Adhyaya 43: Portents of Death (Ariṣṭa-lakṣaṇas) and the Yogin’s Response; Alarka Renounces Kingship

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे योगधर्मे ओङ्कारध्यायो नाम द्विचत्वारिंशोऽध्यायः । त्रिचत्वारिंशोऽध्यायः । दत्तात्रेय उवाच । अरिष्टानि महाराज ! शृणु वक्ष्यामि तानि ते । येषामालोकनान्मृत्युं निजं जानाति योगवित् ॥

ဤသို့ဖြင့် သီရိ မာရ္ကဏ္ဍေယ ပုရာဏ၌ ယောဂဓမ္မ အခန်းကဏ္ဍအတွင်းရှိ «အောံကာရ သမาธိ အခန်း» ဟု ခေါ်သော လေးဆယ့်နှစ်မြောက် အခန်းသည် ပြီးဆုံး၏။ ယခု လေးဆယ့်သုံးမြောက် အခန်း စတင်သည်။ ဒတ္တာတြေယ က ပြောသည်—«အို မဟာဘုရင်၊ နားထောင်လော့—ယောဂကို သိသူသည် မိမိ၏ နီးကပ်လာသော သေခြင်းကို သိမြင်စေသော နိမိတ်လက္ခဏာများကို ငါ ပြောမည်»။

Verse 2

देवमार्गं ध्रुवं शुक्रं सोमच्छायामरुन्धतीम् । यो न पश्येन्न जीवेत स नरः संवत्सरात् परम् ॥

နတ်တို့၏ လမ်းကြောင်း (နို့ရည်လမ်းကြောင်း—Milky Way)၊ ဓြုဝ (မြောက်ကြယ်)၊ သုကရ (ဗီးနပ်စ်)၊ လ၏ ဟာလို/အရိပ်ဝိုင်း၊ နှင့် အရုန္ဓတီ ကို မမြင်နိုင်သူသည် တစ်နှစ်ထက် မပို၍ မအသက်ရှင်နိုင်။

Verse 3

अरश्मिबिम्बं सूर्यस्य वह्निं चैवांशुमालिनम् । दृष्ट्वैकादशमासात् तु नरो नोर्धन्तु जीवति ॥

ယောက်ျားတစ်ဦးက နေရောင်ဝိုင်းကို ရောင်ခြည်မရှိသကဲ့သို့၊ မီးကိုလည်း တောက်ပမှုမရှိသကဲ့သို့ မြင်လျှင်၊ ထိုသို့မြင်ပြီးနောက် သူသည် ဆယ့်တစ်လထက် မကျော်လွန်ဘဲ အသက်မရှည်တော့။

Verse 4

वान्ते मूत्रपुरीषे च यः स्वर्णं रजतं तथा । प्रत्यक्षं कुरुते स्वप्ने जीवेत स दशमासिकम् ॥

အိပ်မက်ထဲတွင် အန်အတွင်း၊ ဆီးအတွင်း သို့မဟုတ် မစင်အတွင်း၌ ရွှေနှင့် ငွေကို ထင်ရှားစွာ မြင်သူသည် ဆယ်လသာ အသက်ရှင်မည်။

Verse 5

दृष्ट्वा प्रेतपिशाचादीन् गन्धर्वनगराणि च । सुवर्णवर्णान् वृक्षांश्च नव मासान् स जीवति ॥

ပရေတာ၊ ပိသာစနှင့် ထိုကဲ့သို့သောအရာများကို မြင်ပြီး၊ ထို့ပြင် ‘ဂန္ဓဗ္ဗမြို့’ (မောဟမြို့) နှင့် ရွှေရောင်သစ်ပင်များကိုလည်း မြင်သူသည် ကိုးလသာ အသက်ရှင်မည်။

Verse 6

स्थूलः कृशः कृशः स्थूलो योऽकस्मादेव जायते । प्रकृतेश्च निवर्तेत तस्यायुश्चाष्टमासिकम् ॥

အကြောင်းမရှိဘဲ ရုတ်တရက် ဝလာပြီး ပိန်သွား၊ ပိန်ပြီး ဝလာကာ မိမိ၏ သဘာဝကိုယ်ခန္ဓာအခြေအနေမှ လွဲချော်သွားလျှင်—သူ၏ အသက်ကာလသည် ရှစ်လသာ ဖြစ်သည်။

Verse 7

खण्डं यस्य पदं पार्ष्ण्यां पादस्याग्रे च वा भवेत् । पांशुकर्दमयोर्मध्ये सप्त मासान् स जीवति ॥

ယောက်ျားတစ်ဦး၏ ခြေထောက်သည် ခြေခလယ်ဘက် သို့မဟုတ် ခြေဖျားဘက်တွင် ချိုးယွင်း/ပျက်စီးသကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီး၊ ဖုန်နှင့် ရွံ့ကြားတွင် ရှိနေသကဲ့သို့ တွေ့ရလျှင်၊ သူသည် ခုနစ်လသာ အသက်ရှင်မည်။

Verse 8

गृध्रः कपोतः काकालो वायसो वापि मूर्धनि । क्रव्यादो वा खगो नीलः षण्मासायुः प्रदर्शकः ॥

လင်းတ၊ ခို၊ ကျီး သို့မဟုတ် ကျီးကောင်ကြီးတစ်ကောင်က လူ၏ခေါင်းပေါ်တွင် နားနေပါက—သို့မဟုတ် အပြာရောင် အသားစားငှက်တစ်ကောင်က ထိုသို့ပြုပါက—ကျန်ရှိသက်တမ်းမှာ ခြောက်လသာဟု ဆိုကြသည်။

Verse 9

हन्यते काकपङ्क्तीभिः पांशुवर्षेण वा नरः । स्वां छायामन्यथा दृष्ट्वा चतुः पञ्च स जीवति ॥

လူတစ်ယောက်သည် ကျီးအုပ်များကြောင့် ထိခိုက်ကျဆုံးသေဆုံးရတတ်သကဲ့သို့၊ ဖုန်မှုန့်မိုးရွာသကဲ့သို့ ကျလာခြင်းကြောင့်လည်း သေဆုံးရတတ်သည်။ ထို့ပြင် မိမိအရိပ်ကို မမှန်ကန်ဘဲ ပုံပျက်၍ မြင်လျှင်၊ လေးရက် သို့မဟုတ် ငါးရက်သာ အသက်ရှင်မည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 10

अनभ्रे विद्युतं दृष्ट्वा दक्षिणां दिशमाश्रिताम् । रात्राविन्द्रधनुश्चापि जीवितं द्वित्रिमासिकम् ॥

တိမ်မရှိဘဲ လျှပ်စီးကို မြင်ရခြင်း၊ အထူးသဖြင့် တောင်ဘက်အရပ်၌ ဖြစ်နေပါက၊ ထို့ပြင် ညအချိန်တွင် မိုးကောင်းကင်တံတား (ရောင်စုံတံတား) ကို မြင်ရပါက—ကျန်ရှိသက်တမ်းမှာ နှစ်လ သို့မဟုတ် သုံးလသာဟု ဆိုကြသည်။

Verse 11

घृते तैले तथादर्शे तोये वा नात्मनस्तनुम् । यः पश्येदशिरस्कां वा मासादूर्ध्वं न जीवति ॥

တစ်ယောက်ယောက်က မိမိခန္ဓာကိုယ်ကို ဂျီ (ghee)၊ ဆီ၊ မှန်၊ သို့မဟုတ် ရေထဲတွင် ကြည့်ရာ၌ ခေါင်းမရှိသကဲ့သို့ မြင်ရလျှင်—သူသည် တစ်လထက် မပို၍ အသက်မရှင်နိုင်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 12

यस्य वस्तसमो गन्धो गात्रे शवसमोऽपि वा । तस्यार्धमासिकं ज्ञेयं योगिनो नृप ! जीवितम् ॥

အို မင်းကြီး၊ လူတစ်ယောက်၏ကိုယ်ခန္ဓာမှ အဟောင်းပုပ်၍ မှိုတက်သည့် အဝတ်အနံ့ကဲ့သို့ သို့မဟုတ် အလောင်းအနံ့ကဲ့သို့ အနံ့ဆိုး ထွက်လာပါက၊ ယောဂီတို့က သူ၏ကျန်ရှိသက်တမ်းကို လဝက်သာဟု သိမှတ်ရမည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 13

यस्य वै स्त्रमात्रस्य हृत्पादमवशुष्यते । पिबतश्च जलं शोषो दशाहं सोऽपि जीवति ॥

အနည်းငယ်သာ အားထုတ်ရုံဖြင့်ပင် လူတစ်ဦး၏ ရင်ဘတ်အတွင်းပိုင်းနှင့် ခြေထောက်တို့ ခြောက်သွေ့အားနည်းလာပြီး ရေသောက်နေစဉ်တောင် ခြောက်သွေ့မှုကို ခံစားရလျှင်၊ ထိုသူသည် ဆယ်ရက်သာ အသက်ရှင်မည်။

Verse 14

सम्भिन्नो मारुतो यस्य मर्मस्थानानि कृन्तति । हृष्यते नाऽम्बुसंस्पर्शात् तस्य मृत्युरुपस्थितः ॥

လူတစ်ဦးတွင် မညီမညာဖြစ်သော ဝါတ (vāta) လေဓာတ်က မာမ (marmas) ဟုခေါ်သော အသက်အရေးကြီးအချက်များကို “ဖြတ်တောက်” လိုက်ပြီး ရေနှင့်ထိတွေ့ခြင်းမှတောင် ပျော်ရွှင်မှုမခံစားရလျှင်၊ သေခြင်းသည် သူ့ထံသို့ နီးကပ်လာပြီ။

Verse 15

ऋक्षवानरयानस्थो गायन् यो दक्षिणां दिशम् । स्वप्ने प्रयाति तस्यापि न मृत्युः कालमिच्छति ॥

အိပ်မက်ထဲတွင် လူတစ်ဦးသည် တောင်ဘက်သို့ သွားရာတွင် ဝက်ဝံ သို့မဟုတ် မျောက်ကို ယာဉ်အဖြစ် စီးနင်းကာ သီချင်းဆိုနေပါက၊ ထိုသူအတွက်လည်း သေခြင်းသည် မနှောင့်နှေးဘဲ အချိန်တန်သလို ရောက်လာမည်။

Verse 16

रक्तकृष्णाम्बरधरा गायन्ती हसती च यम् । दक्षिणाशान्नयेन्नारी स्वप्ने सोऽपि न जीवति ॥

အိပ်မက်ထဲတွင် အနီနှင့် အနက်အဝတ်အစား ဝတ်ဆင်ထားသော မိန်းမတစ်ဦးက သီချင်းဆို၍ ရယ်မောကာ တောင်ဘက်သို့ လူတစ်ဦးကို ဦးဆောင်သွားလျှင်၊ ထိုသူလည်း မကြာမီ အသက်မရှင်တော့ (သေခြင်းနီးကပ်ပြီ)။

Verse 17

नग्नं क्षपणकं स्वप्ने हसमानाṃ महाबलम् । एकं संविक्ष्य वल्गन्तं विद्याद्मृत्युमुपस्थितम् ॥

အိပ်မက်ထဲတွင် အဝတ်မဝတ်သော က္ෂပဏက (kṣapaṇaka) အကျင့်သမားတစ်ဦးကို မြင်ရပြီး၊ သူသည် ရယ်မောကာ အင်အားကြီး၍ တစ်ယောက်တည်း လှုပ်ရှားခုန်ပေါက်နေပါက၊ သေခြင်းရောက်လာပြီ (နီးကပ်နေပြီ) ဟု သိရမည်။

Verse 18

आमस्तकतालाद्यस्तु निमग्नं पङ्कसागरे । स्वप्ने पश्यत्यथात्मानं स सद्यो म्रियते नरः ॥

လူတစ်ယောက်သည် အိပ်မက်တွင် မိမိကိုယ်ကို ရွံ့ပင်လယ်ထဲ၌ ခေါင်းထိပ်အထိ နစ်မြုပ်နေသည်ဟု မြင်လျှင် ထိုသူသည် ချက်ချင်း သေဆုံးသည်။

Verse 19

केशाङ्गारांस्तथा भस्म भुजङ्गान्निर्जलां नदीम् । दृष्ट्वा स्वप्ने दशाहात्तु मृत्युरेकादशे दिने ॥

အိပ်မက်တွင် ဆံပင်သည် မီးခဲ၊ ပြာ၊ မြွေများ သို့မဟုတ် ရေမရှိသော မြစ်အဖြစ် ပြောင်းလဲနေသည်ဟု မြင်လျှင်—ဆယ်ရက်အပြီး၊ တစ်ဆယ့်တစ်ရက်မြောက်နေ့တွင် သေခြင်းရောက်လာသည်။

Verse 20

करालैर्विकटैः कृष्णैः पुरुषैरुद्यतायुधैः । पाषाणैस्ताडितः स्वप्ने सद्यो मृत्युं लभेन्नरः ॥

အိပ်မက်တွင် လူတစ်ယောက်ကို လက်နက်များကို မြှောက်ကိုင်ထားသော ရုပ်ဆိုးကြမ်းတမ်းသည့် အမည်းရောင် လူကြီးမားများက ကျောက်ဖြင့် ပစ်ခတ်ထိုးနှက်သည်ဟု မြင်လျှင် ထိုသူသည် ချက်ချင်း သေဆုံးရသည်။

Verse 21

सूर्योदये यस्य शिवा क्रोशन्ती याति संमुखम् । विपरीतं परीतं वा स सद्यो मृत्युमृच्छति ॥

နေထွက်ချိန်တွင် မြည်ဟောင်လျက်ရှိသော မြေခွေး (śivā) သည် လူတစ်ယောက်ထံသို့ လာလျှင်—ဆန့်ကျင်ဘက်ဦးတည်ရာမှ လာသည်ဖြစ်စေ၊ ပတ်လည်လှည့်လည်လာသည်ဖြစ်စေ—ထိုသူသည် ချက်ချင်း သေဆုံးရသည်။

Verse 22

यस्य वै भुक्तमात्रस्य हृदयं बाधते क्षुधा । जायते दन्तघर्षश्च स गतायुर्न संशयम् ॥

စားပြီးချင်းပင် လူတစ်ယောက်၏ ရင်ဘတ် (နှလုံး) ကို ဆာလောင်မှုက ဖိစီးလာပြီး သွားကြိတ်သံ/သွားတုန်သံ ပေါ်လာလျှင် သူ၏ အသက်တမ်းသည် ကုန်ဆုံးပြီ—သံသယမရှိ။

Verse 23

दीपगन्धं न यो वेत्ति त्रस्यत्यह्नि तथा निशि । नात्मानं परनेत्रस्थं वीक्षते न स जीवति ॥

မီးခွက်၏ အနံ့ (ဆီနံ့ သို့မဟုတ် မီးခိုးနံ့) ကို မခံစားနိုင်သူ၊ နေ့ည မရွေး ကြောက်လန့်နေသူ၊ မိမိအတ္တကို အခြားသူ၏ မျက်စိထဲတွင် တည်နေသကဲ့သို့ မမြင်နိုင်သူ—ထိုသူသည် အသက်ရှင်နေသူ မဟုတ်။

Verse 24

शक्रायुधं चार्धरात्रे दिवा ग्रहगणं तथा । दृष्ट्वा मन्येत संक्षीणमात्मजीवितमात्मवित् ॥

အကယ်၍ လူတစ်ယောက်က သန်းခေါင်ယံတွင် အိန္ဒြာ၏ လက်နက် (မိုးကောင်းကင်တံတား/ရောင်စုံတံတား) ကို မြင်ရသော်လည်းကောင်း၊ နေ့ခင်းတွင် ဂြိုဟ်အစုအဝေးကို မြင်ရသော်လည်းကောင်း—ပညာရှိတို့သည် မိမိအသက်သည် လျော့နည်းပျောက်ကွယ်နေပြီဟု သိရမည်။

Verse 25

नासिका वक्रतामेति कर्णयोर्नमनॊन्नती । नेत्रञ्च वामं स्रवति यस्य तस्यायुरुद्गतम् ॥

ယောက်ျားတစ်ယောက်၏ နှာခေါင်းက ကွေးသွား၍၊ နားရွက်များ ကျသွားခြင်း သို့မဟုတ် မညီမညာ မြင့်တက်ခြင်း ဖြစ်၍၊ ဘယ်မျက်စိမှ မျက်ရည်/အရည် ယိုထွက်လာလျှင်—သူ၏ အသက်တမ်းသည် ထွက်ခွာသွားပြီ။

Verse 26

आरक्ततामेति मुखं जिह्वा वा श्यामतां यदा । तदा प्राज्ञो विजानीयान्मृत्युमासन्नमात्मनः ॥

မျက်နှာ နီမြန်းလာသော်လည်းကောင်း၊ လျှာ အမဲရောင်/အမဲညိုရောင် ဖြစ်လာသော်လည်းကောင်း—ပညာရှိတို့သည် သူ့အတွက် သေခြင်း နီးကပ်လာပြီဟု သိရမည်။

Verse 27

उष्ट्र-रासभयानेन यः स्वप्ने दक्षिणां दिशम् । प्रयाति तञ्च जानीयात् सद्योमृत्युं न संशयः ॥

အိပ်မက်ထဲတွင် တောင်ဘက်သို့ ကုလားအုတ် သို့မဟုတ် မြည်း စီး၍ ခရီးသွားသူကို—သံသယမရှိဘဲ ချက်ချင်း သေမည့်ကံရှိသူဟု သိမှတ်ကြလော့။

Verse 28

पिधाय कर्णौ निर्घोषं न शृणोत्यात्मसम्भवम् । नश्यते चक्षुषोर्ज्योतिर्यस्य सोऽपि न जीवति ॥

လူတစ်ယောက်သည် နားကိုပိတ်ထားပြီး မိမိအတွင်းမှ ပေါ်လာသော အတွင်းသံကို မကြားနိုင်လျှင်၊ ထို့ပြင် မျက်စိ၏ အလင်း(အင်အား) ပျောက်ကွယ်သွားလျှင်—ထိုသူသည် မရှင်တော့ (သေခြင်းနီးကပ်) ဟု ဆိုရသည်။

Verse 29

पततो यस्य वै गर्ते स्वप्ने द्वारं पिधीयते । न चोत्तिष्ठति यः श्वभ्रात्तदन्तं तस्य जीवितम् ॥

အိပ်မက်ထဲတွင် လူတစ်ယောက်သည် တွင်းထဲသို့ ကျသွားသကဲ့သို့ ထင်ရပြီး တံခါးဝ ပိတ်သွားကာ ထိုအနက်မှ မထနိုင်လျှင်—သူ၏အသက်သည် အဆုံးသို့ ရောက်ပြီဟု ဆိုသည်။

Verse 30

ऊर्ध्वा च दृष्टिर्न च सम्प्रतिष्ठा रक्ताः पुनः सम्परिवर्तमाना । मुखस्य चोष्मा शुषिरञ्च नाभेः शंसन्ति पुंसामपरं शरीरम् ॥

မျက်လုံးအပေါ်သို့ မော့ကြည့်ခြင်း၊ တည်ငြိမ်မှု ပျောက်ကွယ်ခြင်း; မျက်လုံးနီ၍ လှည့်လည်ခြင်း; မျက်နှာမှ အပူထွက်ပျောက်ခြင်းနှင့် ဗိုက်ခလုတ်အနား ဗလာဖြစ်ခြင်း—ဤအရာတို့သည် လူတို့အတွက် “အခြားကိုယ်ခန္ဓာ” (သေခြင်းနှင့် ကူးပြောင်းခြင်း) ကို ကြေညာသည်။

Verse 31

स्वप्नेऽग्निं प्रविशेद्यस्तु न च निष्क्रमते पुनः । जलप्रवेशादपि वा तदन्तं तस्य जीवितम् ॥

အိပ်မက်ထဲတွင် တစ်ယောက်ယောက်သည် မီးထဲဝင်ပြီး ပြန်မထွက်လာလျှင်—သို့မဟုတ် ထိုနည်းတူ ရေထဲဝင်လျှင်—ထိုသည် သူ၏အသက်အဆုံးကို အမှတ်အသားပြုသည်။

Verse 32

यश्चाभिहन्यते दुष्टैर्भूतै रात्रावथो दिवा । स मृत्युम् सप्तरा्त्र्यन्ते नरः प्राप्रोत्यसंशयम् ॥

ညဖြစ်စေ နေ့ဖြစ်စေ မကောင်းသော ဘူတာ( bhūta ) များက ထိုးနှက်နှိပ်စက်ခံရသူသည်—သံသယမရှိဘဲ ခုနှစ်ညအဆုံးတွင် သေခြင်းကို တွေ့ရမည်။

Verse 33

स्ववस्त्रममलं शुक्लं रक्तं पश्यत्यथासितम् । यः पुमान् मृत्युमासन्नं तस्यापि हि विनिर्दिशेत् ॥

လူတစ်ယောက်က မိမိ၏ သန့်ရှင်းသော အဖြူရောင်အဝတ်ကို အနီရောင် သို့မဟုတ် အနက်ရောင်ဟု မြင်လာပါက၊ ထိုသူအတွက်လည်း သေမင်းနီးကပ်လာပြီဟု ကြေညာရမည်။

Verse 34

स्वभाववैपरीत्यन्तु प्रकृतेश्च विपर्ययः । कथयन्ति मनुष्याणां सदासन्नौ यमान्तकौ ॥

စိတ်သဘောထား ပြောင်းပြန်သွားခြင်းနှင့် မိမိ၏ သဘာဝအနေအထား ပျက်ယွင်းသွားခြင်းတို့သည် ထိုသူအနီးတွင် ယမမင်းနှင့် သေမင်း ရောက်လာနေကြောင်း ပြသသည့် လက္ခဏာဟု ဆိုကြသည်။

Verse 35

येषां विनीतः सततं येऽस्य पूज्यतमा मताः । तानेव चावजानाति तानेव च विनिन्दति ॥

သူအမြဲတမ်း နှိမ့်ချစွာ ဆက်ဆံခဲ့သူများ၊ မိမိအမြင်တွင် အလွန်အမင်း ဂုဏ်ပြုထိုက်သူများကို သူက မထီမဲ့မြင်ပြု၍ အပြစ်တင်တိုင်ကြားလာပါက၊ ထိုသည် သေမင်းနီးကပ်လာခြင်း၏ လက္ခဏာဖြစ်သည်။

Verse 36

देवान्नार्चयते वृद्धान् गुरून् विप्रांश्च निन्दति । मातापित्रोर्न सत्कारं जामातॄणां करोति च ॥

သူသည် နတ်ဘုရားများကို မပူဇော်၊ အိုမင်းသူများ၊ ဆရာများနှင့် ဗြာဟ္မဏများကို ဆဲဆိုကဲ့ရဲ့၊ မိဘကို သင့်လျော်စွာ မလေးစား၊ သားမက်များကိုလည်း ထိုက်တန်သည့် ဂရုစိုက်မှု မပေး—ဤသို့သော အပြုအမူကို (အဆုံးအနီး) အလွန်ပြင်းထန်သော လက္ခဏာဟု နားလည်ရမည်။

Verse 37

योगिनां ज्ञानविदुषामन्येषां च महात्मनाम् । प्राप्ते तु काले पुरुषस्तद्विज्ञेयं विचक्षणैः ॥

အချိန်ရောက်လာသောအခါ လူတစ်ယောက်သည် ယောဂီများ၊ ဉာဏ်ပညာရှိသူများနှင့် အခြား စိတ်ဓာတ်ကြီးမြတ်သူများကို မလေးစားတော့ပေ; ဉာဏ်ရှိသူတို့က ဤအရာကို (အဆုံးအနီး) လက္ခဏာဟု သိမှတ်ရမည်။

Verse 38

योगिनां सततं यत्नादरिष्टान्यवनीपते । संवत्सरान्ते तज्ज्ञेयं फलदानि दिवानिशम् ॥

အို မြေကြီး၏အရှင်၊ ယောဂီတို့သည် အမြဲတမ်းကြိုးစား၍ အရိဋ္ဌ (ariṣṭa) ဟူသော နိမိတ်လက္ခဏာများကို စောင့်ကြည့်ကြသည်။ နှစ်ကုန်တွင် ထိုနိမိတ်တို့၏ အကျိုးရလဒ်ကို နေ့နှင့်ည နှစ်ပါးလုံး၌ ထင်ရှားစွာ သိမြင်ရမည်။

Verse 39

विलोक्या विशदा चैषां फलपङ्क्तिः सुभीषणाः । विज्ञाय कार्यो मनसि स च कालो नरेश्वर ॥

ဤနိမိတ်တို့ကို ထင်ရှားစွာ စောင့်ကြည့်ပြီးနောက်၊ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အကျိုးရလဒ်တို့၏ အစဉ်အဆက်ကို နားလည်၍ စိတ်ထဲတွင် တည်မြဲစွာ သတ်မှတ်ထားရမည်။ ထိုကာလ (kāla) ကိုလည်း အို လူတို့အကြား အရှင်၊ သိမြင်အသိအမှတ်ပြုရမည်။

Verse 40

ज्ञात्वा कालञ्च तं सम्यगभयस्थानमाश्रितः । युञ्जीत योगी कालोऽसौ यथा नास्याफलो भवेत् ॥

ထိုကာလကို မှန်ကန်စွာ သိပြီးနောက်၊ မကြောက်မရွံ့သော အခြေအနေကို အားကိုးကာ ယောဂီသည် ယောဂကျင့်စဉ်၌ ပါဝင်လုပ်ဆောင်ရမည်—ဤကာလသည် သူ့အတွက် အကျိုးမဲ့ မဖြစ်စေရန်။

Verse 41

दृष्ट्वारिष्टं तथा योगी त्यक्त्वा मरणजं भयम् । तत्स्वभावं तदालोक्य काले यावत्युपागतम् ॥

ထို့ကြောင့် နိမိတ်ကို မြင်ပြီးနောက်၊ ယောဂီသည် သေခြင်းမှ ပေါက်ဖွားသော ကြောက်ရွံ့မှုကို စွန့်လွှတ်ကာ၊ ထိုနိမိတ်၏ သဘောသဘာဝကို စိစစ်၍ ထိုကာလသည် ဘယ်လောက် နီးကပ်လာပြီကို စောင့်ကြည့်ရမည်။

Verse 42

तस्य भागे तथैवाह्नो योगं युञ्जीत योगवित् । पूर्वाह्ने चापराह्ने च मध्याह्ने चापि तद्दिने ॥

ထိုနေ့၏ အချိန်ပိုင်းတစ်ပိုင်းတည်း၌ပင် ယောဂကို သိမြင်သူသည် ယောဂကျင့်စဉ်ကို လေ့ကျင့်ရမည်—မနက်ပိုင်းဖြစ်စေ၊ နေ့လယ်ဖြစ်စေ၊ နေ့လယ်ပြီးနောက်ဖြစ်စေ၊ ထိုနေ့၌ပင် ဖြစ်ရမည်။

Verse 43

यत्र वा रजनीभागे तदरिष्टं निरीक्षितम् । तत्रैव तावद्युञ्जीत यावत् प्राप्तं हि तद्दिनम् ॥

ထိုနိမိတ်လက္ခဏာကို ည၏ အပိုင်းတစ်ပိုင်းအတွင်း မြင်တွေ့ခဲ့လျှင် ထိုအပိုင်းတည်းဟူသော အချိန်အတွင်း၌ပင် ထိုနေ့ အမှန်တကယ် ရောက်လာသည်အထိ စာဓနာကို ဆက်လက်ကျင့်သုံးရမည်။

Verse 44

ततस्त्यक्त्वा भयं सर्वं जित्वा तं कालमात्मवान् । तत्रैवावसथे स्थित्वा यत्र वा स्थैर्यमात्मनः ॥

ထို့နောက် ကြောက်ရွံ့မှုအားလုံးကို စွန့်လွှတ်၍ ထိုကာလကို အနိုင်ယူပြီးနောက် ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်နိုင်သူသည် ထိုနေအိမ်တည်းဟူသော နေရာ၌—သို့မဟုတ် စိတ်အတ္တ၏ တည်ငြိမ်မှုရှိရာ မည်သည့်နေရာ၌မဆို—တည်နေသင့်သည်။

Verse 45

युञ्जीत योगं निर्जित्य त्रीन् गुणान् परमात्मनि । तन्मयश्चात्मना भूत्वा चिद्वृत्तिमपि सन्त्यजेत् ॥

သူသည် အမြင့်ဆုံး အတ္တ (ပရမအတ္တ) အတွင်း၌ ဂုဏ်သုံးပါးကို အနိုင်ယူကာ ယောဂကို ကျင့်သုံးရမည်။ မိမိအတ္တကို ထိုပရမသဘာဝနှင့် တစ်သွင်တည်းဖြစ်စေပြီးနောက် စိတ်၏ ပြောင်းလဲလှုပ်ရှားမှုများ (ဝృတ္တိ) ကိုတောင် စွန့်လွှတ်ရမည်။

Verse 46

ततः परमनिर्वाणमतीन्द्रियमगोचरम् । यद्बुद्धेर्यन्न चाख्यातुं शक्यते तत् समश्नुते ॥

ထို့နောက် သူသည် အာရုံများကို ကျော်လွန်၍ အရာဝတ္ထုအားလုံးကို ကျော်လွန်သော အမြင့်ဆုံး နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ရှိသည်—ဉာဏ်ကိုပင် ကျော်လွန်ပြီး စကားဖြင့် မဖော်ပြနိုင်သော အရာဖြစ်သည်။

Verse 47

एतत् सर्वं समाख्यातं तवालर्क ! यथार्थवत् । प्राप्स्यसे येन तद्ब्रह्म संक्षेपात्तन्निबोध मे ॥

ဤအရာအားလုံးကို အလားကာ (Alarka) ရေ၊ သင်အား အမှန်တရားအတိုင်း ငါရှင်းပြပြီးပြီ။ ယခု ငါထံမှ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် နားလည်လော့—ထိုအရာကြောင့် သင်သည် ဗြဟ္မန် (Brahman) ကို ရောက်ရှိမည်။

Verse 48

शशाङ्करश्मिसंयोगाच्छन्द्रकान्तमणिः पयः । समुत्सृजति नायुक्तः सोपमा योगिनः स्मृता ॥

လ၏ရောင်ခြည်နှင့် ထိတွေ့သည့်အခါ candrā-kānta (လကျောက်) သည် အရည်ကို ထုတ်လွှတ်တတ်၏။ သို့ရာတွင် သင့်လျော်သော ဆက်စပ်မှု မရှိလျှင် မထုတ်လွှတ်။ ဤသည်ကို ယောဂီအတွက် ဥပမာတစ်ရပ်ဟု မှတ်သားကြသည်။

Verse 49

यच्चार्करश्मिसंयोगादर्ककान्तो हुताशनम् । आविष्करोति नैकः सन्नुपमा सापि योगिनः ॥

ထို့အပြင် နေရောင်ခြည်နှင့် ဆက်စပ်သည့်အခါ arkakānta (နေကျောက်) သည် မီးကို ပေါ်ထွန်းစေတတ်၏—၎င်းကိုယ်တိုင် မီးများစွာ မဟုတ်သော်လည်း—ဤလည်း ယောဂီအတွက် ဥပမာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

Verse 50

पिपीलिकाखु-नकुल-गृहगोधा-कपिञ्जलाः । वसन्ति स्वामिवद् गेहे ध्वस्ते यान्ति ततोऽन्यतः ॥

ပုရွက်ဆိတ်၊ ကြွက်၊ မြွေဖမ်းကောင် (mongoose)၊ အိမ်မြှောင်နှင့် ပတ်ထရစ်ငှက်တို့သည် အိမ်တစ်လုံးတွင် မိမိတို့ပိုင်ရှင်ကဲ့သို့ နေထိုင်ကြ၏။ အိမ်ပျက်စီးသွားလျှင် အခြားနေရာသို့ သွားကြသည်။

Verse 51

दुःखन्तु स्वामिनो ध्वंसे तस्य तेषां न किञ्चन । वेश्मनो यत्र राजेन्द्र सोपमा योगसिद्धये ॥

အိမ်တစ်လုံး ပျက်စီးသွားသောအခါ ဝမ်းနည်းခြင်းသည် ပိုင်ရှင်၏ အရာဖြစ်၏။ ထိုသတ္တဝါတို့အတွက်တော့ အရေးမကြီး။ အို မင်းကြီး၊ ဤဥပမာသည် ယောဂသိဒ္ဓိ ရရှိခြင်းအတွက် ဖြစ်သည်။

Verse 52

मृद्वाहिकाल्पदेहापि मुखाग्रेणाप्यणीयसाः । करोति मृद्भारचयमुपदेशः स योगिनः ॥

မြေသယ်ပုရွက်ဆိတ်တစ်ကောင်သည် ကိုယ်ခန္ဓာသေးငယ်ပြီး ပါးစပ်အဖျားက ပို၍သေးငယ်သော်လည်း အလေးချိန်ကြီးသော မြေကို စုပုံတောင်ပုံ ဖြစ်အောင် လုပ်နိုင်၏။ ဤသည်မှာ ယောဂီအတွက် သင်ခန်းစာဖြစ်သည်။

Verse 53

पशुपक्षिमनुष्याद्यैः पत्रपुष्पफलान्वितम् । वृक्षं विलुप्यमानन्तु दृष्ट्वा सिध्यन्ति योगिनः ॥

အရွက်၊ ပန်း၊ အသီးတို့ပြည့်စုံသော သစ်ပင်ကို တိရစ္ဆာန်၊ ငှက်၊ လူ စသည့်သူတို့က လုယူစားသောက်နေသည်ကို မြင်လျှင်—ယောဂီသည် ထိုမှ သင်ခန်းစာယူ၍ စိဒ္ဓိကို ရရှိသည်။

Verse 54

रुरुशावविषाणाग्रमालक्ष्य तिलकाकृतिम् । सह तेन विवर्धन्तं योगी सिद्धिमवाप्नुयात् ॥

ရုရုသမင်ကလေး၏ ချိုအဖျားသည် နှမ်းစေ့အမှတ်ကဲ့သို့ ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး၊ ၎င်းနှင့်အတူ တဖြည်းဖြည်း ကြီးထွားလာပုံကို စောင့်ကြည့်လျှင်—တိုးတက်မှု၏ အဆင့်ဆင့်ကို နားလည်၍ ယောဂီသည် ပြည့်စုံမှုကို ရနိုင်သည်။

Verse 55

द्रवपूर्णमुपादाय पात्रमारोहतो भुवः । तुङ्गमार्गं विलोक्योच्चैर्विज्ञातं किं न योगिना ॥

ရည်ပြည့်သော အိုးတစ်လုံးကို ကိုင်ထားပြီး၊ မြေပြင်မှ စောင်းမြင့်သော လမ်းကြောင်းအတိုင်း တက်လာသူကို မြင်လျှင်—သတိနှင့် ညီမျှမှုကို ထိန်းကာ တက်ရခြင်းအကြောင်းကို ယောဂီမသိနိုင်သည့်အရာ ဘာရှိမည်နည်း။

Verse 56

सर्वस्वे जीवनायालं निखाते पुरुषस्य या । चेष्टा तां तत्त्वतो ज्ञात्वा योगिनः कृतकृत्यता ॥

လူတစ်ယောက်သည် အသက်ရှင်ရေးအတွက် မိမိ၏ ဥစ္စာပစ္စည်းအားလုံးကို မြေထဲတွင် ဖုံးကွယ်ထားပြီး၊ မည်သည့် ကြိုးပမ်းမှုကိုမဆို ပြုလုပ်သော်—ထိုကြိုးပမ်းမှု၏ သဘောတရားအမှန်ကို သိမြင်ပြီး ယောဂီသည် မိမိရည်ရွယ်ချက် ပြည့်စုံသူ ဖြစ်လာသည်။

Verse 57

तद्गृहं यत्र वसतिः तद्भोज्यं येन जीवति । येन सम्पद्यते चार्थस्तत्सुखं ममतात्र का ॥

ထိုအရာသည် နေထိုင်ရာ «အိမ်» ဖြစ်၏; ထိုအရာသည် အသက်ရှင်ရန် «အစာ» ဖြစ်၏; ထိုအရာသည် ရည်ရွယ်ချက် ပြည့်စုံစေသော «ဥစ္စာ» ဖြစ်၏; ထိုအရာသည် «ပျော်ရွှင်မှု» ဖြစ်၏—ဤတို့တွင် «ငါ့ဟာ» ဟူသော ပိုင်ဆိုင်မှုအာရုံ ဘာရှိသနည်း။

Verse 58

अभ्यार्थितोऽपि तैः कार्यं करोति करणैर्यथा । तथा बुद्ध्यादिभिर्योगी पारक्यैः साधयेत्परम् ॥

သူတစ်ဦးသည် အခြားသူတို့က တိုက်တွန်းသော်လည်း လုပ်ဆောင်မှု၏ ကိရိယာများဖြင့် အလုပ်ကို ပြုလုပ်သကဲ့သို့၊ ယောဂီသည်လည်း ဉာဏ် (ဗုဒ္ဓိ) နှင့် အခြားအင်္ဂါများ (စိတ်၊ အာရုံ) ကို မိမိနှင့် မဆိုင်သကဲ့သို့ ပြင်ပအရာအဖြစ် သဘောထားကာ အမြင့်ဆုံးသော အတ္တမကို ပြည့်စုံစေသင့်သည်။

Verse 59

जड उवाच ततः प्रणम्यात्रिपुत्रमलर्कः स महीपतिः । प्रश्रयावनतो वाक्यमुवाचातिमुदान्वितः ॥

Jaḍa က ပြောသည်— ထို့နောက် မင်းအလားကာ (Alarka) သည် အတြရီ (Atri) ၏ သားတော်အား ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီး၊ အလွန်ဝမ်းမြောက်စွာ၊ နှိမ့်ချမှုနှင့် ရိုသေမှုဖြင့် စကားဆိုလေ၏။

Verse 60

अलर्क उवाच दिष्ट्या देवैरिदं ब्रह्मन् ! पराभिभवसम्भवम् । उपपादितमत्युग्रं प्राणसन्देहदं भयम् ॥

အလားကာ (Alarka) က ပြောသည်— ကံကောင်းခြင်းကြောင့်—အမှန်တကယ်တော့ နတ်တို့ကြောင့်— ကျွန်ုပ်၏ အရှက်တရားနှင့် ရှုံးနိမ့်မှုမှ ပေါက်ဖွားလာသော အလွန်ကြမ်းတမ်းသည့် ကြောက်ရွံ့မှုသည် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး၊ ထိုကြောက်ရွံ့မှုက ကျွန်ုပ်၏ အသက်တောင်မှ သံသယဝင်စေခဲ့သည်။

Verse 61

दिष्ट्या काशिपतेर्भूरि-बलसम्पत्पराक्रमः । यदुच्छेदादिहासयातः स युष्मत्सङ्गदो मम ॥

ကံကောင်းခြင်းကြောင့် ကာရှီ (Kāśi) ၏ မင်းသည် အင်အားကြီးမားခြင်း၊ အရင်းအမြစ်များနှင့် သတ္တိဗီရိယရှိခဲ့သည်။ သူကြောင့် ကျွန်ုပ်၏ အာဏာ/အနေအထား ပျက်စီးသွားသဖြင့် ဤနေရာသို့ ကျွန်ုပ်ရောက်လာခဲ့ပြီး—ထိုအရာက ကျွန်ုပ်အား သင်နှင့် ပေါင်းသင်းခွင့်ကို ပေးခဲ့သည်။

Verse 62

दिष्ट्या मन्दबलश्चाहं दिष्ट्या भृत्याश्च मे हताः । दिष्ट्या कोशः क्षयं यातो दिष्ट्याहं भीतिमागतः ॥

ကံကောင်းခြင်းကြောင့် ကျွန်ုပ်၏ အာဏာအင်အား လျော့နည်းသွားသည်။ ကံကောင်းခြင်းကြောင့် ကျွန်ုပ်၏ လက်အောက်ခံများ သတ်ဖြတ်ခံရသည်။ ကံကောင်းခြင်းကြောင့် ကျွန်ုပ်၏ خز خز خز (ဘဏ္ဍာတိုက်) ပျက်စီးသွားသည်။ ကံကောင်းခြင်းကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် ကြောက်ရွံ့မှုထဲသို့ ကျရောက်လာသည်။

Verse 63

दिष्ट्या त्वत्पादयुगलं मम स्मृतिपथं गतम् । दिष्ट्या त्वदुक्तयः सर्वा मम चेतसि संस्थिताः ॥

ကံကောင်းခြင်းကြောင့် သင်၏ခြေတော်နှစ်ဖက်သည် ကျွန်ုပ်၏အမှတ်ရမှုလမ်းကြောင်းထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ကံကောင်းခြင်းကြောင့် သင်၏သင်ကြားချက်အားလုံးသည် ကျွန်ုပ်၏စိတ်၌ တည်မြဲလာခဲ့သည်။

Verse 64

दिष्ट्या ज्ञानं ममोत्पन्नं भवतश्च समागमात् । भवता चैव कारुण्यं दिष्ट्या ब्रह्मन् ! कृतं मम ॥

ကံကောင်းခြင်းကြောင့် သင်နှင့်တွေ့ဆုံခြင်းမှတစ်ဆင့် ကျွန်ုပ်အတွင်း ဉာဏ်ပညာ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထို့ပြင် ကံကောင်းခြင်းကြောင့် အို ဗြာဟ္မဏ၊ သင်သည် ကျွန်ုပ်အပေါ် ကရုဏာပြခဲ့သည်။

Verse 65

अनर्थोऽप्यर्थतां याति पुरुषस्य शुभोदयॆ । यथेदमुपकाराय व्यसनं सङ्गमात्तव ॥

မင်္ဂလာသော နိုးကြားမှု ပေါ်ထွန်းလာသောအခါ လူတစ်ဦးအတွက် ကပ်ဘေးတောင် အဓိပ္ပါယ်ရှိသော အကျိုးကျေးဇူး ဖြစ်လာနိုင်သည်—ဤအပျက်အဆီးသည် သင်နှင့်တွေ့ဆုံခြင်းကြောင့် ကျွန်ုပ်အတွက် အကူအညီ ဖြစ်လာသကဲ့သို့။

Verse 66

सुबाहुरुपकारी मे स च काशिपतिः प्रभो । ययोः कृतेऽहं संप्राप्तो योगीश ! भवतोऽन्तिकम् ॥

သုဗာဟုသည် ကျွန်ုပ်အတွက် ကျေးဇူးရှင်ဖြစ်ခဲ့သည်—ထို့အတူ ကာသီ၏ ဘုရင်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်၊ အို အရှင်။ ထိုနှစ်ဦးကြောင့်ပင်၊ အို ယောဂီတို့၏ အရှင်၊ ကျွန်ုပ်သည် သင်၏ ရှေ့မှောက်သို့ ရောက်လာနိုင်ခဲ့သည်။

Verse 67

सोऽहं तव प्रसादाग्नि-निर्दग्धाज्ञानकिल्बिषः । तथा यतिष्ये येनेदृङ् न भूयां दुःखभाजनम् ॥

ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည်—သင်၏ကျေးဇူးတရား၏ မီးဖြင့် မသိမှုကြောင့် ဖြစ်သော အပြစ်များ မီးလောင်ပျောက်ကင်းသွားပြီး—ဤသို့သော ဝမ်းနည်းမှု၏ အိုးအိမ် မဖြစ်ရအောင် ထပ်မံမဖြစ်စေရန် ကြိုးပမ်းမည်။

Verse 68

परित्यजिष्ये गार्हस्थ्यमार्तिपादपकाननम् । त्वत्तोऽनुज्ञां समासाद्य ज्ञानदातुर्महात्मनः ॥

«အရှင်၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရပြီးနောက်၊ ငါသည် အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝကို စွန့်လွှတ်မည်—၎င်း၏ မျက်နှာပြင်သည် အပြင်ပန်းပြသမှုနှင့် ဒုက္ခပင် ဖြစ်၏—အို မဟာစိတ်ရှိသော ပညာပေးရှင်»။

Verse 69

दत्तात्रेय उवाच गच्छ राजेन्द्र ! भद्रं ते यथा ते कथितं मया । निर्ममो निरहङ्कारस्तथा चर विमुक्तये ॥

ဒတ္တာတြေယာက ပြောသည်– «သွားလော့၊ အို မင်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ကောင်းကျိုးသည် သင်၌ ဖြစ်ပါစေ။ လွတ်မြောက်ခြင်းအတွက် ငါညွှန်ကြားသကဲ့သို့ တိတိကျကျ နေထိုင်လော့—ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်မရှိဘဲ၊ အဟင်္ကာရမရှိဘဲ»။

Verse 70

जड उवाच एवमुक्तः प्रणम्यैनमाजगाम त्वारान्वितः । यत्र काशिपतिर्भ्राता सुबाहुश्चास्य सोऽग्रजः ॥

ဇဋက ပြောသည်– «ထိုသို့ အမိန့်ပေးသင်ကြားခံရပြီးနောက်၊ သူသည် ထိုသူအား ဦးညွှတ်ကန်တော့ကာ၊ မိမိညီအစ်ကိုဖြစ်သော ကာသီ၏ အရှင်နှင့် အစ်ကိုကြီး သုဗာဟု ရှိရာသို့ လျင်မြန်စွာ သွားလေ၏»။

Verse 71

समुत्पत्य महाबाहुं सोऽलर्कः काशिभूपतिम् । सुबाहोरग्रतो वीरमुवाच प्रहसन्निव ॥

အလရကာသည် ထ၍၊ သုဗာဟု၏ ရှေ့တွင်၊ လက်တန်ခိုးကြီးသော သူရဲကောင်း—ကာသီမင်း—အား အနည်းငယ် ပြုံးသကဲ့သို့ ပြောဆိုလေ၏။

Verse 72

राज्यकामुक काशीश ! भुज्यतां राज्यमूर्जितम् । तथा च रोचते तद्वत् सुबाहोः संप्रयच्छ वा ॥

«အို ကာသီ၏ အရှင်၊ မင်းအာဏာကို လိုလားသူရေ! ဤ အင်အားပြည့်ဝသော နိုင်ငံကို ခံစားလော့။ သို့မဟုတ် သင်နှစ်သက်လျှင်၊ ထိုနိုင်ငံကို သုဗာဟုထံသို့လည်း အလားတူ လွှဲပေးလော့»။

Verse 73

काशिराज उवाच किमलर्क ! परित्यक्तं राज्यं ते संयुगं विना । क्षत्रियस्य न धर्मोऽयं भवांश्च क्षत्रधर्मवित् ॥

ကာသီ၏ မင်းကြီးက ဆိုသည်— «အလားကာရ၊ စစ်မတိုက်ဘဲ နိုင်ငံကို အဘယ်ကြောင့် စွန့်လွှတ်သနည်း။ ဤသည်မှာ က္ရှတ်ရိယ၏ တာဝန်မဟုတ်၊ သင်သည် က္ရှတ်ရိယဓမ္မကို သိသူပင် ဖြစ်သည်»။

Verse 74

निर्जितामात्यवर्गस्तु त्यक्त्वा मरणजं भयम् । सन्दधीत शरं राजा लक्ष्यं उद्दिश्य वैरिणम् ॥

«မင်းသည် မိမိ၏ အမတ်ဝိုင်းကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး သေခြင်းမှ ပေါ်လာသော ကြောက်ရွံ့မှုကို ပယ်ဖျက်ကာ၊ ရန်သူကို ပစ်မှတ်အဖြစ် သေချာချိန်၍ မြားကို တင်သင့်သည်»။

Verse 75

तं जित्वा नृपतिर्भोगान् यथाभिलषितान् वरान् । भुञ्जीत परमं सिद्ध्यै यजेत च महामखैः ॥

«သူကို အနိုင်ယူပြီးနောက် မင်းသည် အမြင့်ဆုံးသော အောင်မြင်မှုအတွက် မိမိလိုသလို အထူးကောင်းမွန်သော အပျော်အပါးများကို ခံစားသင့်ပြီး၊ ထို့ပြင် မဟာယဇ္ဉများကိုလည်း ပြုလုပ်သင့်သည်»။

Verse 76

अलर्क उवाच एवमीदृशकं वीर ! ममाप्यासीन् मनः पुरा । साम्प्रतं विपरीतार्थं शृणु चाप्यत्र कारणम् ॥

အလားကာရက ပြောသည်— «သူရဲကောင်းရေ၊ အတိတ်ကာလတွင် ကျွန်ုပ်၏ စိတ်လည်း ဤသဘောတူတူပင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ယခု အပြန်သဘောဖြစ်သော ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် ၎င်း၏ အကြောင်းရင်းကိုလည်း နားထောင်ပါ»။

Verse 77

यथायं भौतिकः सङ्घस्तथान्तः करणं नृणाम् । गुणास्तु सकलास्तद्वदशेषेष्वेव जन्तुषु ॥

«ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် ပစ္စည်းဓာတ်များ၏ စုပေါင်းဖြစ်သကဲ့သို့ လူတို့၏ အတွင်းကိရိယာ (စိတ်အစုအဖွဲ့) လည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။ ထို့အတူ ဂုဏ်သုံးပါးတို့သည် သတ္တဝါအားလုံးတွင် ခြွင်းချက်မရှိ အပြည့်အဝ တည်ရှိနေသည်»။

Verse 78

चिच्छक्तिरेक एवायं यदा नान्योऽस्ति कश्चन । तदा का नृपते ज्ञानान्मित्रारिप्रभुभृत्यता ॥

အို မင်းကြီး၊ အသိဉာဏ်၏ တစ်ခုတည်းသော စွမ်းအား (စိတ်သိမြင်မှု) သာ ရှိနေပြီး အခြားအရာ မရှိသည့်အခါ၊ ဉာဏ်ပညာ ပေါ်ထွန်းလာပြီးနောက် «မိတ်» နှင့် «ရန်သူ» သို့မဟုတ် «သခင်» နှင့် «ကျွန်» ဟူသော အယူအဆများအတွက် ဘယ်နေရာ ကျန်မည်နည်း။

Verse 79

तन्मया दुःखमासाद्य त्वद्भयोद्भवमुत्तमम् । दत्तात्रेयप्रसादेन ज्ञानं प्राप्तं नरेश्वर ॥

အို လူတို့၏ အရှင် (နရေန္ဒရ)၊ သင့်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းမှ ပေါက်ဖွားသော အမြင့်ဆုံးသော ဝမ်းနည်းဒုက္ခကို ကြုံတွေ့ပြီးနောက်၊ ဒတ္တာတြေယ (Dattātreya) ၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် ငါသည် စစ်မှန်သော ဉာဏ်ပညာကို ရရှိ하였다။

Verse 80

निर्जितेन्द्रियवर्गस्तु त्यक्त्वा सङ्गमशेषतः । मनो ब्रह्मणि सन्धाय तज्जये परमो जयः ॥

သို့သော် အာရုံခံအင်္ဂါတို့၏ တပ်စုကို အနိုင်ယူ၍၊ အလုံးစုံသော တွယ်တာမှုကို မကျန်အောင် စွန့်ပစ်ကာ၊ စိတ်ကို ဘြဟ္မန် (Brahman) တွင် တည်စေသော်— ထိုအရာကို အနိုင်ယူခြင်းသည် အမြင့်ဆုံးသော အောင်ပွဲ ဖြစ်သည်။

Verse 81

संसाध्यमन्यत्तत्सिद्ध्यै यतः किञ्चिन्न विद्यते । इन्द्रियाणि च संयम्य ततः सिद्धिं नियच्छति ॥

ထိုပြည့်စုံမှုကို ရရှိရန် အခြားအရာ မလိုအပ်တော့။ အာရုံခံအင်္ဂါတို့ကို ထိန်းချုပ်ခြင်းဖြင့်ပင် အောင်မြင်မှု (siddhi) ကို ရရှိသည်။

Verse 82

सोऽहं न तेऽरिर्न ममासि शत्रुः सुबाहुरेषो न ममापकारी । दृष्टं मया सर्वमिदं यथात्मा अन्विष्यतां भूप ! रिपुस्त्वयान्यः ॥

ငါသည် သင်၏ ရန်သူ မဟုတ်၊ သင်လည်း ငါ၏ ရန်သူ မဟုတ်။ ဤ စုဗာဟု (Subāhu) သည် ငါ့အပေါ် အပြစ်ပြုသူ မဟုတ်။ ငါသည် ဤအရာအားလုံးကို အတ္တ (Self) အဖြစ် မြင်ခဲ့ပြီ။ အို မင်းကြီး—ရှာဖွေလော့၊ ရန်သူသည် သင်ထင်သကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ အခြားတစ်ပါး ဖြစ်သည်။

Verse 83

इत्त्थं स तेनाभिहितो नरेन्द्रो हृष्टः समुत्थाय ततः सुबाहुः । दिष्ट्येति तं भ्रातरमाभिनन्द्य काशीश्वरं वाक्यमिदं बभाषे ॥

ထိုသို့ သူက မိန့်ကြားသဖြင့် မင်းသည် ဝမ်းမြောက်လျက် ထရပ်၏။ ထို့နောက် စုဗာဟုသည် အစ်ကိုကို «ကောင်းချီးမင်္ဂလာရှိပါစေ» ဟု နှုတ်ဆက်ကာ ကာရှီ၏ အရှင်ထံ ဤစကားများကို ပြော၏။