
Sukta 9.26
Soma Pavamāna (with Aditi as supporting cosmic principle)
ഈ ചെറു പവമാന സോമ സൂക്തം ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുകയും ഋഷിദർശനത്തിന്റെ പ്രചോദനത്താൽ ചലനത്തിലാകുകയും ചെയ്യുന്ന പരിശുദ്ധ പാനീയത്തെ സ്തുതിക്കുന്നു. അതിനെ ‘അദിതിയുടെ മടിയിൽ’—അപരിമിതമായ ഋതക്രമത്തിന്റെ ഉള്ളിൽ—ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നതായി വർണ്ണിക്കുന്നു. സൂര്യപ്രഭ (വിവസ്വത്) ധരിച്ചവനായി സോമൻ മുന്നോട്ട് പ്രേരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; വാച് (പരിശുദ്ധ വാക്ക്) എന്നതിന്റെയൊരിക്കലും തെറ്റാത്ത അധിപതിയായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു; ഒടുവിൽ ഇന്ദ്രനുവേണ്ടിയുള്ള ഉന്മാദാനന്ദത്തിലേക്ക് അവൻ തള്ളപ്പെടുന്നു. ഈ സൂക്തത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം ആചാരപരവുമാണ്—സോമപീഡനവും ചാലനവും പവിത്രമാക്കുക—അതുപോലെ ധ്യാനപരവുമാണ്; ശുദ്ധീകരണത്തെ സത്യം, വാക്ക്, ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ സമഗ്രത എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 1
तममृक्षन्त वाजिनमुपस्थे अदितेरधि । विप्रासो अण्व्या धिया ॥
അവനെ—ബലസമൃദ്ധി കൊണ്ടുവരുന്ന വാജിനനെ—വിദ്വാൻമാരായ വിപ്രർ അദിതിയുടെ മടിയിൽ, സൂക്ഷ്മ വിവേകധിയയാൽ ശുദ്ധീകരിച്ചു।
Mantra 2
तं गावो अभ्यनूषत सहस्रधारमक्षितम् । इन्दुं धर्तारमा दिवः ॥
അവനോടു പ്രകാശമയ ഗാവുകൾ സമ്മതത്തോടെ മുഴക്കി—ആയിരം ധാരകളുള്ള, അക്ഷയനായ—ഇന്ദുവിനെ, ദിവ്യചേതനയുടെ സ്വർഗത്തിൽ നിന്നു വരുന്ന ധാരകനെയായി।
Mantra 4
तमह्यन्भुरिजोर्धिया संवसानं विवस्वतः । पतिं वाचो अदाभ्यम् ॥
അവനെ അവർ സമൃദ്ധ ദർശനമുള്ള ധിയയാൽ മുന്നോട്ടു നീക്കി—വിവസ്വത്തിന്റെ ദീപ്തിയിൽ ആവൃതനായ—വാചിന്റെ അദാഭ്യ, അച്യുതനായ പതിയെ।
Mantra 5
तं सानावधि जामयो हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः । हर्यतं भूरिचक्षसम् ॥
അവനെ—ശിഖരത്തിൽ—ജാമയഃ (സഹോദരിമാർ) അദ്രിഭിഃ (പീഡനക്കല്ലുകൾ) കൊണ്ടു ഹരി (താമ്രവർണ്ണൻ)നെ ഉത്സാഹിപ്പിച്ചു മുന്നോട്ട് തള്ളുന്നു; അഭിലഷണീയൻ, ബഹുദൃഷ്ടിയുള്ള, വിശാലദർശനവാൻ.
Mantra 6
तं त्वा हिन्वन्ति वेधसः पवमान गिरावृधम् । इन्दविन्द्राय मत्सरम् ॥
ഹേ പവമാന! വേധസഃ (ജ്ഞാനികളായ കർമ്മകർ) നിന്നെ ഗിരാവൃധം (സ്തുതികളാൽ വർദ്ധിച്ചവൻ) ആയി ഉത്സാഹിപ്പിച്ചു മുന്നോട്ട് തള്ളുന്നു; ഹേ ഇന്ദു! ഇന്ദ്രനുവേണ്ടിയുള്ള മത്സര (ഉല്ലാസ/മദ)ത്തിലേക്ക് നിന്നെ നയിക്കുന്നു.
It praises Soma in his “Pavamāna” form—Soma being purified as he flows through the filter—so he becomes radiant, truthful, and fit to empower the gods, especially Indra.
Aditi represents the boundless, unbroken cosmic order; saying Soma is cleansed on Aditi’s “lap” suggests the purification happens within Ṛta and supports wholeness and protection.
It means purified Soma is connected with sacred speech—clarity, truth, and effective mantra—so the ritual word becomes potent and unfailing.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.