Sukta 36
Rishi: Atharvanic tradition (rakṣoghna seer; specific r̥ṣi not stated in the provided excerpt)
Devata: Rakṣas/Piśāca/Kravyād (as adversaries); the effective agent is the mantra’s ‘sahas’ (coercive power)
Chandas: Anuṣṭubh (probable; common for AV apotropaic verses)
AV 4.36 ଏକ ରକ୍ଷୋଘ୍ନ–ଅଭିଚାରିକ ସୂକ୍ତ, ଯାହା ଘରର ସୀମାକୁ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଶିକାରୀ—ରକ୍ଷସ, ପିଶାଚ ଓ କ୍ରବ୍ୟାଦ—ବିଶେଷକରି ଅମାବାସ୍ୟା ରାତିରେ ସକ୍ରିୟ ଥିବାମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ—ଦୃଢ଼ କରେ। ଏଥିରେ ଅଗ୍ନି ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିମୟ ନିଷ୍କାସନ, ମନ୍ତ୍ରର ‘ସହସ’ (ବାଧ୍ୟକାରୀ ଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ଦମନ, ଏବଂ ଶେଷରେ ନିରୃତି ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧନ ଓ ବିନାଶ—ଏ ସବୁ ମିଶି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଗ୍ରସରତାକୁ ଦଗ୍ଧ, ପରାଜିତ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ।
Mantras
Mantra 1
सत्यौजा अग्निः। तान्त्स॒त्यौजाः॒ प्र द॑हत्व॒ग्निर्वै॑श्वान॒रोवृषा॑ । यो नो॑ दुर॒स्याद् दिप्सा॒च्चाथो॒ यो नो॑ अराति॒यात्
ଅଗ୍ନି ସତ୍ୟୌଜା। ସତ୍ୟୌଜା ବୈଶ୍ୱାନର, ବୃଷଭ ଅଗ୍ନି—ଯେ କେହି ଆମ ପ୍ରତି ଦୁର୍ଭାବ ରଖେ, ଯେ କେହି ହାନି କରିବାକୁ ଚାହେ, ଏବଂ ଯେ କେହି ବୈରଭାବରେ ଆମ ବିରୋଧରେ ଆସେ—ସେମାନଙ୍କୁ ଦହି ଦୂର କରୁ।
Mantra 2
यो नो॒ दिप्स॒ददि॑प्सतो॒ दिप्स॑तो॒ यश्च॒ दिप्स॑ति । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ दंष्ट्र॑योर॒ग्नेरपि॑ दधामि॒ तम्
ଯେ କେହି ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହେ—ଚାହୁଁନଥିବା ହେଉ କି ଚାହୁଁଥିବା—ଏବଂ ଯେ କେହି କ୍ଷତି କରେ, ତାକୁ ମୁଁ ବୈଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନିର ଦଂଷ୍ଟ୍ରାମାନଙ୍କ (ଦାନ୍ତର ଫାନ୍ଦ) ଭିତରେ ରଖିଦେଉଛି।
Mantra 3
य आ॑ग॒रे मृ॒गय॑न्ते प्रतिक्रो॒शेऽमावा॒स्ये। क्र॒व्यादो॑ अ॒न्यान् दिप्स॑तः॒ सर्वां॒स्तान्त्सह॑सा सहे
ଯେ ଘରଦୁଆର ପାଖେ ଶିକାରୀ ପରି ଘୁରିବୁଲନ୍ତି, ପ୍ରତିକ୍ରୋଶ (ଆତଙ୍କ-ଚିତ୍କାର) ସମୟରେ, ଅମାବାସ୍ୟା ରାତିରେ—ସେଇ କ୍ରବ୍ୟାଦ (ମାଂସଭୋଜୀ) ଯେ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଶିକାର କରିବାକୁ ଲୋଭ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦମନ କରେ।
Mantra 4
सहे॑ पिशा॒चान्त्सह॑सैषां॒ द्रवि॑णं ददे । सर्वा॑न् दुरस्य॒तो ह॑न्मि॒ सं म॒ आकू॑तिरृद्यताम्
ମୁଁ ପିଶାଚମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତିରେ ଦମନ କରେ; ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ରବିଣ (ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି) ମୁଁ ନିଜ ପାଖକୁ ନେଇ ନେଉଛି। ଯେ ସମସ୍ତେ ଦୁଷ୍ଟ-ମନସ୍କ, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଆଘାତ କରେ; ମୋର ଆକୂତି (ସଙ୍କଳ୍ପ) ସଂଯୁକ୍ତ ହେଉ, ସିଦ୍ଧିକୁ ପହଞ୍ଚୁ।
Mantra 5
ये दे॒वास्तेन॒ हास॑न्ते॒ सूर्ये॑ण मिमते ज॒वम्। न॒दीषु॒ पर्व॑तेषु॒ ये सं तैः प॒शुभि॑र्विदे
ଯେ ଦେବମାନେ ଏହାଦ୍ୱାରା ବିଜୟ-ହାସରେ ହସନ୍ତି, ଯେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦ୍ୱାରା ଜବ (ବେଗ)କୁ ମାପି ନିୟମିତ କରନ୍ତି—ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେ, ପର୍ବତମାନଙ୍କ ଉପରେ ଯେ—ସେଇ ଦେବମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ମୁଁ ପଶୁ-ଧନ ଓ ଜୀବନ୍ତ ସମ୍ପଦ ଲାଭ କରେ।
Mantra 6
तप॑नो अस्मि पिशा॒चानां॑ व्या॒घ्रो गोम॑तामिव । श्वानः॑ सिं॒हमि॑व दृ॒ष्ट्वा ते न वि॑न्दन्ते॒ न्यञ्च॑नम्
ମୁଁ ପିଶାଚମାନଙ୍କର ତାପକ (ଦହକ) ଅଟେ—ଗୋମତ (ଧନସମ୍ପନ୍ନ) ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାଘ୍ର ପରି। କୁକୁରମାନେ ସିଂହକୁ ଦେଖିଲେ ଯେପରି (ଭୟରେ) ଥମ୍କିଯାନ୍ତି, ସେପରି ତୁମକୁ ଦେଖି ସେମାନେ ନ ଲୁଚିବା ସ୍ଥାନ ପାଆନ୍ତି, ନ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶର ରାସ୍ତା।
Mantra 7
न पि॑शा॒चैः सं श॑क्नोमि॒ न स्ते॒नैर्न व॑न॒र्गुभिः॑ । पि॒शा॒चास्तस्मा॑न्नश्यन्ति॒ यम॒हं ग्राम॑मावि॒शे
ମୁଁ ପିଶାଚମାନଙ୍କ ସହ ସଙ୍ଗତ କରେନି; ନ ଚୋରମାନଙ୍କ ସହ, ନ ଜଙ୍ଗଲ-ଲୁଟେରାମାନଙ୍କ ସହ। ତେଣୁ ମୁଁ ଯେଉଁ ଗ୍ରାମକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେହି ଗ୍ରାମରୁ ପିଶାଚମାନେ ନଶି (ଦୂରେ) ଚାଲିଯାନ୍ତି।
Mantra 8
यं ग्राम॑मावि॒शत॑ इ॒दमु॒ग्रं सहो॒ मम॑ । पि॒शा॒चास्तस्मा॑न्नश्यन्ति॒ न पा॒पमुप॑ जानते
ଯେ କୌଣସି ଗ୍ରାମରେ ମୋର ଏହି ଉଗ୍ର, ପ୍ରବଳ ସହସ୍ (ଶକ୍ତି) ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେଠାରୁ ପିଶାଚମାନେ ନଶିଯାଆନ୍ତି; ପାପ ପାଖକୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ନିକଟ ହୋଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
Mantra 9
ये मा॑ क्रो॒धय॑न्ति लपि॒ता ह॒स्तिनं॑ म॒शका॑ इव । तान॒हं म॑न्ये॒ दुर्हि॑ता॒न् जने॒ अल्प॑शयूनिव
ଯେମାନେ ମୋତେ କ୍ରୋଧିତ କରନ୍ତି—ବକବକ କରୁଥିବା ଲୋକ—ଯେପରି ମଶକମାନେ ହାତୀକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଅନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ହିତ (ଖରାପ ଭାବେ ସ୍ଥିତ) ବୋଲି ମନେ କରେ, ଅଳ୍ପ ଶୟ୍ୟା-ନିବାସ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପରି।
Mantra 10
अ॒भि तं निरृ॑तिर्धत्ता॒मश्व॑मिवाश्वाभि॒धान्या॑ । म॒ल्वो यो मह्यं॒ क्रुध्य॑ति॒ स उ॒ पाशा॒न्नमु॑च्यते
ନିରୃତି ତାହାର ଉପରେ ପଡ଼ୁ—ଯେପରି ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଘୋଡ଼ାର ହାଲ୍ଟର/ଲଗାମ ପଡ଼େ। ଯେ ମଲ୍ୱ (ମାଲବ) ମୋ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧ କରେ, ସେ ସତ୍ୟେ ପାଶ (ଫାସ) ଠାରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।
Frequently Asked Questions
It is used to protect the home from nocturnal threats—rakṣas, piśācas, kravyāds, and hostile prowlers—by burning them out through Agni and overpowering them through mantric force.
Amāvāsyā is treated as a liminal time when harmful beings and human malice are thought to move more freely; the hymn targets exactly that night-time vulnerability near the homestead.
Both: it begins as apotropaic protection (rakṣoghna) through Agni’s burning, and it culminates in a binding/constraint act by invoking Nirṛti’s noose so the adversary cannot escape restraint.
Ask anything about Sukta 36 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.