୃଷ୍ଣ ରଜସ (ଅନ୍ଧକାରମୟ ପ୍ରଦେଶ) ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରି, ସବିତା ଅମୃତ (ଅମର) ଓ ମର୍ତ୍ୟ (ନଶ୍ୱର) ଉଭୟଙ୍କୁ ନିଜ ନିଜ ନିବାସରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ହିରଣ୍ୟମୟ ରଥରେ ଦେବ ସବିତା ସମସ୍ତ ଭୁବନକୁ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ଗମନ କରନ୍ତି।

Mantra 44

प्र वा॑वृजे सुप्र॒जा ब॒र्हिरे॑षा॒मा वि॒श्पती॑व॒ व्वीरि॑ट इयाते । वि॒शाम॒क्तोरु॒षस॑: पू॒र्वहू॑तौ वा॒युः पू॒षा स्व॒स्तये॑ नि॒युत्वा॑न्

ସୁପ୍ରଜାଯୁକ୍ତ ଏହି ବର୍ହିସ୍ (ଯଜ୍ଞାସନ) ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଗଡ଼ି ଫେଲାଇଛି; ପ୍ରଜାର ଅଧିପତି ପରି ବୀର୍ୟବାନ ହୋଇ ଏହା ଆଗକୁ ଆସେ। ରାତ୍ରି ଓ ଉଷାର ସଙ୍ଗମ ସନ୍ଧିରେ, ପୁରାତନକାଳରୁ ଆହ୍ୱାନିତ, ନିୟୁତ୍‌ଯୁକ୍ତ ବାୟୁ ଓ ପୂଷନ୍ ଆମ ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ (ଏଠାକୁ) ଆସନ୍ତି।

Mantra 45

इ॒न्द्र॒वा॒यू बृह॒स्पतिं॑ मि॒त्राग्निं पू॒षणं भग॑म् । आ॒दि॒त्यान् मारु॑तं ग॒णम्

ଇନ୍ଦ୍ର-ବାୟୁ, ବୃହସ୍ପତି, ମିତ୍ର-ଅଗ୍ନି, ପୂଷନ୍, ଭଗ; ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଓ ମାରୁତ ଗଣ—(ଏମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ)।

Mantra 46

वरु॑णः प्रावि॒ता भु॑वन्मि॒त्रो विश्वा॑भिरू॒तिभि॑: । कर॑तां नः सु॒राध॑सः

ବରୁଣ ଆମର ଅଗ୍ର-ରକ୍ଷକ ହେଉନ୍ତୁ; ମିତ୍ର ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସହାୟତାସହିତ (ଆମ ସହ ରହୁନ୍ତୁ)। ସୁରାଧସ—ପ୍ରସାଦମୟ ଦାନଶୀଳ ସେଇ ଦୁଇଜଣ ଆମ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 47

अधि॑ न इन्द्रैषां॒ विष्णो॑ सजा॒त्या॒नाम् । इ॒ता मरु॑तो॒ अश्वि॑ना । तं प्र॒त्नथा॒ ऽयं वे॒नो ये दे॑वास॒ आ न॒ इडा॑भि॒र्विश्वे॑भिः सो॒म्यं मध्वोमा॑सश्चर्षणीधृतः

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ଉପରେ ଅଧିପତି ହେଉ; ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଏହି ସଜାତୀୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ। ଏଠାକୁ ଆସ, ହେ ମରୁତମାନେ; ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ। ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରକାରେ ଏହି ଆମର ୱେନଃ (ଆକାଂକ୍ଷା) ସେହି ସହାୟତାକୁ ଖୋଜେ: ହେ ଦେବମାନେ, ତୁମେ ସମସ୍ତେ, ତୁମର ଇଡା-ଭାଗ ସହିତ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ—ହେ ଚର୍ଷଣୀଧୃତ (ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଧାରକ), ସୋମର ମଧୁର ମଧୁ-ରସ ସହିତ।

Mantra 48

अग्न॒ इन्द्र॒ वरु॑ण॒ मित्र॒ देवा॒: शर्ध॒: प्र य॑न्त॒ मारु॑तो॒त वि॑ष्णो । उ॒भा नास॑त्या रु॒द्रो अध॒ ग्नाः पू॒षा भग॒: सर॑स्वती जुषन्त

ହେ ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ମିତ୍ର—ହେ ଦେବମାନେ—ଶର୍ଧଃ (ସେନାଦଳ) ଆଗକୁ ବଢ଼ୁ: ମରୁତମାନେ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ। ଉଭୟ ନାସତ୍ୟୌ (ଅଶ୍ୱିନୌ), ରୁଦ୍ର, ତାପରେ ଗ୍ନାଃ (ଦେବୀମାନେ); ପୂଷନ, ଭଗ, ସରସ୍ୱତୀ—ଏଠାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ, ଆମ ହବିକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 49

इ॒न्द्रा॒ग्नी मि॒त्रावरु॒णादि॑ति॒ᳪ स्व॑: पृथि॒वीं द्यां म॒रुत॒: पर्व॑ताँ२ अ॒पः । हु॒वे विष्णुं॑ पू॒षणं॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिं॒ भगं॒ नु शᳪस॑ᳪ सवि॒तार॑मू॒तये॑

ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନି, ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ଅଦିତି, ସ୍ୱଃ (ସ୍ୱର୍ଗ), ପୃଥିବୀ, ଦ୍ୟାଉ (ଆକାଶ), ମରୁତଗଣ, ପର୍ବତମାନ, ଅପଃ (ଜଳ)—ଏ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି। ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ, ପୂଷଣ, ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି, ଭଗଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଡାକୁଛି; ହଁ, ମୁଁ ସ୍ତୁତି ଉଚ୍ଚାରି, ସହାୟତା ପାଇଁ ସବିତାରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି।

Mantra 50

अ॒स्मे रु॒द्रा मे॒हना॒ पर्व॑तासो वृत्र॒हत्ये॒ भर॑हूतौ स॒जोषा॑: । यः शᳪस॑ते स्तुव॒ते धायि॑ प॒ज्र इन्द्र॑ज्येष्ठा अ॒स्माँ२ अ॑वन्तु दे॒वाः

ଆମ ପାଇଁ ଏଠାରେ ରୁଦ୍ରଗଣ—ଉଦାର, ପର୍ବତସଦୃଶ—ବୃତ୍ରହତ୍ୟାରେ, ଯୁଦ୍ଧଘୋଷରେ, ଏକମନ ହୋଇ ସହଯୋଗୀ ରୁହନ୍ତୁ। ଯେ ପାଠ କରେ, ଯେ ସ୍ତୁତି କରେ—ତାହାକୁ ଦୃଢ଼ ଆଧାର ଦିଆଯାଏ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ କରି ଦେବମାନେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

Mantra 51

अ॒र्वाञ्चो॑ अ॒द्या भ॑वता यजत्रा॒ आ वो॒ हार्दि॒ भय॑मानो व्ययेयम् । त्राध्वं॑ नो देवा नि॒जुरो॒ वृक॑स्य॒ त्राध्वं॑ क॒र्ताद॑व॒पदो॑ यजत्राः

ହେ ଯଜତ୍ର (ପୂଜ୍ୟ) ଦେବମାନେ, ଆଜି ଏଠାକୁ ମୁହଁ ଫେରାନ୍ତୁ। ହୃଦୟରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କ ନିକଟେ ଆଶ୍ରୟ ଖୋଜୁଛି। ହେ ଦେବମାନେ, ବୃକ (ଓଲ୍ଫ/ଶିଆଳ)ର ଗୁପ୍ତ ଘାତରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ହେ ଯଜତ୍ରମାନେ, ଖାଦ-ଫାନ୍ଦ ତିଆରି କରୁଥିବା କର୍ତ୍ତାରୁ ଏବଂ ତଳକୁ ପତନ କରାଉଥିବା ପଦ (ଅବପଦ)ରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

Mantra 52

विश्वे॑ अ॒द्य म॒रुतो॒ विश्व॑ ऊ॒ती विश्वे॑ भवन्त्व॒ग्नय॒: समि॑द्धाः । विश्वे॑ नो दे॒वा अव॒सा ग॑मन्तु॒ विश्व॑मस्तु॒ द्रवि॑णं॒ वाजो॑ अ॒स्मे

ଆଜି ସମସ୍ତ ମରୁତମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସହାୟ ହେଉନ୍ତୁ; ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଉନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଅନୁଗ୍ରହ (ଅବସ) ସହିତ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ; ଆମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଧନ, ସମସ୍ତ ବାଜ (ବଳର ପୁରସ୍କାର) ରହୁ।

Mantra 53

विश्वे॑ देवाः शृणु॒तेमᳪ हवं॑ मे॒ ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ य उप॒ द्यवि॒ ष्ठ । ये अ॑ग्निजि॒ह्वा उ॒त वा॒ यज॑त्रा आ॒सद्या॒स्मिन्ब॒र्हिषि॑ मादयध्वम्

ହେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ, ମୋର ଏହି ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣନ୍ତୁ—ଯେମାନେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ଅଛନ୍ତି, ଯେମାନେ ଦ୍ୟୌ (ସ୍ୱର୍ଗ)ରେ ବସନ୍ତି; ଯେମାନଙ୍କର ଜିହ୍ୱା ଅଗ୍ନି, କିମ୍ବା ହେ ଯଜତ୍ରମାନେ—ଏହି ବର୍ହିଷ ଉପରେ ଆସୀନ ହୋଇ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତୁ।

Mantra 54

दे॒वेभ्यो॒ हि प्र॑थ॒मं य॒ज्ञिये॑भ्योऽमृत॒त्वᳪ सु॒वसि॑ भा॒गमु॑त्त॒मम् । आदिद्दा॒मान॑ᳪ सवित॒र्व्यू॒र्णुषेऽनूची॒ना जी॑वि॒ता मानु॑षेभ्यः

ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ—ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ—ତୁମେ ପ୍ରଥମେ ଅମୃତତ୍ୱ, ଅର୍ଥାତ୍ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭାଗ, ଦାନ କର। ତାପରେ, ହେ ସବିତା, ତୁମେ ବନ୍ଧନକୁ ଖୋଲିଦେଉଛ; ଯଥାକ୍ରମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଜୀବନ ପ୍ରଦାନ କରୁଛ।

Mantra 55

प्र वा॒युमच्छा॑ बृह॒ती म॑नी॒षा बृ॒हद्र॑यिं वि॒श्ववा॑रᳪ रथ॒प्राम् । द्यु॒तद्या॑मा नि॒युत॒: पत्य॑मानः क॒विः क॒विमि॑यक्षसि प्रयज्यो

ଉଚ୍ଚ ମନୀଷା ବାୟୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ—ମହାଧନୀ, ସର୍ବକାମ୍ୟ, ରଥକୁ ପୂରଣ କରୁଥିବା ତାଙ୍କ ପାଖକୁ। ତାଙ୍କର ଦ୍ୟୁତିମାନ ଗତିପଥ, ତାଙ୍କର ନିୟୁତ (ଯୁଗଳ ରଥାଶ୍ୱ) ସହିତ, ବେଗରେ ଧାଉଛି; ହେ ପ୍ରୟାଜ୍ୟାର୍ହ, ତୁମେ କବି ହୋଇ କବିଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞରେ ଉପାସନା କରୁଛ।

Mantra 56

इन्द्र॑वायू इ॒मे सु॒ता उप॒ प्रयो॑भि॒रा ग॑तम् । इन्द॑वो वामु॒शन्ति॒ हि

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର-ବାୟୁ, ଏହି ସୁତ (ପିଷିତ/ନିଚୋଡ଼ା) ସୋମରସମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ, ପ୍ରୀତିକର ଉପଚାର ସହିତ, ଆସ। କାରଣ ସୋମବିନ୍ଦୁମାନେ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ତୁମମାନଙ୍କୁ ହିଁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି।

Mantra 57

मि॒त्रᳪ हु॑वे पू॒तद॑क्षं॒ वरु॑णं च रि॒शाद॑सम् । धियं॑ घृ॒ताची॒ᳪ साध॑न्ता

ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ-ଶକ୍ତିଯୁକ୍ତ ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଏବଂ ହାନି-ନିବାରକ ବରୁଣଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି; ଘୃତ-ଜିହ୍ୱାଯୁକ୍ତ ପ୍ରାର୍ଥନାର ଧିକୁ ସାଧନ କରୁଥିବା ସେ ଦୁଇଜଣ (ଦେବ) ଅଟନ୍ତି।

Mantra 59

दस्रा॑ यु॒वाक॑वः सु॒ता नास॑त्या वृ॒क्तब॑र्हिषः । आ या॑तᳪ रुद्रवर्तनी ।। तं प्र॒त्नथा॒ ऽयं वे॒नः ।। ५ ८ ।। वि॒दद्यदी॑ स॒रमा॑ रु॒ग्णमद्रे॒र्महि॒ पाथ॑: पू॒र्व्यᳪ स॒ध्र्य॒क्कः । अग्रं॑ नयत्सु॒पद्यक्ष॑राणा॒मच्छा॒ रवं॑ प्रथ॒मा जा॑न॒ती गा॑त्

ହେ ଅଦ୍ଭୁତ ନାସତ୍ୟମାନେ, ଯୁବ ଋଷିମାନେ! ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୋମପାନ ପିଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଏବଂ ବର୍ହିସ୍ (ଯଜ୍ଞଘାସ) ପ୍ରସ୍ତରିତ; ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପଥରେ ଚଳିତ ହେବାଳେ, ଏଠାକୁ ଆସ। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ବେନ (ସାଧକ) ସେହି ପଥକୁ ଅନୁସରେ। ଯେତେବେଳେ ସରମା ପର୍ବତ-ଶିଳାରେ ଭଙ୍ଗିତ (ନିଧି)କୁ ଖୋଜିଲା—ମହାନ ପୂର୍ବ୍ୟ ପଥ, ସିଧା—ସେ ଅକ୍ଷର (ଅବିନାଶୀ) ପଦଯୁକ୍ତମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରଭାଗ ନେଇଗଲା; ପ୍ରଥମେ ଜାଣିଥିବା ଭାବେ ସେ ରବ (ଧ୍ୱନି) ଦିଗକୁ ସିଧା ଗଲା।

Mantra 60

न॒हि स्पश॒मवि॑दन्न॒न्यम॒स्माद्वै॑श्वान॒रात्पु॑र ए॒तार॑म॒ग्नेः । एमे॑नमवृधन्न॒मृता॒ अम॑र्त्यं वैश्वान॒रं क्षै॑त्रजित्याय दे॒वाः

ପ୍ରହରୀମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପୂର୍ବଗାମୀ ଭାବେ ଏହି ବୈଶ୍ୱାନର ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ମିଳେଇଲେ ନାହିଁ। ଅମୃତ, ଅମର ଦେବମାନେ କ୍ଷେତ୍ରଜୟ ପାଇଁ ସେହି ମୃତ୍ୟୁରହିତ ବୈଶ୍ୱାନରକୁ ବୃଦ୍ଧି କଲେ।

Mantra 61

उ॒ग्रा वि॑घ॒निना॒ मृध॑ इन्द्रा॒ग्नी ह॑वामहे । ता नो॑ मृडात ई॒दृशे॑

ଉଗ୍ର, ଆକ୍ରମଣକୁ ଧ୍ୱଂସ କରୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ; ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆମ ପ୍ରତି କୃପାଳୁ ହୁଅନ୍ତୁ।

Mantra 62

उपा॑स्मै गायता नर॒: पव॑माना॒येन्द॑वे । अ॒भि दे॒वाँ२ इय॑क्षते

ହେ ନରମାନେ, ନିଜେ ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଥିବା ପବମାନ ଇନ୍ଦୁଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଗାଅ; ସେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଅଭି ଯଜ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।

Mantra 63

ये त्वा॑ऽहि॒हत्ये॑ मघव॒न्नव॑र्ध॒न्ये शा॑म्ब॒रे ह॑रिवो॒ ये गवि॑ष्टौ । ये त्वा॑ नू॒नम॑नु॒मद॑न्ति॒ विप्रा॒: पिबे॑न्द्र॒ सोम॒ᳪ सग॑णो म॒रुद्भि॑:

ହେ ମଘବନ, ଅହିହତ୍ୟାରେ ଯେମାନେ ତୁମକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ; ହେ ହରିବଃ, ଶାମ୍ବର ବିଷୟରେ; ଏବଂ ଗବିଷ୍ଟି—ଗୋ-ଅନ୍ୱେଷଣରେ—ଯେମାନେ ତୁମକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ; ଏବଂ ଯେ ବିପ୍ରମାନେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଅନୁମୋଦନ କରି ଆନନ୍ଦିତ—ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମରୁଦ୍ଗଣ ସହ, ନିଜ ଗଣ ସହିତ, ସୋମ ପାନ କର।

Mantra 64

जनि॑ष्ठा उ॒ग्रः सह॑से तु॒राय॑ म॒न्द्र ओजि॑ष्ठो बहु॒लाभि॑मानः । अव॑र्ध॒न्निन्द्रं॑ म॒रुत॑श्चि॒दत्र॑ मा॒ता यद्वी॒रं द॒धन॒द्धनि॑ष्ठा

ସହସ ପାଇଁ, ବିଜୟ ପାଇଁ ଉଗ୍ର ଓ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ରୂପେ ଜନ୍ମିତ; ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ସର୍ବାଧିକ ତେଜସ୍ବୀ, ବହୁବିଧ ପରାକ୍ରମରେ ଅଭିମାନୀ। ଏଠାରେ ମରୁତମାନେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି କଲେ, ଯେତେବେଳେ ଦାନଶୀଳ ମାତା ଧନିଷ୍ଠା ରୂପେ ବୀରଙ୍କୁ ଧାରଣ କଲେ।

Mantra 65

आ तू न॑ इन्द्र वृत्रहन्न॒स्माक॑म॒र्धमा ग॑हि । म॒हान्म॒हीभि॑रू॒तिभि॑ः ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃତ୍ରହନ୍! ଆମ ପାଖକୁ ଆସ; ଆମର ନିଜ ଅର୍ଧ (ଭାଗ/ହିସ୍ସା) ଦିଗକୁ ଆସ। ତୁମେ ମହାନ; ମହା ଊତି (ସହାୟ/ରକ୍ଷା) ସହିତ ଯୁକ୍ତ।

Mantra 66

त्वमि॑न्द्र॒ प्रतू॑र्तिष्व॒भि विश्वा॑ असि॒ स्पृध॑ः । अ॒श॒स्ति॒हा ज॑नि॒ता वि॑श्व॒तूर॑सि॒ त्वं तू॑र्य तरुष्य॒तः ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର! ପ୍ରତୂର୍ତିଷୁ (ଆକ୍ରମଣ/ଅଗ୍ରସରଣର ସମୟରେ) ତୁମେ ସମସ୍ତ ସ୍ପୃଧଃ (ସ୍ପର୍ଧା/ବୈର)ଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅଛ। ତୁମେ ଅଶସ୍ତିହା (ନିନ୍ଦା-ନାଶକ), ଜନିତା (ଉତ୍ପାଦକ/ପ୍ରେରକ), ବିଶ୍ୱତୂର (ସର୍ବବିଜୟୀ); ହେ ତୂର୍ୟ! ଯେ ଜିତିବା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ (ତରୁଷ୍ୟତଃ), ତାହା ପାଇଁ ତୁମେ ବିଜୟଦାତା।

Mantra 67

अनु॑ ते॒ शुष्मं॑ तु॒रय॑न्तमीयतुः क्षो॒णी शिशुं॒ न मा॒तरा॑ । विश्वा॑स्ते॒ स्पृध॑ः श्नथयन्त म॒न्यवे॑ वृ॒त्रं यदि॑न्द्र॒ तूर्व॑सि ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର! ତୋର ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଶୁଷ୍ମକୁ ଅନୁସରି ଦୁଇ ବିଶାଳ ମାତା—ପୃଥିବୀ ଓ ଦ୍ୟୌ—ଶିଶୁକୁ ଅନୁସରୁଥିବା ଦୁଇ ମାତା ପରି ଆଗେଇ ଯାଆନ୍ତି। ତୋର ମନ୍ୟୁ (କ୍ରୋଧ) ପାଇଁ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧାକୁ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁ ଵୃତ୍ରକୁ ଜୟ କରୁଛୁ, ହେ ତୂର୍ୱଶି-ବିଜୟୀ।

Mantra 68

य॒ज्ञो दे॒वानां॒ प्रत्ये॑ति सु॒म्नमादि॑त्यासो॒ भव॑ता मृड॒यन्त॑ः । आ वो॒ऽर्वाची॑ सुम॒तिर्व॑वृत्याद॒ᳪहो॑श्चि॒द्या व॑रिवो॒वित्त॒रास॑त् ॥

ଯଜ୍ଞ ଦେବମାନଙ୍କର ଅନୁଗ୍ରହ ପ୍ରତି ଯାଏ; ହେ ଆଦିତ୍ୟମାନେ, କୃପାଳୁ ହୁଅ, ଦୟା ପ୍ରଦର୍ଶନ କର। ତୁମ ସୁମତି ଆମ ପାଖକୁ ଫେରିଆସୁ, ଯାହା ଦୁଃଖରୁ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ଅଧିକ ବରିବସ୍ (ବିସ୍ତୃତ ଅବକାଶ/ମୁକ୍ତି) ଦେଉ।

Mantra 69

अद॑ब्धेभिः सवितः पा॒युभि॒ष्ट्वᳪ शि॒वेभि॑र॒द्य परि॑ पाहि नो॒ गय॑म् । हिर॑ण्यजिह्वः सुवि॒ताय॒ नव्य॑से॒ रक्षा॒ माकि॑र्नो अ॒घश॑ᳪस ईशत ॥

ହେ ସବିତୃ! ଅଦବ୍ଧ (ଅପରାଜିତ) ଶିବ ପାୟୁଭିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଜି ଆମ ଗୟ (ଧନ/ଜୀବନାଧାର)କୁ ଚାରିପାଖରୁ ଘେରି ରକ୍ଷା କର। ହିରଣ୍ୟଜିହ୍ୱ! ସୁବିତ (କଲ୍ୟାଣ) ଓ ସଦା ନୂତନ ପୋଷଣ ପାଇଁ—ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; କୌଣସି ଅଘଶଂସ (ଦୁଷ୍ଟବକ୍ତା/ଅପବାଦକ) ଆମ ଉପରେ ଅଧିକାର କରୁ ନାହିଁ।

Mantra 70

प्र वी॑र॒या शुच॑यो दद्रिरे वामध्व॒र्युभि॒र्मधु॑मन्तः सु॒तास॑: । वह॑ वायो नि॒युतो॑ या॒ह्यच्छा॒ पिबा॑ सु॒तस्यान्ध॑सो॒ मदा॑य

ବୀରବଳ ସହିତ ଶୁଚିମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଧାଉଛନ୍ତି—ଅଧ୍ୱର୍ୟୁମାନେ ପିଷିତ କରିଥିବା ମଧୁମୟ ସୋମରସ। ହେ ବାୟୁ, ତୁମ ନିୟୁତ (ଯୁକ୍ତ) ଯୁଗମାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ବହି ଆଣ; ସିଧା ଏଠାକୁ ଆସ: ମଦ ପାଇଁ ପିଷିତ ରସ—ସୋମର ଅନ୍ଧସ—ପାନ କର।

Mantra 71

गाव॒ उपा॑वताव॒तं म॒ही य॒ज्ञस्य॑ र॒प्सुदा॑ । उ॒भा कर्णा॑ हिर॒ण्यया॑

ହେ ଗାଈମାନେ, ନିକଟକୁ ଆସ—ହେ ମହାନୀମାନେ, ଯଜ୍ଞର ଶୋଭା (ରପ୍ସ) ଦାତ୍ରୀମାନେ; ତୁମ ଉଭୟ କାନ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ।

Mantra 72

काव्य॑योरा॒जाने॑षु॒ क्रत्वा॒ दक्ष॑स्य दुरो॒णे । रि॒शाद॑सा स॒धस्थ॒ आ

କାବ୍ୟମାନଙ୍କ ପିଢ଼ିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପବିତ୍ର ସଙ୍କଳ୍ପ (କ୍ରତୁ) ଦ୍ୱାରା, ଦକ୍ଷଙ୍କ ନିବାସରେ—ହେ ହାନିକାରକକୁ ପ୍ରତିହତ କରୁଥିବାମାନେ, ସାଧାରଣ ଆସନ (ସଧସ୍ଥ) କୁ ଏଠାକୁ ଆସ।

Mantra 73

दै॑व्यावध्वर्यू॒ आ ग॑त॒ᳪ रथे॑न॒ सूर्य॑त्वचा । मध्वा॑ य॒ज्ञᳪ सम॑ञ्जाथे । तं प्र॒त्नथा॒ ऽयं वे॒नः

ହେ ଦୁଇ ଦିବ୍ୟ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଥ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସ। ମଧୁରତା (ମଧୁ) ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞକୁ ଯଥାବିଧି ସୁସଜ୍ଜିତ କର; ପ୍ରାଚୀନ ପରମ୍ପରା ପରି—ଏହି ୱେନ (ଆକାଂକ୍ଷା) ତାହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ।

Mantra 74

ति॒र॒श्चीनो॒ वित॑तो र॒श्मिरे॑षाम॒धः स्वि॑दा॒सी३दु॒परि॑ स्विदासी३त् । रे॒तो॒धा आ॑सन्महि॒मान॑ आसन्त्स्व॒धा अ॒वस्ता॒त्प्रय॑तिः प॒रस्ता॑त्

ସେମାନଙ୍କର ରଶ୍ମି (ଦୋରି) ତିର୍ୟକ ଭାବେ ପ୍ରସାରିତ ଥିଲା—ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତଳେ ଥିଲା କି ଉପରେ? ସେମାନେ ରେତୋଧା (ବୀଜ-ସ୍ଥାପକ) ଥିଲେ; ସେମାନେ ମହିମାମୟ ଶକ୍ତି ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱଧା (ପୋଷକ ଶକ୍ତି) ତଳୁ ଥିଲା, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଅଗ୍ରଗତି-ପ୍ରେରଣା ପରତଃ/ପାରତଃ ଥିଲା।

Mantra 75

आ रोद॑सी अपृण॒दा स्व॑र्म॒हज्जा॒तं यदे॑नम॒पसो॒ अधा॑रयन् । सो अ॑ध्व॒राय॒ परि॑ णीयते क॒विरत्यो॒ न वाज॑सातये॒ चनो॑हितः

ତୁମେ ରୋଦସୀ—ଦୁଇ ଲୋକକୁ ପୂରଣ କଲ; ଯେତେବେଳେ ଜଳମାନେ ଜନ୍ମିତ ତାହାକୁ ଧାରଣ କଲେ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ମହାନ ସ୍ୱର୍-ପ୍ରକାଶ (ଦିବ୍ୟ ଜ୍ୟୋତି) ମଧ୍ୟ ପୂରଣ କଲ। ସେ କବି (ଋଷି) ଅଧ୍ୱର ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପରିଭ୍ରମଣ କରାଇ ନିଆଯାଏ—ପୁରସ୍କାର ଜିତିବାକୁ ଅଶ୍ୱ ପରି—ଆମ ଆନନ୍ଦାର୍ଥେ ସେଠାରେ ନିୟୋଜିତ।

Mantra 76

उ॒क्थेभि॑र्वृत्र॒हन्त॑मा॒ या म॑न्दा॒ना चि॒दा गि॒रा । आ॒ङ्गू॒षैरा॒विवा॑सतः

ଉକ୍ଥ-ସ୍ତୁତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୃତ୍ରହନ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କର; ସେମାନେ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଗୀରା (ଗୀତ)ର ଆହ୍ୱାନରେ ଆସନ୍ତି। ଉଚ୍ଚସ୍ୱରୀ ଆଙ୍ଗୂଷ-ଗାନରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଜଗାଅ।

Mantra 77

उप॑ नः सू॒नवो॒ गिर॑: शृ॒ण्वन्त्व॒मृत॑स्य॒ ये । सु॒मृ॒डी॒का भ॑वन्तु नः

ଆମ ଗୀତମାନଙ୍କର ସନ୍ତାନ—ଏହି ଗିରଃ—ଆମ ପାଖକୁ ନିକଟ ଆସୁନ୍ତୁ; ଅମୃତର ଯେ ଅଟନ୍ତି ସେମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ସେମାନେ ଆମ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ କୃପାଳୁ (ସୁମୃଡୀକା) ହେଉନ୍ତୁ।

Mantra 78

ब्रह्मा॑णि मे म॒तय॒: शᳪ सु॒तास॒: शुष्म॑ इयर्ति॒ प्रभृ॑तो मे॒ अद्रि॑: । आ शा॑सते॒ प्रति॑ हर्यन्त्यु॒क्थेमा हरी॑ वहत॒स्ता नो॒ अच्छ॑

ମୋର ବ୍ରହ୍ମାଣି (ପ୍ରାର୍ଥନା) ଓ ମତୟଃ (ଚିନ୍ତା) କଲ୍ୟାଣାର୍ଥ; ସୁତାସଃ (ପିଡ଼ିତ ସୋମପାନ) — ମୋର ଶୁଷ୍ମ (ବୀର୍ୟ) — ଉଦ୍ବୁଦ୍ଧ କରେ; ଉତ୍ତୋଳିତ ମୋର ଅଦ୍ରି (ପିଡ଼ନ-ଶିଳା) ପ୍ରେରଣା ଦେଉଛି। ସେମାନେ ଆଜ୍ଞା ଦେନ୍ତି; ଉକ୍ଥରେ ହର୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି। ହେ ଦୁଇ ହରି (ବୟ ଅଶ୍ୱ), ଏହାକୁ ଆମ ପାଖକୁ ଏଠାରେ ବହନ କରି ଆଣ।

Mantra 79

अनु॑त्त॒मा ते॑ मघव॒न्नकि॒र्नु न त्वावाँ॑२ अस्ति दे॒वता॒ विदा॑नः । न जाय॑मानो॒ नश॑ते॒ न जा॒तो यानि॑ करि॒ष्या कृ॑णु॒हि प्र॑वृद्ध

ହେ ମଘବନ୍ (ଇନ୍ଦ୍ର), ତୁମ ମହିମା ସର୍ବୋତ୍ତମ; ଜ୍ଞାନୀ ପାଇଁ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସମାନ କେହି ନାହିଁ। ନ ଜନ୍ମ ନେଉଥିବା (ଜାୟମାନ) ନ ଜନ୍ମିତ (ଜାତ) କେହି ତୁମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ହେ ପରାକ୍ରମରେ ପ୍ରବୃଦ୍ଧ, ତୁମେ ଯାହା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର, ସେହି ନିଶ୍ଚୟ କର।

Mantra 80

तदिदा॑स॒ भुव॑नेषु॒ ज्येष्ठं॒ यतो॑ ज॒ज्ञ उ॒ग्रस्त्वे॒षनृ॑म्णः । स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो नि रि॑णाति॒ शत्रू॒ननु॒ यं विश्वे॒ मद॒न्त्यूमा॑ः ॥

ସେହି ନିଶ୍ଚୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ; ଯାହାଠାରୁ ଉଗ୍ର, ତ୍ୱେଷ-ନୃମ୍ଣ (ଦୀପ୍ତ ପୁରୁଷବଳ) ଧାରୀ ଜନ୍ମିଲା। ନବଜାତ ସେ ତୁରନ୍ତ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରେ—ଯାହାକୁ ଅନୁସରି ସମସ୍ତ ଉମାଃ (ଉଲ୍ଲାସିତ ଶକ୍ତିମାନେ) ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି।

Mantra 81

इ॒मा उ॑ त्वा पुरूवसो॒ गिरो॑ वर्धन्तु॒ या मम॑ । पा॒व॒कव॑र्णा॒ः शुच॑यो विप॒श्चितो॒ऽभि स्तोमै॑रनूषत ॥

ହେ ପୁରୁବସୁ (ପ୍ରଚୁର ଧନବାନ), ମୋର ଏହି ସ୍ତୁତିଗୀତଗୁଡ଼ିକ ତୁମକୁ ବୃଦ୍ଧି କରୁନ୍ତୁ। ପାବକବର୍ଣ୍ଣାଃ—ପବିତ୍ରକର ତେଜସ୍ବୀ—ଶୁଚୟଃ, ବିପଶ୍ଚିତଃ (ଜ୍ଞାନୀ) ଲୋକେ ସ୍ତୋମମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମାନୁସାରେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିଛନ୍ତି।

Mantra 82

यस्या॒यं विश्व॒ आर्यो॒ दास॑ः शेवधि॒पा अ॒रिः । ति॒रश्चि॑द॒र्ये रु॒शमे॒ पवी॑रवि॒ तुभ्येत्सो अ॑ज्यते र॒यिः ॥

ଯାହାର ଅଧିକାରରେ ଏହି ସମଗ୍ର ଜନସମୂହ—ଆର୍ୟ ଓ ଦାସ—ଅଛି, ଏବଂ ଯିଏ ଧନନିଧିର ରକ୍ଷକ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧୀ (ଅରି) ଅଟେ; ହେ ରୁଶମ (ଦୀପ୍ତିମାନ), ସୀମା ପାର କରି ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ମାତ୍ର ଧନ ଆଗକୁ ପ୍ରେରିତ ହୁଏ।

Mantra 83

अ॒यᳪ स॒हस्र॒मृषि॑भि॒ः सह॑स्कृतः समु॒द्र इ॑व पप्रथे । स॒त्यः सो अ॑स्य महि॒मा गृ॑णे॒ शवो॑ य॒ज्ञेषु॑ विप्र॒राज्ये॑ ॥

ଏହା (ସ୍ତୁତ୍ୟ ଦେବ) ହଜାର ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଳବତ୍ତର ହୋଇ ସମୁଦ୍ର ପରି ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛି। ତାହାର ମହିମା ସତ୍ୟ; ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କରେ, ବିପ୍ରରାଜ୍ୟେ (ପୁରୋହିତ-ସ୍ୱାଧିକାରରେ) ମୁଁ ତାହାର ଶକ୍ତିକୁ ଗାନ କରେ।

Mantra 84

अद॑ब्धेभिः सवितः पा॒युभि॒ष्ट्वᳪ शि॒वेभि॑र॒द्य परि॑ पाहि नो॒ गय॑म् । हिर॑ण्यजिह्वः सुवि॒ताय॒ नव्य॑से॒ रक्षा॒ माकि॑र्नो अ॒घश॑ᳪस ईशत ॥

ହେ ସବିତା! ଅଦବ୍ଧ (ଅପରାଜିତ) ପାୟୁଭିଃ—ରକ୍ଷକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା—ଏବଂ ଶିବ (ମଙ୍ଗଳମୟ) ରକ୍ଷକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆଜି ଆମର ଗୟମ୍ (ଜୀବନାଧାର/ଜୀବନ-ସମ୍ପତ୍ତି)କୁ ଚାରିଦିଗରୁ ଘେରି ରକ୍ଷା କର। ହିରଣ୍ୟଜିହ୍ୱ (ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ଜିହ୍ୱାବାନ), ସୁବିତ (ସୁଗତି/ସୁଶାସନ) ଓ ନବ୍ୟ (ନୂତନ କଲ୍ୟାଣ) ପାଇଁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; କୌଣସି ଅଘଶଂସ (ଦୁଷ୍ଟବାକ୍ୟୀ/ଅପଶବ୍ଦକାରୀ) ଆମ ଉପରେ ଅଧିକାର ପାଉ ନାହିଁ।

Mantra 85

आ नो॑ य॒ज्ञं दि॑वि॒स्पृशं॒ वायो॑ या॒हि सु॒मन्म॑भिः । अ॒न्तः प॒वित्र॑ उ॒परि॑ श्रीणा॒नोऽयᳪ शु॒क्रो अ॑यामि ते

ହେ ବାୟୁ, ଦ୍ୟୌକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିବା ଆମ ଯଜ୍ଞ ପାଖକୁ, ଶୁଭ ମନୋଭାବ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସ। ପବିତ୍ର (ଛାଣଣୀ)ର ଭିତରେ, ଉପରେ, ଯଥାବିଧି ଶୁଦ୍ଧ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୋମକୁ ମୁଁ ତୋ ପାଇଁ ଆଗକୁ ଆଣୁଛି।

Mantra 86

इ॒न्द्र॒वा॒यू सु॑स॒न्दृशा॑ सु॒हवे॒ह ह॑वामहे । यथा॑ न॒: सर्व॒ इज्जनो॑ऽनमी॒वः स॒ङ्गमे॑ सु॒मना॒ अस॑त्

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର-ବାୟୁ, ସୁଦର୍ଶନ, ସୁହବନୀୟ, ଆମେ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ; ଯେପରି ଆମ ସମସ୍ତ ଲୋକ ନିଶ୍ଚୟ ଅନାମୟ ରୁହନ୍ତୁ ଏବଂ ସଙ୍ଗମରେ ଶୁଭମନା ହୁଅନ୍ତୁ।

Mantra 87

ऋध॑गि॒त्था स मर्त्य॑: शश॒मे दे॒वता॑तये । यो नू॒नं मि॒त्रावरु॑णाव॒भिष्ट॑य आच॒क्रे ह॒व्यदा॑तये

ଏହିପରି, ଯଥାକ୍ରମ, ସେ ମର୍ତ୍ୟ ଦେବତାପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଶମନ ପାଏ—ଯିଏ ଏବେ ମିତ୍ର-ବରୁଣଙ୍କ ପାଇଁ, ତାଙ୍କର ଅଭିଷ୍ଟି (ରକ୍ଷା) ପାଇଁ, ଏବଂ ହବ୍ୟର ଯଥୋଚିତ ଦାନ ପାଇଁ ଏହି କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କରିଛି।

Mantra 88

आ या॑त॒मुप॑ भूषतं॒ मध्व॑: पिबतमश्विना । दु॒ग्धं पयो॑ वृषणा जेन्यावसू॒ मा नो॑ मर्धिष्ट॒मा ग॑तम्

ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଏଠାକୁ ଆସ; ଶୋଭିତ ହେଇ ନିକଟକୁ ଆସ; ମଧୁର ରସର ପାନ କର। ହେ ବୃଷଣୌ, ଉତ୍ତମ ଧନ-ନିଧିଧାରୀ, ଦୁଗ୍ଧ ଓ ପୋଷକ ପୟଃ (ରସ) ପିଅ; ଆମକୁ କ୍ଷତି କରନି—ଏଠାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ଆସ।

Mantra 89

प्रैतु॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒: प्र दे॒व्ये॒तु सू॒नृता॑ । अच्छा॑ वी॒रं नर्यं॑ प॒ङ्क्तिरा॑धसं दे॒वा य॒ज्ञं न॑यन्तु नः

ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି ଆଗକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁନ୍ତୁ; ଦେବୀ ସୂନୃତା ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁନ୍ତୁ। ବୀର, ନର୍ୟ (ପୁରୁଷାର୍ଥବାନ), ପଙ୍କ୍ତିରୂପେ ସୁସଂଗଠିତ ଲାଭଧାରୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଦେବମାନେ ଆମ ଯଜ୍ଞକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ।

Mantra 90

च॒न्द्रमा॑ अ॒प्स्वन्तरा सु॑प॒र्णो धा॑वते दि॒वि । र॒यिं पि॒शङ्गं॑ बहु॒लं पु॑रु॒स्पृह॒ᳪ हरि॑रेति॒ कनि॑क्रदत्

ଜଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତରସ୍ଥ ଚନ୍ଦ୍ରମା—ସୁପର୍ଣ (ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷବାନ)—ଦିବି ଆକାଶରେ ବେଗରେ ଧାଉଛନ୍ତି; ହରିତ ଅଶ୍ୱ କଣିକ୍ରଦତ୍ (ହିଣହିଣାଇ) ଅଗ୍ରସର ହୁଏ, ରୟି (ସମ୍ପଦ) ବହନ କରି—ପିଶଙ୍ଗ (ଲାଲିମା-ମିଶ୍ରିତ) ବର୍ଣ୍ଣର, ବହୁଳ, ଏବଂ ଅନେକଙ୍କ ଆକାଂକ୍ଷିତ।

Mantra 91

दे॒वं-दे॑वं॒ वोऽव॑से दे॒वं-दे॑वम॒भिष्ट॑ये । दे॒वं-दे॑वᳪ हुवेम॒ वाज॑सातये गृ॒णन्तो॑ दे॒व्या धि॒या

ଦେବ-ଦେବଙ୍କୁ ଆମେ ତୁମ ଅବସେ (ରକ୍ଷା/ସହାୟତା) ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ; ଦେବ-ଦେବଙ୍କୁ ଅଭିଷ୍ଟୟେ (ଇଷ୍ଟସିଦ୍ଧି/କଲ୍ୟାଣ) ପାଇଁ। ବାଜସାତୟେ (ବିଜୟ/ପୁରସ୍କାର-ଲାଭ) ପାଇଁ ଦେବ-ଦେବଙ୍କୁ ଆମେ ହୁବେମ (ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ), ଦେବ୍ୟ ଧିୟା (ଦିବ୍ୟ ଚିନ୍ତନ)ରେ ସ୍ତୁତି କରି।

Mantra 92

दि॒वि पृ॒ष्टो अ॑रोचता॒ग्निर्वै॑श्वान॒रो बृ॒हन् । क्ष्मया॑ वृधा॒न ओज॑सा॒ चनो॑हितो॒ ज्योति॑षा बाधते॒ तम॑:

ଦିବି (ଆକାଶରେ) ପୃଷ୍ଠଃ (ଉଚ୍ଚେ) ଅଗ୍ନି ବୈଶ୍ୱାନର—ବୃହନ୍ (ମହାନ)—ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। କ୍ଷ୍ମୟା (ପୃଥିବୀଦ୍ୱାରା) ଓଜସା (ବଳଦ୍ୱାରା) ବୃଧାନ (ବର୍ଦ୍ଧମାନ) ହୋଇ, ଚନୋହିତଃ (ଆମ ହିତ ପାଇଁ ସ୍ଥାପିତ) ସେ ନିଜ ଜ୍ୟୋତିଷା (ପ୍ରକାଶରେ) ତମଃ (ଅନ୍ଧକାର)କୁ ଦୂର କରନ୍ତି।

Mantra 93

इन्द्रा॑ग्नी अ॒पादि॒यं पूर्वागा॑त् प॒द्वती॑भ्यः । हि॒त्वी शिरो॑ जि॒ह्वया॒ वाव॑द॒च्चर॑त्त्रि॒ᳪशत्प॒दा न्य॑क्रमीत्

ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ! ଏହି (ଶକ୍ତି/ତତ୍ତ୍ୱ) ଅପାଂ (ଜଳମଧ୍ୟରୁ) ପ୍ରଥମେ ବାହାରିଲା, ପଦ୍ୱତୀଭ୍ୟଃ (ପାଦବାନ୍ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ)। ଶିରଃ (ମୁଣ୍ଡ) ଛାଡ଼ି, ଜିହ୍ୱୟା (ଜିଭାଦ୍ୱାରା) ସେ ଉଚ୍ଚରେ କହିଲା; ଚରତ୍ (ଚଳିତ) ତ୍ରିଂଶତ୍ପଦା (ତିରିଶ ପଦବିଶିଷ୍ଟ) ତଳକୁ ନ୍ୟକ୍ରମୀତ୍ (ପଦକ୍ଷେପ କରି ଅବତରିଲା)।

Mantra 94

दे॒वासो॒ हि ष्मा॒ मन॑वे॒ सम॑न्यवो॒ विश्वे॑ सा॒कᳪ सरा॑तयः । ते नो॑ अ॒द्य ते अ॑प॒रं तु॒चे तु नो॒ भव॑न्तु वरिवो॒विद॑:

ଦେବମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ମନୁ ପାଇଁ ଏକମନ ହୋଇ, ସମସ୍ତେ ଏକାସାଥି ସହାୟକ ଥିଲେ। ସେମାନେ ଆଜି ଏବଂ ପରେ ମଧ୍ୟ ଆମ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ହେଉନ୍ତୁ; ହଁ, ଆମ ପାଇଁ ବିଶାଳ ଅବକାଶ (ଵରିଵସ) ଖୋଜିଦେବାଳେ ହେଉନ୍ତୁ।

Mantra 95

अपा॑धमद॒भिश॑स्तीरशस्ति॒हाथेन्द्रो॑ द्यु॒म्न्याभ॑वत् । द॒वास्त॑ इन्द्र स॒ख्याय॑ येमिरे॒ बृह॑द्भानो॒ मरु॑द्गण

ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଶାପମାନଙ୍କୁ ଉଡ଼ାଇଦେଲେ, ନିନ୍ଦାର ସଂହାରକ; ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୟୁମ୍ନ—ତେଜୋମହିମା—ରେ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ରତା ପାଇଁ ତୁମ ଦାନମୟ କୃପାମାନଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମରୁଦ୍ଗଣ ଆକାଂକ୍ଷା କରି, ଦୃଢ଼ଭାବେ ଧରି ରଖିଲେ।

Mantra 96

प्र व॒ इन्द्रा॑य बृह॒ते मरु॑तो॒ ब्रह्मा॑र्चत । वृ॒त्रᳪ ह॑नति वृत्र॒हा श॒तक्र॑तु॒र्वज्रे॑ण श॒तप॑र्वणा

ହେ ମରୁତମାନେ, ମହାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମ ପବିତ୍ର ସ୍ତୁତି-ବ୍ରହ୍ମକୁ ଆଗେ ଆଣି ଅର୍ଚ୍ଚନା କର। ବୃତ୍ରହା—ଶତକ୍ରତୁ—ଶତପର୍ବବତ୍ ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ବୃତ୍ରକୁ ସଂହାର କରନ୍ତି; ବୃତ୍ରକୁ ପ୍ରହାର କରନ୍ତି।

Mantra 97

अ॒स्येदिन्द्रो॑ वावृधे॒ वृष्ण्य॒ᳪ शवो॒ मदे॑ सु॒तस्य॒ विष्ण॑वि । अ॒द्या तम॑स्य महि॒मान॑मा॒यवोऽनु॑ ष्टुवन्ति पू॒र्वथा॑ । इ॒मा उ॑ त्वा यस्या॒यम॒यᳪ स॒हस्र॑मू॒र्ध्व ऊ॒ षु ण॑:

ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ପିଷିତ ସୋମର ମଦରେ ଇନ୍ଦ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି—ତାଙ୍କର ପୁରୁଷାର୍ଥମୟ ବଳ। ଆଜି ଉପାସକମାନେ ପୂର୍ବବତ୍ ତାଙ୍କ ମହିମାକୁ ଅନୁସରି ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ଏହି ସ୍ତୁତିମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମ ପାଇଁ—ଯାହାରେ ଏହି ଏହି ଶକ୍ତି ହଜାରଗୁଣ, ଆମ ପାଇଁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖୀ ହୋଇ ଉଠେ।