Atharvaveda Kanda 4 Anuvaka 4 in Oriya

Various Rishis

Kanda 410 Suktas84 Mantras

Anuvaka 4

ସୁରକ୍ଷା ଓ ବିଜୟ ପାଇଁ ରିତୁଆଲ ଶକ୍ତି: କ୍ରୋଧ-ଶକ୍ତି (ମନ୍ୟୁ) ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଅଶୁଭକୁ ଧ୍ୱଂସ କରାଯାଏ, ଗୃହକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରାଯାଏ ଏବଂ ଜୀବନକୁ ଧାରଣ କରାଯାଏ। ଉପବିଷୟ: (୧) ଯୁଦ୍ଧୀୟ ଦୀକ୍ଷା ଓ ଶତ୍ରୁ-ଭଙ୍ଗକାରୀ ଉଗ୍ରତା—ମନ୍ୟୁ ଇନ୍ଦ୍ର-ସଦୃଶ ଶକ୍ତି ଭାବେ; (୨) ଅଗ୍ନି ପାପ-ନାଶକ ଓ ସାକ୍ଷୀ, ଯେ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରତିବଳ କରେ; (୩) ବ୍ରହ୍ମ-ଓଦନ/ଓଦନ—ଜୀବନଦାୟକ, ମୃତ୍ୟୁ-ତରଣ ସଂସ୍କାର; (୪) ରକ୍ଷୋଘ୍ନ ସୀମା-ରକ୍ଷା—ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଭୂତ-ପିଶାଚାଦି ବିରୋଧରେ; (୫) କୃମି ଓ ରୋଗ-କାରକଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଔଷଧି-ଚିକିତ୍ସା; (୬) ସମୃଦ୍ଧି ଓ କ୍ଷେମର ସ୍ଥାପନ।

Suktas in Anuvaka 4

Sukta 31

ଅଥର୍ବବେଦ ୪.୩୧ ଏକ ଯୁଦ୍ଧମୟ ‘ମନ୍ୟୁ’-ସୂକ୍ତ; ଏଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ-କ୍ରୋଧକୁ ଦିବ୍ୟ ସହାୟ ଭାବେ ପବିତ୍ର କରାଯାଇ, ଯୋଦ୍ଧାଦଳକୁ ଅପରାଜେୟ, ଅସ୍ତ୍ର-ଧାର ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରୁଥିବା ସେନାରେ ପରିଣତ କରାଯାଏ, ଯେଉଁମାନେ ‘ଅଗ୍ନିର ରୂପରେ’ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି। ଏହା କୁଳମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସଂଗଠିତ କରେ, ବିଜୟ-ନାଦ ଉଠାଏ, ଏବଂ ହୃଦୟଜ ଭୟ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପଳାୟନ କରାଇବା ସହ ମନ୍ୟୁଙ୍କ ଅଧୀନରେ (ଏବଂ ଶେଷରେ ବରୁଣଙ୍କ ନାମେ) ସଂଗୃହୀତ ଧନ/ଲୁଟ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାକୁ ଚାହେ।

Rishi: Angiras/Atharvanic (Manyu-hymn tradition; exact r̥ṣi not recoverable here) | Devata: Manyu (personified Wrath), with Agni/Maruts as functional comparanda | 7 Mantras

Sukta 32

ଏହି ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ଯୁଦ୍ଧ-ସୂକ୍ତରେ ‘ମନ୍ୟୁ’ (କ୍ରୋଧ) କୁ ଦିବ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର-ସଦୃଶ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଉଦ୍ବୋଧିତ କରାଯାଇଛି—ଯେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭଙ୍ଗ କରେ, ଗୁପ୍ତ ବିପଦକୁ ବିଦ୍ଧ କରେ, ଏବଂ ବିଜୟକୁ ଅନିବାର୍ୟ କରେ। ମନ୍ୟୁକୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ଜାତବେଦସ୍, ହୋତୃ ପରି ବହୁ ସାର୍ବଭୌମ ଓ ଯଜ୍ଞୀୟ ଶକ୍ତି ସହ ଏକାତ୍ମ କରି, ସୂକ୍ତଟି ସର୍ବୋପଯୋଗୀ ଯୁଦ୍ଧ-ରକ୍ଷାକୁ ସଂକେନ୍ଦ୍ରିତ କରେ; ସେହି ସହ ଯଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଲୁଟ-ଧନ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ।

Rishi: Traditionally connected with Angiras/Atharvanic seers; in RV parallels, Manyu-hymns are ascribed to seers of the Bharadvāja/Angiras sphere (assignment varies by anukramaṇī traditions). | Devata: Manyu (personified Wrath; Indra-like battle power) | 7 Mantras

Sukta 33

ଏହି ଆଠ-ମନ୍ତ୍ରୀୟ ଅଥର୍ବବେଦୀୟ ସୂକ୍ତରେ ଅଘ (ପାପ, ଅମଙ୍ଗଳ, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ, ଯଜ୍ଞୀୟ ଅଶୁଚି) ନାଶକ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି। ପୁନଃପୁନଃ ଉଚ୍ଚାରିତ ନିଷ୍କାସନ-ସୂତ୍ର ସଦୃଶ ପଦ୍ୟରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଶିଖା ଓ କିରଣମାନଙ୍କୁ ଯଜମାନଙ୍କ ଦେହ ଓ ପରିବେଶକୁ ଶୋଧନ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ, ଯେଣୁ ବିପଦ ଦୂର ହୋଇ ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି) ଓ ସ୍ୱସ୍ତି (କୁଶଳ) ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ସୂକ୍ତର ଶକ୍ତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିଶୋଧନ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଛି—ଭିତରର ନୀତିଗତ/ଯଜ୍ଞୀୟ ଦୋଷ ଓ ବାହାରର ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବ, ଉଭୟକୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ତାପ ଓ ତେଜ ଭସ୍ମ କରିଦିଏ।

Rishi: Atharvanic tradition (seer not specified in the provided input; commonly treated as Atharvan/Angiras-type for such Agni-expulsion hymns) | Devata: Agni (as pāpa-nāśana, purifier) | 8 Mantras

Sukta 34

ଏହି ସୂକ୍ତ ପକା ଓଦନ (ବ୍ରହ୍ମୌଦନ/ବିଷ୍ଟାରିଣ)କୁ ଯଜ୍ଞର ନିଜ ଦେହ ସହ ଏକାତ୍ମ କରି ପବିତ୍ର କରେ—ଛନ୍ଦମାନେ ତାହାର ପକ୍ଷ, ସତ୍ୟ ତାହାର ମୁଖ, ଏବଂ ତପସ୍ ତାହାର ସୃଜନଶୀଳ ଉଷ୍ମା। ଅଭିଷିକ୍ତ ଆହାରକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପୋଷଣକୁ ଯଜ୍ଞସିଦ୍ଧିରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ—ସମୃଦ୍ଧି, “ଲୋକଜୟୀ” ପୁଣ୍ୟ, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗଗାମୀ ପ୍ରଭାବଶକ୍ତି—ସହିତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଯଜମାନଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି ହାନିକାରକ ପ୍ରତିଫଳ ନ ପଡ଼ୁ ବୋଲି ନିବାରଣ କରେ।

Rishi: Atharvanic tradition (speculative-ritual hymn) | Devata: Brahmaudana / Yajña personified (ritual entity as devatā) | 8 Mantras

Sukta 35

AV 4.35 ଏକ ମୃତ୍ୟୁ-ସନ୍ତାରଣ (ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରାଇବା) ଚିକିତ୍ସାମୟ ସୂକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ବ୍ରହ୍ମ-ଓଦନ (ସଂସ୍କୃତ/ଅଭିଷିକ୍ତ ସିଝା ଚାଉଳ) କୁ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ, ଜୀବନ-ବାହକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଭାବେ ପବିତ୍ର କରାଯାଇଛି; ଏହାର ଦ୍ୱାରା ପାଠକ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁକୁ ‘ଅତିକ୍ରମ’ କରେ। ଓଦନକୁ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ତପସ୍-ଜନିତ ସୃଜନ କ୍ରିୟା ସହ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ରକ୍ଷାକାରୀ, ଦୀପ୍ତିମାନ ବ୍ରହ୍ମ/ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ପତି-ତତ୍ତ୍ୱ ସହ ଏକାତ୍ମ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ପ୍ରାଣକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରେ ଏବଂ କାଳର ଚକ୍ର (ମାସ, ବର୍ଷ, ଦିନ-ରାତି) କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରେ। ପୁନରୁକ୍ତି-ସଦୃଶ ପ୍ରାର୍ଥନା—“ତେନ ଓଦନେନ ଅତି ତରାଣି ମୃତ୍ୟୁମ୍”—ଏହି ସୂକ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାକୁ ମୁଦ୍ରାଙ୍କିତ କରୁଥିବା ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ‘ସୀଲ’ ଭାବେ କାମ କରେ।

Rishi: Atharvanic tradition (Aṅgiras/Atharvan attribution typical for apamṛtyu material; exact r̥ṣi to be verified against Anukramaṇī for AV 4.35). | Devata: Brahman/Brāhmaṇaspati principle embodied in brahma-odana; life-breath (Prāṇa) and death-transcendence motif. | 7 Mantras

Sukta 36

AV 4.36 ଏକ ରକ୍ଷୋଘ୍ନ–ଅଭିଚାରିକ ସୂକ୍ତ, ଯାହା ଘରର ସୀମାକୁ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଶିକାରୀ—ରକ୍ଷସ, ପିଶାଚ ଓ କ୍ରବ୍ୟାଦ—ବିଶେଷକରି ଅମାବାସ୍ୟା ରାତିରେ ସକ୍ରିୟ ଥିବାମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ—ଦୃଢ଼ କରେ। ଏଥିରେ ଅଗ୍ନି ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିମୟ ନିଷ୍କାସନ, ମନ୍ତ୍ରର ‘ସହସ’ (ବାଧ୍ୟକାରୀ ଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ଦମନ, ଏବଂ ଶେଷରେ ନିରୃତି ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧନ ଓ ବିନାଶ—ଏ ସବୁ ମିଶି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଗ୍ରସରତାକୁ ଦଗ୍ଧ, ପରାଜିତ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ।

Rishi: Atharvanic tradition (rakṣoghna seer; specific r̥ṣi not stated in the provided excerpt) | Devata: Rakṣas/Piśāca/Kravyād (as adversaries); the effective agent is the mantra’s ‘sahas’ (coercive power) | 10 Mantras

Sukta 37

AV 4.37 ଏକ ଭୈଷଜ୍ୟ-ସୂକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ଔଷଧିକୁ ଜୀବନ୍ତ, ପୁରୁଷୀକୃତ ଚିକିତ୍ସକ ଭାବେ ସଶକ୍ତ କରାଯାଇ କୃମି (କୀଟ/ପରଜୀବୀ) ଓ ରାକ୍ଷସ-ସଦୃଶ ରୋଗକାରୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହା ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତାକୁ ପୂର୍ବଜ ପରମ୍ପରା—ଅଥର୍ବଣମାନେ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷି (କଶ୍ୟପ, କଣ୍ୱ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ)—ଙ୍କ ପ୍ରମାଣରେ ଭିତ୍ତି କରେ; ପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକ୍ଷୋଘ୍ନ ବାଣୀରେ ଗନ୍ଧର୍ବ–ଅପ୍ସରା ପ୍ରଭାବକୁ ତାଡ଼ିଦିଏ, ବିଶେଷକରି କାମାତୁର ଆବେଶ ଓ ଗୃହସ୍ଥ ଅଶାନ୍ତି ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ଥିବା ପ୍ରଭାବକୁ।

Rishi: Traditionally Atharvanic seers; the verse itself cites Atharvans, Kaśyapa, Kaṇva, Agastya as precedent authorities | Devata: Oṣadhi (the Herb) as personified healer; secondarily anti-rākṣasa power | 12 Mantras

Sukta 38

ଏହି ଅଥର୍ବବେଦୀୟ ମନ୍ତ୍ରଟି ଘରର ଅସୁରକ୍ଷିତ ଧନ—ବିଶେଷକରି ଗୋଧନ ଓ ଜିତା ଲାଭ—ସହିତ ଦୂରପ୍ରସାରୀ ସୁରକ୍ଷାଶକ୍ତିକୁ ବାନ୍ଧି ରଖି ସମୃଦ୍ଧି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ଏଥିରେ ଏକ ଶୁଭ ଅପ୍ସରାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ, ଯିଏ ଭାଗ୍ୟକୁ ‘ଛାଣି ଓ ଛିଟାଇ’ ଦିଏ, ଏବଂ ମଧ୍ୟାକାଶରେ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣପଥରେ ଗତି କରୁଥିବା ବାଜିନ୍-ସଦୃଶ ପାଳକଶକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ଡାକାଯାଏ—ଯାହା ଆକାଂକ୍ଷିତ ଲାଭକୁ ଘରକୁ ଆଣି ଏଠାରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଅଟୁଟ ରଖେ।

Rishi: Atharvanic tradition (specific r̥ṣi not supplied in the input; commonly Atharvan/Angiras attribution for such charms in later indices) | Devata: Protective strength addressed as vājín (guardian potency; functionally a cattle-protector) | 7 Mantras

Sukta 39

ଅଥର୍ବବେଦ 4.39 ଏକ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି-ବର୍ଦ୍ଧକ ମନ୍ତ୍ର, ଯେଉଁଥିରେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ (ମଧ୍ୟାକାଶ) କୁ ଏକ ବିଶ୍ୱଜନନୀ ଦୁଗ୍ଧଦାୟିନୀ ଧେନୁ ଭାବେ କଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ବାୟୁ (ପବନ/ପ୍ରାଣ) କୁ ତାହାର ବଛଡ଼ା ଭାବେ—ଯିଏ ପୋଷଣକୁ ଆହରଣ କରେ। ସାମାଜିକ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମତି (ସନତି) ରେ ଏକତ୍ର କରି, ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଜାତବେଦସ ଦ୍ୱାରା କ୍ରିୟାକୁ ମୁଦ୍ରିତ କରି, ଏହି ସୂକ୍ତ କର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ଜୀବନ, ବଳ, ଇଚ୍ଛାପୂର୍ତ୍ତି, ସନ୍ତାନ, ଉନ୍ନତି ଓ ଧନକୁ ‘ଦୁହି’ ଆଣିବାକୁ ଚାହେ।

Rishi: Atharvanic tradition (Anukramaṇī attribution for AV 4.39; commonly Atharvan/Angiras-type seer lists—edition-dependent). | Devata: Antarikṣa as dhenu (cosmic source) with Vāyu as operative deity (calf/extractor). | 10 Mantras

Sukta 40

AV 4.40 ଦିଗ-ଆଧାରିତ ପ୍ରତିମନ୍ତ୍ର/ପ୍ରତିଜାଦୁ ହ୍ୟମ୍ନ, ଯାହା କୌଣସି ଦିଗ କିମ୍ବା ଉପଦିଗରୁ ଆସୁଥିବା ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଆହୁତି ଓ ଟୋଣା-ଟୁଣିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ବଳପୂର୍ବକ ପଛକୁ ଫେରାଇ ଦିଏ। ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାର ସର୍ବଜ୍ଞ ସାକ୍ଷୀ ଅଗ୍ନି ଜାତବେଦସଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନଙ୍କୁ ‘ଦୂରକୁ’ (ପରାଞ୍ଚଃ) ହଟାଏ, ପ୍ରତ୍ୟାଗ୍ ଫେରୁଥିବା ଶକ୍ତିରେ ସେମାନଙ୍କୁ କମ୍ପାଇ ଦିଏ, ଏବଂ ପ୍ରତିସର (ବାନ୍ଧନ/ତାବିଜ) ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷାକୁ ମୁଦ୍ରାବଦ୍ଧ କରେ। ଏହି ହ୍ୟମ୍ନର ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଆପଦକୁ ଆକାଶୀୟ ସ୍ଥାନରେ (ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗ) ମାପି, ଅଗ୍ନି, ପବିତ୍ର ତେଜ ଓ ଶାରୀରିକ ସୁରକ୍ଷା-ବନ୍ଧନ ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ନିଷ୍ପ୍ରଭ କରିବା।

Rishi: Atharvanic tradition (often anonymous/Angiras-type in AV counter-sorcery hymns) | Devata: Agni Jātavedas; with Soma invoked as supporting power; directions as operative field | 8 Mantras

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

App Store Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App

App Store Google Play