Shukla Yajur Veda — Adhyaya 17, Mantra 48

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajus transmission; specific ṛṣi ascription not explicit here)

Devata: Indra, Bṛhaspati, Aditi (protective triad)

Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (Yajus prose-verse; mixed)

Samhita Patha (Devanagari)

यत्र॑ बा॒णाः स॒म्पत॑न्ति कुमा॒रा वि॑शि॒खा इ॑व । तन्न॒ इन्द्रो॒ बृह॒स्पति॒रदि॑ति॒: शर्म॑ यच्छतु वि॒श्वाहा॒ शर्म॑ यच्छतु

Transliteration

yátra bāṇā́ḥ sámpatanti kumārā́ viśikhā́ iva | tán na índro bṛ́haspátir áditiḥ śárma yacchatu viśvā́hā śárma yacchatu

Translation

ଯେଉଁଠାରେ ବାଣମାନେ ଏକାସାଥି ଉଡ଼ି ପଡ଼ନ୍ତି, ଯୁବକମାନେ ଛାଡ଼ିଥିବା ପରି, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ—ବିଶିଖା (ଅଗ୍ରହୀନ/ମନ୍ଦ) ପରି—ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃହସ୍ପତି ଓ ଅଦିତି ଆମକୁ ଶର୍ମ (ଆଶ୍ରୟ-ରକ୍ଷା) ଦିଅନ୍ତୁ; ହଁ, ବିଶ୍ୱାହା—ସମସ୍ତ ଦିନ ପାଇଁ—ଆମକୁ ଶର୍ମ ଦିଅନ୍ତୁ।

Padapatha (Word Analysis)

यत्र । बाणाः । सम्पतन्ति । कुमाराः । विशिखाः । इव । तत् । नः । इन्द्रः । बृहस्पतिः । अदितिः । शर्म । यच्छतु । विश्वाहा । शर्म । यच्छतु ।

Word by Word

• यत्र: where
• यत्र: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)

• वा: or / indeed (particle)
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)

• बाणाः: arrows
• बाणाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: बाण (प्रातिपदिक)

• सम्: together / completely (prefix)
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग)

• पतन्ति: fall / fly (down)
• पतन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु)

• कुमाराः: boys / youths
• कुमाराः: कर्तृ (उपमान-विषय) / विशेष्य
• Type: Noun
• Root: कुमार (प्रातिपदिक)

• विशिखाः: without tips; tipless
• विशिखाः: कर्तृ (उपमेयः: बाणाः) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: विशिखा (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• तत्: that
• तत्: कर्म (यच्छतु इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / our
• नः: सम्प्रदान (हितार्थे) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• बृहस्पतिः: Bṛhaspati
• बृहस्पतिः: कर्तृ (इन्द्रेण सह समुच्चितः)
• Type: Noun
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• अदितिः: Aditi
• अदितिः: कर्तृ (समुच्चितः)
• Type: Noun
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)

• शर्म: shelter; protection; comfort
• शर्म: कर्म
• Type: Noun
• Root: शर्मन् (प्रातिपदिक)

• यच्छतु: may (he/she) grant
• यच्छतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु)

• विश्वाहा: every day; all days
• विश्वाहा: अधिकारण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: विश्वाहा (अव्यय/समास)

• शर्म: shelter; protection
• शर्म: कर्म
• Type: Noun
• Root: शर्मन् (प्रातिपदिक)

• यच्छतु: may (he/she) grant
• यच्छतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु)

Entities Mentioned

• Indra
• Bṛhaspati
• Aditi