Sukta 34
Rishi: Atharvanic tradition (speculative-ritual hymn)
Devata: Brahmaudana / Yajña personified (ritual entity as devatā)
Chandas: Mixed/prose-like anuṣṭubh-adjacent; treated as mantraic statement (not a strict RV-style stanza)
ଏହି ସୂକ୍ତ ପକା ଓଦନ (ବ୍ରହ୍ମୌଦନ/ବିଷ୍ଟାରିଣ)କୁ ଯଜ୍ଞର ନିଜ ଦେହ ସହ ଏକାତ୍ମ କରି ପବିତ୍ର କରେ—ଛନ୍ଦମାନେ ତାହାର ପକ୍ଷ, ସତ୍ୟ ତାହାର ମୁଖ, ଏବଂ ତପସ୍ ତାହାର ସୃଜନଶୀଳ ଉଷ୍ମା। ଅଭିଷିକ୍ତ ଆହାରକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପୋଷଣକୁ ଯଜ୍ଞସିଦ୍ଧିରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ—ସମୃଦ୍ଧି, “ଲୋକଜୟୀ” ପୁଣ୍ୟ, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗଗାମୀ ପ୍ରଭାବଶକ୍ତି—ସହିତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଯଜମାନଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି ହାନିକାରକ ପ୍ରତିଫଳ ନ ପଡ଼ୁ ବୋଲି ନିବାରଣ କରେ।
Mantras
Mantra 1
ब्रह्मौदनम्। छन्दां॑सि प॒क्षौ मुख॑मस्य स॒त्यं वि॑ष्टा॒री जा॒तस्तप॒सोऽधि॑ य॒ज्ञः
ବ୍ରହ୍ମୌଦନ (ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଓଦନ): ଛନ୍ଦମାନେ ତାହାର ଦୁଇ ପକ୍ଷ; ସତ୍ୟ ତାହାର ମୁଖ। ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ପ୍ରସାରିତ, ତପସରୁ ଜନ୍ମିତ, ଯଜ୍ଞ ସେଠାରେ ଉଦ୍ଭବିତ ହୋଇଛି।
Mantra 2
अ॒न॒स्थाः पू॒ताः पव॑नेन शु॒द्धाः शुच॑यः॒ शुचि॒मपि॑ यन्ति लो॒कम्। नैषां शि॒श्नं प्र द॑हति जा॒तवे॑दाः स्व॒र्गे लो॒के ब॒हु स्त्रैण॑मेषाम्
ଅସ୍ଥିହୀନ, ପବିତ୍ର କରାଯାଇଥିବା, ପାବକ ପବନଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା—ସେଇ ଶୁଚିଜନ ଶୁଚି ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଜାତବେଦା (ଅଗ୍ନି) ତାଙ୍କର ଶିଶ୍ନକୁ ଦହନ କରେନାହିଁ; ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ-ଭାଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଚୁର।
Mantra 3
वि॒ष्टा॒रिण॑मोद॒नं ये पच॑न्ति॒ नैना॒नव॑र्तिः सचते क॒दा च॒न। आस्ते॑ य॒म उप॑ याति दे॒वान्त्सं ग॑न्ध॒र्वैर्मदते सो॒म्येभिः॑
ଯେମାନେ ବିଷ୍ଟାରିଣ ଓଦନ (ପାୟସ) ପାକ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ‘ଅନାବର୍ତ୍ତି’—ପୁନରାଗମନ-ନ ହେବାର ଅବସ୍ଥା—କେବେ ମଧ୍ୟ ଲାଗି ରହେ ନାହିଁ। ଯମ ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ; ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଏ, ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସହ ସୋମ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ମଦିତ ହୁଏ।
Mantra 4
वि॒ष्टा॒रिण॑मोद॒नं ये पच॑न्ति॒ नैना॑न् य॒मः परि॑ मुष्णाति॒ रेतः॑ । र॒थी ह॑ भू॒त्वा र॑थ॒यान॑ ईयते प॒क्षी ह॑ भू॒त्वाति॒ दिवः॒ समे॑ति
ଯେମାନେ ବିଷ୍ଟାରିଣ ଓଦନ (ପାୟସ) ପାକ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ରେତଃ (ବୀର୍ୟ/ସନ୍ତାନ-ବୀଜ)କୁ ଯମ ଛିନିନେଇ ନାହିଁ। ରଥୀ ହୋଇ ସେ ରଥମାର୍ଗରେ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ; ପକ୍ଷୀ ହୋଇ ସେ ଦିବରୁ ମଧ୍ୟ ପରେ ପହଞ୍ଚେ।
Mantra 5
ष॒ य॒ज्ञानां॒ वित॑तो॒ वहि॑ष्ठो विष्टा॒रिणं॑ प॒क्त्वा दि॒वमा विवे॑श । आ॒ण्डीकं॑ कुमु॑दं॒ सं त॑नोति॒ बिसं॑ शा॒लूकं॒ शफ॑को मुला॒ली। ए॒तास्त्वा॒ धारा॒ उप॑ यन्तु॒ सर्वाः॑ स्व॒र्गे लो॒के मधु॑म॒त् पिन्व॑माना॒ उप॑ त्वा तिष्ठन्तु पुष्क॒रिणीः॒ सम॑न्ताः
ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଥାବିଧି ବିସ୍ତାରିତ ହେଲେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବହନକାରୀ, ‘ବିସ୍ତାରିଣ’କୁ ପକାଇ ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା। ସେ ଆଣ୍ଡୀକ, କୁମୁଦକୁ ବିସ୍ତାର କରେ—ବିସ, ଶାଲୂକ, ଶଫକ, ମୁଲାଲୀ। ଏହି ସମସ୍ତ ଧାରା ତୋ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ; ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ମଧୁମୟ ମିଠାସରେ ପୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଫୁଲୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତୋ ଚାରିପାଖେ ପୁଷ୍କରିଣୀ (ପଦ୍ମ-ସରୋବର) ଦଢ଼ ହୋଇ ରହୁନ୍ତୁ।
Mantra 6
घृ॒तह्र॑दा॒ मधु॑कूलाः॒ सुरो॑दकाः क्षी॒रेण॑ पू॒र्णा उ॑द॒केन॑ द॒ध्ना। ए॒तास्त्वा॒ धारा॒ उप॑ यन्तु॒ सर्वाः॑ स्व॒र्गे लो॒के मधु॑म॒त् पिन्व॑माना॒ उप॑ त्वा तिष्ठन्तु पुष्क॒रिणीः॒ सम॑न्ताः
ଘୃତ-ହ୍ରଦ ଥିବା, ମଧୁମୟ ତଟ ଥିବା, ସୁରା-ଜଳ ଥିବା—କ୍ଷୀରରେ, ଜଳରେ, ଦଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ: ଏହି ସମସ୍ତ ଧାରା ତୋ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ; ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ମଧୁମୟ ମିଠାସରେ ପୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଫୁଲୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତୋ ଚାରିପାଖେ ପୁଷ୍କରିଣୀ (ପଦ୍ମ-ସରୋବର) ଦଢ଼ ହୋଇ ରହୁନ୍ତୁ।
Mantra 7
च॒तुरः॑ कु॒म्भांश्च॑तु॒र्धा द॑दामि क्षी॒रेण॑ पू॒र्नाँ उ॑द॒केन॑ द॒ध्ना। ए॒तास्त्वा॒ धारा॒ उप॑ यन्तु॒ सर्वाः॑ स्व॒र्गे लो॒के मधु॑म॒त् पिन्व॑माना॒ उप॑ त्वा तिष्ठन्तु पुष्क॒रिणीः॒ सम॑न्ताः
ମୁଁ ଚାରି କୁମ୍ଭକୁ ଚାରି ପ୍ରକାରେ ସ୍ଥାପନ କରେ—କ୍ଷୀରରେ, ଜଳରେ, ଦଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ସମସ୍ତ ଧାରା ତୋ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ; ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ମଧୁମୟ ମିଠାସରେ ପୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଫୁଲୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତୋ ଚାରିପାଖେ ପୁଷ୍କରିଣୀ (ପଦ୍ମ-ସରୋବର) ଦଢ଼ ହୋଇ ରହୁନ୍ତୁ।
Mantra 8
इ॒ममो॑द॒नं नि द॑धे ब्राह्म॒णेषु॑ विष्टा॒रिणं॑ लोक॒जितं॑ स्व॒र्ग॑म्। स मे॒ मा क्षे॑ष्ट स्व॒धया॒ पिन्व॑मानो वि॒श्वरू॑पा धे॒नुः का॑म॒दुघा॑ मे अस्तु
ଏହି ଓଦନ (ପକା ଭାତ) ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି—ବିସ୍ତାରିତ ହେବାଳା, ଲୋକଜିତ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯିବାଳା। ଏହା ମୋତେ କ୍ଷତି ନ କରୁ; ନିଜ ସ୍ୱଧା ଦ୍ୱାରା ପୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଏହା ମୋ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱରୂପା ଧେନୁ ହେଉ—କାମଦୁଘା, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଦୋହନ କରୁଥିବା।
Frequently Asked Questions
It is cooked odana (porridge/boiled rice) treated as brahman-filled and identified with Yajña’s own body, so the food becomes a carrier of ritual power and merit.
The hymn sacralizes the offering by giving it a cosmic-ritual anatomy: chandas (metres) provide structure and ‘wings,’ satya (truth) is the validating ‘mouth,’ and tapas is the generating heat that makes yajña effective.
It is a protective clause ensuring the charged offering does not rebound negatively on the patron—i.e., the consecration is safe, properly transferred, and yields benefit rather than ritual fault or backlash.
Ask anything about Sukta 34 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.