Rig Veda 1.80.5 — Mandala 1, Sukta 80, Mantra 5
Sukta 1.80
Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रो वृत्रस्य दोधतः सानुं वज्रेण हीळितः । अभिक्रम्याव जिघ्नतेऽपः सर्माय चोदयन्नर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥
Transliteration
índro vṛtrásya dódhataḥ sā́nuṃ vájreṇa hīḷitáḥ | abhí-kramyā́va jighnate ’páḥ sármāya codáyan ’rcann ánu sva-rā́jyam ||
Translation
വജ്രത്താൽ പ്രേരിതനായ ഇന്ദ്രൻ, ഉയർന്നു കുതിക്കുന്ന വൃത്രന്റെ ശിഖര-കൂമ്പാരത്തെ അടിച്ചു തകർക്കുന്നു. അവന്റെ നേരെ മുന്നേറി അവനെ വീഴ്ത്തുന്നു; ജലങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കുവാൻ അവയെ മുന്നോട്ട് തള്ളുന്നു—സ്വരാജ്യത്തിന്റെ അനുഗമനത്തിൽ ദീപ്തനായി.
Word by Word
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वृत्रस्यof Vṛtra
वृत्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
दोधतःof the roaring/bellowing (one)
दोधतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (Participle)
Rootदुध् (धातु) / दोधत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
सानुम्ridge/summit
सानुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसानु (प्रातिपदिक)
वज्रेणwith the thunderbolt
वज्रेण:
करण
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
हीळितःimpelled/urged on
हीळितः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (PPP)
Rootहीळ् (धातु) / हीळित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अभिक्रम्यhaving advanced/stepped up to
अभिक्रम्य:
क्रियाविशेषण (पूर्वक्रिया)
TypeVerbal indeclinable (Gerund)
Rootक्रम् (धातु) + अभि (उपसर्ग)
अवdown, away
अव:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/निपात)
जिघ्नतेhe strikes/smites
जिघ्नते:
क्रिया (कर्तृ: इन्द्रः)
TypeVerb
Rootहन् (धातु) (जिघ्न- = हन् धातोः पुनरुक्त/इच्छार्थ-आद्यविकल्पः)
अपःthe waters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
सर्मायto Saramā
सर्माय:
सम्प्रदान
TypeNoun (Proper name)
Rootसर्मा (प्रातिपदिक)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
चोदयन्urging/impelling
चोदयन्:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective/Participle
Rootचुद् (धातु) / चोदयन्त् (वर्तमान कृदन्त)
अर्चन्praising/singing
अर्चन्:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective/Participle
Rootअर्च् (धातु) / अर्चन्त् (वर्तमान कृदन्त)
अनुafter, along
अनु:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
स्वराज्यम्sovereignty, self-rule
स्वराज्यम्:
कर्म (अनु + गत्यर्थे/प्राप्त्यर्थे)
TypeNoun
Rootस्वराज्य (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.