Rig Veda 10.107.4: Mandala 10, Sukta 107, Mantra 4

Sukta 10.107

Devata: Dakṣiṇā (with Vāyu/Arka as associated powers)

Samhita Patha (Devanagari)

शतधारं वायुमर्कं स्वर्विदं नृचक्षसस्ते अभि चक्षते हविः । ये पृणन्ति प्र च यच्छन्ति संगमे ते दक्षिणां दुहते सप्तमातरम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.107.4

Transliteration

śatá-dhāraṃ vāyúm arkáṃ svar-vídaṃ nṛ-cákṣasas té abhí cakṣate havíḥ | yé pṛṇánti prá ca yáchchanti saṃgamé té dakṣiṇā́ṃ duhate saptá-mātaram ||

Translation

മാനുഷദൃഷ്ടിയാൽ അവർ ഹവിഷിനെ ദർശിക്കുന്നു—ശതധാരനായ വായുവിനെ, സ്വർവിദമായ അർക്കത്തെ, പ്രകാശലോകം കണ്ടെത്തുന്ന സൂര്യസ്തുതിയെ. യാർ പൃണന്തി (പൂർണ്ണമാക്കുന്നു) എന്നും സംഗമത്തിൽ പ്ര യച്ഛന്തി (മുന്നോട്ട് നൽകി വിടുന്നു) എന്നും, അവർ സപ്തമാതൃകയായ ദക്ഷിണയെ ദോഹിക്കുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शतधारम्: hundred-streamed
• शतधारम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: शत-धार (प्रातिपदिक; शत ‘hundred’ + धार ‘stream’)

• वायुम्: Vāyu (Wind-god)
• वायुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वायु (प्रातिपदिक)

• अर्कम्: hymn/chant (arká)
• अर्कम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक)

• स्वर्विदम्: finder/knower of heaven (light)
• स्वर्विदम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: स्वर्-विद् (प्रातिपदिक; स्वर् ‘heaven/light’ + √विद् ‘to know/find’)

• नृचक्षसः: men of vision; seers
• नृचक्षसः: Kartā
• Type: Noun
• Root: नृ-चक्षस् (प्रातिपदिक; नृ ‘men’ + चक्षस् ‘sight/eye’)

• ते: they
• ते: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• अभि: towards, unto
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• चक्षते: they behold/see
• चक्षते: —
• Type: Verb
• Root: √चक्ष् (आत्मनेपदी; ‘to see, behold’)

• हविः: oblation
• हविः: Karma
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)

• ये: who
• ये: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• पृणन्ति: they fill/satisfy
• पृणन्ति: —
• Type: Verb
• Root: √पॄ/पृ (परस्मैपदी; ‘to fill, satisfy’)

• प्र: forth
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• यच्छन्ति: they give/bestow
• यच्छन्ति: —
• Type: Verb
• Root: √यम् (परस्मैपदी; ‘to give/offer, extend’)

• संगमे: in the meeting/assembly
• संगमे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: संगम (प्रातिपदिक; सम्+√गम् ‘coming together’)

• ते: they
• ते: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• दक्षिणाम्: the priestly gift (dakṣiṇā)
• दक्षिणाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दक्षिणा (प्रातिपदिक)

• दुहते: they milk/draw
• दुहते: —
• Type: Verb
• Root: √दुह् (आत्मनेपदी; ‘to milk, draw out’)

• सप्तमातरम्: the seven-mothered (one)
• सप्तमातरम्: Karma
• Type: Noun/Adjective (बहुव्रीहि-समास)
• Root: सप्त-मातर् (प्रातिपदिक; ‘having seven mothers’)