Rig Veda 10.56.7: Mandala 10, Sukta 56, Mantra 7

Sukta 10.56

Devata: Bṛhaduktha (a vast uttering power; possibly a title for a deity/Agni/Indra-like force—uncertain from excerpt)

Chandas: Trishtubh (likely; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

नावा न क्षोदः प्रदिशः पृथिव्याः स्वस्तिभिरति दुर्गाणि विश्वा । स्वां प्रजां बृहदुक्थो महित्वावरेष्वदधादा परेषु ॥

Recitation with translationRig Veda 10.56.7

Transliteration

nā́vā ná kṣódaḥ pradíśaḥ pṛthivyā́ḥ svastíbhir áti durgā́ṇi víśvā | svā́ṃ prajā́ṃ bṛhád-uktho mahitvā́váreṣv adadhād ā́ paréṣu ||

Translation

ഭൂമിയുടെ അമർത്തുന്ന ദിശാമാർഗങ്ങളെ കപ്പൽപോലെ കടന്നുപോകുന്നതുപോലെ, സ്വസ്തി-ശക്തികളാൽ എല്ലാ ദുര്‍ഗമ വഴികളും കടന്നുപോകുക. വിശാലസ്തുതികളാൽ പാടപ്പെടുന്ന ആ മഹാൻ തന്റെ മഹിമയാൽ തന്റെ തന്നെ പ്രജയെ താഴെയുള്ള ലോകങ്ങളിലും ഉയർന്ന ലോകങ്ങളിലും സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• नावा: a ship, boat (as a simile)
• नावा: उपमान (तुलना) / अव्यक्त-कर्तृसदृश
• Type: Noun
• Root: नौ (प्रातिपदिक) < PIE *néh₂us

• न: not / like (in correlative simile with नावा)
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• क्षोदः: a crusher; (here) a pounding force / breaker
• क्षोदः: उपमान (तुलना)
• Type: Noun
• Root: क्षोद (प्रातिपदिक) < √क्षुद् ‘to crush, pound’

• प्रदिशः: the regions, directions
• प्रदिशः: कर्म
• Type: Noun
• Root: प्रदिश् (प्रातिपदिक) < प्र-√दिश् ‘to point out, direct’

• पृथिव्याः: of the earth
• पृथिव्याः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• स्वस्तिभिः: with well-beings, with blessings
• स्वस्तिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: स्वस्ति (प्रातिपदिक)

• अति: across, beyond
• अति: —
• Type: Indeclinable
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय)

• दुर्गाणि: difficult passages, dangers
• दुर्गाणि: कर्म
• Type: Noun
• Root: दुर्ग (प्रातिपदिक) < दुर्-गम् ‘hard to go’

• विश्वा: all
• विश्वा: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• स्वाम्: one’s own
• स्वाम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रजाम्: offspring, progeny
• प्रजाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक) < प्र-√जन् ‘to beget’

• बृहदुक्थः: he of the lofty hymn; the great-praised one
• बृहदुक्थः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: बृहत् + उक्त्थ (समास; प्रातिपदिक) < √वच्/उच् ‘to speak’ (उक्त्थ = hymn)

• महित्वा: by greatness, through majesty
• महित्वा: करण
• Type: Noun
• Root: महित्व (प्रातिपदिक) < महत् ‘great’

• अवरेषु: among the lower (ones/places)
• अवरेषु: अधिकारण
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: अवर (प्रातिपदिक)

• अदधात्: he placed, he set
• अदधात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धा (दधाति) ‘to place, set’

• आ: unto, fully, towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• परेषु: among the higher (ones/places)
• परेषु: अधिकारण
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: पर (प्रातिपदिक)