Rig Veda 2.24.13: Mandala 2, Sukta 24, Mantra 13

Sukta 2.24

Rishi: Gṛtsamada (traditional ascription)

Devata: Brahmaṇaspati

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by metrical count)

Samhita Patha (Devanagari)

उताशिष्ठा अनु शृण्वन्ति वह्नयः सभेयो विप्रो भरते मती धना । वीळुद्वेषा अनु वश ऋणमाददिः स ह वाजी समिथे ब्रह्मणस्पतिः ॥

Recitation with translationRig Veda 2.24.13

Transliteration

utā́śiṣṭhā́ ánu śṛṇvanti váhnayaḥ sabhéyo vípro bharate matī́ dhánā | vīḷu-dvéṣā ánu váśa ṛṇám ādadíḥ sá ha vājī́ sam-ithé bráhmaṇas-pátiḥ ||

Translation

അതിശക്തിയുള്ള അഗ്നിവാഹകർ അവന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുന്നു; സഭയ്ക്ക് യോജ്യനായ പ്രചോദിത വിപ്രൻ ധനസമമായ മതികൾ (ചിന്തകൾ) പ്രസവിക്കുന്നു. അവന്റെ ഇച്ഛയെ അനുഗമിച്ച്, വൈരബന്ധനത്തിൽ നിന്നുള്ള ഋണം അകറ്റുന്നു; സമരസഭയിൽ ജയിക്കുന്നവൻ—അവൻ തന്നേ ബ്രഹ്മണസ്പതി.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उत: and; also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• आशिष्ठाः: blessings; benedictions
• आशिष्ठाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: आ-शास् (धातु) / आशिष् (प्रातिपदिक)

• अनु: after; along; in accordance
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु

• शृण्वन्ति: they hear; they listen
• शृण्वन्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: श्रु (शृणोति)

• वह्नयः: the bearers/priests; carriers (often ritual functionaries)
• वह्नयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक)

• सभेयः: belonging to the assembly; in the सभा
• सभेयः: Kartā (as qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सभेय (प्रातिपदिक, ‘सभा’ से)

• विप्रः: the inspired poet/seer
• विप्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• भरते: he bears; he brings; he carries
• भरते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: भृ (भरति)

• मतीः: thoughts; hymnic inspirations
• मतीः: Karma
• Type: Noun
• Root: मति (प्रातिपदिक)

• धना: wealth; prizes
• धना: Karma
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)

• वीळुद्वेषाः: having hostility/hatred toward the ‘वीळु’ (obstructers/hostile ones)
• वीळुद्वेषाः: Kartā (as qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वीळु-द्वेष (समास; द्वेष प्रातिपदिक)

• अनु: after; along
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु

• वश: control; dominion; will
• वश: Karma
• Type: Noun
• Root: वश (प्रातिपदिक)

• ऋणम्: debt; obligation
• ऋणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: ऋण (प्रातिपदिक)

• आददिः: he has taken; he took away
• आददिः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: आ-दा (ददाति)

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• ह: indeed
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह

• वाजी: the prize-winner; vigorous one
• वाजी: Kartā (apposition)
• Type: Noun
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)

• समिथे: in the battle; in the contest
• समिथे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: समिथ (प्रातिपदिक)

• ब्रह्मणस्पतिः: Brahmaṇaspati (Lord of prayer/sacred utterance)
• ब्रह्मणस्पतिः: Kartā (apposition to सः/वाजी)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मणस्-पति (समास)