Rig Veda 5.44.2: Mandala 5, Sukta 44, Mantra 2

Sukta 5.44

Devata: Agni (probable continuation of 5.44 Agni praise; also compatible with Sūrya/Āditya imagery—kept as probable Agni with luminous function)

Samhita Patha (Devanagari)

श्रिये सुदृशीरुपरस्य याः स्वर्विरोचमानः ककुभामचोदते । सुगोपा असि न दभाय सुक्रतो परो मायाभिॠत आस नाम ते ॥

Recitation with translationRig Veda 5.44.2

Transliteration

śríye sudṛ́śīr úparasya yā́ḥ svàr virocámānaḥ kakúbhām acódate | sugópā asi ná dábhāya sukrato paró māyā́bhiḥ ṛté āsa nā́ma te ||

Translation

ശ്രിയ്ക്കായി നീ മേലുള്ള ലോകത്തിന്റെ സുദൃശീ (സുന്ദരദർശിനി) ഉയരങ്ങളെ ചലിപ്പിക്കുന്നു; സ്വർ-ലോകത്തിൽ ദീപ്തമായി, കകുഭാ (ശിഖരങ്ങൾ/ദിക്കുകൾ) നെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ഹേ സുക്രതു, നീ സുഗോപാ—നല്ല രക്ഷകൻ; ദഭായ (ആക്രമിക്കാൻ) അസാധ്യം, അജേയൻ. മായകളുടെ അപ്പുറം, ഋത (സത്യ-ക്രമം) ൽ സ്ഥാപിതമായ നിന്റെ നാമം തന്നേ അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• श्रिये: for splendor/beauty (for prosperity)
• श्रिये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: श्री (स्त्री. प्रातिपदिक) / √श्रि (धातु: श्रयणे/श्रियते)

• सुदृशीः: beautiful to see, fair-looking (fem. pl.)
• सुदृशीः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: सु-दृश् (प्रातिपदिक: सुदृशी-)

• उपरस्य: of the upper (region/one)
• उपरस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun/Adjective
• Root: उपर (प्रातिपदिक)

• याः: who/which (fem. pl.)
• याः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्वर्विरोचमानः: shining forth in heaven / radiating with light
• स्वर्विरोचमानः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective/Participle
• Root: स्वर् + वि-√रुच् (कृदन्त: विरोचमान-)

• ककुभाम्: the quarters/directions
• ककुभाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: ककुभ् (स्त्री. प्रातिपदिक)

• अचोदते: impels/sets in motion
• अचोदते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √चुद् (प्रेरणे)

• सुगोपाः: a good protector/guardian
• सुगोपाः: कर्तृ/सम्बोधन-भाव (स्तुत्यर्थ)
• Type: Adjective/Noun
• Root: सु-गोपा (प्रातिपदिक)

• असि: you are
• असि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस् (भूवाचक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• दभाय: to be deceived/overpowered (to be harmed)
• दभाय: प्रयोजन (उद्देश्य)
• Type: Verb (infinitival) / verbal noun
• Root: √दभ् (हिंसने/दम्भने)

• सुक्रतो: O good-minded/strong-willed one
• सुक्रतो: सम्बोधन
• Type: Adjective (voc.)
• Root: सु-क्रतु (प्रातिपदिक)

• परो: far beyond, higher
• परो: अधिकरण/विशेषण (स्थित्यर्थ)
• Type: Adjective/Adverbial
• Root: पर (प्रातिपदिक)

• मायाभिः: by (your) powers/arts, by māyās
• मायाभिः: करण
• Type: Noun
• Root: माया (स्त्री. प्रातिपदिक)

• ऋतः: ṛta, cosmic order/truth
• ऋतः: कर्तृ/विशेष्य
• Type: Noun
• Root: ऋत (नपुं./पुं. प्रातिपदिक)

• आस: was
• आस: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस् (भूवाचक)

• नाम: indeed, namely
• नाम: —
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (निपात)

• ते: of you/your
• ते: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)