Rig Veda 10.89.3: Mandala 10, Sukta 89, Mantra 3

Sukta 10.89

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

समानमस्मा अनपावृदर्च क्ष्मया दिवो असमं ब्रह्म नव्यम् । वि यः पृष्ठेव जनिमान्यर्य इन्द्रश्चिकाय न सखायमीषे ॥

Recitation with translationRig Veda 10.89.3

Transliteration

samā́nám asmā́ anapāvṛd arca kṣmáyā divó ásamaṁ bráhma návyam | ví yáḥ pr̥ṣṭhéva jánimāny aryá índraś cikā́ya ná sákhāyam ī́ṣe ||

Translation

അവനു സമമായ, വഴിതെറ്റാത്ത സ്തുതി അർപ്പിക്കുവിൻ—പൃഥ്വിയിലും ദ്യൗവിലും അസമമായ, ശക്തിയിൽ നവീനമായ ബ്രഹ്മം. പിൻഭാഗം തുറന്നുവെച്ചതുപോലെ ജന്മങ്ങളുടെ രഹസ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞവൻ—ആ ഇന്ദ്രൻ തനിക്കു തുല്യനായൊരു സഖാവിനെ തേടുന്നില്ല.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• समानम्: the same (thing)
• समानम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: समान- (प्रातिपदिक) < सम (PIE *sem- ‘one, same’)

• अस्मै: to him
• अस्मै: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अनपावृत्: not turned away; unwavering
• अनपावृत्: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: अन- + अपा-√वृत् (वृञ् वरणे/वर्तने) → अपावृत् ‘turned away’; अनपावृत् ‘not turned away’

• अर्च: praise!
• अर्च: (वाक्ये) क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अर्च् (अर्च पूजायाम्/स्तुतौ)

• क्ष्मया: with/through the earth
• क्ष्मया: करण
• Type: Noun
• Root: क्ष्मा- (प्रातिपदिक) ‘earth, ground’

• दिवः: of heaven
• दिवः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: दिव्-/द्यौ- (प्रातिपदिक) ‘sky, heaven’

• असमम्: unequal; incomparable
• असमम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: अ- + सम- (प्रातिपदिक) ‘unequal, unmatched’

• ब्रह्म: a sacred hymn/formulation
• ब्रह्म: कर्म
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्- (प्रातिपदिक) ‘sacred formulation, hymn; holy power’

• नव्यम्: new; fresh
• नव्यम्: कर्म (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: नव्य- (प्रातिपदिक) ‘new, fresh’

• वि: apart; distinctly
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पृष्ठा: backs; ridges
• पृष्ठा: कर्म (उपमान-आधारः)
• Type: Noun
• Root: पृष्ठ- (प्रातिपदिक) ‘back, ridge’

• इव: like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• जनिमानि: births; origins; created things
• जनिमानि: कर्म
• Type: Noun
• Root: जनिमन्- (प्रातिपदिक) ‘birth, origin; created forms’

• अर्यः: the noble one (Arya)
• अर्यः: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Noun
• Root: अर्य- (प्रातिपदिक) ‘Arya; noble; hospitable lord’

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• चिकाय: has perceived; has clearly recognized
• चिकाय: (वाक्ये) क्रिया
• Type: Verb
• Root: √काय्/√चि-काय (वेदिक) ‘to observe, notice, perceive’ (परिपूर्ण-रूपेण reduplicated perfect)

• न: like; as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• सखायम्: a friend
• सखायम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सखि- (प्रातिपदिक) ‘friend’

• ईषे: he rules; he is master (of)
• ईषे: (वाक्ये) क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ईश् (ईश ऐश्वर्ये/शासने) ‘to own, rule; be master of’