Rig Veda 10.28.5: Mandala 10, Sukta 28, Mantra 5

Sukta 10.28

Devata: Indra (implied by maghavan in this hymn context)

Samhita Patha (Devanagari)

कथा त एतदहमा चिकेतं गृत्सस्य पाकस्तवसो मनीषाम् । त्वं नो विद्वाँ ऋतुथा वि वोचो यमर्धं ते मघवन्क्षेम्या धूः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.28.5

Transliteration

kathā́ ta etád ahám ā́ ciketáṃ gṛ́tsasya pā́kas taváso manīṣā́m | tváṃ no vidvā́n ṛtuthā́ ví voco yám árdhaṃ te maghavan kṣemyā́ dhūḥ ||

Translation

ഞാൻ വെറും ശിഷ്യൻ—ഇത് എങ്ങനെ ഗ്രഹിക്കും, ഹേ ഗൃത്സന്റെ പാക (പരിപക്വൻ)യും തവസ്വിൻ (ബലവാൻ)യും, നിന്റെ മനീഷ (മഹാസങ്കൽപ്പം/ചിന്ത)യെ? നീയേ വിദ്വാൻ; ഋതുഥാ—യോഗ്യമായ ഋതു-ക്രമത്തിൽ—ഞങ്ങളോട് പ്രസ്താവിക്ക: ഹേ മഘവൻ (ദാനശീലൻ), പഥത്തിൽ ഞങ്ങളുടെ ക്ഷേമ (സുരക്ഷിത വാസം)ത്തിനായി നീ ഏത് അർധ (ഭാഗം) നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു?

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• कथा: how?
• कथा: Adhikaraṇa (प्रकार/प्रश्न-निर्देश)
• Type: Indeclinable
• Root: कथा (प्रश्नाव्यय)

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• एतत्: this
• एतत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद्

• अहम्: I
• अहम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: अहम्

• आ: toward, fully (prefix)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग)

• चिकेतम्: might I perceive/understand
• चिकेतम्: —
• Type: Verb
• Root: चित् (धातु) / केत (ज्ञान)

• गृत्सस्य: of the wise/clever one (Gṛtsa)
• गृत्सस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: गृत्स (प्रातिपदिक)

• पाकः: the ripening/skill; the wise one (as ‘matured’/‘skilled’)
• पाकः: Kartā (सम्बन्धवाक्ये/विशेषणवत्)
• Type: Noun
• Root: पाक (प्रातिपदिक)

• तवसः: of strength / of the strong one
• तवसः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: तवस् (प्रातिपदिक)

• मनीषाम्: thought, insight, counsel
• मनीषाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मनीषा (प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• नः: to us / for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• विद्वान्: knowing, wise
• विद्वान्: Kartā-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: विद् (धातु) → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• ऋतुथा: in due order / season by season
• ऋतुथा: Adhikaraṇa (प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: ऋतु + था

• वि: apart, forth (prefix)
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• वः: to you (pl.)
• वः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• वोचः: you spoke / you will speak
• वोचः: —
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)

• यम्: which
• यम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद्

• अर्धम्: half, part
• अर्धम्: Karma (यम् अर्धम् = ‘which half/part’)
• Type: Noun
• Root: अर्ध (प्रातिपदिक)

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• मघवन्: O bountiful one (Maghavan)
• मघवन्: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक)

• क्षेम्या: bringing welfare, safe
• क्षेम्या: Kartā-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: क्षेम्य (प्रातिपदिक; क्षेम ‘welfare’ + य)

• धूः: impulse, thought, insight
• धूः: Kartā
• Type: Noun
• Root: धू (प्रातिपदिक; RV ‘thought/insight/impulse’)