Rig Veda 3.62.10: Mandala 3, Sukta 62, Mantra 10
Sukta 3.62
Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Savitṛ (solar impeller; the Gāyatrī mantra’s deity)
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि । धियो यो नः प्रचोदयात् ॥
Transliteration
tát savitúr váreṇyaṃ bhárgo devásya dhīmahi | dhíyo yó naḥ pracodáyāt ||
Translation
സവിതൃദേവന്റെ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠവും വരണീയവുമായ തേജസ്സായ ഭർഗ്ഗത്തെ ഞങ്ങൾ ധ്യാനിക്കുന്നു; അവൻ നമ്മുടെ ധിയുകളെ—അന്തര്ദൃഷ്ടിയും വിവേകവും—പ്രേരിപ്പിച്ച് മുന്നോട്ടു നയിക്കട്ടെ.
Word by Word
तत्that (it)
तत्:
Karma (ध्यैमहि—‘उस (तेजः) को’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सवितुःof Savitṛ
सवितुः:
Sambandha (भर्गः/देवस्य—‘सवितृ का’)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक) < √सू/सुव् ‘प्रेरणे/प्रसवे’
वरेण्यम्to be chosen; most excellent
वरेण्यम्:
Karma (तत्…भर्गः—‘वरणीय (तेज)’)
TypeAdjective
Rootवरेण्य (प्रातिपदिक; कृत्-विशेषण) < √वृ ‘वरणे’
भर्गःradiance; splendor
भर्गः:
Karma (ध्यैमहि—‘भर्गः को’)
TypeNoun
Rootभर्ग (प्रातिपदिक) < √भृज्/भर्ज् ‘दीप्तौ/भर्जने’ (वैदिक ‘तेजस्’ अर्थ)
देवस्यof the god
देवस्य:
Sambandha (भर्गः—‘देव का’)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) < √दिव् ‘दीप्तौ’
धीमहिwe meditate; we place (in mind)
धीमहि:
Kriyā (मुख्य क्रिया: ‘हम धारण/ध्यान करें’)
TypeVerb
Root√धा ‘धारणे/स्थापने’ (वैदिक: ‘धि-’ = मनसा धारण/ध्यान)
धियःthoughts; insights
धियः:
Karma (प्रचोदयात्—‘धियों को’)
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक) < √धी ‘बुद्धौ’
यःwho
यः:
Kartā (प्रचोदयात्—‘जो प्रेरित करे’)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःour
नः:
Sambandha (धियः—‘हमारी’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रचोदयात्may (he) impel; may inspire
प्रचोदयात्:
Kriyā (आशीर्वाद/प्रार्थना: ‘प्रेरित करे’)
TypeVerb
Rootप्र + √चुद् ‘प्रेरणे’
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.