Rig Veda 10.16.11: Mandala 10, Sukta 16, Mantra 11
Sukta 10.16
Rishi: Vasiṣṭha (traditional; see Anukramaṇī variants)
Devata: Agni (as Kravyavāhana) with Pitṛs and Devas as recipients
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify by metrical count)
Samhita Patha (Devanagari)
यो अग्निः क्रव्यवाहनः पितॄन्यक्षदृतावृधः । प्रेदु हव्यानि वोचति देवेभ्यश्च पितृभ्य आ ॥
Transliteration
yo a॒gniḥ kravya-vāhanaḥ pitṝn yakṣad ṛta-vṛdhaḥ | pra it oṃ iti havyāni vocati devebhyaś ca pitṛ-bhya ā ||
Translation
ക്രവ്യവാഹനനായ, ഋതത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന അഗ്നി പിതൃന്മാർക്കു യജ്ഞം അർപ്പിക്കട്ടെ. അവൻ ഹവ്യങ്ങളെ മുന്നോട്ടു പ്രഖ്യാപിക്കട്ടെ—ദേവന്മാർക്കും പിതൃന്മാർക്കും—‘ഇവിടെ വരുവിൻ’ എന്നു വിളിച്ചു.
Word by Word
यःwho, which
यः:
सम्बन्ध/विशेषण (अग्निः इत्यस्य) / कर्तृ-निर्देशक
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
कर्तृ (वोचति) / सम्बन्धः (यः)
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
क्रव्यवाहनःthe carrier of flesh (funeral fire)
क्रव्यवाहनः:
विशेषण (अग्निः) / कर्तृ-विशेषक
TypeAdjective (compound epithet)
Rootक्रव्य-वाहन- (समासः; वाहन < √वह्)
पितॄन्the Fathers, ancestors
पितॄन्:
कर्म (अक्षत्)
TypeNoun
Rootपितृ- (प्रातिपदिक)
अक्षत्consumed, devoured
अक्षत्:
क्रिया (कर्तृ: अग्निः; कर्म: पितॄन्)
TypeVerb
Root√क्षद् (क्षद्/क्षदति ‘to eat, consume’)
ऋतावृधःincreased by ṛta / thriving through cosmic order
ऋतावृधः:
विशेषण (अग्निः)
TypeAdjective (kṛdanta compound)
Rootऋत-आ-वृध- (कृदन्त-समासः; वृध < √वृध् ‘to grow/increase’)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण (एदु/वोचति-प्रवृत्तिः)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
एदुindeed, now
एदु:
निपात (उद्बोधन/प्रेरणा; ‘indeed/now’)
TypeIndeclinable
Rootइद्/एद् (निपात; वैदिक)
हव्यानिoblations, offerings
हव्यानि:
कर्म (वोचति)
TypeNoun
Rootहव्य- (प्रातिपदिक)
वःto you / for you (your)
वः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (वोचति—‘to/for you’; contextually addressees)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वोचतिspeaks, proclaims
वोचति:
क्रिया (कर्तृ: अग्निः; कर्म: हव्यानि)
TypeVerb
Root√वच् (to speak, proclaim)
देवेभ्यःto the gods
देवेभ्यः:
सम्प्रदान (वोचति/प्रेषणार्थः—‘to the gods’)
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
पितृभ्यःto the Fathers (ancestors)
पितृभ्यः:
सम्प्रदान (वोचति/प्रेषणार्थः—‘to the Fathers’)
TypeNoun
Rootपितृ- (प्रातिपदिक)
आhither, unto; (emphatic)
आ:
क्रियाविशेषण/दिशा-निर्देशक (आ- ‘hither, unto’; sentence-final emphatic)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.