Rig Veda 5.43.8: Mandala 5, Sukta 43, Mantra 8

Sukta 5.43

Rishi: Atri (Ātreya tradition) (attribution for RV 5.43 generally)

Devata: Aśvins (invoked as swift helpers and bringers of joy)

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अच्छा मही बृहती शंतमा गीर्दूतो न गन्त्वश्विना हुवध्यै । मयोभुवा सरथा यातमर्वाग्गन्तं निधिं धुरमाणिर्न नाभिम् ॥

Recitation with translationRig Veda 5.43.8

Transliteration

ácchā mahī́ bṛhatī́ śáṃtamā gī́r dūtó ná gantv aśvínā huvádhyai | mayobhúvā saráthā yātam arvā́g gántam nidhíṃ dhúram āṇír ná nā́bhim ||

Translation

മഹത്തായ, വിശാലമായ, അത്യന്തം ശാന്തിപ്രദമായ ഗീർ (വാക്ക്) ദൂതനെപ്പോലെ നേരെ ചെന്നു അശ്വിന്മാരെ ഹുവധ്യൈ—ആഹ്വാനിക്കാൻ—എത്തട്ടെ. ഹേ മയോഭുവന്മാരേ, സുസംയോജിത രഥത്തോടെ ഞങ്ങളിലേക്കു വരിക; ഗൂഢ നിധിപോലെ എത്തിച്ചേരുക, ധുരയെ ധരിക്കുന്ന നാഭി (അക്ഷ-നാഭി)പോലെ പാതയെ സ്ഥിരമാക്കുക.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अच्छा: hither, towards
• अच्छा: Adhikaraṇa (गत्यर्थ-निर्देश) / उपपद
• Type: Indeclinable
• Root: अञ्च् (गत्यर्थ) / अव्यय ‘अच्छा’

• मही: great
• मही: Kartā (गीः का विशेषण) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: मही (प्रातिपदिक; मह् ‘to be great’ से) / महत्-स्त्री

• बृहती: lofty, expansive
• बृहती: Kartā (गीः का विशेषण) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: बृहती (प्रातिपदिक; बृह् ‘to grow, be great’)

• शंतमा: most auspicious
• शंतमा: Kartā (गीः का विशेषण) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: शंतम (प्रातिपदिक; शम् ‘welfare’ + तमप्)

• गीः: hymn, song
• गीः: Kartā
• Type: Noun
• Root: गीर्/गिर् (प्रातिपदिक ‘speech, hymn’)

• दूतः: a messenger
• दूतः: Kartā (उपमान-रूपेण) / उपमा
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• गन्तु: let (it) go/come
• गन्तु: Kriyā
• Type: Verb
• Root: गम् (गत्यर्थ)

• अश्विना: to the Aśvins
• अश्विना: Karma (गमनस्य लक्ष्य) / सम्प्राप्ति
• Type: Noun (Deity name)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक; द्विवचन-देवता)

• हुवध्यै: to invoke, for calling
• हुवध्यै: Prayojana (उद्देश्य)
• Type: Verbal noun (Infinitive)
• Root: हू (आह्वाने) + ध्यै-प्रत्यय (तुमर्थ/इन्फिनिटिव) → हुवध्यै

• मयोभुवा: bringing delight, beneficent
• मयोभुवा: Kartā (यातम् के कर्ता) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: मयोभू (प्रातिपदिक; मयस् ‘delight’ + भू ‘be’)

• सरथा: with (your) chariot
• सरथा: Kartā (अश्विनौ का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सरथ (प्रातिपदिक; स-रथ ‘with chariot’)

• यातम्: come, drive
• यातम्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: या (गत्यर्थ)

• अर्वाक्: hither, toward us
• अर्वाक्: Adhikaraṇa (दिशा-निर्देश)
• Type: Indeclinable
• Root: अर्वाक् (अव्यय/दिशावाचक)

• गन्तम्: coming, approaching
• गन्तम्: Karma/विशेषण (यातम् के साथ)
• Type: Verbal adjective (participle)
• Root: गम् (गत्यर्थ)

• निधिम्: treasure, deposit
• निधिम्: Karma (उपमान-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: निधि (प्रातिपदिक)

• धुरमाणिः: a bearer, supporter
• धुरमाणिः: Kartā (उपमान-रूपेण) / उपमा
• Type: Noun/Adjective
• Root: धुरमाणि (प्रातिपदिक; धुर्/धृ ‘to bear’ से, ‘bearing/holding’)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• नाभिम्: navel, hub (of a wheel)
• नाभिम्: Karma (उपमान-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: नाभि (प्रातिपदिक)