Adhyaya 10
Shukla YajurvedaAdhyaya 1034 Mantras

Adhyaya 10

Sautramani and supplementary Soma rites.

← Adhyaya 9Adhyaya 11

Mantras

Mantra 1

अ॒पो दे॒वा मधु॑मतीरगृभ्ण॒न्नूर्ज॑स्वती राज॒स्वश्चिता॑नाः । याभि॑र्मि॒त्रावरु॑णाव॒भ्यषि॑ञ्च॒न्याभि॒रिन्द्र॒मन॑य॒न्नत्यरा॑तीः

ദേവന്മാർ മധുമതിയായ അപഃ (ജലങ്ങൾ) ഗ്രഹിച്ചു—ഊർജസ്വതിയായ, രാജശ്രീകൊണ്ട് നിറഞ്ഞവ. അവയാൽ അവർ മിത്ര-വരുണന്മാരെ അഭിഷേകം ചെയ്തു; അവയാൽ തന്നേ ഇന്ദ്രനെ എല്ലാ വൈരങ്ങളെയും അതിക്രമിപ്പിച്ചു നയിച്ചു.

Mantra 2

वृष्ण॑ ऊ॒र्मिर॑सि राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रं मे॑ देहि॒ स्वाहा॒ । वृष्ण॑ ऊ॒र्मिर॑सि राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रम॒मुष्मै॑ देहि । वृ॑षसे॒नो॒ऽसि राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रं मे॑ देहि॒ स्वाहा॑ । वृषसे॒नो॒ऽसि राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रम॒मुष्मै॑ देहि

നീ വൃഷ്ണന്റെ (വൃഷഭന്റെ) ഊർമി—ഉയർച്ച/തരംഗം—ആകുന്നു; രാഷ്ട്രദാ (രാജ്യം ദാനിക്കുന്നവൻ) ആകുന്നു. എനിക്ക് രാജ്യം ദേഹി—സ്വാഹാ! നീ വൃഷ്ണന്റെ ഊർമി; രാഷ്ട്രദാ; അമുഷ്മൈ (അവനു) രാജ്യം ദേഹി. നീ വൃഷസേന (വൃഷഭ-സേനാസഹിതൻ/വൃഷഭാശ്രിതൻ) ആകുന്നു; രാഷ്ട്രദാ; എനിക്ക് രാജ്യം ദേഹി—സ്വാഹാ! നീ വൃഷസേന; രാഷ്ട്രദാ; അമുഷ്മൈ രാജ്യം ദേഹി.

Mantra 3

अ॒र्थेत॑ स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रं मे॑ दत्त॒ स्वाहा॒ । ऽर्थेत॑ स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रम॒मुष्मै॑ द॒त्तौज॑स्वती स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रं मे॑ दत्त॒ स्वाहौज॑स्वती स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रम॒मुष्मै॑ द॒त्ताप॑: परिवा॒हिणी॑ स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रं मे॑ दत्त॒ स्वाहा॑ । ऽप॑: परिवा॒हिणी॑ स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रम॒मुष्मै॑ दत्ता॒पां पति॑रसि राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रं मे॑ देहि॒ स्वाहा॒ । ऽपां पति॑रसि राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रम॒मुष्मै॑ देह्य॒पां गर्भो॑ऽसि राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रं मे॑ देहि॒ स्वाहा॒ । ऽपां गर्भो॑ सि राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रम॒मुष्मै॑ देहि॒

നിങ്ങൾ അർഥേത (കാര്യസാധക/ഫലദായക) ആകുന്നു; രാഷ്ട്രദാ ആകുന്നു; എനിക്ക് രാജ്യം ദത്ത—സ്വാഹാ! നിങ്ങൾ അർഥേത; രാഷ്ട്രദാ; അമുഷ്മൈ രാജ്യം ദത്ത. നിങ്ങൾ ഓജസ്വതീ (ബലസമ്പന്നർ) ആകുന്നു; രാഷ്ട്രദാ; എനിക്ക് രാജ്യം ദത്ത—സ്വാഹാ! നിങ്ങൾ ഓജസ്വതീ; രാഷ്ട്രദാ; അമുഷ്മൈ രാജ്യം ദത്ത. ഹേ ആപഃ, നിങ്ങൾ പരിവാഹിണീ (ചുറ്റും ഒഴുകുന്നവർ) ആകുന്നു; രാഷ്ട്രദാ; എനിക്ക് രാജ്യം ദത്ത—സ്വാഹാ! ഹേ ആപഃ, നിങ്ങൾ പരിവാഹിണീ; രാഷ്ട്രദാ; അമുഷ്മൈ രാജ്യം ദത്ത. നീ അപാം പതി (ജലങ്ങളുടെ പതി) ആകുന്നു; രാഷ്ട്രദാ; എനിക്ക് രാജ്യം ദേഹി—സ്വാഹാ! നീ അപാം പതി; രാഷ്ട്രദാ; അമുഷ്മൈ രാജ്യം ദേഹി. നീ അപാം ഗർഭ (ജലങ്ങളുടെ ഗർഭം/ഉദ്ഭവം) ആകുന്നു; രാഷ്ട്രദാ; എനിക്ക് രാജ്യം ദേഹി—സ്വാഹാ! നീ അപാം ഗർഭ; രാഷ്ട്രദാ; അമുഷ്മൈ രാജ്യം ദേഹി.

Mantra 4

सूर्य॑त्वचस स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रं मे॑ दत्त॒ स्वाहा॒ । सूर्य॑त्वचस स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रम॒मुष्मै॑ दत्त सूर्य॑वर्चस स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रं मे॑ दत्त॒ स्वाहा॒ । सूर्य॑वर्चस स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रम॒मुष्मै॑ दत्त॒ मान्दा॑ स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रं मे॑ दत्त॒ स्वाहा॒ । मान्दा॑ स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रम॒मुष्मै॑ दत्त व्रज॒क्षित॑ स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रं मे॑ दत्त॒ स्वाहा॑ । व्रज॒क्षित॑ स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रम॒मुष्मै॑ दत्त॒ वाशा॑ स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रं मे॑ दत्त॒ स्वाहा॒ । वाशा॑ स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रम॒मुष्मै॑ दत्त॒ शवि॑ष्ठा स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रं मे॑ दत्त॒ स्वाहा॒ । शवि॑ष्ठा स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रम॒मुष्मै॑ दत्त॒ शक्व॑री स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रं मे॑ दत्त॒ स्वाहा॒ । शक्व॑री स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रम॒मुष्मै॑ दत्त जन॒भृत॑ स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रं मे॑ दत्त॒ स्वाहा॑ । जन॒भृत॑ स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रम॒मुष्मै॑ दत्त विश्व॒भृत॑ स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रं मे॑ दत्त॒ स्वाहा॑ । विश्व॒भृत॑ स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रम॒मुष्मै॑ द॒त्ताप॑: स्व॒राज॑ स्थ राष्ट्र॒दा रा॒ष्ट्रम॒मुष्मै॑ दत्त । मधु॑मती॒र्मधु॑मतीभिः पृच्यन्तां॒ महि॑ क्ष॒त्रं क्ष॒त्रिया॑य वन्वा॒नांना॑धृष्टाः सीदत स॒हौज॑सो॒ महि॑ क्ष॒त्रं क्ष॒त्रिया॑य॒ दध॑तीः

നിങ്ങൾ സൂര്യത്വചസ് (സൂര്യ-ത്വചയുള്ള/സൂര്യസമാന കാന്തിയുള്ള) ആകുന്നു; രാഷ്ട്രദാ; എനിക്ക് രാജ്യം ദത്ത—സ്വാഹാ! നിങ്ങൾ സൂര്യത്വചസ്; രാഷ്ട്രദാ; അമുഷ്മൈ രാജ്യം ദത്ത. നിങ്ങൾ സൂര്യവർചസ് (സൂര്യസമാന വർചസ്സുള്ള) ആകുന്നു; രാഷ്ട്രദാ; എനിക്ക് രാജ്യം ദത്ത—സ്വാഹാ! നിങ്ങൾ സൂര്യവർചസ്; രാഷ്ട്രദാ; അമുഷ്മൈ രാജ്യം ദത്ത. നിങ്ങൾ മാന്ദാ (ഉത്സാഹദായക/പ്രേരക) ആകുന്നു; രാഷ്ട്രദാ; എനിക്ക് രാജ്യം ദത്ത—സ്വാഹാ! നിങ്ങൾ മാന്ദാ; രാഷ്ട്രദാ; അമുഷ്മൈ രാജ്യം ദത്ത. നിങ്ങൾ വ്രജക്ഷിത് (വ്രജ/ഗോശാലയുടെ രക്ഷകർ) ആകുന്നു; രാഷ്ട്രദാ; എനിക്ക് രാജ്യം ദത്ത—സ്വാഹാ! നിങ്ങൾ വ്രജക്ഷിത്; രാഷ്ട്രദാ; അമുഷ്മൈ രാജ്യം ദത്ത. നിങ്ങൾ വാശാ (സമൃദ്ധിയോടെ ഗർജ്ജിക്കുന്ന/വശപ്പെടുത്തുന്ന) ആകുന്നു; രാഷ്ട്രദാ; എനിക്ക് രാജ്യം ദത്ത—സ്വാഹാ! നിങ്ങൾ വാശാ; രാഷ്ട്രദാ; അമുഷ്മൈ രാജ്യം ദത്ത. നിങ്ങൾ ശവിഷ്ഠാ (അത്യന്തം ശക്തിമാന്മാർ) ആകുന്നു; രാഷ്ട്രദാ; എനിക്ക് രാജ്യം ദത്ത—സ്വാഹാ! നിങ്ങൾ ശവിഷ്ഠാ; രാഷ്ട്രദാ; അമുഷ്മൈ രാജ്യം ദത്ത. നിങ്ങൾ ശക്വരീ (ബലവതീ/സ്ഥിര) ആകുന്നു; രാഷ്ട്രദാ; എനിക്ക് രാജ്യം ദത്ത—സ്വാഹാ! നിങ്ങൾ ശക്വരീ; രാഷ്ട്രദാ; അമുഷ്മൈ രാജ്യം ദത്ത. നിങ്ങൾ ജനഭൃത് (ജനത്തെ ധരിക്കുന്ന/പോഷിക്കുന്ന) ആകുന്നു; രാഷ്ട്രദാ; എനിക്ക് രാജ്യം ദത്ത—സ്വാഹാ! നിങ്ങൾ ജനഭൃത്; രാഷ്ട്രദാ; അമുഷ്മൈ രാജ്യം ദത്ത. നിങ്ങൾ വിശ്വഭൃത് (സകലത്തെയും ധരിക്കുന്ന) ആകുന്നു; രാഷ്ട്രദാ; എനിക്ക് രാജ്യം ദത്ത—സ്വാഹാ! നിങ്ങൾ വിശ്വഭൃത്; രാഷ്ട്രദാ; അമുഷ്മൈ രാജ്യം ദത്ത. ഹേ ആപഃ, നിങ്ങൾ സ്വരാജ് (സ്വയം-രാജ്യം/സ്വാധീനം) ആകുന്നു; രാഷ്ട്രദാ; അമുഷ്മൈ രാജ്യം ദത്ത. മധുമതീ (മധുരരസമുള്ള) ജലധാരകൾ മധുമതീഭിഃ (മധുരതയാൽ) പരസ്പരം ചേർന്നിരിക്കട്ടെ; ക്ഷത്രിയനു മഹത് ക്ഷത്രം (രാജശക്തി) അജേയമായി സ്ഥിരപ്പെടട്ടെ; സഹൗജസഃ (സഹിത ബലമുള്ള) ആയി ക്ഷത്രിയനു മഹത് ക്ഷത്രം ധരിക്കട്ടെ.

Mantra 5

सोम॑स्य॒ त्विषि॑रसि॒ तवे॑व मे॒ त्विषि॑र्भूयात् । अ॒ग्नये॒ स्वाहा॒ सोमा॑य॒ स्वाहा॑ सवि॒त्रे स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा॑ पू॒ष्णे स्वाहा॒ बृह॒स्पत॑ये॒ स्वाहेन्द्रा॑य॒ स्वाहा॒ घोषा॑य॒ स्वाहा॒ श्लोका॑य॒ स्वाहा ऽᳪशा॑य॒ स्वाहा॒ भगा॑य॒ स्वाहा॑ ऽर्य॒म्णे स्वाहा॑

നീ സോമത്തിന്റെ തേജസ്സാണ്; എന്റെ തേജസ്സും നിന്റേതുതന്നെയാകട്ടെ. അഗ്നയേ സ്വാഹാ! സോമായ സ്വാഹാ! സവിത്രേ സ്വാഹാ! സരസ്വത്യൈ സ്വാഹാ! പൂഷ്ണേ സ്വാഹാ! ബൃഹസ്പതയേ സ്വാഹാ! ഇന്ദ്രായ സ്വാഹാ! ഘോഷായ സ്വാഹാ! ശ്ലോകായ സ്വാഹാ! അംശായ സ്വാഹാ! ഭഗായ സ്വാഹാ! ആര്യമ്ണേ സ്വാഹാ!

Mantra 6

प॒वित्रे॑ स्थो वैष्ण॒व्यौ॒ सवि॒तुर्व॑: प्रस॒व उत्पु॑ना॒म्यच्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिभि॑: । अनि॑भृष्टमसि वा॒चो बन्धु॑स्तपो॒जाः सोम॑स्य दा॒त्रम॑सि॒ स्वाहा॑ राज॒स्व॒:

നിങ്ങൾ പവിത്രീകരകർ, വൈഷ്ണവ്യൗ (വിഷ്ണുവിന്റെവ) ആകുന്നു; സവിതൃയുടെ പ്രേരണയാൽ ഞാൻ നിങ്ങളെ മേലോട്ടു ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു—അച്ഛിദ്രമായ പവിത്രംകൊണ്ടും സൂര്യന്റെ രശ്മികളാലും. നീ അനിഭൃഷ്ടൻ (അഹതൻ) ആകുന്നു; വാചയുടെ ബന്ധു ആകുന്നു; തപോജാഃ (തപസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ) ആകുന്നു; നീ സോമസ്യ ദാത്രം (സോമത്തിന്റെ ദാനകൻ) ആകുന്നു. സ്വാഹാ! രാജസ്വ (ഭരിക്ക).

Mantra 7

स॒ध॒मादो॑ द्यु॒म्निनी॒राप॑ ए॒ता अना॑धृष्टा अप॒स्यो वसा॑नाः । प॒स्त्या॒सु चक्रे॒ वरु॑णः स॒धस्थ॑म॒पाᳪ शिशु॑र्मा॒तृत॑मास्व॒न्तः

ഈ ജലങ്ങൾ—സധമാദ (സാമൂഹിക യജ്ഞഭോജന)ത്തിനായി, ദ്യുമ്നിനീ (പ്രഭാസ്വി)—അനാധൃഷ്ട (അജേയ)മാണ്, അപസ്യ (കർമ്മശക്തി) ധരിച്ചവയാണ്. വരുണൻ പസ്ത്യാസു (ഗൃഹസ്ഥലങ്ങളിൽ) അവർക്കായി സധസ്ഥ (സാമാന്യ നിലയം) ഉണ്ടാക്കി; അപാം ശിശു (ജലത്തിന്റെ ശിശു) ഏറ്റവും മാതൃതമ (അത്യന്തം മാതൃത്വമുള്ള) ജലങ്ങളുടെ ഉള്ളിൽ അന്തർസ്ഥനായി ഇരിക്കുന്നു.

Mantra 8

क्ष॒त्रस्योल्ब॑मसि क्ष॒त्रस्य॑ ज॒राय्व॑सि क्ष॒त्रस्य॒ योनि॑रसि क्ष॒त्रस्य॒ नाभि॑र॒सीन्द्र॑स्य॒ वार्त्र॑घ्नमसि मि॒त्रस्या॑सि॒ वरु॑णस्यासि॒ त्वया॒ऽयं वृ॒त्रं ब॑धेत् । दृ॒बाऽसि॑ रु॒जाऽसि॑ क्षु॒माऽसि॑ । पा॒तैनं॒ प्राञ्चं॑ पा॒तैनं प्र॒त्यञ्चं॑ पा॒तैनं॑ ति॒र्यञ्चं॑ दि॒ग्भ्यः पा॑त

നീ ക്ഷത്ര (രാജാധികാരം)ത്തിന്റെ ഉല്ബ (ആവരണം) ആകുന്നു; ക്ഷത്രത്തിന്റെ ജരായു (ജനനപടലം) ആകുന്നു; ക്ഷത്രത്തിന്റെ യോനി (ഗർഭസ്ഥാനം) ആകുന്നു; ക്ഷത്രത്തിന്റെ നാഭി ആകുന്നു. നീ ഇന്ദ്രന്റെ വാർത്രഘ്ന (വൃത്രഘ്ന) ശക്തി; നീ മിത്രത്തിന്റെ; നീ വരുണത്തിന്റെ; നിന്നാൽ ഈ (പുരുഷൻ) വൃത്രനെ ബധിക്കട്ടെ. നീ ദൃബാ (ചൂർണ്ണകർത്താവ്) ആകുന്നു; നീ രുജാ (ഭംഗകർത്താവ്) ആകുന്നു; നീ ക്ഷുമാ ആകുന്നു. അവനെ പ്രാഞ്ചം (കിഴക്കോട്ട്) കാക്കുക; അവനെ പ്രത്യഞ്ചം (പടിഞ്ഞാറോട്ട്) കാക്കുക; അവനെ തിര്യഞ്ചം (വശങ്ങളിലേക്ക്) കാക്കുക; ദിക്കുകളിൽ നിന്ന് കാക്കുക.

Mantra 9

आ॒विर्म॑या॒ आवि॑त्तो अ॒ग्निर्गृ॒हप॑तिरावि॑त्त॒ इन्द्रो॑ वृ॒द्धश्र॑वा॒ आवि॑त्तौ मि॒त्रावरु॑णौ धृ॒तव्र॑ता॒वावि॑त्तः पू॒षा वि॒श्ववे॑दा॒ आवि॑त्ते॒ द्यावा॑पृथि॒वी वि॒श्वश॑म्भुवा॒वावि॒त्तादि॑तिरु॒रुश॑र्मा

എന്നിലൂടെ പ്രത്യക്ഷമാകുക—ഗൃഹപതിയായ അഗ്നി പ്രത്യക്ഷനായി ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു; വർദ്ധശ്രവനായ ഇന്ദ്രൻ പ്രത്യക്ഷനായി ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു; ധൃതവ്രതന്മാരായ മിത്ര-വരുണന്മാർ പ്രത്യക്ഷരായി ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു; വിശ്വവേദനായ പൂഷൻ പ്രത്യക്ഷനായി ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു; വിശ്വശംഭുവായ ദ്യാവാ-പൃഥിവീ പ്രത്യക്ഷരായി ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു; ഉരുശർമയായ അദിതി പ്രത്യക്ഷയായി ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.

Mantra 10

अवे॑ष्टा दन्द॒शूका॑ः प्राची॒मा रो॑ह गाय॒त्री त्वा॑ऽवतु रथन्त॒रᳪ साम॑ त्रि॒वृत्स्तोमो॑ वस॒न्त ऋ॒तुर्ब्रह्म॒ द्रवि॑णम्

കടിക്കുന്ന സർപ്പങ്ങൾ അകലെ ചുരുണ്ടൊഴിയട്ടെ! നീ കിഴക്കുദിക്കിലേക്ക് आरोഹണം ചെയ്യുക. ഗായത്രി നിന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ; രഥന്തര സാമം നിനക്കാകട്ടെ; ത്രിവൃത് സ്തോമം നിനക്കാകട്ടെ; വസന്ത ഋതു നിനക്കാകട്ടെ; ബ്രഹ്മ ദ്രവിണം (ധനം/നിധി) നിനക്കാകട്ടെ.

Mantra 11

दक्षि॑णा॒मा रो॑ह त्रि॒ष्टुप् त्वा॑ऽवतु बृ॒हत्साम॑ पञ्चद॒श स्तोमो॑ ग्री॒ष्म ऋ॒तुः क्ष॒त्रं द्रवि॑णम्

നീ തെക്കുദിക്കിലേക്ക് आरोഹണം ചെയ്യുക. ത്രിഷ്ടുപ് നിന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ; ബൃഹത് സാമം നിനക്കാകട്ടെ; പഞ്ചദശ സ്തോമം നിനക്കാകട്ടെ; ഗ്രീഷ്മ ഋതു നിനക്കാകട്ടെ; ക്ഷത്ര ദ്രവിണം (ധനം/നിധി) നിനക്കാകട്ടെ.

Mantra 12

प्र॒तीची॒मा रो॑ह॒ जग॑ती त्वाऽवतु वैरू॒पᳪ साम॑ सप्तद॒श स्तोमो॑ व॒र्षा ऋ॒तुर्विड् द्रवि॑णम्

പശ്ചിമ ദിക്കിലേക്കു आरोഹണം ചെയ്ക; ജഗതീ ഛന്ദസ് നിന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ; വൈരൂപ സാമം നിനക്കാകട്ടെ; സപ്തദശ സ്തോമം ആകട്ടെ; വർഷാ ഋതു ആകട്ടെ; വിശ് (പ്രജ) ദ്രവിണം (ധനം/ഖജാനം) ആകട്ടെ.

Mantra 13

उदी॑ची॒मा रो॑हानु॒ष्टुप् त्वा॑ऽवतु वैरा॒जᳪ सामै॑कवि॒ᳪश स्तोम॑ः श॒रदृ॒तुः फलं॒ द्रवि॑णम्

ഉത്തര ദിക്കിലേക്കു आरोഹണം ചെയ്ക; അനുഷ്ടുപ് ഛന്ദസ് നിന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ; വൈരാജ സാമം നിനക്കാകട്ടെ; ഏകവിംശ സ്തോമം ആകട്ടെ; ശരദ് ഋതു ആകട്ടെ; ഫലം ദ്രവിണം (ധനം/ഖജാനം) ആകട്ടെ.

Mantra 14

ऊ॒र्ध्वामा रो॑ह प॒ङ्क्तिस्त्वा॑ऽवतु शाक्वररैव॒ते साम॑नी त्रिणवत्रयस्त्रि॒ᳪशौ॒ स्तोमौ॑ हेमन्तशिशि॒रावृ॒तू वर्चो॒ द्रवि॑णं॒ प्रत्य॑स्तं॒ नमु॑चे॒ः शिर॑ः

ഊർധ്വ ദിക്കിലേക്കു आरोഹണം ചെയ്ക; പങ്‌ക്തി ഛന്ദസ് നിന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ; ശാക്വരവും റൈവതവും ആയ സാമങ്ങൾ നിനക്കാകട്ടെ; ത്രിണവവും ത്രയസ്ത്രിംശവും—ഈ രണ്ട് സ്തോമങ്ങൾ ആകട്ടെ; ഹേമന്തവും ശിശിരവും—ഈ രണ്ട് ഋതുക്കൾ ആകട്ടെ; വർചസ് (തേജസ്) ദ്രവിണം (ധനം/ഖജാനം) ആകട്ടെ; നമുചിയുടെ ശിരസ് താഴെ വീഴട്ടെ.

Mantra 15

सोम॑स्य॒ त्विषि॑रसि॒ तवे॑व मे॒ त्विषि॑र्भूयात् । मृ॒त्योः पा॒ह्योजो॑ऽसि॒ सहो॑ऽस्य॒मृत॑मसि

നീ സോമത്തിന്റെ തേജസ്സാണ്; അതേ തേജസ്സു എനിക്കുമാകട്ടെ. മരണത്തിൽ നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്ക. നീ ഓജസ് (പ്രാണബലം) ആകുന്നു; നീ സഹസ് (വിജയപരാക്രമം) ആകുന്നു; നീ അമൃതം (അമരത്വം) ആകുന്നു.

Mantra 16

हिर॑ण्यरूपा उ॒षसो॑ विरो॒क उ॒भावि॑न्द्रा॒ उदि॑थ॒: सूर्य॑श्च । आ रो॑हतं वरुण मित्र॒ गर्त्तं॒ तत॑श्चक्षाथा॒मदि॑तिं॒ दितिं॑ च मि॒त्रो॒ऽसि॒ वरु॑णोऽसि

സുവർണരൂപവും ദീപ്തിയുമുള്ള ഉഷസ്സുകൾ ഉണ്ട്; ഇരുവരും—ഇന്ദ്രൻ (ഉദിതശക്തിയോടെ)യും സൂര്യനും—ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹേ വരുണനും മിത്രനും, ഒരുക്കിയ ആസനം आरोഹിക്കുവിൻ; അവിടെ നിന്ന് അദിതിയെയും ദിതിയെയും ദർശിക്കുവിൻ. നീ മിത്രൻ; നീ വരുണൻ.

Mantra 17

सोम॑स्य त्वा द्यु॒म्नेना॒भि षि॑ञ्चाम्य॒ग्नेर्भ्राज॑सा॒ सूर्य॑स्य॒ वर्च॒सेन्द्र॑स्येन्द्रि॒येण॑ । क्ष॒त्राणां॑ क्ष॒त्रप॑तिरे॒ध्यति॑ दि॒द्यून् पा॑हि

സോമന്റെ ദ്യുമ്നം (യശസ്) കൊണ്ടു ഞാൻ നിന്നെ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു; അഗ്നിയുടെ ഭ്രാജസ്സ് (ദീപ്തി) കൊണ്ടും, സൂര്യന്റെ വർചസ് (കാന്തി) കൊണ്ടും, ഇന്ദ്രന്റെ ഇന്ദ്രിയം (പരാക്രമം) കൊണ്ടും. ക്ഷത്രങ്ങളിൽ ക്ഷത്രപതി വർധിക്കുന്നു; ദിദ്യൂൻ—പ്രകാശിക്കുന്ന ശക്തികളെ—രക്ഷിക്കേണമേ.

Mantra 18

इ॒मं दे॑वा असप॒त्नᳪ सु॑वध्वं मह॒ते क्ष॒त्राय॑ मह॒ते ज्यै॑ष्ठ्याय मह॒ते जान॑राज्या॒येन्द्र॑स्येन्द्रि॒याय॑ । इ॒मम॒मुष्य॑ पु॒त्रम॒मुष्यै॑ पु॒त्रमस्यै वि॒श ए॒ष वो॑ऽमी॒ राजा॒ सोमो॒ऽस्माकं॑ ब्राह्म॒णाना॒ᳪराजा॑

ഹേ ദേവന്മാരേ, ഈ പുരുഷനെ അസപത്നൻ (വൈരരഹിതൻ) ആക്കുവിൻ; മഹത്തായ ക്ഷത്രത്തിനായി, മഹത്തായ ജ്യേഷ്ഠ്യത്തിനായി (പ്രാധാന്യത്തിനായി), മഹത്തായ ജനരാജ്യത്തിനായി (ജനങ്ങളിലേയ്ക്കുള്ള രാജത്വത്തിനായി), ഇന്ദ്രന്റെ ഇന്ദ്രിയത്തിനായി (പരാക്രമത്തിനായി) അവനെ സമൃദ്ധനാക്കുവിൻ. ഇവൻ അമുകന്റെ പുത്രൻ, അമുകയുടേയും പുത്രൻ—വിശുകൾക്കു (കുലങ്ങൾക്കു) ഏല്പിക്കപ്പെട്ടവൻ—ഇവൻ നിങ്ങളുടെ രാജാവാണ്. രാജാ സോമ—ഞങ്ങളായ ബ്രാഹ്മണരുടെ രാജാവാണ്.

Mantra 19

प्र पर्व॑तस्य वृष॒भस्य॑ पृ॒ष्ठान्नाव॑श्चरन्ति स्व॒सिच॑ इया॒नाः । ता आऽव॑वृत्रन्नध॒रागुद॑क्ता॒ अहिं॑ बु॒ध्न्य॒मनु॒ रीय॑माणाः । विष्णो॑र्वि॒क्रम॑णमसि॒ विष्णो॒र्विक्रा॑न्तमसि॒ विष्णो॑: क्रा॒न्तम॑सि

പർവത-വൃഷഭത്തിന്റെ പിറകിൽ നിന്നു നൗകകൾ മുന്നോട്ടു നീങ്ങുന്നു, സ്വയംപ്രേരിതമായി തങ്ങളുടെ പഥത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച്. അവ താഴെ നിന്നുയർന്ന്, മുന്നോട്ടു ഉരുളുമ്പോൾ, അധര സർപ്പം—അഹി—യെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ച് അമർത്തി പിന്നോട്ടു തള്ളുന്നു. നീ വിഷ്ണുവിന്റെ വിക്രമണം; നീ വിഷ്ണുവിന്റെ വിക്രാന്തം (സിദ്ധമായ പാദക്ഷേപം); നീ വിഷ്ണുവിന്റെ ക്രാന്തം (പാദം വെച്ച വിസ്താരം).

Mantra 20

प्रजा॑पते॒ न त्वदे॒तान्य॒न्यो विश्वा॑ रू॒पाणि॒ परि॒ ता ब॑भूव । यत्का॑मास्ते जुहु॒मस्तन्नो॑ अस्त्व॒यम॒मुष्य॑ पि॒तासाव॒स्य पि॒ता व॒यᳪ स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाᳪ स्वाहा॑ । रुद्र॒ यत्ते॒ क्रिवि॒ परं॒ नाम॒ तस्मि॑न्हु॒तम॑स्यमे॒ष्टम॑सि॒ स्वाहा॑

ഹേ പ്രജാപതേ, നിന്നൊഴികെ മറ്റാരും ഈ സർവ്വരൂപങ്ങളെ ചുറ്റും വ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. നിന്റെ ഏതെല്ലാം കാമനകളെ ഞങ്ങൾ ഇവിടെ ഹോമമായി അർപ്പിക്കുന്നുവോ, അതു ഞങ്ങൾക്കും സിദ്ധിക്കട്ടെ; ഈ പുരുഷൻ അവന്റെ പിതാവാകട്ടെ, അവൻ ഇതിന്റെ പിതാവാകട്ടെ; ഞങ്ങൾ ധനങ്ങളുടെ അധിപതികളാകട്ടെ—സ്വാഹാ। ഹേ രുദ്ര, നിന്റെ പരമനാമം ‘ക്രിവി’—അതിൽ ഈ ഹുതം അത്യന്തം ഇഷ്ടവും അത്യന്തം പ്രിയവും ആകുന്നു—സ്വാഹാ।

Mantra 21

इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑ऽसि मि॒त्रावरु॑णयोस्त्वा प्रशा॒स्त्रोः प्र॒शिषा॑ युनज्मि । अव्य॑थायै त्वा स्व॒धायै॒ त्वाऽरि॑ष्टो॒ अर्जु॑नो म॒रुतां॑ प्रस॒वेन॑ ज॒यापा॑म॒ मन॑सा॒ समि॑न्द्रि॒येण॑

നീ ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രമാണ്. മിത്ര-വരുണന്മാരുടെ വിധാനപ്രകാരം, രണ്ടു പ്രശാസ്താക്കളുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം, ഞാൻ നിന്നെ യോജിപ്പിക്കുന്നു. അവ്യഥയ്ക്കായി നിന്നെ യോജിപ്പിക്കുന്നു; സ്വധയ്ക്കായി നിന്നെ യോജിപ്പിക്കുന്നു. അരിഷ്ടൻ, ദീപ്തൻ—മരുതുകളുടെ പ്രസവപ്രേരണയാൽ—മനസ്സാലും ഇന്ദ്രിയബലത്താലും ഞങ്ങൾ ജലങ്ങളെ ജയിക്കട്ടെ.

Mantra 22

मा त॑ इन्द्र ते व॒यं तु॑राषा॒डयु॑क्तासो अब्र॒ह्मता॒ विद॑साम । तिष्ठा॒ रथ॒मधि॒ यं व॑ज्रह॒स्ता र॒श्मीन् दे॑व युवसे॒ स्वश्वा॑न्

ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഹേ തുരാഷാഡ് (ശത്രുദമന), ഞങ്ങൾ നിനക്കാൽ അയോഗ്യരായും അബ്രഹ്മത (ബ്രഹ്മവിധിയില്ലാത്ത)വരായും കണ്ടെത്തപ്പെടരുതേ. ഹേ വജ്രഹസ്ത ദേവാ, നീ യോജിപ്പിക്കുന്ന ആ രഥത്തിന്മേൽ നിലകൊള്ളുക; നല്ല അശ്വങ്ങളോടുകൂടെ രശ്മികൾ (ലഗാമുകൾ) യോജിപ്പിക്കുക.

Mantra 23

अ॒ग्नये॑ गृ॒हप॑तये॒ स्वाहा॒ सोमा॑य॒ वन॒स्पत॑ये॒ स्वाहा॑ म॒रुता॒मोज॑से॒ स्वाहेन्द्र॑स्येन्द्रि॒याय॒ स्वाहा॑ । पृथि॑वि मात॒र्मा मा॑ हिᳪसी॒र्मो अ॒हं त्वाम्

അഗ്നിക്കു, ഗൃഹപതിക്കു—സ്വാഹാ! സോമത്തിനു, വനസ്പതിപതിക്കു—സ്വാഹാ! മരുതുകളുടെ ഓജസ്സിനു—സ്വാഹാ! ഇന്ദ്രന്റെ ഇന്ദ്രിയത്തിനു—സ്വാഹാ! ഹേ പൃഥിവി മാതാവേ, എന്നെ ഹിംസിക്കരുതേ; ഞാനും നിന്നെ ഹിംസിക്കാതിരിക്കട്ടെ.

Mantra 24

ह॒ᳪसः शु॑चि॒षद्वसु॑रन्तरिक्ष॒सद्धोता॑ वेदि॒षदति॑थिर्दुरोण॒सत् । नृ॒षद्व॑र॒सदृ॑त॒सद्व्यो॑म॒सद॒ब्जा गो॒जा ऋ॑त॒जा अ॑द्रि॒जा ऋ॒तं बृ॒हत्

ഹംസം—ശുചിത്വത്തിൽ ആസനസ്ഥൻ; വസു—അന്തരിക്ഷത്തിൽ ആസനസ്ഥൻ; ഹോതൃ—വേദിയിൽ ആസനസ്ഥൻ; അതിഥി—ഗൃഹത്തിൽ ആസനസ്ഥൻ. മനുഷ്യരിൽ ആസനസ്ഥൻ, ശ്രേഷ്ഠസ്ഥാനത്തിൽ ആസനസ്ഥൻ, ഋതത്തിൽ ആസനസ്ഥൻ, വ്യോമത്തിൽ ആസനസ്ഥൻ—അബ്ജ (ജലജന്യൻ), ഗോജ (ഗോജന്യൻ), ഋതജ, അദ്രിജ (ശിലാജന്യൻ)—അവൻ മഹത്തായ ഋതം.

Mantra 25

इय॑द॒स्यायु॑र॒स्यायु॒र्मयि॑ धेहि॒ युङ्ङ॑सि॒ वर्चो॑ऽसि॒ वर्चो॒ मयि॑ धे॒ह्यूर्ग॒स्यूर्जं॒ मयि॑ धेहि ।। इन्द्र॑स्य वां वीर्य॒कृतो॑ बा॒हू अ॑भ्यु॒पाव॑हरामि

ഇത്രമാത്രം അവന്റെ ആയുസ്സിന്റെ—അവന്റെ ആയുസ്സ് എന്റെ ഉള്ളിൽ സ്ഥാപിക്ക; നീ യുങ്ഗൻ (യോജിപ്പിക്കുന്ന ശക്തി) ആകുന്നു; നീ വർചസ് (തേജസ്) ആകുന്നു—വർചസ് എന്റെ ഉള്ളിൽ സ്ഥാപിക്ക; അവന്റെ ഊർജസ് (രസം/ബലം)യിൽ നിന്ന് ഊർജസ് എന്റെ ഉള്ളിൽ സ്ഥാപിക്ക। ഇന്ദ്രന്റെ വീര്യം സാദ്ധ്യമാക്കുന്ന ആ രണ്ടു ഭുജങ്ങളെ ഞാൻ മേലോട്ടുയർത്തി എന്റെ അടുക്കൽ കൊണ്ടുവരുന്നു.

Mantra 26

स्यो॒नाऽसि॑ सु॒षदा॑ऽसि क्ष॒त्रस्य॒ योनि॑रसि । स्यो॒नामा सी॑द सु॒षदा॒मा सी॑द क्ष॒त्रस्य॒ योनि॒मा सी॑द

നീ സ്യോണം (കൃപാലു) ആകുന്നു; നീ സുഷദാ (സുഖമായി ഇരിക്കുവാൻ യോഗ്യം) ആകുന്നു; നീ ക്ഷത്രത്തിന്റെ യോനി (ആസനം/ആധാരം) ആകുന്നു. സ്യോണമാസനത്തിൽ ഇരിക്ക; സുഷദാമാസനത്തിൽ ഇരിക്ക; ക്ഷത്രത്തിന്റെ യോനി-ആസനത്തിൽ ഇരിക്ക.

Mantra 27

नि ष॑साद घृ॒तव्र॑तो॒ वरु॑णः प॒स्त्यास्वा । साम्रा॑ज्याय सु॒क्रतु॑:

ഘൃതവ്രതൻ (അഭിഷേകരൂപ വ്രതം/വിധി ഉള്ള) വരുണൻ പസ്ത്യങ്ങളിൽ—വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ—ഇരുന്നിരിക്കുന്നു; സുക്രതു (ശ്രേഷ്ഠസങ്കൽപം) സഹിതം സാമ്രാജ്യത്തിനായി.

Mantra 28

अ॒भि॒भूर॑स्ये॒तास्ते॒ पञ्च॒ दिश॑: कल्पन्तां॒ ब्रह्मँ॒स्त्वं ब्र॒ह्माऽसि॑ सवि॒ताऽसि॑ स॒त्यप्र॑सवो॒ वरु॑णोऽसि स॒त्यौजा॒ इन्द्रो॑ऽसि॒ विशौ॑जा रु॒द्रो॒ऽसि सु॒शेव॑: । बहु॑कार॒ श्रेय॑स्कर॒ भूय॑स्क॒रेन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑ऽसि॒ तेन॑ मे रध्य

നീ അഭിഭൂർ (ജയി/അതിക്രമകൻ) ആകുന്നു; നിനക്കായി ഈ അഞ്ചു ദിക്കുകളും യഥാവിധി ക്രമീകരിക്കപ്പെടട്ടെ. ഹേ ബ്രഹ്മൻ, നീ ബ്രഹ്മാ; നീ സത്യപ്രസവ സവിതാ; നീ സത്യൗജാ വരുണ; നീ വിശൗജാ ഇന്ദ്ര; നീ സുഷേവ രുദ്ര. ധാരാളം പ്രവർത്തിക്ക; ശ്രേയസ്സുണ്ടാക്ക; വർധന വരുത്ത; നീ ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രം—അതുകൊണ്ട് എന്നെ സിദ്ധമാക്കുക (രധ്യ).

Mantra 29

अ॒ग्निः पृ॒थुर्धर्म॑ण॒स्पति॑र्जुषा॒णो अ॒ग्निः पृ॒थुर्धर्म॑ण॒स्पति॒राज्य॑स्य वेतु॒ स्वाहा॑ स्वाहा॑कृता॒: सूर्य॑स्य र॒श्मिभि॑र्यतध्वᳪ सजा॒तानां॑ मध्य॒मेष्ठ्या॑य

അഗ്നി—വിശാലൻ—ധർമ്മത്തിന്റെ അധിപതി, പ്രസന്നനായി സ്വീകരിക്കുന്നവൻ; അഗ്നി—വിശാലൻ—ധർമ്മത്തിന്റെ അധിപതി—രാജ്യം (രാജാധികാരം) നേടട്ടെ. സ്വാഹാ! സ്വാഹാകൃതമായ അർപ്പണങ്ങളേ, സൂര്യന്റെ രശ്മികളാൽ നിങ്ങൾ നിയന്ത്രണത്തിൽ നിർത്തുക—ഒരുമിച്ച് ജനിച്ചവരിൽ മധ്യമേഷ്ഠ്യ (മധ്യസ്ഥ ശ്രേഷ്ഠത/പ്രാധാന്യം) ലഭിക്കുവാൻ.

Mantra 30

स॒वि॒त्रा प्र॑सवि॒त्रा सर॑स्वत्या वा॒चा त्वष्ट्रा॑ रू॒पैः पू॒ष्णा प॒शुभि॒रिन्द्रे॑णा॒स्मे बृह॒स्पति॑ना॒ ब्रह्म॑णा॒ वरु॑णे॒नौज॑सा॒ऽग्निना॒ तेज॑सा॒ सोमे॑न॒ राज्ञा॒ विष्णु॑ना दश॒म्या दे॒वत॑या॒ प्रसू॑त॒: प्र स॑र्पामि

സവിതൃവാൽ—അതെ, പ്രേരകനാൽ—പ്രേരിതനായി; സരസ്വതിയാൽ വാണിയോടെ; ത്വഷ്ടൃവാൽ രൂപങ്ങളോടെ; പൂഷണാൽ പശുക്കളോടെ; ഇന്ദ്രനാൽ നമ്മുടെ ക്ഷേമത്തിനായി; ബൃഹസ്പതിയാൽ ബ്രഹ്മ/പ്രാർത്ഥനയോടെ; വരുണനാൽ ഓജസ്സോടെ; അഗ്നിയാൽ തേജസ്സോടെ; സോമരാജാവാൽ; വിഷ്ണുവാൽ; ദശമീ ദേവതയാൽ—ദേവത്വം പ്രേരിപ്പിച്ചതിനാൽ ഞാൻ മുന്നോട്ട് സരിയുന്നു/മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു.

Mantra 31

अ॒श्विभ्यां॑ पच्यस्व॒ सर॑स्वत्यै पच्य॒स्वेन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे॑ पच्यस्व । वा॒युः पू॒तः प॒वित्रे॑ण प्र॒त्यङ्क्सोमो॒ अति॑स्रुतः । इन्द्र॑स्य॒ युज्य॒: सखा॑

അശ്വിന്മാർക്കായി നീ പാകമാകുക; സരസ്വതിക്കായി പാകമാകുക; സുത്രാമൻ ഇന്ദ്രനായി പാകമാകുക. വായു പവിത്രം (ചാലനി/ശോധിനി) കൊണ്ടു ശുദ്ധനായിരിക്കുന്നു; സോമൻ പ്രത്യങ്‌ക (ഇവിടെ തിരിഞ്ഞ്) അതിസ്രുത (അതിയായി ചാലിക്കപ്പെട്ട) ആകുന്നു—ഇന്ദ്രനോടു യോജിപ്പിക്കാവുന്ന, യോജ്യനായ സഖാവ്.

Mantra 32

कु॒विद॒ङ्ग यव॑मन्तो यवं॑ चि॒द्यथा॒ दान्त्य॑नुपू॒र्वं वि॒यूय॑ । इ॒हेहै॑षां कृणुहि॒ भोज॑नानि॒ ये ब॒र्हिषो॒ नम॑ उक्तिं॒ यज॑न्ति । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒श्विभ्यां॑ त्वा॒ सर॑स्वत्यै॒ त्वेन्द्रा॑य त्वा सु॒त्राम्णे॑

യവമുള്ളവർ—അതെ, യവം തന്നെയുള്ളവർ—തങ്ങളുടെ ദാനങ്ങൾ യഥാക്രമം വിഭജിച്ച് നൽകുമോ? ഇവിടെ, ഇതേ ഇവിടെ, അവരുടെ ഭോജനങ്ങൾ ഒരുക്കുക; ബർഹിഷോടുകൂടെ നമസ്കാരയുക്തമായ സ്തുതി-വചനത്തെ യജിക്കുന്നവർക്ക്. ഉപയാമംകൊണ്ട് ഗ്രഹീതനായ നീ—അശ്വിന്മാർക്കായി നിന്നെ, സരസ്വതിക്കായി നിന്നെ, ഇന്ദ്രനായി നിന്നെ, സുത്രാമണായി നിന്നെ.

Mantra 33

यु॒वᳪ सु॒राम॑मश्विना॒ नमु॑चावासु॒रे सचा॑ । वि॒पि॒पा॒ना शु॑भस्पती॒ इन्द्रं॒ कर्म॑स्वावतम्

ഹേ അശ്വിന്മാരേ, നിങ്ങൾ ഇരുവരും അസുരനായ നമുചിയോടൊപ്പം സുരാ പാനം ചെയ്തു; ഹേ ശുഭസ്പതിമാരേ, ആഴമായി പാനം ചെയ്തുകൊണ്ട്, കർമങ്ങളിൽ ഇന്ദ്രനെ സഹായിക്കുവിൻ.

Mantra 34

पु॒त्रमि॑व पि॒तरा॑व॒श्विनो॒भेन्द्रा॒वथु॒: काव्यै॑र्द॒ᳪसना॑भिः । यत्सु॒रामं॒ व्यपि॑ब॒: शची॑भि॒: सर॑स्वती त्वा मघवन्नभिष्णक्

രണ്ടു പിതാക്കൾ പുത്രനെ (സഹായിക്കുന്നതുപോലെ), അങ്ങനെ അശ്വിന്മാർ നിന്നെ, ഹേ ദാനവാൻ ഇന്ദ്ര, കാവ്യ-കൗശലത്താലും അത്ഭുതശക്തികളാലും സഹായിച്ചു; നീ നിന്റെ ശചികളാൽ സുരാ പാനം ചെയ്തപ്പോൾ. ഹേ മഘവൻ, സരസ്വതി നിന്നെ (വിജയത്തിലേക്ക്) പ്രേരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

Frequently Asked Questions

Because royal sacrifice must first make space ritually secure and complete. By fixing each quarter (and the zenith) with its meter and chant, the sacrificer’s sovereignty becomes cosmically ordered and protected.

The chapter keeps Vājapeya’s momentum of ascent and victory while introducing Rājasūya markers: proclamation of unrivaled rule, abhiṣeka that gathers tejas, and the consecration/occupation of the royal seat.

Viṣṇu functions as the measurer who clears and stabilizes the ritual world. His cosmic ‘measuring’ makes the sacrificial space firm so consecration and kingship can stand without obstruction.