Rig Veda 7.65.1: Mandala 7, Sukta 65, Mantra 1

Sukta 7.65

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)

Devata: Mitra–Varuṇa

Chandas: Triṣṭubh (probable; metrical verification recommended)

Samhita Patha (Devanagari)

प्रति वां सूर उदिते सूक्तैर्मित्रं हुवे वरुणं पूतदक्षम् । ययोरसुर्यमक्षितं ज्येष्ठं विश्वस्य यामन्नाचिता जिगत्नु ॥

Recitation with translationRig Veda 7.65.1

Transliteration

práti vāṃ sū́ra údite sū́ktair mitráṃ huve váruṇaṃ pūtádakṣam | yáyor asuryàm ákṣitaṃ jyéṣṭhaṃ víśvasya yā́mann ācítā jigatnú ||

Translation

സൂര്യോദയത്തിൽ, നന്നായി പണിത സൂക്തങ്ങളാൽ ഞാൻ നിങ്ങളെ വിളിക്കുന്നു—ശുദ്ധ ദക്ഷ (പരിശുദ്ധ ഇച്ഛാശക്തി/കൗശലം) ഉള്ള മിത്രനും വരുണനും. ആരുടെ അസുര്യ (സാർവഭൗമ) ശക്തി അക്ഷിതവും ജ്യേഷ്ഠവും—ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ യാമങ്ങളിൽ (പഥങ്ങൾ/ഗതികൾ) വ്യാപക ജാഗ്രതയോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നതോ—അവർ ഞങ്ങളിലേക്കു വരട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रति: towards, in response to
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/निपात)

• वाम्: you two (to/for you two)
• वाम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• सूरः: the Sun
• सूरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सूर (प्रातिपदिक)

• उदिते: at (his) rising
• उदिते: Adhikaraṇa
• Type: Adjective/Participle
• Root: उदित (√उद् + क्त)

• सूक्तैः: with hymns
• सूक्तैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: सूक्त (सु-उक्त)

• मित्रम्: Mitra
• मित्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मित्र (देवनाम)

• हुवे: I invoke
• हुवे: —
• Type: Verb
• Root: √हू (जुहोत्यादि/भ्वादि; ‘आह्वाने’)

• वरुणम्: Varuṇa
• वरुणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वरुण (देवनाम)

• पूतदक्षम्: of purified/clear power (pure in might/skill)
• पूतदक्षम्: Karma
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पूत-दक्ष (समास: कर्मधारय/बहुव्रीहि-प्रायः)

• ययोः: of whom two
• ययोः: —
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सम्बन्ध-प्रोनाउन)

• असुर्यम्: divine, asuric (lordly)
• असुर्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: असुर्य (प्रातिपदिक; ‘असुर-सम्बन्धि/दैवी’)

• अक्षि-तम्: the most eye-like / most watchful (best in oversight)
• अक्षि-तम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अक्षि-तम (अक्षि + तम; ‘नेत्र’/‘दृष्टि’ + तम)

• ज्येष्ठम्: the eldest, foremost
• ज्येष्ठम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: ज्येष्ठ (प्रातिपदिक)

• विश्वस्य: of all, of the whole
• विश्वस्य: —
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• यामन्: in the course/going, on the path
• यामन्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: यामन् (प्रातिपदिक)

• आ-चिता: having been heaped/arranged; duly prepared
• आ-चिता: Kartā
• Type: Participle (past passive)
• Root: आ-√चि (चित्) + क्त (स्त्री. प्रथमा)

• जिगत्नु: going, having gone/approaching
• जिगत्नु: Kartā
• Type: Verbal adjective (archaic) / participial form
• Root: √गम् (जग्मि/गच्छति) — वैदिक क्त्वा/तुमुन्-सदृश पुरातन रूप; ‘जिगत्नु’ = ‘जिगन्तु/जिगमिषु/जग्मिवान्’ अर्थे