Verse 2

Skanda

Sanskrit (Devanagari)

न निजं निजवद्भाति अन्तःकरणजृम्भणात् । अन्तःकरणनाशेन संविन्मात्रस्थितो हरिः ॥२॥

Padapatha (Word Split)

न । निजम् । निज-वत् । भाति । अन्तः-करण-जृम्भणात् । अन्तः-करण-नाशेन । संवित्-मात्र-स्थितः । हरिः ॥

IAST Transliteration

na nijaṃ nijavad bhāti antaḥkaraṇajṛmbhaṇāt | antaḥkaraṇanāśena saṃvinmātrasthito hariḥ ||2||

Translation

अंतःकरणाच्या विस्तार-चेष्टेमुळे स्व (आत्मा) आपला म्हणून प्रकाशत नाही. अंतःकरणाचा नाश (निवृत्ती) झाल्यावर हरि केवळ संवित्-मात्र रूपाने स्थित राहतो.

Academic Translation

The own (Self) does not shine as one’s own, due to the expansion/activity of the inner organ (antaḥkaraṇa). With the destruction (cessation) of the inner organ, Hari abides as mere consciousness alone.

Verse Context

• Avidyā via antaḥkaraṇa-vṛtti; cessation of mind for recognition of Ātman as pure consciousness (saṃvit-mātra)
• Mahavakya: Supports «प्रज्ञानं ब्रह्म» (Prajñānaṃ brahma) by equating ultimate reality with pure consciousness; also harmonizes with «तत् त्वम् असि» by implying the Self is that consciousness when mental superimposition ceases.
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka)