Adhyaya 12

Verse 1

शिवशर्मोवाच । नैरृतादीन् क्रमाल्लोकानाख्यातं पुरुषोत्तमौ । पुरुषोत्तमपादाब्जपरागोद्धूसरालकौ

ശിവശർമൻ പറഞ്ഞു— “ഹേ പുരുഷോത്തമന്മാരേ! നൈഋതാദി ലോകങ്ങളെ നിങ്ങൾ ക്രമമായി വിവരണം ചെയ്തു; നിങ്ങളുടെ കേശങ്ങൾ പരമപുരുഷന്റെ പാദപദ്മപരാഗം കൊണ്ടു ധൂസരിതമായതുപോലെ തോന്നുന്നു।”

Verse 2

गणावूचतुः । आकर्णय महाभाग संयमिन्याः पुरीं पराम् । दिक्पतेर्निरृतस्यासौ पुण्यापुण्यजनोषिता

ഗണങ്ങൾ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാഭാഗ! കേൾക്കുക, സംയമിനീ എന്ന പരമപുരിയെക്കുറിച്ച്; അത് ദിക്പതി നിരൃതനുടേതും, പുണ്യരും പാപികളും—ഇരുവർഗ്ഗവും അവിടെ വസിക്കുന്നതുമാണ്।

Verse 3

राक्षसानिवसंत्यस्यामपरद्रोहिणः सदा । जातिमात्रेण रक्षांसि वृत्तैः पुण्यजना इमे

ആ പുരിയിൽ രാക്ഷസർ വസിക്കുന്നു; അവർ എപ്പോഴും പരദ്രോഹം ചെയ്യാത്തവർ. ജന്മമാത്രത്തിൽ രാക്ഷസരായാലും, ആചാരത്തിൽ അവർ സത്യത്തിൽ പുണ്യജനങ്ങളാണ്।

Verse 4

स्मृत्युक्तश्रुतिवर्त्मानो जातवर्णावरेष्वपि । नाद्रियंतेऽन्नपानानामस्मृत्युक्तं कदाचन

അവർ സ്മൃതി-ശ്രുതികളിൽ പറഞ്ഞ വഴിയേ പിന്തുടരുന്നു, ജന്മത്തിൽ താഴ്ന്ന വർണ്ണങ്ങളിൽ പിറന്നാലും; സ്മൃതിവിധിക്കു വിരുദ്ധമായ അന്നപാനം അവർ ഒരിക്കലും സ്വീകരിക്കില്ല।

Verse 5

परदार परद्रव्य परद्रोहपराङ्मुखाः । जाताजातौ निकृष्टायामपिपुण्यानुसारिणः

അവർ പരസ്ത്രീ, പരധനം, പരദ്രോഹം—ഇവയിൽ നിന്ന് മുഖം തിരിക്കുന്നു; അത്യന്തം നികൃഷ്ടാവസ്ഥയിൽ ജനിച്ചാലും അവർ പുണ്യമാർഗം തന്നെയാണ് അനുസരിക്കുന്നത്।

Verse 6

द्विजातिभक्त्युत्पन्नार्थैरात्मानं पोषयंति ये । सदा संकुचितांगाश्च द्विजसंभाषणादिषु

ദ്വിജന്മാരോടുള്ള ഭക്തിയിൽ നിന്നു ലഭിച്ച ഉപാധികളാൽ ജീവിക്കുന്നവർ എപ്പോഴും സംയമിതരും വിനീതരുമായിരിക്കും—പ്രത്യേകിച്ച് ദ്വിജന്മാരോടുള്ള സംഭാഷണാദി ഇടപാടുകളിൽ।

Verse 7

आहूता वस्त्रवदना वदंति द्विजसंनिधौ । जयजीवभगोनाथ स्वामिन्निति हि वादिनः

ആഹ്വാനം ലഭിക്കുമ്പോൾ അവർ ബ്രാഹ്മണരുടെ സന്നിധിയിൽ ലജ്ജയാൽ മറച്ച മുഖത്തോടെ— “ജയം! ജീവഭാഗ്യനാഥാ, സ്വാമീ!” എന്നു ഭക്തിയോടെ ഉച്ചരിക്കുന്നു।

Verse 8

तीर्थस्नानपरानित्यं नित्यं देवपरायणाः । द्विजेषु नित्यं प्रणताः स्वनामाख्यानपूर्वकम्

അവർ നിത്യം തീർത്ഥസ്നാനത്തിൽ പരായണരും, നിത്യം ദേവപരായണരുമാണ്; ബ്രാഹ്മണരെ നിരന്തരം പ്രണാമം ചെയ്ത്, ആദ്യം വിധിപൂർവ്വം സ്വന്തം പേര് അറിയിച്ചാണ് വണങ്ങുന്നത്।

Verse 9

दम दान दया क्षांति शौचेंद्रिय विनिग्रहाः । अस्तेय सत्याहिंसाश्च सर्वेषां धर्महेतवः

ദമം, ദാനം, ദയ, ക്ഷമ, ശൗചം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം; കൂടാതെ അസ്തേയം, സത്യം, അഹിംസ—ഇവയൊക്കെയും എല്ലാവർക്കും ധർമ്മം നിലനിറുത്തുന്ന കാരണങ്ങളാണ്।

Verse 10

आवश्येषु सदोद्युक्ता ये जाता यत्रकुत्रचित् । सर्वभोगसमृद्धास्ते वसंत्यत्र पुरोत्तमे

ആവശ്യക കർത്തവ്യങ്ങളിൽ സദാ ഉത്സാഹത്തോടെ ഏർപ്പെടുന്നവർ—എവിടെ ജനിച്ചാലും—സകലഭോഗസമൃദ്ധരായി ഈ പരമോത്തമ നഗരത്തിൽ വസിക്കുന്നു।

Verse 11

म्लेच्छा अपि सुतीर्थेषु ये मृतानात्मघातकाः । विहाय काशीं निर्वाण विश्राणांतेऽत्र भोगिनः

മ്ലേച്ഛരായാലും, ഉത്തമ തീർത്ഥങ്ങളിൽ മരിച്ച് ആത്മഹത്യക്കാരല്ലെങ്കിൽ, കാശിയെ വിട്ട് (ദേഹത്യാഗം ചെയ്ത്) ഇവിടെ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം മോക്ഷദാനം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 12

अंधं तमो विशेयुस्ते ये चैवात्महनो जनाः । भुक्त्वा निरयसाहस्रं ते च स्युर्ग्रामसूकराः

ആത്മഹത്യ ചെയ്യുന്നവർ ഘോരാന്ധകാരത്തിൽ പതിക്കുന്നു; ആയിരം നരകയാതനകൾ അനുഭവിച്ച് പിന്നെ ഗ്രാമത്തിലെ പന്നികളായി ജന്മം എടുക്കുന്നു।

Verse 13

आत्मघातो न कर्तव्यस्तस्मात्क्वापि विपश्चिता । इहापि च परत्रापि न शुभान्यात्मघातिनाम्

അതുകൊണ്ട് വിവേകികൾ എവിടെയും ആത്മഘാതം ചെയ്യരുത്; ആത്മഘാതികൾക്ക് ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ശുഭം ഇല്ല।

Verse 14

यथेष्टमरणं केचिदाहुस्तत्त्वावबोधकाः । प्रयागे सर्वतीर्थानां राज्ञिसर्वाभिलाषदे

തത്ത്വബോധമുണ്ടെന്ന് പറയുന്ന ചിലർ ‘ഇഷ്ടമരണം’ (ഇച്ഛാമരണം) എന്നു പറയുന്നു; പിന്നെ പ്രയാഗത്തെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു—സകല തീർത്ഥങ്ങളുടെയും രാജാവും സർവാഭിലാഷദായകനുമെന്നു।

Verse 15

अंत्यजा अपि ये केचिद्दयाधर्मानुसारिणः । परोपकृतिनिष्ठास्ते वसंत्यत्र तु सत्तमाः

അന്ത്യജരായി ജനിച്ചവരിലുമുള്ള ചിലർ ദയാധർമ്മം അനുസരിച്ച് പരോപകാരത്തിൽ നിഷ്ഠയോടെ നിലകൊള്ളുന്നുവെങ്കിൽ, അവർ ഇവിടെ സത്തമരായി വസിക്കുന്നു।

Verse 17

पल्लीपतिरभूदुग्रः पिंगाक्ष इति विश्रुतः । निर्विंध्यायास्तटे शूरः क्रूरकर्मपराङ्मुखः

ഒരു വനപള്ളിയുടെ ഉഗ്രനായ അധിപൻ ഉണ്ടായിരുന്നു, ‘പിങ്ഗാക്ഷ’ എന്നു പ്രസിദ്ധൻ; നിർവിംധ്യാ നദീതീരത്ത് അവൻ വീരനായിരുന്നു, ക്രൂരകർമ്മങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്നവൻ।

Verse 18

घातयेद्दूरसंस्थोपि यः पांथपरिपंथिनः । व्याघ्रादीन् दुष्टसत्त्वांश्च स हिनस्ति प्रयत्नतः

ദൂരെയിരുന്നാലും യാത്രക്കാരെ വഴിമുട്ടിക്കുന്ന പരിപന്തികളെ—വ്യാഘ്രാദി ദുഷ്ടസത്ത്വങ്ങളെ—പ്രയത്നപൂർവ്വം സംഹരിക്കുന്നവൻ മാർഗ്ഗരക്ഷയ്ക്കായി ദൃഢമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

Verse 19

जीवेन्मृगयु धर्मेण तत्रापि करुणापरः । न विश्वस्तान्पक्षिमृगान्न सुप्तान्न व्यवायिनः

വേട്ടക്കാരൻ സ്വധർമ്മപ്രകാരം ജീവിക്കട്ടെ; എങ്കിലും കരുണയിൽ നിഷ്ഠനാകട്ടെ. വിശ്വസിച്ച് സമീപിക്കുന്ന പക്ഷി-മൃഗങ്ങളെ, ഉറങ്ങുന്നവരെ, സംയോഗരതരെ അവൻ കൊല്ലരുത്.

Verse 20

न तोयगृध्नून्न शिशून्नांतर्वर्त्नित्वलक्षणान् । स घातयति धर्मज्ञो जातिधर्मपराङ्मुखः

ധർമ്മജ്ഞനായ അവൻ വെള്ളത്തിനായി തപിക്കുന്ന ജലഗൃധ്നരെ, കുഞ്ഞുങ്ങളെ, ഗർഭിണിയുടെ ലക്ഷണമുള്ളവരെ കൊല്ലുകയില്ല; അത്തരം നീചമായ ജാതിധർമ്മബന്ധ ക്രൂരതയിൽ നിന്ന് അവൻ വിമുഖനാകുന്നു.

Verse 21

श्रमातुरेभ्यः पांथेभ्यः स विश्रामं प्रयच्छति । हरेत्क्षुधा क्षुधार्तानामुपानद्दोऽनुपानहे

അവൻ ക്ഷീണിതരായ യാത്രക്കാരെ വിശ്രമിപ്പിക്കുന്നു; വിശപ്പാർത്തരുടെ വിശപ്പ് അകറ്റുന്നു; പാദരക്ഷയില്ലാത്തവർക്ക് ഉപാനഹ് (ചെരിപ്പ്) നൽകുന്നു.

Verse 22

मृगत्त्वचोतिमृदुला विवस्त्रेभ्यातिसर्जति । अनुव्रजति कांतारे प्रांतरे पथिकान्पथि

അവൻ വസ്ത്രഹീനർക്കു അത്യന്തം മൃദുവായ മൃഗചർമ്മം നൽകുന്നു; കൂടാതെ ഘനവനങ്ങളിലും നിർജന പ്രാന്തരങ്ങളിലും പാതയിൽ യാത്രക്കാരെ അനുഗമിച്ച് നടക്കുന്നു.

Verse 23

न जिघृक्षति तेभ्योर्थमभयं चेति यच्छति । आविंध्याटवि मे नाम ग्राह्यं दुष्टभयापहम्

അവൻ അവരിൽ നിന്ന് ധനം കൈക്കൊള്ളാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; പകരം ‘അഭയം’ നല്കി— ‘എന്റെ നാമം ആവിംധ്യാടവീ; ഇത് സ്മരിക്കുവിൻ, ദുഷ്ടഭയം അകറ്റുന്നതാണ്’ എന്നു പറയുന്നു.

Verse 24

नित्यं कार्पटिकान्सर्वान् स पुत्रेण प्रपश्यति । तेपि च प्रतितीर्थं हि तमाशीर्वादयं ति वै

അവൻ പുത്രനോടുകൂടെ നിത്യം എല്ലാ ദീനദരിദ്രരെയും കരുണയോടെ നോക്കുന്നു; അവർയും ഓരോ തീർത്ഥത്തിലും തീർച്ചയായും അവനെ ആശീർവദിക്കുന്നു.

Verse 25

इति तिष्ठति पिंगाक्षे साटवी नगरायिता । अध्वनीने ऽध्वगान्कोपि न रुणद्धि ससाध्वसः

ഇങ്ങനെ, ഹേ പിംഗാക്ഷ, ആ അരണ്യം നഗരത്തെപ്പോലെ ആയി. ആ പാതയിൽ ആരും യാത്രക്കാരെ തടഞ്ഞില്ല; ആരും ഭയത്തോടെ നിലകൊണ്ടുമില്ല.

Verse 27

लुब्धकस्तद्धने लुब्धः क्षुद्रस्तन्निधनोद्यतः । स रुरोध तमध्वानमग्रे गत्वाऽतिगूढवत्

ആ ധനത്തിൽ ലുബ്ധനായ ആ ക്ഷുദ്ര വേട്ടക്കാരൻ, അവന്റെ നാശത്തിനായി ഉദ്യതനായി, മുന്നോട്ട് പോയി അത്യന്തം മറഞ്ഞവനെപ്പോലെ പതുങ്ങി ആ വഴി തടഞ്ഞു.

Verse 28

तदा युप्यस्यशेषेण पिंगाक्षो मृगयां गतः । तस्मिन्नरण्ये तन्मार्गं निकषाध्युषितो निशि

അപ്പോൾ പിംഗാക്ഷൻ അല്പം ശേഷിച്ച ഉപകരണങ്ങളോടെ വേട്ടയ്ക്ക് പോയി. ആ അരണ്യത്തിൽ ആ വഴി രാത്രിയിൽ അടുത്തുനിന്ന് കാവലോടെ അധിഷ്ഠിതമായിരുന്നു.

Verse 29

परप्राणद्रुहां पुंसां न सिद्ध्येयुर्मनोरथाः । विश्वं कुशलितेनैतद्विश्वेशपरिरक्षितम्

മറ്റുള്ളവരുടെ പ്രാണങ്ങളെ ദ്രോഹിക്കുന്ന പുരുഷന്മാരുടെ മനോരഥങ്ങൾ സിദ്ധിക്കുകയില്ല. ഈ സമസ്ത ലോകവും കുശലത്തിൽ നിലകൊണ്ട് കാശിയിലെ വിശ്വേശ്വരനാൽ പരിരക്ഷിതമാണ്.

Verse 30

न चिंतयेदनिष्टानि तस्मात्कृष्टिः कदाचन । विधिदृष्टं यतो भावि कलुषंभावि केवलम्

അതുകൊണ്ട് അനിഷ്ടങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ച് മനസ്സിനെ ക്ലേശിപ്പിക്കരുത്; അത്തരം വ്യാകുലത ഒരിക്കലും ഫലപ്രദമല്ല. വിധി കണ്ടതുപോലെ ഭാവിയാകുന്നതെല്ലാം നിർബന്ധമായി സംഭവിക്കും—കലുഷമായാലും നിർമലമായാലും അത് സംഭവിച്ചുതീരും.

Verse 31

तस्मादात्मसुखंप्रेप्सु रिष्टानिष्टं न चिंतयेत् । चिंतयेच्चेत्तदाचिंत्यो मोक्षोपायो न चेतरः

അതിനാൽ ആത്മസുഖം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ശുഭാശുഭങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കരുത്. ചിന്തിക്കേണ്ടിവന്നാൽ അചിന്ത്യമായ പരമതത്ത്വത്തെ ധ്യാനിക്കട്ടെ—ഇതുതന്നെ മോക്ഷോപായം; മറ്റൊന്നുമല്ല.

Verse 32

व्युष्टायामथयामिन्यामभूत्कोलाहलो महान् । घातयध्वं पातयध्वं नग्नयध्वं द्रुतं भटाः

പിന്നീട് രാത്രി കഴിഞ്ഞ് പ്രഭാതമായപ്പോൾ മഹാ കോലാഹലം ഉയർന്നു—“അടിക്കൂ! താഴെയിടൂ! നഗ്നരാക്കൂ—വേഗം, ഹേ ഭടന്മാരേ!”

Verse 33

मा मारयध्वं त्रायध्वं भटाः कार्पटिका वयम् । अनायासं लुंठयध्वं नयध्वं च यदस्ति नः

“ഞങ്ങളെ കൊല്ലരുത്—ഹേ ഭടന്മാരേ, രക്ഷിക്കൂ! ഞങ്ങൾ ദരിദ്ര കാർപടിക ഭിക്ഷുക്കളാണ്. ഞങ്ങളോടുള്ളതെല്ലാം അനായാസം കൊള്ളയടിച്ച് എടുത്തുകൊണ്ടുപോകൂ.”

Verse 34

वयं पांथा अनाथाः स्मो विश्वनाथपरायणाः । सनाथास्ते न दूरं सनाथतां पथिकोऽपरः

ഞങ്ങൾ പഥികർ, അനാഥർ; എങ്കിലും വിശ്വനാഥനിൽ ശരണാഗതരാണ്. രക്ഷകനുള്ളവർ സുരക്ഷയിൽ നിന്ന് ദൂരമല്ല; ഞങ്ങളോടൊപ്പം മറ്റൊരു യാത്രക്കാരനും സനാഥനാകും.

Verse 35

वयं पिंगाक्षविश्वासादस्मिन्मार्गेऽकुतोभयाः । यातायातं सदा कुर्मः स च दूर इतो वनात्

പിംഗാക്ഷനിലേക്കുള്ള വിശ്വാസം കൊണ്ടു ഈ വഴിയിൽ ഞങ്ങൾ നിർഭയരാണ്. ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും വരവുപോക്കുകൾ നടത്തുന്നു; അവൻ ഈ വനത്തിൽ നിന്ന് ദൂരമല്ല.

Verse 36

इति श्रुत्वाऽथ पिंगाक्षो भटः कार्पटिकेरितम । दूरान्मा भैष्ट माभैष्ट ब्रुवन्निति समागतः

കാർപ്പടികരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ സൈനികൻ പിംഗാക്ഷ ദൂരത്തിൽ നിന്ന് എത്തി, “ഭയപ്പെടരുത്, ഭയപ്പെടരുത്” എന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 37

तत्कर्मसूत्रैराकृष्टो भिल्लःकार्पटिकप्रियः । तूर्णं तदायुष्यमिव तत्रोपस्थितवान् क्षणात्

സ്വകർമസൂത്രങ്ങളാൽ വലിക്കപ്പെട്ട്, കാർപ്പടികരെ കൊള്ളയടിക്കാൻ മോഹമുള്ള ഭില്ലൻ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ അവിടെ വേഗത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—തന്റെ ആയുസ്സുതന്നെ വിളിച്ചതുപോലെ.

Verse 38

कोयंकोयं दुराचारः पिंगाक्षे मयि जीवति । उल्लुलुंठयिषुः पांथान्प्राणलिंगसमान्मम

ഇവൻ ആരാണ് ഈ ദുരാചാരി? ഞാൻ പിംഗാക്ഷ ജീവിച്ചിരിക്കെ, എന്റെ പ്രാണവും ലിംഗവും പോലെ പ്രിയമായ പഥികരെ മുഴുവനായി കൊള്ളയടിക്കാൻ നോക്കുന്നു!

Verse 39

इति तद्वाक्यमाकर्ण्य ताराक्षस्तत्पितृव्यकः । धनलोभेन पिंगाक्षे पापं पापो व्यचिंतयत्

ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അവന്റെ പിതൃവ്യനായ താരാക്ഷൻ, ധനത്തോടുള്ള അത്യാഗ്രഹത്താൽ, ഹേ പിംഗാക്ഷാ, ആ പാപി ഒരു പാപം ചെയ്യാൻ ആലോചിച്ചു.

Verse 40

कुलधर्मं व्यपास्यैष वर्तते कुलपांसनः । चिरं चिंतितमद्यामुं घातयिष्याम्यसंशयम्

‘കുലധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഈ കുലദ്രോഹി സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സംശയമില്ല, ദീർഘകാലമായി ഞാൻ ചിന്തിച്ചിരുന്നതുപോലെ ഇന്ന് ഞാൻ ഇവനെ വധിക്കും.’

Verse 41

विचार्येति स दुष्टात्मा भृत्यानाज्ञापयत्क्रुधा । आदावेनं घातयंतु ततः कार्पटिकानिमान्

ഇപ്രകാരം തീരുമാനിച്ച ശേഷം, ആ ദുഷ്ടാത്മാവ് കോപത്തോടെ തന്റെ ഭൃത്യന്മാരോട് ആജ്ഞാപിച്ചു: ‘ആദ്യം ഇവനെ കൊല്ലുക; പിന്നീട് ഈ ഭിക്ഷുക്കളെയും.’

Verse 42

ततो ऽयुध्यन्दुराचारास्तेनैकेन च तेऽखिलाः । यथाकथंचित्ताननयत्स च स्वावसथांतिकम्

അപ്പോൾ ആ ദുരാചാരികളെല്ലാം ആ ഒറ്റപ്പെട്ട മനുഷ്യനോട് യുദ്ധം ചെയ്തു; എങ്കിലും, എങ്ങനെയോ അവൻ അവരെയെല്ലാം തന്റെ വാസസ്ഥലത്തിന് അടുത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.

Verse 43

आच्छिन्नं हि धनुर्वाणं छिन्नं सन्नहनं शरैः । असूदयिष्यमेतांस्तदभविष्यं यदीश्वरः

‘എന്റെ വില്ലും അമ്പുകളും തട്ടിയെടുക്കപ്പെട്ടു; എന്റെ കവചം അമ്പുകളാൽ തകർക്കപ്പെട്ടു. ഈശ്വരഹിതം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ, ഞാൻ അവരെ വധിക്കുമായിരുന്നു.’

Verse 44

अभिलप्यन्निति प्राणानत्याक्षीत्स परार्थतः । तेपि कार्पटिकाः प्राप्तास्तत्पल्लीं गतसाध्वसाः

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവൻ പരഹിതാർത്ഥം പ്രാണത്യാഗം ചെയ്തു. ആ കാർപടിക സന്ന്യാസികളും ഭയം നീങ്ങി ആ പള്ളിയിൽ എത്തി.

Verse 45

या मतिस्त्वंतकाले स्याद्गतिस्तदनुरूपतः । दिगीशत्वमतः प्राप्तो निरृत्यां नैरृतेश्वरः

മരണസമയത്ത് ഏതു മതി ഉണ്ടോ, അതിനനുസരിച്ചുതന്നെ ഗതി ലഭിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് അവൻ ദിഗീശത്വം നേടി നൈഋത്യ ദിക്കിൽ നിർൃതിലോകാധിപനായിത്തീർന്നു.

Verse 46

इत्थमस्य स्वरूपं ते आवाभ्यां समुदीरितम् । एतस्योत्तरतो लोको वरुणस्यायमद्भुतः

ഇങ്ങനെ അവന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപം ഞങ്ങൾ ഇരുവരും നിനക്കു വിശദീകരിച്ചു. ഇതിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് വരുണന്റെ അത്ഭുതലോകം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

Verse 47

कूपवापीतडागानां कर्तारो निर्मलैर्धनैः । इह लोके महीयंते वारुणे वरुणप्रभाः

നിർമലവും ധാർമ്മികവുമായ ധനത്തോടെ കിണറുകളും വാപികളും തടാകങ്ങളും നിർമ്മിക്കുന്നവർ ഈ ലോകത്തുതന്നെ മഹത്വം പ്രാപിക്കുന്നു; വരുണലോകത്തിൽ വരുണപ്രഭയാൽ ദീപ്തരാകുന്നു.

Verse 48

निर्जले जलदातारः परसंतापहारिणः । अर्थिभ्यो ये प्रयच्छंति चित्रच्छत्रकमंडलून्

ജലമില്ലാത്തിടങ്ങളിൽ ജലം ദാനം ചെയ്ത് പരരുടെ താപം അകറ്റുന്നവർ, അപേക്ഷകരെ മനോഹരമായ കുടകളും കമണ്ഡലുകളും നൽകി അനുഗ്രഹിക്കുന്നവർ,

Verse 49

पानीयशालिकाः कुर्युर्नानोपस्करसंयुताः । दद्युर्धर्मघटांश्चापि सुगंधोदकपूरितान्

അവർ വഴിയിൽ വിവിധ ഉപകരണങ്ങളോടുകൂടിയ കുടിവെള്ളശാലകൾ സ്ഥാപിക്കണം; കൂടാതെ ധർമ്മാർത്ഥമായി സുഗന്ധജലത്തോടെ നിറച്ച ‘ധർമ്മഘടങ്ങൾ’ ദാനം ചെയ്യണം.

Verse 50

अश्वत्थसेकं ये कुर्युः पथि पादपरोपकाः । विश्रामशालाकर्तारः श्रांतसंतापनोदकाः

വഴിയാത്രക്കാരുടെ നന്മയ്ക്കായി വഴിയിലെ അശ്വത്ഥ (അരയാൽ) വൃക്ഷത്തിന് ജലം ഒഴിക്കുന്നവർ, വിശ്രമശാലകൾ പണിയുന്നവർ, ക്ഷീണിച്ചും ചൂടേറ്റും ഉള്ളവരുടെ താപം അകറ്റുന്ന ജലം നൽകുന്നവർ—അവരാണ് സത്യോപകാരികൾ.

Verse 51

ग्रीष्मोष्प्रहंति मायूरपिच्छादि रचितान्यपि । चित्राणि तालवृंतानि वितरंति तपागमे

ചൂടുകാലം വന്നാൽ ഗ്രീഷ്മദാഹം അകറ്റാൻ അവർ വർണ്ണാഭമായ താളപ്പത്ര വിസറികൾ വിതരണം ചെയ്യും; ചിലത് മയൂരപ്പീലി മുതലായവകൊണ്ടും നിർമ്മിച്ചതായിരിക്കും.

Verse 52

रसवंति सुगंधीनि हिमवंति तपर्तुषु । विश्राणयंति वा तृप्ति पानकानि प्रयत्नतः

ചൂടുകാലങ്ങളിൽ അവർ പരിശ്രമത്തോടെ രസമുള്ളതും സുഗന്ധമുള്ളതും തണുപ്പിച്ചതുമായ പാനകങ്ങൾ അർപ്പിച്ച് തൃപ്തിയും ശീതളതയും നൽകുന്നു.

Verse 53

इक्षुक्षेत्राणि संकल्प्य ब्राह्मणेभ्यो ददत्यपि । तथा नानाप्रकारांश्च विकारानैक्षवान्बहून्

അവർ സംകല്പപൂർവ്വം ഇക്ഷുക്ഷേത്രങ്ങൾ (കരിമ്പിൻ വയലുകൾ) ബ്രാഹ്മണർക്കു ദാനം ചെയ്യുന്നു; അതുപോലെ കരിമ്പിൽ നിന്നുള്ള നാനാവിധ വിഭവങ്ങളും ധാരാളമായി നൽകുന്നു.

Verse 54

गोरसानां प्रदातारस्तथा गोमहिषीप्रदाः । धारामंडपकर्तारश्छायामंडपकारिणः

ഗോരസം (പാൽഉൽപ്പന്നങ്ങൾ) ദാനം ചെയ്യുന്നവർ, പശുവും മഹിഷിയും ദാനം ചെയ്യുന്നവർ, ജലധാരാമണ്ഡപങ്ങൾ പണിയുന്നവർ, ഛായാമണ്ഡപങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നവർ—ഇവർ ധർമ്മപുണ്യകർമ്മങ്ങളാൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 55

देवालयेषु ये दद्युर्बहुधारागलंतिकाः । तीर्थे वा करहर्तारस्तीर्थमार्गावनेजका

ദേവാലയങ്ങളിൽ പലധാരയായി ജലം ഒഴുകുന്ന പാത്രങ്ങൾ (ഗലന്തിക) ദാനം ചെയ്യുന്നവർ, തീർത്ഥങ്ങളിൽ മാലിന്യം നീക്കി തീർത്ഥമാർഗങ്ങൾ കഴുകി ശുദ്ധമാക്കുന്നവർ—ഇവരും ധർമ്മസേവകരായി ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 56

अभयं ये प्रयच्छंति भयार्तोद्यत पाणयः । निर्भया वारुणे लोके ते वसंति लसंति च

ഭീതിയും ദുഃഖവും അനുഭവിക്കുന്നവർക്കായി കൈ നീട്ടി അഭയം നൽകുന്നവർ, വരുണലോകത്തിൽ നിർഭയമായി വസിച്ച് അവിടെ ദീപ്തിയായി ശോഭിക്കുന്നു.

Verse 57

विपाशयंति ये पुण्या दुर्वृतैः कंठपाशितान् । ते पाशपाणे लोकेस्मिन्निवसंत्यकुतोभयाः

ദുഷ്ടർ കഴുത്തിൽ മുറുക്കിയ പാശം ശിഥിലമാക്കി ബന്ധിതരെ മോചിപ്പിക്കുന്ന പുണ്യവാന്മാർ, പാശപാണിയുടെ ഈ ലോകത്തിൽ സർവ്വഭയമുക്തരായി വസിക്കുന്നു.

Verse 58

नौकाद्युपायैर्न द्यादौ पांथान्ये तारयंत्यपि । तारयंत्यपि दुःखाब्धेस्तत्र नागरिका द्विज

ഹേ ദ്വിജാ! നൗക മുതലായ ഉപായങ്ങളാൽ നദികളിൽ പഥികരെ കടത്തുന്ന നഗരവാസികൾ, സത്യത്തിൽ ജീവികളെ ദുഃഖസമുദ്രത്തിൽ നിന്നുമേയും കടക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

Verse 59

घट्टान्पुण्यतटिन्यादेर्बंधयंति शिलादिभिः । तोयार्थिसुखसिद्ध्यर्थं ये नरास्तेत्र भोगिनः

പുണ്യനദികളാദി തീർത്ഥജലങ്ങളിൽ കല്ല് മുതലായവകൊണ്ട് ഘാട്ടുകൾ പണിതു, ജലം തേടുന്നവർക്കു സുഖവും കാര്യസിദ്ധിയും വരുത്തുന്നവർ—അവർ ആ പുണ്യലോകത്തിൽ ഭോഗസമ്പത്തിന്റെ അനുഭവികളാകുന്നു।

Verse 60

वितर्पयंति ये पुण्यास्तृषिताञ्शीतलैर्जलैः । तेऽत्र वै वारुणे लोके सुखसंततिभागिनः

പുണ്യശീലർ ദാഹിച്ചവരെ ശീതളജലത്തോടെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നുവെങ്കിൽ, അവർ നിശ്ചയമായും ഇവിടെ വരുണലോകത്തിൽ അഖണ്ഡസുഖസന്തതിയുടെ ഭാഗ്യഭാജനങ്ങളാകും।

Verse 61

जलाशयानां सर्वेषामयमेकतमः पतिः । प्रचेता यादसांनाथः साक्षी सर्वेषुकर्मसु

സകല ജലാശയങ്ങളിലെയും പരമാധിപതി അവൻ തന്നേ—പ്രചേതാ (വരുണൻ), ജലചരങ്ങളുടെ നാഥൻ, എല്ലാ കര്‍മ്മങ്ങളുടെയും സാക്ഷി।

Verse 62

अस्योत्पत्तिं शृणु पतेर्वरुणस्यमहात्मनः । आसीन्मुनिरमेयात्मा कर्दमस्य प्रजापतेः

ആ മഹാത്മാവായ അധിപതി വരുണന്റെ ഉത്ഭവം കേൾക്കുക. കർദമ പ്രജാപതിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച അളവറ്റ ആത്മശക്തിയുള്ള ഒരു മുനി ഉണ്ടായിരുന്നു।

Verse 63

शुचिष्मानिति विख्यातस्तनयो विनयोचितः । स्थैर्य माधुर्य धैर्याद्यैर्गुणैरुपचितोहितः

‘ശുചിഷ്മാൻ’ എന്നു പ്രസിദ്ധനായ ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു—വിനയത്തിനും സദാചാരത്തിനും യോജ്യൻ—സ്ഥൈര്യം, മാധുര്യം, ധൈര്യം മുതലായ ഗുണങ്ങളാൽ പരിപുഷ്ടൻ, എന്നും ഹിതത്തിൽ പ്രവൃത്തനായവൻ।

Verse 64

अच्छोदे सरसि स्नातुं स गतो बालकैः सह । जलक्रीडनसंसक्तं शिशुमारो हरच्च तम्

അവൻ ബാലകരോടൊപ്പം അച്ചോദ സരസ്സിൽ സ്നാനം ചെയ്യാൻ പോയി. ജലക്രീഡയിൽ ലീനനായിരിക്കെ ഒരു ശിശുമാരൻ അവനെ പിടിച്ച് കൊണ്ടുപോയി.

Verse 65

ततस्तस्मिन्मुनिसुते हृतेऽत्याहितशंसिभिः । तैः समागत्य शिशुभिः कथितं तत्पितुः पुरः

പിന്നീട് ആ മുനിപുത്രൻ അപഹരിക്കപ്പെട്ടത് അത്യന്തം ഭീതിജനകമായ ദുരന്തമായി. ആ കുട്ടികൾ ഒന്നിച്ചു വന്ന് അവന്റെ പിതാവിന്റെ മുമ്പിൽ വിവരം അറിയിച്ചു.

Verse 66

हरार्चनोपविष्टस्य समाधौ निश्चलात्मनः । श्रुतबालविपत्तेश्च चचाल न मनोहरात्

അവൻ ഹരൻ (ശിവൻ) ആരാധനയിൽ ഉപവേശിച്ച്, സമാധിയിൽ നിശ്ചലചിത്തനായിരുന്നു. ബാലന്റെ ദുരന്തവാർത്ത കേട്ടിട്ടും അവന്റെ മനസ് മനോഹരനായ ഹരനിൽ നിന്ന് കുലുങ്ങിയില്ല.

Verse 67

अधिकं शीलयामास स सर्वज्ञं त्रिलोचनम् । पश्यञ्शंभोः समीपे स भुवनानि चतुर्दश

അവൻ സർവ്വജ്ഞനായ ത്രിലോചന പ്രഭുവിനെ കൂടുതൽ കൂടുതൽ ധ്യാനിച്ച് സേവിച്ചു. ശംഭുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അവൻ പതിനാലു ഭുവനങ്ങളെ ദർശിച്ചു.

Verse 68

नाना भूतानि भूतानि ब्रह्मांडांतर्गतानि च । चंद्रसूर्यर्क्षताराश्च पर्वतान्सरितो द्रुमान्

അവൻ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിനുള്ളിലെ നാനാവിധ സകല ജീവജാലങ്ങളെയും കണ്ടു; കൂടാതെ ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, നക്ഷത്ര-താരകൾ, പർവ്വതങ്ങൾ, നദികൾ, വൃക്ഷങ്ങൾ എന്നിവയും ദർശിച്ചു.

Verse 69

समुद्रानंतरीयाणि ह्यरण्यानीस्सरांसि च । नाना देवनिकायांश्च बह्वीर्दिविषदां पुरीः

അവൻ സമുദ്രവിസ്താരങ്ങൾക്കിടയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വനങ്ങളും സരോവരങ്ങളും കണ്ടു; കൂടാതെ ദേവഗണങ്ങളുടെ പല സഭകളും ദേവന്മാരുടെ അനവധി ദിവ്യപുരികളും ദർശിച്ചു।

Verse 70

वापीकूपतडागानि कुल्याः पुष्करिणीर्बहु । एकस्मिन्क्वापि सरसि जलक्रीडापरायणान्

അവൻ വാപി, കൂപം, തടാകം, കുല്യകൾ, അനവധി പുഷ്കരിണികൾ കണ്ടു; പിന്നെ ഒരു സരോവരത്തിൽ ജലക്രീഡയിൽ പൂർണ്ണമായി ലീനമായ സത്ത്വങ്ങളെയും കണ്ടു।

Verse 71

बहून्मुनिकुमारांश्च मज्जनोन्मज्जनादिभिः । करयंत्रविनिर्मुक्ततोयधाराभिषेचनैः

അവൻ അനവധി മുനികുമാരന്മാർ വീണ്ടും വീണ്ടും മുങ്ങി ഉയർന്ന് ക്രീഡിക്കുന്നതും, കൈകൊണ്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്ന യന്ത്രങ്ങളിൽ നിന്നൊഴുകുന്ന ജലധാരകളാൽ അഭിഷിക്തരാകുന്നതും കണ്ടു।

Verse 72

करताडितपानीयशब्ददिङ्मुखनादिभिः । जलखेलनकैरित्थं संसक्तान्बहुबालकान्

കൈകളാൽ വെള്ളം അടിക്കുന്ന ശബ്ദം ദിക്കുകളിലാകെ മുഴങ്ങുമ്പോൾ; ഇങ്ങനെ ജലകളിയിൽ മുഴുകിയ അനവധി ബാലകരെ അവൻ കണ്ടു।

Verse 73

तेषां मध्ये ददर्शाथ समाधिस्थः स कर्दमः । स्वं शिशुं शिशुमारेण नीयमानं सुविह्वलम्

അവരുടെ മദ്ധ്യേ സമാധിസ്ഥനായ കർദമനും തന്റെ ശിശുവിനെ മുതല പിടിച്ചിഴച്ച് കൊണ്ടുപോകുന്നതും, അത്യന്തം വ്യാകുലനായിരിക്കുന്നതും കണ്ടു।

Verse 74

कयाचिज्जलदेव्याथ तस्माच्चक्रूरयादसः । प्रसह्य नीत्वोदधये दृष्टवांस्तं समर्पितम्

അപ്പോൾ അവൻ കണ്ടു—ആ ക്രൂര ജലചരൻ ബാലനെ ബലമായി കൊണ്ടുപോയി, ഒരു ജലദേവി അവനെ സമുദ്രത്തിന് സമർപ്പിച്ചിരുന്നതായി।

Verse 75

निर्भर्त्स्य सरितांनाथं केनचिद्रुद्ररूपिणा । त्रिशूलपाणिनेत्युक्तं क्रोधताम्राननेनच

പിന്നീട് രുദ്രരൂപം ധരിച്ച ഒരാൾ നദികളുടെ നാഥനെ കഠിനമായി ശാസിച്ചു; കോപത്തിൽ ചുവന്ന മുഖത്തോടെ—“ഹേ ത്രിശൂലപാണി!” എന്നു പറഞ്ഞു।

Verse 76

कुतो जलानामधिप शिवभक्तस्य बालकः । प्रजापतेः कर्दमस्य महाभागस्य धीमतः

“ഹേ ജലങ്ങളുടെ അധിപതേ! ശിവഭക്തനും മഹാഭാഗ്യവാനും ധീമാനുമായ പ്രജാപതി കർദമന്റെ ബാലന് എങ്ങനെ അനർത്ഥം സംഭവിക്കും?”

Verse 77

अज्ञात्वा शिवसामर्थ्यं भवताचिरमासितः । भयत्रस्तेन तद्वाक्यश्रवणात्तमुदन्वता

“ശിവസാമർത്ഥ്യം അറിയാതെ നീ ദീർഘകാലം ഇങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചു.” ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ഭീതിയിൽ സമുദ്രം വിറച്ചു.

Verse 78

बालं रत्नैरलंकृत्य बद्ध्वा तं शिशुमारकम् । समर्पितं समानीय शंभुपादाब्जसंनिधौ

ബാലനെ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച്, ആ മുതലയെ ബന്ധിച്ച്, അവനെ കൊണ്ടുവന്ന് ശംഭുവിന്റെ പാദപദ്മസന്നിധിയിൽ സമർപ്പിച്ചു.

Verse 79

नत्वा विज्ञापयत्तं च नापराध्याम्यहं विभो । अनाथनाथविश्वेश भक्तापत्तिविनाशन

വണങ്ങി അവൻ അപേക്ഷിച്ചു— “ഹേ വിഭോ, ഞാൻ യാതൊരു അപരാധവും ചെയ്തിട്ടില്ല. ഹേ വിശ്വേശ്വരാ, അനാഥരുടെ നാഥാ, ഭക്താപത്തിവിനാശകനേ!”

Verse 80

भक्तकल्पतरो शंभोऽनेनायं दुष्टयादसा । अनायिन मया नाथ भवद्भक्तजनार्भकः

“ഹേ ശംഭോ, ഭക്തർക്കു കല്പതരുവേ! ഹേ നാഥാ, ഈ ദുഷ്ട ജലചരൻ നിന്റെ ഭക്തന്റെ ഈ നിർപരാധിയായ, ആരെയും ഉപദ്രവിക്കാത്ത കുഞ്ഞിനെ അപഹരിച്ചു.”

Verse 81

गणेन तेन विज्ञाय शंभोरथ मनोगतम् । पाशेन बद्ध्वा तद्यादः शिशुहस्ते समर्पितम्

അപ്പോൾ ആ ഗണൻ ശംഭുവിന്റെ മനസ്സിലെ ഉദ്ദേശം അറിഞ്ഞ്, ആ ജലചരനെ പാശംകൊണ്ട് ബന്ധിച്ച് കുഞ്ഞിന്റെ കൈകളിൽ ഏൽപ്പിച്ചു.

Verse 82

गृहाणेमं स्वतनयं पार्षदे शंकराज्ञया । याहि स्वभवनं वत्स ब्रुवतीति स कर्दमः

കർദമൻ പറഞ്ഞു— “ഹേ പാർഷദാ, ശങ്കരാജ്ഞപ്രകാരം നിന്റെ സ്വന്തം പുത്രനെ സ്വീകരിക്കൂ. വത്സാ, നിന്റെ വീട്ടിലേക്കു പോകൂ.”

Verse 83

समाधिसमये सर्वमिति शृण्वन्नुदारधीः । उन्मील्य नयने यावत्प्रणिधानं विसृज्य च

സമാധിസമയത്ത് ഈ വാക്കുകൾ എല്ലാം കേട്ട ആ ഉദാരധീ കണ്ണുകൾ തുറന്നു; ഒരു നിമിഷം തന്റെ സ്ഥിരധ്യാനനിശ്ചയം ശിഥിലമാക്കി.

Verse 84

संपश्यते शिशुं तावत्पुरतः समवैक्षत । गृहीतशिशुमारं च पार्श्वेऽलंकृतकर्णिकम्

അപ്പോൾ അവൻ തന്റെ മുമ്പിൽ നിന്നിരുന്ന ആ ശിശുവിനെ കണ്ടു; സമീപത്ത് പിടിച്ചെടുത്ത ശിശുമാരൻ (മകരസദൃശ ജീവി) കർണാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു।

Verse 85

तोयार्द्रकाकपक्षाग्रं कषायनयनांचलम् । किंचिद्विरूक्षं त्वक्क्षोभं संभ्रमापन्नमानसम्

അവന്റെ മുടിയുടെ അറ്റങ്ങൾ കാക്കയുടെ ചിറകുപോലെ വെള്ളത്തിൽ നനഞ്ഞിരുന്നു; കണ്ണിന്റെ കോണുകൾ കഷായവർണ്ണത്തിൽ മങ്ങിയിരുന്നു; അവൻ അല്പം അശ്രദ്ധിതനായി, ത്വക്കിൽ വിറയലോടെ, ഭയത്തിൽ കലങ്ങിയ മനസ്സോടെ തോന്നി।

Verse 86

कृतप्रणाममालिंग्य जिघ्रंस्तन्मुखपंकजम् । पुनर्जातमिवामंस्त पश्यंश्चापि मुहुर्मुहुः

ശിശു പ്രണാമം ചെയ്തപ്പോൾ അവൻ അതിനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു, അതിന്റെ പദ്മമുഖത്തിന്റെ സുഗന്ധം നുകർന്നു; അത് പുതുതായി ജനിച്ചതുപോലെ കരുതി, വീണ്ടും വീണ്ടും നോക്കി നിന്നു।

Verse 87

शतानिपंचवर्षाणि प्रणिधानस्थितस्य हि । कर्दमस्य व्यतीतानि शंभुमर्चयतस्तदा

അചഞ്ചല ധ്യാനനിഷ്ഠയിൽ നിലകൊണ്ട കർദമൻ ശംഭുവിനെ ആരാധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ അഞ്ചുനൂറു വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി।

Verse 88

कर्दमोपि च तत्कालमज्ञासीत्क्षणसंगतम् । यतो न प्रभवेत्कालो महाकालस्य संनिधौ

കർദമനും ആ ദീർഘകാലത്തെ ക്ഷണമാത്രമായി തന്നെ അറിഞ്ഞു; മഹാകാലന്റെ സന്നിധിയിൽ കാലത്തിനും പ്രാബല്യം ഇല്ലാത്തതിനാൽ।

Verse 89

ततस्तं तनयः पृष्ट्वा पितरं प्रणिपत्य च । जगाम तूर्णं तपसे श्रीमद्वाराणसीं पुरीम्

അപ്പോൾ പുത്രൻ പിതാവിനോട് ചോദിച്ച ശേഷം പ്രണാമം ചെയ്ത്, തപസ്സിനായി ശ്രീമദ് വാരാണസി പുരിയിലേക്കു വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു।

Verse 90

तत्र तप्त्वा तपो घोरं लिंगं संस्थाप्य शांभवम् । पंचवर्षसहस्राणि स्थितः पाषाणनिश्चलः

അവിടെ അവൻ ഘോരതപസ്സു ചെയ്തു; ശാംഭവ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ച്, അഞ്ചായിരം വർഷം പാറപോലെ അനങ്ങാതെ നിലകൊണ്ടു।

Verse 91

आविरासीन्महादेवस्तुष्टस्तत्तपसा ततः । उवाच कार्दमे ब्रूहि कं ददामि वरोत्तमम्

ആ തപസ്സിൽ പ്രസന്നനായ മഹാദേവൻ പ്രത്യക്ഷനായി, കാർദമനോട്—“പറയുക, നിനക്ക് ഏത് ഉത്തമ വരം നൽകാം?” എന്നു പറഞ്ഞു।

Verse 92

कार्दमिरुवाच । यदि नाथ प्रसन्नोसि भक्तानामनुकंपक । सर्वासामाधिपत्यं मे देह्यपां यादसामपि

കാർദമൻ പറഞ്ഞു—“ഹേ നാഥാ, ഭക്തന്മാരോടു കരുണയുള്ളവനേ, നിങ്ങൾ പ്രസന്നനാണെങ്കിൽ, എല്ലാ ജലങ്ങളുടെയും ജലചര ജീവികളുടെയും മേൽ എനിക്ക് ആധിപത്യം ദയവായി നൽകുക।”

Verse 93

इति श्रुत्वा महेशानः सर्वचिंतितदः प्रभुः । अभ्यषिंचत तं तत्र वारुणे परमे पदे

ഇതു കേട്ട്, എല്ലാ അഭിലാഷങ്ങളും നല്കുന്ന പ്രഭു മഹേശാനൻ, അവനെ അവിടെയേ പരമ വാരുണ പദവിയിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തു സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 94

रत्नानामब्धिजातानामब्धीनां सरितामपि । सरसां पल्वलानां च वाप्यंबु स्रोतसा पुनः

സമുദ്രജന്യ രത്നങ്ങളിലുമേൽ, സമുദ്രങ്ങളിലുമേൽ നദികളിലുമേൽ; കൂടാതെ തടാകങ്ങൾ, പൽവലങ്ങൾ, വാപികൾ, പിന്നെയും ഒഴുകുന്ന ജലധാരകളിലുമേൽ— (നിന്റെ അധിപത്യം ഉണ്ടാകട്ടെ).

Verse 95

जलाशयानां सर्वेषां प्रतीच्याश्चापि वैदिशः । अधीश्वरः पाशपाणिर्भव सर्वामरप्रियः

എല്ലാ ജലാശയങ്ങളുടെയും അധീശ്വരനാകുക; പടിഞ്ഞാറ് ദിക്കിന്റെയും രക്ഷകനാകുക— കൈയിൽ പാശം ധരിച്ചവനേ, സർവ്വദേവപ്രിയനാകുക.

Verse 96

ददामि वरमन्यं च सर्वेषां हितकारकम् । त्वयैतत्स्थापितं लिंगं तव नाम्ना भविष्यति

എല്ലാവർക്കും ഹിതകരമായ മറ്റൊരു വരവും ഞാൻ നൽകുന്നു— നീ സ്ഥാപിച്ച ഈ ലിംഗം നിന്റെ നാമത്താൽ തന്നെ പ്രസിദ്ധമാകും.

Verse 97

वरुणेशमिति ख्यातं वाराणस्यां सुसिद्धिदम् । मणिकर्णेश लिंगस्य नैरृत्यां दिशि संस्थितम्

ഇത് വാരാണസിയിൽ ‘വരുണേശ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാകും; ഉത്തമ സിദ്ധി നൽകുന്നതുമാണ്. ഇത് മണികർണേശ ലിംഗത്തിന്റെ നൈഋത്യ (തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്) ദിക്കിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

Verse 98

आराधितं सदा पुंसां सर्वजाड्यविनाशकृत् । वरुणेशस्य ये भक्ता न तेषामब्भयं क्वचित्

ഇത് സദാ ജനങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നതും സർവ്വ ജഡത്വം നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. വരുണേശന്റെ ഭക്തർക്കു ഒരിക്കലും ജലഭയം ഉണ്ടാകുകയില്ല.

Verse 99

न संतापभयं तेषां नापायमरणं क्वचित् । जलोदरभयं नैव न भयं वै तृषः क्वचित्

അവർക്കു ദാഹസന്താപത്തിന്റെ ഭയം ഇല്ല; ഒരിക്കലും അകാലമരണഭയം ഇല്ല. ജലോദരഭയം ഇല്ല; തൃഷ്ണാഭയവും ഒരിക്കലുമില്ല.

Verse 100

नीरसान्यन्नपानानि वरुणेश्वर संस्मृतेः । सरसानि भविष्यंति नात्र कार्या विचारणा

വരുണേശ്വരനെ സ്മരിച്ചാൽ രുചിയില്ലാത്ത അന്നപാനങ്ങളും രസവത്താകുന്നു; ഇതിൽ സംശയമോ വിചാരണമോ വേണ്ട.

Verse 102

इदं वरुणलोकस्य स्वरूपं ते निरूपितम् । यच्छ्रुत्वा न नरः क्वापि दुरपायैः प्रबाध्यते

ഇങ്ങനെ വരുണലോകത്തിന്റെ സ്വരൂപം നിനക്കു വിശദീകരിച്ചു. ഇത് കേട്ടാൽ മനുഷ്യൻ എവിടെയും ഭീകരാപായങ്ങളാൽ പീഡിതനാകുകയില്ല.

Verse 205

कदाचित्तत्पितृव्येण समीप ग्रामवासिना । श्रुतः कार्पटिकानां हि सार्थः सार्थो महास्वनः

ഒരിക്കൽ സമീപഗ്രാമത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്ന അവന്റെ പിതൃവ്യൻ കാർപടികരുടെ മഹാസാർത്ഥത്തിന്റെ ശബ്ദം കേട്ടു; യാത്രാദളത്തിന്റെ മഹാകോലാഹലം മുഴങ്ങി.