Adhyaya 32

Mantra 1

तदे॒वाग्निस्तदा॑दि॒त्यस्तद्वा॒युस्तदु॑ च॒न्द्रमा॑: । तदे॒व शु॒क्रं तद्ब्रह्म॒ ता आप॒: स प्र॒जाप॑तिः

ସେଇ ନିଶ୍ଚୟ ଅଗ୍ନି; ସେଇ ଆଦିତ୍ୟ; ସେଇ ବାୟୁ; ଏବଂ ସେଇ ନିଶ୍ଚୟ ଚନ୍ଦ୍ରମା। ସେଇ ଶୁକ୍ର (ତେଜ); ସେଇ ବ୍ରହ୍ମ; ସେଇ ଆପଃ (ଜଳ) ଅଟେ; ସେଇ ପ୍ରଜାପତି।

Mantra 2

सर्वे॑ निमे॒षा ज॑ज्ञिरे वि॒द्युत॒: पुरु॑षा॒दधि॑ । नै॑नमू॒र्ध्वं न ति॒र्यञ्चं॒ न मध्ये॒ परि॑ जग्रभत्

ସମସ୍ତ ନିମେଷ ବିଦ୍ୟୁତରୁ, ପୁରୁଷରୁ ଜନ୍ମିଲେ। ତାଙ୍କୁ କେହି ଘେରିପାରିଲା ନାହିଁ—ନ ଉପରୁ, ନ ତିର୍ୟକ୍, ନ ମଧ୍ୟରେ—ଯେପରି ସମସ୍ତଦିଗରୁ ଧରି ନେଇପାରେ।

Mantra 3

न तस्य॑ प्रति॒मा अ॑स्ति॒ यस्य॒ नाम॑ म॒हद्यश॑: । हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ इत्ये॒षः मा मा॑ हिᳪसी॒दित्ये॒षा यस्मा॒न्न जा॒त इत्ये॒ष:

ଯାହାର ନାମ ‘ମହଦ୍ୟଶଃ’ (ମହାନ ଯଶ/ମହା ମହିମା) ଅଟେ, ତାଙ୍କର କୌଣସି ପ୍ରତିମା (ସାଦୃଶ୍ୟ) ନାହିଁ। ‘ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ’—ଏହା ତାଙ୍କର (ନାମ); ‘ମା ମା ହିᳪସୀତ୍’ (ମୋତେ ହିଂସା କରନି)—ଏହା ପ୍ରାର୍ଥନା; ‘ୟସ୍ମାନ୍ନ ଜାତଃ’ (ଯାହାଠାରୁ କେହି ଜନ୍ମିନାହିଁ)—ଏହା ତାଙ୍କର ବିଶେଷଣ।

Mantra 4

ए॒षो ह॑ दे॒वः प्र॒दिशोऽनु॒ सर्वा॒: पूर्वो॑ ह जा॒तः स उ॒ गर्भे॑ अ॒न्तः । स ए॒व जा॒तः स ज॑नि॒ष्यमा॑णः प्र॒त्यङ् जना॑स्तिष्ठति स॒र्वतो॑मुखः

ଏହି ଦେବ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଅନୁସରଣ କରିଛନ୍ତି; ସେଇ ନିଶ୍ଚୟ ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମିଲେ, ଏବଂ ସେ ଗର୍ଭର ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି। ସେଇ ଜନ୍ମିତ, ସେଇ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜନ୍ମିବାକୁ ଥିବା—ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ମୁଖ ହୋଇ ଦଢ଼ିଆ ଅଛନ୍ତି; ସର୍ବତୋମୁଖ (ସବୁ ଦିଗକୁ ମୁଖ ଥିବା) ଅଟନ୍ତି।

Mantra 5

यस्मा॑ज्जा॒तं न पु॒रा किं चनै॒व य आ॑ब॒भूव॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । प्र॒जाप॑तिः प्र॒जया॑ सᳪररा॒णस्त्रीणि॒ ज्योती॑ᳪषि सचते॒ स षो॑ड॒शी

ଯାହାଠାରୁ ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ ପୂର୍ବେ କିଛି ମଧ୍ୟ ନଥିଲା—ଏବଂ ପରେ ସେଇ ସମସ୍ତ ଭୁବନ ହୋଇଉଠିଲେ; ସେ ପ୍ରଜାପତି ନିଜ ପ୍ରଜା ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ତିନି ଜ୍ୟୋତିଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି; ସେ ‘ଷୋଡଶୀ’ ଅଟନ୍ତି।

Mantra 6

येन॒ द्यौरु॒ग्रा पृ॑थि॒वी च॑ दृ॒ढा येन॒ स्व॒ स्तभि॒तं येन॒ नाक॑: । यो अ॒न्तरि॑क्षे॒ रज॑सो वि॒मान॒: कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम

ଯାହାଦ୍ୱାରା ଉଗ୍ର ଦ୍ୟୌ ଓ ପୃଥିବୀ ଦୃଢ଼ ହେଲା; ଯାହାଦ୍ୱାରା ସ୍ୱଃ ପ୍ରଦେଶ ସ୍ଥମ୍ଭିତ ହେଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ନାକ (ଆକାଶମଣ୍ଡଳ) ସ୍ଥିର ହେଲା; ଯିଏ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ରଜସର ‘ବିମାନ’—ମାପକ; ଆମେ ହବିଷା ସହ କେଉଁ ଦେବଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଯଜନ କରିବୁ?

Mantra 7

यं क्रन्द॑सी॒ अव॑सा तस्तभा॒ने अ॒भ्यैक्षे॑तां॒ मन॑सा॒ रेज॑माने । यत्राधि॒ सूर॒ उदि॑तो वि॒भाति॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम । आपो॑ ह॒ यद्बृ॑ह॒तीर्यश्चि॒दाप॑:

ଯାହାକୁ ଦୁଇ ଗର୍ଜ୍ଜନଶୀଳ (ଦ୍ୟାଵା–ପୃଥିବୀ) ସହାୟତାରେ ଆଧାରିତ ହୋଇ, ମନରେ କମ୍ପିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲେ; ଯେଉଁଠାରେ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ—ସେହି କେଉଁ ଦେବଙ୍କୁ ଆମେ ହବିଷା ସହ ପୂଜା ଅର୍ପଣ କରିବୁ? ନିଶ୍ଚୟ ଆପଃ—ସେଇ ମହାନ ଜଳମାନେ, ଏବଂ ଯେ କୌଣସି ଜଳ ଅଛି ସେ ସବୁ—

Mantra 8

वे॒नस्तत्प॑श्य॒न्निहि॑तं॒ गुहा॒ सद्यत्र॒ विश्वं॒ भव॒त्येक॑नीडम् । तस्मि॑न्नि॒दᳪ सं च॒ वि चै॑ति॒ सर्व॒ᳪ स ओत॒: प्रोत॑श्च वि॒भूः प्र॒जासु॑

ବେନ ଗୁହାରେ ନିହିତ (ଗୁପ୍ତ) ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦେଖୁଛି—ଯେଉଁଠାରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଏକ ନୀଡ (ଏକନୀଡମ୍) ହୋଇଯାଏ। ସେଠାରେ ଏହି ସର୍ବ ଏକତ୍ର ହୁଏ ଏବଂ ପୁନଃ ବିକୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ; ସେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓତଃ-ପ୍ରୋତଃ (ଅନ୍ତର୍ବାହ୍ୟ) ଭାବେ ବୁନା ହୋଇଛନ୍ତି।

Mantra 9

प्र तद्वो॑चेद॒मृतं॒ नु वि॒द्वान् ग॑न्ध॒र्वो धाम॒ विभृ॑तं॒ गुहा॒ सत् । त्रीणि॑ प॒दानि॒ निहि॑ता॒ गुहा॑स्य॒ यस्तानि॒ वेद॒ स पि॒तुः पि॒ताऽस॑त्

ଅମୃତ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣୁଥିବା ସେ ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁ: ଗୁହାରେ ବସୁଥିବା ଗନ୍ଧର୍ବ ବିଭକ୍ତ ଧାମ (ନିବାସ/ବିଧି) ଧାରଣ କରେ। ଗୁହାରେ ତିନି ପଦ ନିହିତ ଅଛି; ଯେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଜାଣେ, ସେ ପିତୁଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପିତା (ପିତାଙ୍କ ପିତା) ହୁଏ।

Mantra 10

स नो॒ बन्धु॑र्जनि॒ता स वि॑धा॒ता धामा॑नि वेद॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । यत्र॑ दे॒वा अ॒मृत॑मानशा॒नास्तृ॒तीये॒ धाम॑न्न॒ध्यैर॑यन्त

ସେ ଆମର ବନ୍ଧୁ, ଜନକ, ସେଇ ବିଧାତା; ସେ ଧାମମାନଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଭୁବନକୁ ଜାଣନ୍ତି—ଯେଉଁଠାରେ ଦେବମାନେ ଅମୃତତ୍ୱ ଲାଭ କରି, ତୃତୀୟ ଧାମରେ (ଯଜ୍ଞକୁ) ପ୍ରବାହରେ/ଗତିରେ ସ୍ଥାପିତ କଲେ।

Mantra 11

प॒रीत्य॑ भू॒तानि॑ प॒रीत्य॑ लो॒कान् प॒रीत्य॒ सर्वा॑: प्र॒दिशो॒ दिश॑श्च । उ॒प॒स्थाय॑ प्रथम॒जामृ॒तस्या॒त्मना॒ऽऽत्मान॑म॒भि सं वि॑वेश

ଭୂତମାନଙ୍କୁ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ କରି, ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରଦିଶ ଓ ଦିଶମାନଙ୍କୁ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ କରି; ଅମୃତର ପ୍ରଥମଜ (ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମିତ)ଙ୍କ ନିକଟେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ, ନିଜ ଆତ୍ମାଦ୍ୱାରା ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Mantra 12

परि॒ द्यावा॑पृथि॒वी स॒द्य इ॒त्वा परि॑ लो॒कान् परि॒ दिश॒: परि॒ स्व॒: । ऋ॒तस्य॒ तन्तुं॒ वित॑तं वि॒चृत्य॒ तद॑पश्य॒त्तद॑भव॒त्तदा॑सीत्

ସଦ୍ୟ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀକୁ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ କରି, ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ କରି, ଦିଶମାନଙ୍କୁ ଓ ସ୍ୱଃ (ସ୍ୱର୍ଗ)କୁ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ କରି; ଋତର ବିସ୍ତୃତ ତନ୍ତୁକୁ ଅନୁସରଣ କରି ବିଚାରି—ତାହାକୁ ସେ ଦେଖିଲେ; ସେହି ହେଲେ; ସେହି ନିଶ୍ଚୟ ଥିଲା; ସେହି ତେବେ ଥିଲା।

Mantra 13

सद॑स॒स्पति॒मद्भु॑तं प्रि॒यमिन्द्र॑स्य॒ काम्य॑म् । स॒निं मे॒धाम॑यासिष॒ᳪस्वाहा॑

ସଦସର ପତିଙ୍କୁ—ଅଦ୍ଭୁତ, ପ୍ରିୟ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କାମ୍ୟ—ତାଙ୍କୁ; ସନି (ଲାଭ) ଓ ମେଧା (ବୁଦ୍ଧି) ପାଇଁ ମୁଁ ଯାଚନା କରିଛି—ସ୍ୱାହା!

Mantra 14

यां मे॒धां दे॑वग॒णाः पि॒तर॑श्चो॒पास॑ते । तया॒ माम॒द्य मे॒धयाऽग्ने॑ मे॒धावि॑नं कुरु॒ स्वाहा॑

ଯେ ମେଧାକୁ ଦେବଗଣ ଓ ପିତୃଗଣ ଉପାସନା କରନ୍ତି—ସେହି ମେଧାଦ୍ୱାରା, ହେ ଅଗ୍ନି, ଆଜି ମୋତେ ମେଧାବାନ କର; ସ୍ୱାହା।

Mantra 15

मे॒धां मे॒ वरु॑णो ददातु मे॒धाम॒ग्निः प्र॒जाप॑तिः । मे॒धामिन्द्र॑श्च वा॒युश्च॑ मे॒धां धा॒ता द॑दातु मे॒ स्वाहा॑

ମୋତେ ବରୁଣ ମେଧା (ବୁଦ୍ଧି) ଦିଅନ୍ତୁ; ଅଗ୍ନି—ପ୍ରଜାପତି ସହିତ—ମୋତେ ମେଧା ଦିଅନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ ମୋତେ ମେଧା ଦିଅନ୍ତୁ; ଧାତୃ ମୋତେ ମେଧା ଦିଅନ୍ତୁ—ସ୍ୱାହା!

Mantra 16

इ॒दं मे॒ ब्रह्म॑ च क्ष॒त्रं चो॒भे श्रिय॑मश्नुताम् । मयि॑ दे॒वा द॑धतु॒ श्रिय॒मुत्त॑मां॒ तस्यै॑ ते॒ स्वाहा॑

ମୋର ଏହି ବ୍ରହ୍ମ (ବ୍ରାହ୍ମଣତେଜ) ଓ କ୍ଷତ୍ର (ରାଜଶକ୍ତି)—ଉଭୟ—ଶ୍ରୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁ। ଦେବମାନେ ମୋ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ଶ୍ରୀକୁ ସ୍ଥାପନ କରୁନ୍ତୁ; ତାହା ପାଇଁ ତୁମର ହବିଷ୍କାର—ସ୍ୱାହା!