Rig Veda 1.92.14: Mandala 1, Sukta 92, Mantra 14
Sukta 1.92
Rishi: Gautama Rāhūgaṇa
Devata: Uṣas
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification)
Samhita Patha (Devanagari)
उषो अद्येह गोमत्यश्वावति विभावरि । रेवदस्मे व्युच्छ सूनृतावति ॥
Transliteration
uṣó adyéhá go-máty aśvā́-vati vibhāvari | révad asmè vy ùccha sūnṛtā-vati ||
Translation
ഹേ ഉഷസ്സേ, ഇന്ന് ഇവിടെ ഗോമത്യും അശ്വാവത്യും ആയ സമൃദ്ധിയോടെ—ഹേ വിഭാവരി—ഞങ്ങൾക്കായി ഉദിക്കണമേ. ഹേ സൂനൃതാവതി, രേവത് (ഐശ്വര്യം) സഹിതം ഞങ്ങളിലേക്കു പ്രകാശിച്ചു വിരിയുക.
Word by Word
उषःO Dawn
उषः:
सम्बोधन (आमन्त्रण/वोकेटिव-प्रयोग; रूपतः प्रथमा) / कर्तृ (व्यवहारतः)
TypeNoun
Rootउषस्- (प्रातिपदिक) < √वस्/उष् (प्रभाते दीप्तौ) (निघण्टु: उषस् ‘dawn’)
अद्यtoday
अद्य:
अधिकरण (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
इहhere
इह:
अधिकरण (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
गोमत्rich in cows; with cattle
गोमत्:
कर्म (व्युच्छ—‘गोमत् [दिनम्/प्रभातम्]’)
TypeAdjective
Rootगोमत् (गो- + मतुप्) (प्रातिपदिक)
अश्वावत्rich in horses
अश्वावत्:
कर्म (व्युच्छ—‘अश्वावत् [दिनम्/प्रभातम्]’)
TypeAdjective
Rootअश्वावत् (अश्व- + मतुप्) (प्रातिपदिक)
विभावरिO radiant one; O widely-shining (Dawn)
विभावरि:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective (vocative epithet)
Rootविभावरि (वि-भा-वरि) (प्रातिपदिक; उषस्-विशेषण)
रेवत्wealthy; splendid
रेवत्:
कर्म (व्युच्छ—‘रेवत् [दिनम्/प्रभातम्]’)
TypeAdjective
Rootरेवत् (रेव- + मतुप्) (प्रातिपदिक)
अस्मेfor us / to us
अस्मे:
सम्प्रदान (हिते—‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
विforth; apart; fully (as preverb)
वि:
—
TypeIndeclinable (prefix/preverb)
Rootवि (उपसर्ग)
उच्छshine forth; dawn
उच्छ:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Root√उष्/वस् (उच्छति/उषति ‘to shine, dawn’)
सूनृतावत्O gracious/benign one; endowed with kindly speech
सूनृतावत्:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootसूनृता-वत् (सूनृता ‘kindly/true speech, graciousness’ + मतुप्) (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
