Adhyaya 17
Fire altar supplementary formulas.
Mantras
Mantra 1
अश्म॒न्नूर्जं॒ पर्व॑ते शिश्रिया॒णाम॒द्भ्य ओष॑धीभ्यो॒ वन॒स्पतिभ्यो॒ अधि॒ सम्भृ॑तं॒ पय॑: । तां न॒ इष॒मूर्जं॑ धत्त मरुतः सᳪररा॒णाः अश्मँ॑स्ते॒ क्षुन्मयि॑ त॒ ऊर्ग्यं द्वि॒ष्मस्तं ते॒ शुगृ॑च्छतु
ହେ ଅଶ୍ମନ୍ (ପଥର), ପର୍ବତରେ ଆଶ୍ରିତ—ଜଳରୁ, ଔଷଧିରୁ, ବନସ୍ପତିରୁ ସଂଗୃହୀତ—ଏହି ପୟଃ (ଦୁଧ/ରସ) ହେଉଛି ଊର୍ଜା। ହେ ମରୁତଗଣ, ସମେତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଆମକୁ ସେଇ ଇଷ୍ (ଆହାର) ଓ ଊର୍ଜା ଧାରଣ କରାଅ। ହେ ଅଶ୍ମନ୍, ଭୁଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯେ ଶତ୍ରୁକୁ ଆମେ ଦ୍ୱେଷ କରୁ, ତାହାକୁ ତୋର ଶୂଗ (ବାଣ/ଦଣ୍ଡ) ପହଞ୍ଚୁ।
Mantra 2
इ॒मा मे॑ अग्न॒ इष्ट॑का धे॒नव॑: स॒न्त्वेका॑ च॒ दश॑ च॒ दश॑ च श॒तं च॑ श॒तं च॑ स॒हस्रं॑ च स॒हस्रं॑ चा॒युतं॑ चा॒युतं॑ च नि॒युतं॑ च नि॒युतं॑ च प्र॒युतं॒ चार्बु॑दं च॒ न्य॑र्बुदं समु॒द्रश्च॒ मध्यं॒ चान्त॑श्च परा॒र्धश्चै॒ता मे॑ अग्न॒ इष्ट॑का धे॒नव॑: सन्त्व॒मुत्रा॒मुष्मिँ॑ल्लो॒के
ହେ ଅଗ୍ନି, ମୋର ଏହି ଇଷ୍ଟକାଗୁଡ଼ିକ ଧେନୁ ହେଉନ୍ତୁ (ଦୁଧ ଦେବା ଗାଈମାନେ)—ଏକ ଓ ଦଶ, ଦଶ ଓ ଶତ, ଶତ ଓ ସହସ୍ର, ସହସ୍ର ଓ ଅୟୁତ (ଦଶହଜାର), ଅୟୁତ ଓ ନିୟୁତ, ନିୟୁତ ଓ ପ୍ରୟୁତ, ପ୍ରୟୁତ ଓ ଅର୍ବୁଦ, ନ୍ୟର୍ବୁଦ; ଏବଂ ସମୁଦ୍ର, ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ତ, ପରାର୍ଧ—ହେ ଅଗ୍ନି, ମୋର ଏହି ଇଷ୍ଟକାଗୁଡ଼ିକ ଧେନୁ ହେଉନ୍ତୁ, ଅମୁତ୍ର, ଅମୁଷ୍ମିଁଲ୍ଲୋକେ (ପରଲୋକରେ)।
Mantra 3
ऋ॒तव॑ स्थ ऋता॒वृध॑ ऋतु॒ष्ठा स्थ॑ ऋता॒वृध॑: । घृ॒त॒श्च्युतो॑ मधु॒श्च्युतो॑ वि॒राजो॒ नाम॑ काम॒दुघा॒ अक्षी॑यमाणाः
ତୁମେ ଋତୁମାନେ; ଋତ (କ୍ରମ/ସତ୍ୟ)କୁ ବଢ଼ାଇବାଳା। ତୁମେ ଋତୁମାନଙ୍କରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ; ଋତକୁ ବଢ଼ାଇବାଳା। ଘୃତ ଝରାଉଥିବା, ମଧୁ ଝରାଉଥିବା—ନାମରେ ବିରାଜ୍—କାମଦୁଘା (ଇଚ୍ଛାଦାୟିନୀ), ଅକ୍ଷୀୟ, ଅକ୍ଷୀଣ, ଅକ୍ଷୟ।
Mantra 4
स॒मु॒द्रस्य॒ त्वाऽव॑क॒याग्ने॒ परि॑ व्ययामसि । पा॒व॒को अ॒स्मभ्य॑ᳪ शि॒वो भ॑व
ସମୁଦ୍ରର ଅବକାଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମକୁ, ହେ ଅଗ୍ନେ, ସବୁଦିଗରୁ ପରିବେଷ୍ଟନ କରୁଛୁ। ପାବକ ହୋଇ ଆମ ପାଇଁ ଶିବ (ମଙ୍ଗଳକାରୀ) ହୁଅ।
Mantra 5
हि॒मस्य॑ त्वा ज॒रायु॒णाऽग्ने॒ परि॑ व्ययामसि । पा॒व॒को अ॒स्मभ्य॑ᳪ शि॒वो भ॑व
ହିମର ଜରାୟୁଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମକୁ, ହେ ଅଗ୍ନେ, ସବୁଦିଗରୁ ପରିବେଷ୍ଟନ କରୁଛୁ। ପାବକ ହୋଇ ଆମ ପାଇଁ ଶିବ (ମଙ୍ଗଳକାରୀ) ହୁଅ।
Mantra 6
उप॒ ज्मन्नुप॑ वेत॒सेऽव॑ तर न॒दीष्वा । अग्ने॑ पि॒त्तम॒पाम॑सि॒ मण्डू॑कि॒ ताभि॒रा ग॑हि॒ सेमं नो॑ य॒ज्ञं पा॑व॒कव॑र्णᳪ शि॒वं कृ॑धि
ଭୂମି ଉପରେ ଏଠାକୁ ଆସ; ୱେତସ (ରୀଡ୍) ପାଖକୁ ଏଠାକୁ ଆସ; ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବତର। ହେ ଅଗ୍ନେ, ଜଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସର୍ବାଧିକ ପୀତବର୍ଣ୍ଣ (ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ) ଅଟ। ହେ ମଣ୍ଡୂକ (ବେଙ୍ଗ), ସେହି ଜଳମାନଙ୍କ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସ; ପାବକବର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଆମ ଯଜ୍ଞକୁ ଶିବ (ମଙ୍ଗଳମୟ) କର।
Mantra 7
अ॒पामि॒दं न्यय॑नᳪ समु॒द्रस्य॑ नि॒वेश॑नम् । अ॒न्याँस्ते॑ अ॒स्मत्त॑पन्तु हे॒तय॑: पाव॒को अ॒स्मभ्य॑ᳪ शि॒वो भ॑व
ଏହା ଜଳମାନଙ୍କର ତଳକୁ ବହୁଥିବା ପଥ; ସମୁଦ୍ରର ନିବାସସ୍ଥାନ। ତୋର ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମାତ୍ର ଦହନ କରୁ; ହେ ପାବକ, ଆମ ପାଇଁ ଶିବ (ମଙ୍ଗଳମୟ) ହେଅ।
Mantra 8
अग्ने॑ पावक रो॒चिषा॑ म॒न्द्रया॑ देव जि॒ह्वया॑ । आ दे॒वान् व॑क्षि॒ यक्षि॑ च
ହେ ଅଗ୍ନେ, ପାବକ! ତୁମ ରୋଚିଷା (ତେଜ) ଦ୍ୱାରା, ତୁମ ଆନନ୍ଦଦାୟି ଦେବସଦୃଶ ଜିହ୍ୱା ଦ୍ୱାରା—ଦେବମାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣ; ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କର।
Mantra 9
स न॑: पावक दीदि॒वोऽग्ने॑ दे॒वाँ२ इ॒हा व॑ह । उप॑ य॒ज्ञᳪ ह॒विश्च॑ नः
ହେ ପାବକ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଗ୍ନେ! ଆମ ପାଇଁ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ବହି ଆଣ—ଯଜ୍ଞ ପାଖକୁ ଏବଂ ଆମ ହବିଷ ପାଖକୁ।
Mantra 10
पा॒व॒कया॒ यश्चि॒तय॑न्त्या कृ॒पा क्षाम॑न् रुरु॒च उ॒षसो॒ न भा॒नुना॑ । तूर्व॒न् न याम॒न्नेत॑शस्य॒ नू रण॒ आ यो घृ॒णे न त॑तृषा॒णो अ॒जर॑:
ପ୍ରକାଶକାରୀ ପାବକ ଜ୍ୱାଳା ଓ କୃପାମୟ ଅନୁଗ୍ରହଦ୍ୱାରା ସେ ପୃଥିବୀରେ ଉଷା ନିଜ କିରଣରେ ଯେପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ, ସେପରି ଦୀପ୍ତିତ ହୁଏ। ଏତଶା ପରି ବେଗବାନ ଗତିରେ ଧାଉଥିବା, ଏବେ ଉଲ୍ଲାସରେ—ଅଜର ସେ ଘୃତାର୍ପଣ ପାଇଁ ତୃଷିତ ହୋଇ, ଉତ୍ସାହାଗ୍ନି ସହ ଆସେ।
Mantra 11
नम॑स्ते॒ हर॑से शो॒चिषे॒ नम॑स्ते अस्त्व॒र्चिषे॑ । अ॒न्याँस्ते॑ अ॒स्मत्त॑पन्तु हे॒तय॑: पाव॒को अ॒स्मभ्य॑ᳪ शि॒वो भ॑व
ହେ ହରସେ (ଶକ୍ତି)! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ଶୋଚିଷେ (ଜ୍ୱାଳା)! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ଅର୍ଚିଷେ (ପ୍ରଭା)! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ପାବକ! ତୁମ ଦହନଶୀଳ ହେତୟଃ (ବାଣ) ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ରହି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦହୁ; ଆମ ପାଇଁ ତୁମେ ଶିବ (କଲ୍ୟାଣକାରୀ) ହୁଅ।
Mantra 12
नृ॒षदे॒ वेड॑प्सु॒षदे॒ वेड् ब॑र्हि॒षदे॒ वेड् व॑न॒सदे॒ वेड् स्व॒र्विदे॒ वेट्
ହେ ନୃଷଦ (ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆସୀନ)—ଆସ! ହେ ଅପ୍ସୁଷଦ (ଜଳମଧ୍ୟରେ ଆସୀନ)—ଆସ! ହେ ବର୍ହିଷଦ (ବର୍ହିସ୍ ଉପରେ ଆସୀନ)—ଆସ! ହେ ବନସଦ (ବନ/କାଠରେ ଆସୀନ)—ଆସ! ହେ ସ୍ୱର୍ବିଦ (ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଉଥିବା/ଖୋଜୁଥିବା)—ଆସ!
Mantra 13
ये दे॒वा दे॒वानां॑ य॒ज्ञिया॑ य॒ज्ञिया॑नाᳪ संवत्स॒रीण॒मुप॑ भा॒गमास॑ते । अ॑हु॒तादो॑ ह॒विषो॑ य॒ज्ञे अ॒स्मिन्त्स्व॒यं पि॑बन्तु॒ मधु॑नो घृ॒तस्य॑
ହେ ଦେବମାନେ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଜ୍ଞିୟ ଯଜ୍ଞିୟ ଦେବମାନେ, ଯେମାନେ ସଂବତ୍ସରୀୟ ଭାଗ ପାଖରେ ଉପବେଶନ କରନ୍ତି; ଅହୁତକୁ ଭୋଜନ କରୁଥିବା—ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ହବିଷର—ସେମାନେ ସ୍ୱୟଂ ମଧୁମୟ ଘୃତ ପାନ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 14
ये दे॒वा दे॒वेष्वधि॑ देव॒त्वमाय॒न् ये ब्रह्म॑णः पुर ए॒तारो॑ अ॒स्य । येभ्यो॒ न ऋ॒ते पव॑ते॒ धाम॒ किञ्च॒न न ते दि॒वो न पृ॑थि॒व्या अधि॒ स्नुषु॑
ହେ ଦେବମାନେ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେମାନେ ଦେବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ; ଏଠାରେ ବ୍ରହ୍ମଣଃର ପୁରଏତାର—ଅଗ୍ରଗାମୀ ନେତା—ଯେମାନେ; ଯେମାନଙ୍କ ବିନା କୌଣସି ଧାମ, କୌଣସି ବିଧି ପବିତ୍ର ହୁଏନାହିଁ—ତୁମେ ନ ଦ୍ୟୌ ଉପରେ, ନ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ କରି ରହ।
Mantra 15
प्रा॒ण॒दा अ॑पान॒दा व्या॑न॒दा व॑र्चो॒दा व॑रिवो॒दाः । अ॒न्याँस्ते॑ अ॒स्मत्त॑पन्तु हे॒तय॑: पाव॒को अ॒स्मभ्य॑ᳪ शि॒वो भ॑व
ପ୍ରାଣଦାତା, ଅପାନଦାତା, ବ୍ୟାନଦାତା; ବର୍ଚ୍ଚୋଦା (ତେଜଦାତା), ବରିବୋଦା (ଅବକାଶ/ସହାୟତାଦାତା)—ହେ ପାବକ, ତୁମ ହେତୟଃ (ଶସ୍ତ୍ର/ବାଣ) ଆମକୁ ନୁହେଁ, ଆମଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦହନ କରୁନ୍ତୁ; ଆମ ପାଇଁ ତୁମେ ଶିବ (କଲ୍ୟାଣକାରୀ) ହେଉ।
Mantra 16
अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा॒ यास॒द्विश्वं॒ न्यत्रिण॑म् । अ॒ग्निर्नो॑ वनते र॒यिम्
ଅଗ୍ନି ତୀଗ୍ମ ଶୋଚିଷା (ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଜ୍ୱାଳା) ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ରସର ହେଉ, ସମସ୍ତ ଭକ୍ଷକଙ୍କୁ ନିମ୍ନକୁ ପତିତ କରୁ; ଅଗ୍ନି ଆମ ପାଇଁ ରୟି (ଧନ) ଜିତୁ।
Mantra 17
य इ॒मा विश्वा॒ भुव॑नानि॒ जुह्व॒दृषि॒र्होता॒ न्यसी॑दत् पि॒ता न॑: । स आ॒शिषा॒ द्रवि॑णमि॒च्छमा॑नः प्रथम॒च्छदव॑राँ॒२ आ वि॑वेश
ଯେ ଋଷି-ହୋତା ହୋଇ ଏହି ସମସ୍ତ ଭୁବନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋମ ଅର୍ପଣ କରି ବସିଲେ—ଆମ ପିତା; ସେ ଆଶୀଷା ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରବିଣ (ଧନ) ଇଚ୍ଛା କରି, ପ୍ରଥମେ ଅଧୋ ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କୁ ଆବୃତ କରି, ସେଥିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
Mantra 18
किᳪस्वि॑दासीदधि॒ष्ठान॑मा॒रम्भ॑णं कत॒मत्स्वि॑त्क॒थाऽऽसी॑त् । यतो॒ भूमिं॑ ज॒नय॑न् वि॒श्वक॑र्मा॒ वि द्यामौर्णो॑न्महि॒ना वि॒श्वच॑क्षाः
ହେ ପ୍ରାର୍ଥନୀୟ! ଆଧାର କ’ଣ ଥିଲା? ଧରିବାର ଆଶ୍ରୟବିନ୍ଦୁ କେଉଁଟି ଥିଲା? କେମିତି ଭାବେ ଏହା କରାଗଲା?—ଯେଉଁଠାରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ସର୍ବଦର୍ଶୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ନିଜ ମହିମାରେ ଦ୍ୟୌ (ଆକାଶ)କୁ ବ୍ୟାପିଦେଲେ।
Mantra 19
वि॒श्वत॑श्चक्षुरु॒त वि॒श्वतो॑मुखो वि॒श्वतो॑बाहुरु॒त वि॒श्वत॑स्पात् । सं बा॒हुभ्यां॒ धम॑ति॒ सं पत॑त्रै॒र्द्यावा॒भूमी॑ ज॒नय॑न् दे॒व एक॑:
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚକ୍ଷୁବାନ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁଖବାନ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବାହୁବାନ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପାଦବାନ—ଏକମାତ୍ର ଦେବ, ଦ୍ୟାବା-ଭୂମୀକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ନିଜ ବାହୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ନିଜ ପକ୍ଷମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର ଫୁଙ୍କି ଯୋଡ଼ନ୍ତି।
Mantra 20
किᳪस्वि॒द्वनं॒ क उ॒ स वृ॒क्ष आ॑स॒ यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः । मनी॑षिणो॒ मन॑सा पृ॒च्छतेदु॒ तद्यद॒ध्यति॑ष्ठ॒द्भुव॑नानि धा॒रय॑न्
କିଂ ସ୍ୱିଦ୍ ବନଂ, କ ଉ ସ ବୃକ୍ଷ ଆସ—ଯତୋ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ ନିଷ୍ଟତକ୍ଷୁଃ? ମନୀଷୀଜନ ମନସା ପୃଚ୍ଛନ୍ତି—ଯଦ୍ ଅଧ୍ୟତିଷ୍ଠତ୍, ଭୁବନାନି ଧାରୟନ୍, ସମସ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ଯାହା ଧାରଣ କରୁଥିଲା, ସେ କ’ଣ?
Mantra 21
या ते॒ धामा॑नि पर॒माणि॒ याऽव॒मा या म॑ध्य॒मा वि॑श्वकर्मन्नु॒तेमा । शिक्षा॒ सखि॑भ्यो ह॒विषि॑ स्वधावः स्व॒यं य॑जस्व त॒न्वं॒ वृधा॒नः
ହେ ବିଶ୍ୱକର୍ମନ୍! ତୋର ପରମ ଧାମମାନ—ଉଚ୍ଚତମ, ଅବମ (ନିମ୍ନ), ମଧ୍ୟମ—ଏବଂ ଏହି ଏଠାର ଧାମମାନ ମଧ୍ୟ। ହେ ସ୍ୱଧାବନ୍! ହବିଷିରେ ସଖିମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଅ; ସ୍ୱୟଂ ଯଜ, ନିଜ ତନୁକୁ ବୃଦ୍ଧି କରୁଥିବା ଭାବେ।
Mantra 22
विश्व॑कर्मन् ह॒विषा॑ वावृधा॒नः स्व॒यं य॑जस्व पृथि॒वीमु॒त द्याम् । मुह्य॑न्त्व॒न्ये अ॒भित॑: स॒पत्ना॑ इ॒हास्माकं॑ म॒घवा॑ सू॒रिर॑स्तु
ହେ ବିଶ୍ୱକର୍ମନ୍! ହବିଷା ଵାଵୃଧାନ (ବୃଦ୍ଧି ପାଇ) ତୁମେ ସ୍ୱୟଂ ଯଜ—ପୃଥିବୀମ୍ ଉତ ଦ୍ୟାମ୍। ଚାରିପାଖର ଅନ୍ୟ ସପତ୍ନମାନେ ମୋହିତ ହୋଇ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ; ଏଠାରେ ଆମର ମଘବା (ଦାନଶୀଳ ପୋଷକ) ସୂରି (ଉଦାର ଅଧିପତି) ହେଉ।
Mantra 23
वा॒चस्पतिं॑ वि॒श्वक॑र्माणमू॒तये॑ मनो॒जुवं॒ वाजे॑ अ॒द्या हु॑वेम । स नो॒ विश्वा॑नि॒ हव॑नानि जोषद्वि॒श्वश॑म्भू॒रव॑से सा॒धुक॑र्मा
ଆଜି ବାଚସ୍ପତିଙ୍କୁ, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ସହାୟତା ପାଇଁ—ମନ ପରି ଦ୍ରୁତ—ବାଜ (ପୁରସ୍କାର/ବିଜୟ) ଲାଭର ଯଜ୍ଞରେ ଆମେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ। ବିଶ୍ୱଶମ୍ଭୁ, ସଦ୍କର୍ମା ସେ ଶୁଭ ଶିଳ୍ପୀ ଆମ ରକ୍ଷାର୍ଥେ ଆମର ସମସ୍ତ ହବନ-ଆହ୍ୱାନକୁ ପ୍ରସନ୍ନତାରେ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 24
विश्व॑कर्मन् ह॒विषा॒ वर्ध॑नेन त्रा॒तार॒मिन्द्र॑मकृणोरव॒ध्यम् । तस्मै॒ विश॒: सम॑नमन्त पू॒र्वीर॒यमु॒ग्रो वि॒हव्यो॒ यथाऽस॑त्
ହେ ବିଶ୍ୱକର୍ମନ୍, ହବିଷ ଓ ବୃଦ୍ଧିର ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ରକ୍ଷକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅବଧ୍ୟ—ଅଜେୟ—କରିଥିଲ। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ପୂର୍ବତନ ଜନମାନେ ନମ୍ର ହୋଇ ନମିଲେ; ଯେପରି ଏହି ଉଗ୍ର ମହାନ୍ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନୀୟ ହୁଅନ୍ତୁ।
Mantra 25
चक्षु॑षः पि॒ता मन॑सा॒ हि धीरो॑ घृ॒तमे॑ने अजन॒न्नम्न॑माने । य॒देदन्ता॒ अद॑दृहन्त॒ पूर्व॒ आदिद् द्यावा॑पृथि॒वी अ॑प्रथेताम्
ଚକ୍ଷୁର ପିତା, ମନସା ଧୀର ଥିବା ସେ, ଘୃତମୟ ଚେତନାରେ ନମନଶୀଳ (ସୃଷ୍ଟ ତତ୍ତ୍ୱ) ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ପୂର୍ବତନ ସୀମାମାନେ ଦୃଢ଼ ହେବା ପରେ, ସେତେବେଳେ ନିଶ୍ଚୟ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ (ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ) ପ୍ରସାରିତ ହେଲା।
Mantra 26
वि॒श्वक॑र्मा॒ विम॑ना॒ आद्विहा॑या धा॒ता वि॑धा॒ता प॑र॒मोत स॒न्दृक् । तेषा॑मि॒ष्टानि॒ समि॒षा म॑दन्ति॒ यत्रा॑ सप्त ऋ॒षीन् प॒र एक॑मा॒हुः
ବିଶ୍ୱକର୍ମା—ମନରେ ବିମନ (ଅଲିପ୍ତ), ଏଠାରୁ ଅତୀତକୁ ଗତ; ଧାତା, ବିଧାତା, ପରମ ଓ ସର୍ବଦୃକ୍। ତାଙ୍କର ଇଷ୍ଟ ହବିଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପୋଷଣ ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ; ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ପରେ ଥିବା ଏକଙ୍କୁ ‘ସପ୍ତ ଋଷି’ ବୋଲି କହନ୍ତି।
Mantra 27
यो न॑: पि॒ता ज॑नि॒ता यो वि॑धा॒ता धामा॑नि॒ वेद॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । यो दे॒वानां॑ नाम॒धा एक॑ ए॒व तᳪ स॑म्प्र॒श्नं भुव॑ना यन्त्य॒न्या
ଯିଏ ଆମର ପିତା, ଜନିତା, ଯିଏ ବିଧାତା; ଯିଏ ଧାମଗୁଡ଼ିକୁ (ବିଧି/ନିବାସ) ଓ ସମସ୍ତ ଭୁବନକୁ ଜାଣେ; ଯିଏ ଦେବମାନଙ୍କର ନାମଧାତା ଏକମାତ୍ର—ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନନୀୟ ଭାବେ ଧରି ଭୁବନଗୁଡ଼ିକ, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତେ, ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାନ୍ତି।
Mantra 28
त आऽय॑जन्त॒ द्रवि॑ण॒ᳪ सम॑स्मा॒ ऋष॑य॒: पूर्वे॑ जरि॒तारो॒ न भू॒ना । अ॒सूर्ते॒ सूर्ते॒ रज॑सि निष॒त्ते ये भू॒तानि॑ स॒मकृ॑ण्वन्नि॒मानि॑
ସେମାନେ ଯଜନ କଲେ; ପୂର୍ବକାଳର ଋଷିମାନେ—ପୁରାତନ ସ୍ତୋତାମାନେ—ଦ୍ରବିଣ (ସମ୍ପତ୍ତି)ରେ ଅଭାବ ନ ରଖି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କଲେ। ଅସୂର୍ତ ଓ ସୂର୍ତ—ଉଭୟରେ, ରଜସି ନିଷଣ୍ଣ ହୋଇ, ଯେମାନେ ଏହି ଭୂତମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ସଂଘଟିତ କଲେ।
Mantra 29
प॒रो दि॒वा प॒र ए॒ना पृ॑थि॒व्या प॒रो दे॒वेभि॒रसु॑रै॒र्यदस्ति॑ । कᳪस्वि॒द् गर्भं॑ प्रथ॒मं द॑ध्र॒ आपो॒ यत्र॑ दे॒वाः स॒मप॑श्यन्त॒ पूर्वे॑
ଦିବାର ପରେ, ଏହି ପୃଥିବୀର ପରେ, ଦେବମାନେ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ସହିତ ଯାହା କିଛି ଅଛି ତାହାର ପରେ—ଆପଃ (ଜଳମାନେ) କେଉଁ ପ୍ରଥମ ଗର୍ଭକୁ ଧାରଣ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବତନ ଦେବମାନେ ତାହାକୁ ଏକତ୍ର ଦେଖିଲେ?},{
Mantra 30
तमिद्गर्भं॑ प्रथ॒मं द॑ध्र॒ आपो॒ यत्र॑ दे॒वाः स॒मग॑च्छन्त॒ विश्वे॑ । अ॒जस्य॒ नाभा॒वध्येक॒मर्पि॑तं॒ यस्मि॒न् विश्वा॑नि॒ भुव॑नानि त॒स्थुः
That very first germ the Waters held, where all the gods assembled. Upon the navel of the Unborn one thing was fastened, wherein all the worlds stood firm.
Mantra 31
न तं वि॑दाथ॒ य इ॒मा ज॒जाना॒न्यद्यु॒ष्माक॒मन्त॑रं बभूव । नी॒हा॒रेण॒ प्रावृ॑ता॒ जल्प्या॑ चासु॒तृप॑ उक्थ॒शास॑श्चरन्ति
ଏହି ସବୁକୁ ଯିଏ ଜନ୍ମାଇଲେ, ତାଙ୍କୁ ତୁମେ ଜାଣ ନାହ; ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ଅନ୍ୟ ଜଣେ (ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ) ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛନ୍ତି। କୁହୁଡ଼ିରେ ଆବୃତ, ମନ୍ଦ ଜପ ପରି କଥା କହି, ଶ୍ୱାସରେ ଅତୃପ୍ତ ରହି, ସ୍ତୁତି ଓ ବିଧି-ଆଦେଶର ପାଠକମାନେ ନିଜ ନିଜ ପଥେ ଚାଲିଯାନ୍ତି।
Mantra 32
वि॒श्वक॑र्मा॒ ह्यज॑निष्ट दे॒व आदिद्ग॑न्ध॒र्वो अ॑भवद् द्वि॒तीय॑: । तृ॒तीय॑: पि॒ता ज॑नि॒तौष॑धीनाम॒पां गर्भं॒ व्य॒दधात् पुरु॒त्रा
ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଦେବ ଜନ୍ମିଲେ; ତାପରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଦ୍ୱିତୀୟ ହେଲେ। ତୃତୀୟ ଥିଲେ ପିତା—ଔଷଧିମାନଙ୍କର ଜନକ—ଜଳମାନଙ୍କର ଗର୍ଭକୁ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ବିନ୍ୟସ୍ତ କଲେ।
Mantra 33
आ॒शुः शिशा॑नो वृष॒भो न भी॒मो घ॑नाघ॒नः क्षोभ॑णश्चर्षणी॒नाम् । सं॒क्रन्द॑नोऽनिमि॒ष ए॑कवी॒रः श॒तᳪ सेना॑ अजयत् सा॒कमिन्द्र॑:
ଶୀଘ୍ର, ନିଜକୁ ଧାର କରୁଥିବା ପରି, ଭୟଙ୍କର ବୃଷଭ ସମ; ଘନକୁ ଘନଦ୍ୱାରା ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା, ଜନମାନଙ୍କୁ କମ୍ପାଇଦେଉଥିବା। ସଂଗ୍ରାମରେ ଗର୍ଜନକାରୀ, ଅନିମିଷ, ଏକବୀର ଇନ୍ଦ୍ର—ଏକସାଥିରେ ଶତ ସେନାକୁ ଜୟ କଲେ।
Mantra 34
सं॒क्रन्द॑नेनानिमि॒षेण॑ जि॒ष्णुना॑ युत्का॒रेण॑ दुश्च्यव॒नेन॑ धृ॒ष्णुना॑ । तदिन्द्रे॑ण जयत॒ तत्स॑हध्वं॒ युधो॑ नर॒ इषु॑हस्तेन॒ वृष्णा॑
ସଂକ୍ରନ୍ଦନ (ଯୁଦ୍ଧ-ଘୋଷ) ଦ୍ୱାରା, ଅନିମିଷ (ଅନିମେଷ) ଦ୍ୱାରା, ଜିଷ୍ଣୁ (ବିଜୟୀ) ଦ୍ୱାରା; ଯୁତ୍କାର (ଆକ୍ରମଣ-ଘୋଷ) ଦ୍ୱାରା, ଦୁଶ୍ଚ୍ୟବନ (ଅଚଳ/ଅଡ଼ିଗ) ଦ୍ୱାରା, ଧୃଷ୍ଣୁ (ଧୈର୍ୟଶାଳୀ) ଦ୍ୱାରା—ସେହି ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଜୟ କର; ସେହି ଶକ୍ତିରେ ଏକତ୍ର ରୁହ; ହେ ଯୁଦ୍ଧର ନରମାନେ, ହାତରେ ଇଷୁ (ବାଣ) ଧରିଥିବା ବୃଷ୍ଣ (ବୃଷଭ-ସମ ପରାକ୍ରମୀ) ସହିତ।
Mantra 35
स इषु॑हस्तैः॒ स नि॑ष॒ङ्गिभि॑र्व॒शी सᳪस्र॑ष्टा॒ स युध॒ इन्द्रो॑ ग॒णेन॑ । स॒ᳪसृष्ट॒जित्सो॑म॒पा बा॑हुश॒र्ध्युग्रध॑न्वा॒ प्रति॑हिताभि॒रस्ता॑
ହାତରେ ଇଷୁ (ବାଣ) ଧରିଥିବା ସେ; ନିଷଙ୍ଗିଭିଃ (ଶସ୍ତ୍ର-ସଜ୍ଜ) ସେ; ବଶୀ (ଅଧିପତି) ସେ, ସଂସ୍ରଷ୍ଟା (ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ/ପଙ୍କ୍ତିବଦ୍ଧ କରୁଥିବା) ସେ—ଯୁଦ୍ଧରେ ଗଣ (ଦଳ) ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର। ସଂସୃଷ୍ଟଜିତ୍ (ପଙ୍କ୍ତିବଦ୍ଧ ହୋଇ ବିଜୟୀ), ସୋମପା (ସୋମପାନକାରୀ), ବାହୁଶର୍ଧ୍ୟ (ବାହୁବଳ-ସମୃଦ୍ଧ), ଉଗ୍ରଧନ୍ୱା (ଭୟଙ୍କର ଧନୁଷଧାରୀ), ପ୍ରତିହିତାଭିଃ ଅସ୍ତା (ସୁନିଶାନ ବାଣ ନିକ୍ଷେପକ)।
Mantra 36
बृह॑स्पते॒ परि॑ दीया॒ रथे॑न रक्षो॒हाऽमित्राँ॑२ अप॒बाध॑मानः । प्र॒भ॒ञ्जन्त्सेना॑: प्रमृ॒णो यु॒धा जय॑न्न॒स्माक॑मेध्यवि॒ता रथा॑नाम्
ହେ ବୃହସ୍ପତେ, ରଥ ଦ୍ୱାରା ପରି ଦୀୟା (ଚାରିପାଖେ ଘୁର) — ରକ୍ଷୋହା (ରକ୍ଷସ୍-ହନ୍ତା), ଆମ ଅମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ (ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ) ଅପବାଧମାନଃ (ଦୂରେ ହଟାଉଥିବା)। ସେନାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭଞ୍ଜନ୍ତ୍ (ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା), ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରମୃଣଃ (ଦବାଇ ନାଶ କରୁଥିବା), ଜୟନ୍ (ବିଜୟୀ ହୋଇ)—ଆମ ରଥମାନଙ୍କର ଏଧ୍ୟବିତା (ସମୃଦ୍ଧିକର/କଲ୍ୟାଣକର) ତୁମେ ହେଉ।
Mantra 37
ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒य स्थवि॑र॒: प्रवी॑र॒: सह॑स्वान् वा॒जी सह॑मान उ॒ग्रः । अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा सहो॒जा जै॑त्रमिन्द्र॒ रथ॒मा ति॑ष्ठ गो॒वित्
ବଳକୁ ଜାଣି, ସ୍ଥିର, ବୀରସମୃଦ୍ଧ; ମହାବଳୀ, ବାଜି-ଜୟଦାୟକ, ଦମନକାରୀ, ଉଗ୍ର; ବୀର୍ୟରେ ଅଗ୍ର, ବଳରେ ଅଗ୍ର, ସହୋଜ—ହେ ଗୋବିତ୍ ଇନ୍ଦ୍ର, ଜୟରଥରେ ଆରୋହଣ କର।
Mantra 38
गो॒त्र॒भिदं॑ गो॒विदं॒ वज्र॑बाहुं॒ जय॑न्त॒मज्म॑ प्रमृ॒णन्त॒मोज॑सा । इ॒मᳪ स॑जाता॒ अनु॑ वीरयध्व॒मिन्द्र॑ᳪ सखायो॒ अनु॒ सᳪ र॑भध्वम्
ଗୋତ୍ରଭିଦଂ, ଗୋବିଦଂ, ବଜ୍ରବାହୁଂ—ଆକ୍ରମଣରେ ଜୟୀ, ଓଜସା ଶତ୍ରୁକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା: ହେ ସଜାତମାନେ, ତାଙ୍କ ଅନୁସରଣରେ ତୁମେ ବୀର ହେଉ; ହେ ସଖାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁସରଣରେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଧରି ରୁହ।
Mantra 39
अ॒भि गो॒त्राणि॒ सह॑सा॒ गाह॑मानोऽद॒यो वी॒रः श॒तम॑न्यु॒रिन्द्र॑: । दु॒श्च्य॒व॒नः पृ॑तना॒षाड॑यु॒ध्योऽस्माक॒ᳪ सेना॑ अवतु॒ प्र यु॒त्सु
ଗୋତ୍ରମାନଙ୍କ (କୁଳମାନଙ୍କ) ଉପରେ ବଳରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ଧାଇ ପଡୁଥିବା, ସହସା ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା—ଅଦୟ ବୀର, ଶତମନ୍ୟୁ ଇନ୍ଦ୍ର; ଦୁଶ୍ଚ୍ୟବନ, ପୃତନାଷାଡ, ଅୟୁଧ୍ୟ (ଅଜେୟ)—ଯୁଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଆମ ସେନାକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍।
Mantra 40
इन्द्र॑ आसां ने॒ता बृह॒स्पति॒र्दक्षि॑णा य॒ज्ञः पु॒र ए॑तु॒ सोम॑: । दे॒व॒से॒नाना॑मभिभञ्जती॒नां जय॑न्तीनां म॒रुतो॑ य॒न्त्वग्र॑म्
ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ନେତା ହେଉନ୍; ବୃହସ୍ପତି ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ହେଉନ୍; ଦକ୍ଷିଣା—ଯଜ୍ଞ—ଏବଂ ସୋମ ପୁରୋଗାମୀ ହୋଇ ଆଗେ ଯାଉନ୍। ଯେ ଦେବସେନାମାନେ ଭେଦି ଆଗେ ବଢ଼ନ୍ତି, ଜୟ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ମରୁତମାନେ ଯାଆନ୍ତୁ।
Mantra 41
इन्द्र॑स्य॒ वृष्णो॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ आदि॒त्यानां॑ म॒रुता॒ᳪ शर्ध॑ उ॒ग्रम् । म॒हाम॑नसां भुवनच्य॒वानां॒ घोषो॑ दे॒वानां॒ जय॑ता॒मुद॑स्थात्
ବୃଷଭ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର, ରାଜା ବରୁଣଙ୍କର, ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କର, ମରୁତମାନଙ୍କ ଉଗ୍ର ଶର୍ଧର—ମହାମନସ, ଭୁବନଚ୍ୟବନ ଦେବମାନଙ୍କର—ବିଜୟୀ ଦେବମାନଙ୍କ ଘୋଷ ଉଚ୍ଚରେ ଉଦ୍ଭୂତ ହୋଇଛି।
Mantra 42
उद्ध॑र्षय मघव॒न्नायु॑धा॒न्युत्सत्व॑नां माम॒कानां॒ मना॑ᳪसि । उद्वृ॑त्रहन् वा॒जिनां॒ वाजि॑ना॒न्युद्रथा॑नां॒ जय॑तां यन्तु॒ घोषा॑:
Rouse up, O bounteous one, the weapons; uplift the minds of my valiant folk. Up, O Vṛtra-slayer, the racers and their might; up, of the conquering chariots—let the shouts go forth!
Mantra 43
अ॒स्माक॒मिन्द्र॒: समृ॑तेषु ध्व॒जेष्व॒स्माकं॒ या इष॑व॒स्ता ज॑यन्तु । अ॒स्माकं॑ वी॒रा उत्त॑रे भवन्त्व॒स्माँ२ उ॑ देवा अवता॒ हवे॑षु
In the close encounters, at the standards, may Indra be ours; may those missiles that are ours prevail. May our heroes prove the better; and do ye, O Gods, protect us in our calls for aid.
Mantra 44
अ॒मीषां॑ चि॒त्तं प्र॑तिलो॒भय॑न्ती गृहा॒णाङ्गा॑न्यप्वे॒ परे॑हि । अ॒भि प्रेहि॒ निर्द॑ह हृ॒त्सु शोकै॑र॒न्धेना॒मित्रा॒स्तम॑सा सचन्ताम्
Deluding their mind, seize thou their limbs and pass away unto them. Go straight against them; burn them out with griefs within their hearts: let the foes consort with blinding darkness.
Mantra 45
अव॑सृष्टा॒ परा॑ पत॒ शर॑व्ये॒ ब्रह्म॑सᳪशिते । गच्छा॒मित्रा॒न् प्र प॑द्यस्व॒ माऽमीषां॒ कं च॒नोच्छि॑षः
ଅବସୃଷ୍ଟା ହୋଇ ଆଗକୁ ଉଡ଼ିଯା, ହେ ଶରବ୍ୟେ (ବାଣ), ବ୍ରହ୍ମଶକ୍ତିରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରାଯାଇଥିବା। ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯା; ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଅବଶେଷ ରଖନି; ସେମାନଙ୍କ ତରଫରୁ ମୋତେ କୌଣସି ହାନି ନ ହେଉ।
Mantra 46
प्रेता॒ जय॑ता नर॒ इन्द्रो॑ व॒: शर्म॑ यच्छतु । उ॒ग्रा व॑: सन्तु बा॒हवो॑ऽनाधृ॒ष्या यथाऽस॑थ
ଆଗକୁ ବଢ଼, ବିଜୟ କର, ହେ ନରମାନେ; ଇନ୍ଦ୍ର ତୁମକୁ ଶରଣ (ରକ୍ଷା) ଦିଅନ୍ତୁ। ତୁମ ବାହୁ ଉଗ୍ର ହେଉ, ଅନାଧୃଷ୍ୟ (ଅପରାଜେୟ) ହେଉ, ଯେପରି ତୁମେ ଅଛ।
Mantra 47
असौ॒ या सेना॑ मरुत॒: परे॑षाम॒भ्यैति॑ न॒ ओज॑सा॒ स्पर्ध॑माना । तां गू॑हत॒ तम॒साऽप॑व्रतेन॒ यथा॒ऽमी अ॒न्यो अ॒न्यं न जा॒नन्
ହେ ମରୁତମାନେ, ପରମାନଙ୍କ ଯେ ସେନା ବଳରେ ଆମ ପ୍ରତି ସ୍ପର୍ଧା କରି ଆଗେଇ ଆସୁଛି—ତାହାକୁ ତୁମେ ଅନ୍ଧକାରରେ, ବିପରୀତ ଅବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଲୁଚାଇ ଦିଅ, ଯେପରି ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଚିହ୍ନି ନ ପାରନ୍ତୁ।
Mantra 48
यत्र॑ बा॒णाः स॒म्पत॑न्ति कुमा॒रा वि॑शि॒खा इ॑व । तन्न॒ इन्द्रो॒ बृह॒स्पति॒रदि॑ति॒: शर्म॑ यच्छतु वि॒श्वाहा॒ शर्म॑ यच्छतु
ଯେଉଁଠାରେ ବାଣମାନେ ଏକାସାଥି ଉଡ଼ି ପଡ଼ନ୍ତି, ଯୁବକମାନେ ଛାଡ଼ିଥିବା ପରି, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ—ବିଶିଖା (ଅଗ୍ରହୀନ/ମନ୍ଦ) ପରି—ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃହସ୍ପତି ଓ ଅଦିତି ଆମକୁ ଶର୍ମ (ଆଶ୍ରୟ-ରକ୍ଷା) ଦିଅନ୍ତୁ; ହଁ, ବିଶ୍ୱାହା—ସମସ୍ତ ଦିନ ପାଇଁ—ଆମକୁ ଶର୍ମ ଦିଅନ୍ତୁ।
Mantra 49
मर्मा॑णि ते॒ वर्म॑णा छादयामि॒ सोम॑स्त्वा॒ राजा॒ऽमृते॒नानु॑वस्ताम् । उ॒रोर्वरी॑यो॒ वरु॑णस्ते कृणोतु॒ जय॑न्तं॒ त्वाऽनु॑ दे॒वा म॑दन्तु
ହେ (ବୀର), ତୁମ ମର୍ମସ୍ଥାନମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ବର୍ମ (କବଚ) ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ କରୁଛି। ସୋମ ରାଜା ତୁମକୁ ଅମୃତ ଦ୍ୱାରା ଅନୁବସ୍ତ୍ରିତ (ଆବୃତ/ଆଚ୍ଛାଦିତ) କରୁନ୍ତୁ। ବରୁଣ ତୁମ ପାଇଁ ଅଧିକ ବିଶାଳ, ଅଧିକ ବିସ୍ତୃତ ଅବକାଶ କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ତୁମେ ଜୟନ୍ତ ହେଉ—ତୁମରେ ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 50
उदे॑नमुत्त॒रां न॒याग्ने॑ घृतेनाहुत । रा॒यस्पोषे॑ण॒ सᳪ सृ॑ज प्र॒जया॑ च ब॒हुं कृ॑धि
ହେ ଅଗ୍ନି, ଘୃତରେ ଆହୁତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ଏହାକୁ ଉପରକୁ—ଉଚ୍ଚ ଲୋକକୁ—ନେଇଯାଅ। ଧନବୃଦ୍ଧି ଓ ପୋଷଣ ସହିତ ଏହାକୁ ସଂଯୋଜ; ଏବଂ ପ୍ରଜାଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ବହୁସମୃଦ୍ଧ କର।
Mantra 51
इन्द्रे॒मं प्र॑त॒रां न॑य सजा॒ताना॑मसद्व॒शी । समे॑नं॒ वर्च॑सा सृज दे॒वानां॑ भाग॒दा अ॑सत्
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ପୁରୁଷକୁ ଅଧିକ ଉତ୍ତମ ସ୍ଥାନକୁ ନେଇଯାଅ; ସହଜାତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଅଧିପତି ହେଉ। ତାକୁ ତେଜସ୍ରେ ସଂଯୋଜ; ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ଭାଗ ବଣ୍ଟନକାରୀ ହେଉ।
Mantra 52
यस्य॑ कु॒र्मो गृ॒हे ह॒विस्तम॑ग्ने वर्धया॒ त्वम् । तस्मै॑ दे॒वा अधि॑ ब्रुवन्न॒यं च॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॑:
ଯାହାର ଗୃହରେ କୂର୍ମ ଓ ହବିସ୍ ଅଛି—ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କର। ତାହା ପାଇଁ ଦେବମାନେ ଅଧିକାରପୂର୍ବକ କହିଛନ୍ତି: ‘ଏହି ପୁରୁଷଙ୍କ ସହ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।’
Mantra 53
उदु॑ त्वा॒ विश्वे॑ दे॒वा अग्ने॑ भरन्तु॒ चित्ति॑भिः । स नो॑ भव शि॒वस्त्वᳪ सु॒प्रती॑को वि॒भाव॑सुः
ଉଦ୍, ହେ ଅଗ୍ନେ; ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ନିଜ ଚିତ୍ତି (ସଙ୍କଳ୍ପ) ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ଉପରେ ଧାରଣ କରୁନ୍ତୁ। ଆମ ପାଇଁ ତୁମେ ଶିବ—କଳ୍ୟାଣକାରୀ—ହେଉ; ସୁପ୍ରତୀକ, ହେ ବିଭାବସୁ (ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରକାଶମାନ)!
Mantra 54
पञ्च॒ दिशो॒ दैवी॑र्य॒ज्ञम॑वन्तु दे॒वीरपाम॑तिं॒ दुर्म॑तिं॒ बाध॑मानाः । रा॒यस्पोषे॑ य॒ज्ञप॑तिमा॒भज॑न्ती रा॒यस्पोषे॒ अधि॑ य॒ज्ञो अ॑स्थात्
ପାଞ୍ଚ ଦୈବୀ ଦିଗ୍ମାନେ ଯଜ୍ଞକୁ ଅଗ୍ରସର କରୁନ୍ତୁ; ଦେବୀମାନେ ଅପମତି (କୁଚିନ୍ତା) ଓ ଦୁର୍ମତି (ଦୁଷ୍ଟଚିନ୍ତା)କୁ ପ୍ରତିହତ କରୁନ୍ତୁ। ଧନ-ପୋଷଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯଜ୍ଞପତିଙ୍କୁ ଭାଗ ଦେଇ; ଧନ-ପୋଷଣ ଉପରେ ଯଜ୍ଞ ନିଶ୍ଚଳ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇଛି।
Mantra 55
समि॑द्धे अ॒ग्नावधि॑ मामहा॒न उ॒क्थप॑त्र॒ ईड्यो॑ गृभी॒तः । त॒प्तं घ॒र्मं प॑रि॒गृह्या॑यजन्तो॒र्जा यद्य॒ज्ञमय॑जन्त दे॒वाः
ସମିଦ୍ଧ ଅଗ୍ନିରେ—ମହିମାପ୍ରାପ୍ତ, ଉକ୍ଥପତ୍ର (ସ୍ତୁତି-ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ), ସ୍ତୁତ୍ୟ—ସେ ଗ୍ରହୀତ ହୁଏ। ତପ୍ତ ଘର୍ମକୁ ପରିଗୃହ୍ୟ, ସେମାନେ ଊର୍ଜା ପାଇଁ ଯଜନ କରନ୍ତି—ଯେତେବେଳେ ଦେବମାନେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
Mantra 56
दै॑व्याय ध॒र्त्रे जोष्ट्रे॑ देव॒श्रीः श्रीम॑नाः श॒तप॑याः । प॒रि॒गृह्य॑ दे॒वा य॒ज्ञमा॑यन् दे॒वा दे॒वेभ्यो॑ अध्व॒र्यन्तो॑ अस्थुः
ଦୈବ୍ୟ ଧର୍ତୃ (ଆଧାରକ) ଓ ଜୋଷ୍ଟୃ (ପ୍ରସନ୍ନ ସ୍ୱୀକାରକ) ପାଇଁ—ଦେବଶ୍ରୀରେ ଯୁକ୍ତ, ଶ୍ରୀରେ ମନ ନିବେଶିତ, ସୋମପାନରେ ସମୃଦ୍ଧ—ଦେବମାନେ ତାହାକୁ ପରିଗୃହ୍ୟ କରି ଯଜ୍ଞକୁ ଆସିଲେ; ଦେବମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ରୂପେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ।
Mantra 57
वी॒तᳪ ह॒विः श॑मि॒तᳪ श॑मि॒ता य॒जध्यै॑ तु॒रीयो॑ य॒ज्ञो यत्र॑ ह॒व्यमेति॑ । ततो॑ वा॒का आ॒शिषो॑ नो जुषन्ताम्
ହବିଃ ଜିତାଯାଇଛି ଓ ଶମିତ ହୋଇଛି; ଶମିତା ଯଜନ ପାଇଁ ଅଛି। ଯେଉଁଠାରେ ହବ୍ୟ ଯାଏ, ସେଇ ଚତୁର୍ଥ ଯଜ୍ଞ। ସେଠାରୁ ବାକ୍-ରୂପ ଆଶୀର୍ବାଦମାନେ ଆମ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 58
सूर्य॑रश्मि॒र्हरि॑केशः पु॒रस्ता॑त्सवि॒ता ज्योति॒रुद॑याँ॒२ अज॑स्रम् । तस्य॑ पू॒षा प्र॑स॒वे या॑ति वि॒द्वान्त्स॒म्पश्य॒न्विश्वा॒ भुव॑नानि गो॒पाः
ସୂର୍ଯ୍ୟରଶ୍ମିଯୁକ୍ତ, ହରିକେଶ (ତାମ୍ରକେଶ) ସବିତା ପୂର୍ବଦିଗରେ ଜ୍ୟୋତିରୂପେ ଅଜସ୍ର ଉଦୟ ହୁଅନ୍ତି। ତାଙ୍କର ପ୍ରସବ (ପ୍ରେରଣା) ଦ୍ୱାରା ପୂଷନ୍—ବିଦ୍ୱାନ, ସମ୍ୟକ ଦେଖୁଥିବା—ସମସ୍ତ ଭୁବନକୁ ନିହାରି, ସର୍ବଭୁବନର ଗୋପା (ରକ୍ଷକ) ଭାବେ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି।
Mantra 59
वि॒मान॑ ए॒ष दि॒वो मध्य॑ आस्त आपप्रि॒वान् रोद॑सी अ॒न्तरि॑क्षम् । स वि॒श्वाची॑र॒भि च॑ष्टे घृ॒ताची॑रन्त॒रा पूर्व॒मप॑रं च के॒तुम्
ଏହି ମାପକ (ବିମାନ) ଦିବର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ; ରୋଦସୀ (ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ) ଓ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି। ସେ ସର୍ବଦିଗବ୍ୟାପୀ, ଘୃତପ୍ରଭ (ଘୃତାଚୀ) କିରଣମାନଙ୍କୁ ନିହାରେ—ପୂର୍ବ ଓ ଅପର ଦୁଇ ଜ୍ୟୋତି-କେତୁର ମଧ୍ୟରେ।
Mantra 60
उ॒क्षा स॑मु॒द्रो अ॑रु॒णः सु॑प॒र्णः पूर्व॑स्य॒ योनिं॑ पि॒तुरा वि॑वेश । मध्ये॑ दि॒वो निहि॑त॒: पृश्नि॒रश्मा॒ वि च॑क्रमे॒ रज॑सस्पा॒त्यन्तौ॑
ବୃଷଭସଦୃଶ, ସମୁଦ୍ରସଦୃଶ, ଅରୁଣ (ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ), ସୁପର୍ଣ୍ଣ (ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ) ସେ ପିତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଯୋନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ଦିବର ମଧ୍ୟରେ ପୃଶ୍ନି (ଚିତ୍ରିତ) ଅଶ୍ମ ନିହିତ; ସେ ରଜସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିକ୍ରମ କରି ଅଗ୍ରସର ହୋଇ, ଦୁଇ ଅନ୍ତକୁ ପାତି (ରକ୍ଷା କରନ୍ତି)।
Mantra 61
इन्द्रं॒ विश्वा॑ अवीवृधन्त्समु॒द्रव्य॑चसं॒ गिर॑: । र॒थीत॑मᳪ र॒थीनां॒ वाजा॑ना॒ᳪ सत्प॑तिं॒ पति॑म्
ସମସ୍ତ ସ୍ତୁତିଗୀତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି—ସମୁଦ୍ରବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭାବଶାଳୀଙ୍କୁ। ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ, ବାଜ (ବିଜୟ-ଧନ/ପୁରସ୍କାର)ର ଅଧିପତି, ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ସତ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ—ସେଇ ପରମ ପତି।
Mantra 62
दे॒व॒हूर्य॒ज्ञ आ च॑ वक्षत्सुम्न॒हूर्य॒ज्ञ आ च॑ वक्षत् । यक्ष॑द॒ग्निर्दे॒वो दे॒वाँ२ आ च॑ वक्षत्
ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଥିବା ଯଜ୍ଞ ସେମାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣୁ; ସୁମ୍ନ (କଲ୍ୟାଣ-କୃପା)କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଥିବା ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣୁ। ଦେବ ଅଗ୍ନି ଯଜନ କରି ଦେବମାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣୁ।
Mantra 63
वाज॑स्य मा प्रस॒व उ॑द्ग्रा॒भेणोद॑ग्रभीत् । अधा॑ स॒पत्ना॒निन्द्रो॑ मे निग्रा॒भेणाध॑राँ२ अकः
ବାଜ (ବଳ)ର ପ୍ରସବ ଊର୍ଧ୍ୱ-ଗ୍ରାହ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଉପରକୁ ଉଠାଇଲା; ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଅଧଃ-ଗ୍ରାହ ଦ୍ୱାରା ମୋ ସପତ୍ନମାନଙ୍କୁ ତଳେ ଦବାଇ ଅଧୀନ କଲେ।
Mantra 64
उ॒द्ग्रा॒भं च॑ निग्रा॒भं च॒ ब्रह्म॑ दे॒वा अ॑वीवृधन् । अधा॑ स॒पत्ना॑निन्द्रा॒ग्नी मे॑ विषू॒चीना॒न्व्य॒स्यताम्
ଦେବମାନେ ବ୍ରହ୍ମକୁ—ଉଦ୍ଗ୍ରାଭ ଓ ନିଗ୍ରାଭ, ଉଭୟକୁ—ବର୍ଧିତ କଲେ। ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ମୋର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ଛିଟାଇ ଦିଅନ୍ତୁ, ସେମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ଛାଡ଼ି ଦିଅନ୍ତୁ।
Mantra 65
क्रम॑ध्वम॒ग्निना॒ नाक॒मुख्य॒ᳪ हस्ते॑षु॒ बिभ्र॑तः । दि॒वस्पृ॒ष्ठᳪ स्व॑र्ग॒त्वा मि॒श्रा दे॒वेभि॑राध्वम्
ଅଗ୍ନି ସହିତ ଆଗକୁ ପଦକ୍ଷେପ କର; ହାତରେ ଆକାଶର ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାରକୁ ଧାରଣ କରି। ଦିବସର ପୃଷ୍ଠକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଲାଭ କରି, ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ସହଭାଗିତାରେ ଆସୀନ ହେଉ।
Mantra 66
प्राची॒मनु॑ प्र॒दिशं॒ प्रेहि॑ वि॒द्वान॒ग्नेर॑ग्ने पुरो अ॑ग्निर्भवे॒ह । विश्वा॒ आशा॒ दीद्या॑नो॒ वि भा॒ह्यूर्जं॑ नो धेहि द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे
ପୂର୍ବ ଦିଗର ପୂର୍ବ-ପ୍ରଦିଶା ଅନୁସରି, ହେ ବିଦ୍ୱାନ ଅଗ୍ନି, ଆଗକୁ ଯାଅ; ଏଠାରେ ତୁମେ ପୁରୋଗାମୀ ଅଗ୍ନି ହେଉ। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦୀପ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉ; ଆମକୁ—ଦ୍ୱିପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦକୁ—ପୋଷଣର ଊର୍ଜା ଦିଅ।
Mantra 67
पृ॒थि॒व्या अ॒हमुद॒न्तरि॑क्ष॒माऽरु॑हम॒न्तरि॑क्षा॒द्दिव॒मारु॑हम् । दि॒वो नाक॑स्य पृ॒ष्ठात् स्व॒र्ज्योति॑रगाम॒हम्
ପୃଥିବୀରୁ ମୁଁ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ଆରୋହଣ କଲି; ଅନ୍ତରିକ୍ଷରୁ ମୁଁ ଦିବକୁ ଆରୋହଣ କଲି। ଦିବର ନାକର ପୃଷ୍ଠରୁ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଜ୍ୟୋତି—‘ସ୍ୱଃ’ର ଆଲୋକ—ପ୍ରାପ୍ତ କଲି।
Mantra 68
स्व॒र्यन्तो॒ नापे॑क्षन्त॒ आ द्याᳪ रो॑हन्ति॒ रोद॑सी । य॒ज्ञं ये वि॒श्वतो॑धार॒ᳪ सुवि॑द्वाᳪसो वितेनि॒रे
ସ୍ୱର୍ଗଦିଗକୁ ସେମାନେ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି, ପଛକୁ ନ ଚାହିଁ; ଦ୍ୟାଉଁକୁ, ଦୁଇ ଲୋକ ‘ରୋଦସୀ’କୁ ଆରୋହଣ କରନ୍ତି। ଯେମାନେ ସୁବିଦ୍ୱାନ, ସେମାନେ ସର୍ବଧାରକ ଯଜ୍ଞକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସାରିତ କରିଛନ୍ତି।
Mantra 69
अग्ने॒ प्रेहि॑ प्रथ॒मो दे॑वय॒तां चक्षु॑र्दे॒वाना॑मु॒त मर्त्या॑नाम् । इय॑क्षमाणा॒ भृगु॑भिः स॒जोषा॒: स्व॒र्यन्तु॒ यज॑मानाः स्व॒स्ति
ହେ ଅଗ୍ନି, ଆଗରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କର; ଦେବୟତ ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ଦେବମାନଙ୍କର ଓ ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ତୁମେ। ଭୃଗୁମାନଙ୍କ ସହ ସହସଙ୍ଗରେ, ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, ଯଜମାନମାନେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ଲାଭ କରୁନ୍ତୁ—ସ୍ୱସ୍ତି ଓ କଲ୍ୟାଣ!
Mantra 70
नक्तो॒षासा॒ सम॑नसा॒ विरू॑पे धा॒पये॑ते॒ शिशु॒मेक॑ᳪ समी॒ची । द्यावा॒क्षामा॑ रु॒क्मो अ॒न्तर्वि भा॑ति दे॒वा अ॒ग्निं धा॑रयन् द्रविणो॒दाः
ନକ୍ତ ଓ ଉଷା—ରୂପରେ ଭିନ୍ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମନରେ ଏକ—ପରସ୍ପର ଅଭିମୁଖ ହୋଇ ସଙ୍ଗେ ଏକ ଶିଶୁକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି। ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତେଜ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ; ଦ୍ରବିଣୋଦା ଦେବମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
Mantra 71
अग्ने॑ सहस्राक्ष शतमूर्धञ्छ॒तं ते॑ प्रा॒णाः स॒हस्रं॑ व्या॒नाः । त्वᳪ सा॑ह॒स्रस्य॑ रा॒य ई॑शिषे॒ तस्मै॑ ते विधेम॒ वाजा॑य॒ स्वाहा॑
ହେ ଅଗ୍ନି, ସହସ୍ରାକ୍ଷ, ଶତମୂର୍ଧନ! ତୁମର ଶତ ପ୍ରାଣ ଓ ସହସ୍ର ବ୍ୟାନ ଅଛି। ତୁମେ ସହସ୍ରଧନ-ରାୟର ଅଧିପତି; ତେଣୁ ବଳ ଓ ଜୟ-ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ହବି ଅର୍ପଣ କରି ଆମେ ତୁମକୁ ସେବା କରୁ—ସ୍ୱାହା!
Mantra 72
सु॒प॒र्णो॒ऽसि ग॒रुत्मा॑न् पृ॒ष्ठे पृ॑थि॒व्याः सी॑द । भा॒साऽन्तरि॑क्ष॒मा पृ॑ण॒ ज्योति॑षा॒ दिव॒मुत्त॑भान॒ तेज॑सा॒ दिश॒ उद्दृ॑ᳪह
ତୁମେ ସୁପର୍ଣ—ଗରୁତ୍ମାନ; ପୃଥିବୀର ପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ଆସୀନ ହେଉ। ତୁମ ଭାସାରେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ପୂରଣ କର; ତୁମ ଜ୍ୟୋତିରେ ଦ୍ୟୌକୁ ଧାରଣ କର; ତୁମ ତେଜରେ ଦିଗମାନଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ କର।
Mantra 73
आ॒जुह्वा॑नः सु॒प्रती॑कः पु॒रस्ता॒दग्ने॒ स्वं योनि॒मा सी॑द साधु॒या । अ॒स्मिन्त्स॒धस्थे॒ अध्युत्त॑रस्मि॒न्विश्वे॑ देवा॒ यज॑मानश्च सीदत
ହବି ଅର୍ପଣ କରି, ଶୁଭପ୍ରତୀକ ହୋଇ, ହେ ଅଗ୍ନି, ପୂର୍ବଭାଗରୁ ତୁମ ନିଜ ଯୋନିରେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଓ ଶୋଭନ ଭାବେ ଆସୀନ ହୁଅ। ଏହି ସଧସ୍ଥ (ଯଜ୍ଞାସନ) ଉପରେ, ଏଠାର ଉଚ୍ଚ ଆସନରେ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଓ ଯଜମାନ ମଧ୍ୟ ଆସୀନ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 74
ताᳪ स॑वि॒तुर्वरे॑ण्यस्य चि॒त्रामाऽहं वृ॑णे सुम॒तिं वि॒श्वज॑न्याम् । याम॑स्य॒ कण्वो॒ अदु॑ह॒त्प्रपी॑नाᳪ स॒हस्र॑धारां॒ पय॑सा म॒हीं गाम्
ସବିତୃଙ୍କ ବରେଣ୍ୟ (ବରଣଯୋଗ୍ୟ) ଦୀପ୍ତିମୟ କୃପାକୁ—ସର୍ବଜନଙ୍କ ପାଇଁ ସାଧାରଣ ତାଙ୍କ ସୁମତିକୁ—ମୁଁ ବରଣ କରୁଛି। ଯାହାକୁ କଣ୍ୱ ଦୋହିଥିଲେ—ପୂର୍ଣ୍ଣପୋଷିତ ମହାନ ଗାଈ, ପୟସା (ଦୁଧ) ସହ ସହସ୍ରଧାରାରେ ପ୍ରବାହିତ।
Mantra 75
वि॒धेम॑ ते पर॒मे जन्म॑न्नग्ने वि॒धेम॒ स्तोमै॒रव॑रे स॒धस्थे॑ । यस्मा॒द्योने॑रु॒दारि॑था॒ यजे॒ तं प्र त्वे ह॒वीᳪषि॑ जुहुरे॒ समि॑द्धे
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ପରମ ଜନ୍ମରେ ଆମେ ତୁମକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ସେବା କରୁ; ଏବଂ ଅବର ସଧସ୍ଥେ (ଯଜ୍ଞମଣ୍ଡପରେ) ସ୍ତୋମମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ସେବା କରୁ। ଯେ ଯୋନିରୁ ତୁମେ ଉଦ୍ଭବିତ ହୋଇଛ, ସେଇ ତୁମକୁ ଆମେ ଯଜୁ; ହେ ସମିଦ୍ଧ (ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ) ଅଗ୍ନି, ତୁମ ପ୍ରତି ହବିଷ୍ୟମାନ ଅର୍ପିତ ହୁଏ।
Mantra 76
प्रेद्धो॑ अग्ने दीदिहि पु॒रो नऽज॑स्रया सू॒र्म्या॒ यविष्ठ । त्वाᳪ शश्व॑न्त॒ उप॑ यन्ति॒ वाजा॑:
ହେ ଅଗ୍ନି, ପ୍ରେଦ୍ଧ (ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ) ହୋଇ ଦୀପ୍ତି କର; ପୁରୋଭାଗରେ ଥିବା ଜଣେ ପରି, ଅଜସ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟସମ ତେଜରେ ଜ୍ୱଳ, ହେ ଯବିଷ୍ଠ (ସର୍ବାଧିକ ଯୁବ)! ତୁମ ପାଖକୁ ଶାଶ୍ୱତ ଭାବେ ବାଜ (ବିଜୟ-ପ୍ରାପ୍ତି/ପୁରସ୍କାର) ସମୀପସ୍ଥ ହୁଏ।
Mantra 77
अग्ने॒ तम॒द्याश्वं॒ न स्तोमै॒: क्रतुं॒ न भ॒द्रᳪ हृ॑दि॒स्पृश॑म् । ऋ॒ध्यामा॑ त॒ ओहै॑:
ହେ ଅଗ୍ନି, ଆଜି ସ୍ତୋମମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସେଇ (ଶକ୍ତି)କୁ ଅଶ୍ୱକୁ ଖୋଜିବା ପରି ଖୋଜୁ; ସେଇ ଶୁଭ କ୍ରତୁ (ସଙ୍କଳ୍ପ/ଯଜ୍ଞବୁଦ୍ଧି), ଯାହା ହୃଦୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ। ତୁମ ଓହୈ (ପ୍ରେରକ ସହାୟ) ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସମୃଦ୍ଧ ହେବା।
Mantra 78
चित्तिं॑ जुहोमि॒ मन॑सा घृ॒तेन॒ यथा॑ दे॒वा इ॒हागम॑न्वी॒तिहो॑त्रा ऋता॒वृध॑: । पत्ये॒ विश्व॑स्य॒ भूम॑नो जु॒होमि॑ वि॒श्वक॑र्मणे वि॒श्वाहाऽदा॑भ्यᳪ ह॒वि:
ମୁଁ ମନସା, ଘୃତ ସହିତ ‘ଚିତ୍ତି’ର ହୋମ କରୁଛି—ଯେପରି ଋତକୁ ବଢ଼ାଇଥିବା ଦେବମାନେ ହୋତ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଯଥାବିଧି ଆହ୍ୱାନିତ ହୋଇ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ। ସର୍ବ ସମୃଦ୍ଧିର ପତି, ବିଶ୍ୱକର୍ମଣଙ୍କୁ ମୁଁ ‘ବିଶ୍ୱାହା’—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆହ୍ୱାନରେ—ସର୍ବଫଳଦାୟକ, ଅଦାଭ୍ୟ ହବି ଅର୍ପଣ କରୁଛି।
Mantra 79
स॒प्त ते॑ अग्ने स॒मिध॑: स॒प्त जि॒ह्वाः स॒प्त ऋष॑यः स॒प्त धाम॑ प्रि॒याणि॑ । स॒प्त होत्रा॑: सप्त॒धा त्वा॑ यजन्ति स॒प्त योनी॒रा पृ॑णस्व घृ॒तेन॒ स्वाहा॑
ହେ ଅଗ୍ନେ, ତୋର ସାତ ସମିଧ, ସାତ ଜିହ୍ୱା; ସାତ ଋଷି, ସାତ ପ୍ରିୟ ଧାମ। ସାତ ହୋତ୍ର ତୋତେ ସାତ ପ୍ରକାରେ ଯଜନ୍ତି; ଘୃତଦ୍ୱାରା ସାତ ଯୋନିକୁ ତୁ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କର—ସ୍ୱାହା!
Mantra 80
शु॒क्रज्यो॑तिश्च चि॒त्रज्यो॑तिश्च स॒त्यज्यो॑तिश्च॒ ज्योति॑ष्माँश्च । शु॒क्रश्च॑ ऋत॒पाश्चात्य॑ᳪहाः
ଶୁକ୍ର ଜ୍ୟୋତି ଓ ଚିତ୍ର ଜ୍ୟୋତି, ସତ୍ୟ ଜ୍ୟୋତି ଓ ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମାନ; ଶୁକ୍ର—ଋତପାଶ (ଋତର ରକ୍ଷକ) ଏବଂ ଯେ ଅତ୍ୟଂହସ (ଦୁଃଖ-ସଙ୍କଟ)କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ।
Mantra 81
ई॒दृङ् चा॑न्या॒दृङ् च॑ स॒दृङ् च॑ प्रति॑सदृङ् च॑ । मि॒तश्च॒ सम्मि॑तश्च॒ सभ॑राः
ଏହି ରୂପର ମଧ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରୂପର ମଧ୍ୟ; ସଦୃଶ ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରତିସଦୃଶ ମଧ୍ୟ; ମିତ ମଧ୍ୟ ଏବଂ ସମ୍ମିତ ମଧ୍ୟ—ଏକସାଥିରେ ଭାର ବହନ କରୁଥିବାମାନେ।
Mantra 82
ऋ॒तश्च॑ स॒त्यश्च॑ ध्रु॒वश्च॑ ध॒रुण॑श्च । ध॒र्ता च॑ विध॒र्ता च॑ विधार॒यः
ଋତ ମଧ୍ୟ ଏବଂ ସତ୍ୟ ମଧ୍ୟ; ଧ୍ରୁବ ମଧ୍ୟ ଏବଂ ଧରୁଣ ମଧ୍ୟ; ଧର୍ତା ମଧ୍ୟ ଏବଂ ବିଧର୍ତା ମଧ୍ୟ—ବିଧାରୟଃ, ଧାରଣ କରାଇ ରଖୁଥିବାମାନେ।
Mantra 83
ऋ॒त॒जिच्च॑ सत्य॒जिच्च॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॑श्च । अन्ति॑मित्रश्च दू॒रे अ॑मित्रश्च ग॒णः
ଋତଦ୍ୱାରା ବିଜୟୀ, ସତ୍ୟଦ୍ୱାରା ବିଜୟୀ, ସେନାକୁ ବିଜୟ କରୁଥିବା ଏବଂ ସୁସଜ୍ଜିତ ସେନାଯୁକ୍ତ; ନିକଟେ ମିତ୍ର ଓ ଦୂରେ ଅମିତ୍ର—ଏହିପରି ହେଉଛି ସେ ଗଣ।
Mantra 84
ई॒दृक्षा॑स एता॒दृक्षा॑स ऊ॒ षु ण॑: स॒दृक्षा॑स॒: प्रति॑सदृक्षास॒ एत॑न । मि॒तास॑श्च॒ सम्मि॑तासो नो अ॒द्य सभ॑रसो मरुतो य॒ज्ञे अ॒स्मिन्
ତୁମେ ଯେପରି ଅଛ, ସେପରି ହିଁ—ହଁ, ଆମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେପରି ହେଉ, ପ୍ରତିସଦୃଶ ହେଉ; ଏଠାକୁ ଆସ। ମିତ ଓ ସମ୍ମିତ, ସଂଗୃହୀତ ବଳଯୁକ୍ତ ହେ ମରୁତମାନେ, ଆଜି ଏହି ଆମ ଯଜ୍ଞରେ ରୁହ।
Mantra 85
स्वत॑वाँश्च प्रघा॒सी च॑ सान्तप॒नश्च॑ गृहमे॒धी च॑ । क्री॒डी च॑ शा॒की चो॑ज्जे॒षी
ସ୍ୱତବାନ ଓ ପ୍ରଘାସୀ, ସାନ୍ତପନ ଓ ଗୃହମେଧୀ; କ୍ରୀଡୀ ଓ ଶାକୀ—ସେ ବିଜୟୀ ହୋଇ ଆଗକୁ ଆସୁ।
Mantra 86
इन्द्रं॒ दैवी॒र्विशो॑ म॒रुतोऽनु॑वर्त्मानोऽभव॒न्यथेन्द्रं॒ दैवी॒र्विशो॑ म॒रुतोऽनु॑वर्त्मा॒नोऽभ॑वन् । ए॒वमि॒मं यज॑मानं॒ दैवी॑श्च॒ विशो॑ मानु॒षीश्चानु॑वर्त्मानो भवन्तु
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପଛେ ଦୈବୀ ବିଶଃ—ମରୁତଗଣ—ତାଙ୍କ ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ; ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପଛେ ଦୈବୀ ବିଶଃ—ମରୁତଗଣ—ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ସେପରି ଏହି ଯଜମାନଙ୍କ ପଥକୁ ଦୈବୀ ବିଶଃ ଓ ମାନୁଷୀ ବିଶଃ ମଧ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 87
इ॒मᳪ स्तन॒मूर्ज॑स्वन्तं धया॒पां प्रपी॑नमग्ने सरि॒रस्य॒ मध्ये॑ । उत्सं॑ जुषस्व॒ मधु॑मन्तमर्वन्त्समु॒द्रिय॒ᳪ सद॑न॒मा वि॑शस्व
ହେ ଅଗ୍ନି, ଊର୍ଜାସମ୍ପନ୍ନ ଓ ଜଳରେ ପୂରି ଫୁଲିଥିବା ଏହି ସ୍ତନକୁ ଶରୀରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପାନ କର। ହେ ଅଶ୍ୱ, ମଧୁମୟ ଉତ୍ସକୁ ଆସ୍ୱାଦ କର; ସମୁଦ୍ରସଦୃଶ ଆସନ—ନିବାସସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବେଶ କର।
Mantra 88
घृ॒तं मि॑मिक्षे घृ॒तम॑स्य॒ योनि॑र्घृ॒ते श्रि॒तो घृ॒तम्व॑स्य॒ धाम॑ । अ॒नुष्व॒धमा व॑ह मा॒दय॑स्व॒ स्वाहा॑कृतं वृषभ वक्षि ह॒व्यम्
ଘୃତଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଘୃତକୁ ମିଶାଇଛି; ଘୃତ ଏହାର ଯୋନି (ଗର୍ଭସ୍ଥାନ) ଅଟେ; ଘୃତରେ ଏହା ଆଶ୍ରିତ; ଘୃତ ହିଁ ଏହାର ଧାମ (ନିବାସସ୍ଥାନ) ଅଟେ। ସ୍ୱଧା ଅନୁସାରେ ଏହାକୁ ଏଠାକୁ ବହନ କର; ଏଥିରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେ। ହେ ବୃଷଭ, ସ୍ୱାହାକୃତ ହବ୍ୟକୁ ବହନ କର।
Mantra 89
समु॒द्रादू॒र्मिर्मधु॑माँ॒२ उदा॑र॒दुपा॒ᳪशुना॒ सम॑मृत॒त्वमा॑नट् । घृ॒तस्य॒ नाम॒ गुह्यं॒ यदस्ति॑ जि॒ह्वा दे॒वाना॑म॒मृत॑स्य॒ नाभि॑:
ସମୁଦ୍ରରୁ ମଧୁମୟ ତରଙ୍ଗ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା; ଉପାଂଶୁ (ମନ୍ଦସ୍ୱର ଉଚ୍ଚାର) ସହିତ ସେ ଅମୃତତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା। ଘୃତର ଯେ ଗୁହ୍ୟ ନାମ, ଯାହା ସେ ପ୍ରକୃତରେ—ସେ ଦେବମାନଙ୍କର ଜିହ୍ୱା, ଅମୃତର ନାଭି।
Mantra 90
व॒यं नाम॒ प्र ब्र॑वामा घृ॒तस्या॒स्मिन् य॒ज्ञे धा॑रयामा॒ नमो॑भिः । उप॑ ब्र॒ह्मा शृ॑णवच्छ॒स्यमा॑नं॒ चतु॑:शृङ्गो॒ऽवमीद्गौ॒र ए॒तत्
ଆମେ ଘୃତର ନାମକୁ ପ୍ରକାଶ କରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁ; ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ନମସ୍କାରଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ଧାରଣ କରୁ। ଶଂସନ (ସ୍ତୁତି) ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଉଥିବାବେଳେ ବ୍ରହ୍ମ (ପବିତ୍ର ଶକ୍ତି) ତାହାକୁ ଶୁଣୁ; ଏହି ହେଉଛି ଚତୁଃଶୃଙ୍ଗ ଗୋ—ଯେ ଡାକେ।
Mantra 91
च॒त्वारि॒ शृङ्गा॒ त्रयो॑ अस्य॒ पादा॒ द्वे शी॒र्षे स॒प्त हस्ता॑सो अस्य । त्रिधा॑ ब॒द्धो वृ॑ष॒भो रो॑रवीति म॒हो दे॒वो मर्त्याँ॒२ आ वि॑वेश
ତାହାର ଚାରି ଶୃଙ୍ଗ ଅଛି, ତିନି ପାଦ ଅଛି, ଦୁଇ ଶିର ଅଛି ଏବଂ ସାତ ହସ୍ତ ଅଛି। ତ୍ରିଧା ବଦ୍ଧ ଏହି ବୃଷଭ ଉଚ୍ଚରେ ଗର୍ଜନ କରେ; ମହାଦେବ ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି।
Mantra 92
त्रिधा॑ हि॒तं प॒णिभि॑र्गु॒ह्यमा॑नं॒ गवि॑ दे॒वासो॑ घृ॒तमन्व॑विन्दन् । इन्द्र॒ एक॒ᳪ सूर्य॒ एकं॑ जजान वे॒नादेक॑ᳪ स्व॒धया॒ निष्ट॑तक्षुः
ତ୍ରିଧା ନିହିତ ଏବଂ ପଣିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୁହ୍ୟ ରଖାଯାଇଥିବା—ଗାଈର ମଧ୍ୟରେ ଦେବମାନେ ଘୃତକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କଲେ। ଏକରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଜନ୍ମିଲେ, ଏକରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ; ୱେନାରୁ ଏକକୁ ସ୍ୱଧା ଦ୍ୱାରା ଗଢ଼ି ପ୍ରକାଶ କଲେ।
Mantra 93
ए॒ता अ॑र्षन्ति॒ हृद्या॑त्समु॒द्राच्छ॒तव्र॑जा रि॒पुणा॒ नाव॒चक्षे॑ । घृ॒तस्य॒ धारा॑ अ॒भि चा॑कशीमि हिर॒ण्ययो॑ वेत॒सो मध्य॑ आसाम्
ଏହି ଧାରାମାନେ ହୃଦୟରୁ, ସମୁଦ୍ରରୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି—ଶତ ମାର୍ଗବତୀ, ଅନେକ ପ୍ରବାହରେ; ଶତ୍ରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଅବମାନିତ କରିବା ପରି ଦେଖିପାରେ ନାହିଁ। ଘୃତର ଧାରାମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଅଚଳ ଭାବେ ଦର୍ଶନ କରେ—ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ, ୱେତସ (ନଳ) ସଦୃଶ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ।
Mantra 94
स॒म्यक् स्र॑वन्ति स॒रितो॒ न धेना॑ अ॒न्तर्हृ॒दा मन॑सा पू॒यमा॑नाः । ए॒ते अ॑र्षन्त्यू॒र्मयो॑ घृ॒तस्य॑ मृ॒गा इ॑व क्षिप॒णोरीष॑माणाः
ସେମାନେ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି—ନଦୀମାନଙ୍କ ପରି, ଦୁଗ୍ଧଦାୟିନୀ ଧେନୁମାନଙ୍କ ପରି—ଅନ୍ତର୍ହୃଦୟକୁ ନିଧି କରି, ମନ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହେଉଥିବା। ଏହି ଘୃତର ଊର୍ମିମାନେ ପ୍ରବାହିତ—ନିକ୍ଷେପକର ହସ୍ତରୁ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଧାଉଥିବା ମୃଗମାନଙ୍କ ପରି ବେଗବାନ।
Mantra 95
सिन्धो॑रिव प्राध्व॒ने शू॑घ॒नासो॒ वात॑प्रमियः पतयन्ति य॒ह्वाः । घृ॒तस्य॒ धारा॑ अरु॒षो न वा॒जी काष्ठा॑ भि॒न्दन्नू॒र्मिभि॒: पिन्व॑मानः
ସିନ୍ଧୁର ପ୍ରବାହମାନେ ଯେପରି ନିଜ ପଥରେ ଆଗେଇଯାଆନ୍ତି—ଶୀଘ୍ରମୁଖ, ବାତପ୍ରେରିତ—ସେହି ମହାବଳୀମାନେ ଧାଉଥାନ୍ତି। ଘୃତର ଧାରାମାନେ—ଅରୁଣବର୍ଣ୍ଣ ବାଜୀ (ଅଶ୍ୱ) ପରି—ସୀମାକୁ ଭେଦି, ଊର୍ମିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଆଗକୁ ବେଗେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି।
Mantra 96
अ॒भि प्र॑वन्त॒ सम॑नेव॒ योषा॑: कल्या॒ण्यः स्मय॑मानासो अ॒ग्निम् । घृ॒तस्य॒ धारा॑: स॒मिधो॑ नसन्त॒ ता जु॑षा॒णो ह॑र्यति जा॒तवे॑दाः
ସଭାକୁ ମିଳିବାକୁ ଯାଉଥିବା କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ପରି, କଲ୍ୟାଣମୟ ଓ ସ୍ମିତମୁଖ ହୋଇ, ଘୃତର ଧାରାମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି। ସେଇ ଘୃତଧାରାମାନେ ସମିଧା ସମାନ ହୋଇ ଅଗ୍ନିକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି; ଏବଂ ଜାତବେଦା ସେମାନଙ୍କୁ ଜୁଷି (ସ୍ୱୀକାର କରି) ହର୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି।
Mantra 97
क॒न्या॒ इव वह॒तुमेत॒वा उ॑ अ॒ञ्ज्य॒ञ्जा॒ना अ॒भि चा॑कशीमि । यत्र॒ सोम॑: सू॒यते॒ यत्र॑ य॒ज्ञो घृ॒तस्य॒ धारा॑ अ॒भि तत्प॑वन्ते
ବରଯାତ୍ରାକୁ ଯାଉଥିବା କନ୍ୟାମାନେ ଯେପରି ନିଜକୁ ଶୋଭିତ କରନ୍ତି, ସେପରି ଶୋଭିତ ହୋଇଥିବା ଏହି ଘୃତଧାରାମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖୁଛି। ଯେଉଁଠାରେ ସୋମଃ ସୂୟତେ (ପିଡ଼ାଯାଏ), ଯେଉଁଠାରେ ଯଜ୍ଞ ହୁଏ—ସେଠାକୁ ଘୃତର ଧାରାମାନେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି; ସେଠାରେ ହିଁ ସେମାନେ ନିଜ ପଥକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି।
Mantra 98
अ॒भ्य॒र्षत सुष्टु॒तिं गव्य॑मा॒जिम॒स्मासु॑ भ॒द्रा द्रवि॑णानि धत्त । इ॒मं य॒ज्ञं न॑यत दे॒वता॑ नो घृ॒तस्य॒ धारा॒ मधु॑मत्पवन्ते
ସୁଉଚ୍ଚାରିତ ସ୍ତୁତି ସହ, ଗବ୍ୟ—ଗୋ-ଲାଭକ—ଆଜି ସହିତ ଏଠାକୁ ଅଭ୍ୟର୍ଷ କର; ଆମମଧ୍ୟରେ ଭଦ୍ର ଦ୍ରବିଣ ଧାରଣ କରାଅ। ହେ ଦେବତାମାନେ, ଆମର ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ଆଗେ ନେଇଯାଅ; ଘୃତର ଧାରାମାନେ ମଧୁମୟ ଓ ପାବନ ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି।
Mantra 99
धामं॑ ते॒ विश्वं॒ भुव॑न॒मधि॑ श्रि॒तम॒न्तः स॑मु॒द्रे हृ॒द्यन्तरायु॑षि । अ॒पामनी॑के समि॒थे य आभृ॑त॒स्तम॑श्याम॒ मधु॑मन्तं त ऊ॒र्मिम्
ହେ (ଦେବ), ତୁମର ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଧାମ—ଏହି ସମଗ୍ର ଭୁବନ—ଉଚ୍ଚରେ ସ୍ଥିତ: ସମୁଦ୍ରର ଭିତରେ, ହୃଦୟରେ, ଆୟୁଷର ଅନ୍ତରେ। ଅପାଂ ମନୀକେ—ଜଳର ପୃଷ୍ଠରେ—ସମିଥେରେ ଯା ଆଭୃତ, ସେଇ ତୁମର ମଧୁମନ୍ତ ଊର୍ମିକୁ ଆମେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା।
Frequently Asked Questions
It continues Vasordhārā-type prosperity offerings and special fire-addresses, using Agni as purifier and carrier to secure abundance, protection, and uplift for the sacrificer/beneficiary.
They sacralize prosperity by rooting the oblation in the first act of creation—asking about the original support, wood/tree, and boundaries—so increase is treated as lawful cosmic expansion rather than mere gain.
It warns that outward recitation alone does not grasp the true generator of the cosmos; the sacrifice must be inwardly understood, aligning intent and knowledge with the rite.